T.C.
İSTANBUL
16. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2019/608 Esas
KARAR NO: 2024/4
DAVA: İtirazın İptali (Kıymetli Evraktan Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ: 11/11/2019
KARAR TARİHİ: 09/01/2024
Mahkememizde görülmekte olan İtirazın İptali (Kıymetli Evraktan Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; Davalı şirketin alacaklısı, ... Ltd. Şti. , ... ... Ltd. Şti., ... ... ve müvekkili şirketin borçlusu olduğu çeke dayanarak ....İcra Müdürlüğü'nün 2019/... esas sayılı dosyasından kaynaklı ihtiyati haciz ile müvekkili şirketin Antalya'daki adresine ihtiyaten hacze gelindiğini, müvekkili haciz esnasında 08/07/2019 tarihinde 101.303,00-TL ödeme yaptığını, ödenen miktarın dosya toplam borcundan daha fazla tahsil edildiğini, müvekkilinin banka ve diğer taşınmaz ve araçlarındaki bir kısım haczin kalkmaması nedeni ve karşı tarafın şart koşması ile müvekkilin önceden yaptığı imzaya itirazın kaldırılması ve her türlü itirazından vazgeçtiğini belirten yazının icra dosyasına gönderilmesi istendiği , bu yazıya istinaden de bazı hacizlerin kalmadığından ,müvekkilinin İstanbul İcra dairesine gittiğini, 17/07/2019 tarihinde "alacaklıya zaten ödemiş olduğu 3.354,06-TL " tahsil harcını da tekrar yatırdığını ve haciz kaldırma yazılarını gönderdiğini, müvekkilinin icra dosyasından gönderilen ödeme emrinin takip konusu çekte ciranta ile borçlu konumunda olduğunu, ödeme emrinde de %10 çek tazminatından keşidecinin sorumlu olduğu belirtildiğini, müvekkilinin ciranta için 2.030,00-TL'si takip öncesi , takip talebinde de belirtilen 77.000,00-TL çekten kalan 74.930,00-TL bakiye asıl alacak miktarı ile sorumlu olduğunu, çek tazminatından müvekkilinin sorumluluğu bulunmadığını, 74.930,00-TL asıl alacak işlemiş avans faizi , ihtiyati haciz masraf ve vekalet ücreti, icra vekalet ücreti ile başvurma ve tahsil hacı ve tüm takip ve haciz masrafları eklendiğinde, borcun ödendiği 08/07/2019 tarihinde 86.020,51-TL'den sorumlu olduğunu, ancak müvekkilinin toplamda tahsil harcı ile birlikte 104.607,06-TL ödeme yaptığını, fazla yatırılan tutar bakımından ....İcra Müdürlüğü'nün 2019/... esas nolu dosyasından takip açtıklarını, davalı itirazı ile takibin durduğunu belirterek iş bu davanın açıldığını, davanın kabulünü, davalı aleyhine %20'den az olmamak kaydı ile icra inkar tazminatına hükmedilmesini, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davalı yana hükmedilmesini arz ve dava etmiştir.
Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; davacının icra dosyasından yapılan tüm işlemler açısından müvekkilinin ibra ettiğini, söz konusu dilekçede davacının 101.300-TL'lik ödemeyi belirttiği, söz konusu ödemeden kaynaklı olarak herhangi bir dava açmayacağını beyan ettiğinin açık olduğunu, davacının ibraya dair beyanı incelendiğinde beyan ve taahhüdü dikkate alındığında, açılan takibin ve davanın haksız ve kötü niyetli olduğunu, gerçek bir alacağı icra takibine konu ederek kanunun kendisine tanıdığı müracaat haklarını kullanarak alacağın tahsil eden ve sonrasında dosyaya yaptığı bildirimle alacağını tahsil ettiği hususunu dosyaya bildiren müvekkilinden sonradan bu bedellerin geri istenmesinin hukuken mümkün olmadığını, borçları ödeyen davacının yapması gerekenin , diğer borçlulara ödediği tutarı rücu etmekten ibaret olduğunu, davacının haciz baskısı ve müzayakaya düşme gibi iddialarının geçerliği ve bağlayıcılığı bulunmadığını belirterek davanın pasif husumet yokluğu nedeni ile reddini, alacağın %20'sinden aşağı olmamak üzere icra inkar tazminatına hükmedilmesini, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davacı yana hükmedilmesini arz ve beyan etmiştir.
TAHKİKAT, DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE;
Dava; davalı tarafın başlatmış olduğu icra takibinde fazladan yapıldığı iddia edilen ödemenin iadesi talebiyle başlatılan takibe yapılan itirazın iptali istemine ilişkindir.
Mahkememizce celp edilen ....İcra Müdürlüğü'nün 2019/... takip sayılı icra dosyasının yapılan tetkikinde; takibin davacı tarafça davalı aleyhine 18.586,55-TL alacağın ticari faizi ile birlikte tahsili için yapılan ilamsız icra takibinden ibaret bulunup davalı şirketin yasal süre içerisinde sunduğu itiraz dilekçesi ile takibe itiraz ettiği, takibin durduğu ve davanın yasal süre içerisinde açıldığı anlaşılmıştır.
Mahkememizce celp edilen ....İcra Müdürlüğü'nün 2019/... takip sayılı icra dosyasının yapılan tetkikinde; takibin davalı tarafça ... Ltd. Şti. , ... Ltd. Şti., ... ... ve davacı şirket aleyhine çek alacağına istinaden faizler dahil toplam 83.066,74-TL alacağın ticari faizi ile birlikte tahsili için yapılan ilamsız icra takibinden ibaret bulunduğu anlaşılmıştır.
Bilirkişiler ... ve ... tarafından düzenlenen 18/05/2023 tarihli bilirkişi raporunda özetle ;
''..Davalı tarafından ibraz edilen ticari defterler ve tüm dosya muhteviyatı belgeler üzerinde yapılan incelemelerde;
a) Davacının ... İcra Müdürlüğü'nün 2019/... takip dosyası nedeniyle yaptığı toplam 104.657,06-TL ödemenin 18.586,55-TL'sinin fazla yapıldığı iddiasıyla huzurdaki davayı açtığı ve huzurdaki dava ile 18.586,55-TL'nin iadesi talep ettiği,
b)Kural olarak dava dosyası ve dosya içinde yer alan icra dosyası incelendiğinde davacının icra takibine konu edilen çek sebebiyle ciranta sıfatıyla çek tazminatından sorumlu olmadığı bu konudaki ayrıntılı hesabın dosya içinde yer aldığı,
Buna rağmen davacı tarafından 10.303-TL ve 3.354,06-TL şeklinde yapılan toplam 104.657,06-TL ödemeye ilişkin olarak;
c)Davacı tarafından 101.303-TL ödeme davalı vekiline ....İcra Müdürlüğü'nün 2019/... esas sayılı dosya borcu için yapılmıştır. İşbu ödemenin 08/07/2019 tarihinde yapılmış olduğu ve bu ödemenin yapılmasından sonra davalıya ibraname verildiği görülmüştür. İşbu ibraname kapsamında davacının bu bedelin iadesini talep edemeyeceğini düşünüyoruz. Bununla birlikte, dosya içeriğinde yer alan ve raporun içerisine metnini de ilave ettiğimiz ibranamenin geçerliliği ve baskı altında imzalandığına yönelik davacının iddiasının değerlendirilmesinin takdiri sayın münhasıran mahkeme aittir.
d)Davacı tarafından ayrıca, ....İcra Müdürlüğü'nün 2019/... esas dosyasından uygulanan hacizlerin kaldırılması için 3.354,06-TL icra dosyasına ödeme yapılmıştır. Davacı taraf bu bedelin de iadesini de talep etmektedir. Dava dosyasında icra harçlarının ödenmesinden davalı takip alacaklısının sorumlu olduğu yönünde herhangi bir belge, bilgi veya taahhüt yoktur. Kural olarak takip masraflarından İİK m 59.hükmü uyarınca takip borçlu sorumludur. Nitekim, alacaklıya bu yönde bir sorumluluğu yüklendiğine yönelik belge olmadığı için davacı tarafından haczin kaldırılması için yapılan 3.354,06-TL ödemenin iadeye konu edilemeyeceği düşüncesindeyiz."şeklinde mütalaada bulunmuşlardır.
Bilirkişiler ... ve ... tarafından düzenlenen 24/11/2023 tarihli bilirkişi ek raporunda özetle ;
''..18/05/2023 tarihli kök raporumuzda davalıya davacı tarafından yapılan ödemeye ilişkin olarak yapmış olduğumuz değerlendirme davacı vekili tarafından itiraza konu edilmiştir. Bu konuda elbette takdir ve değerlendirme yüce mahkemeye aittir. Buna rağmen davacının itirazları yönünde dosyada yer alan ibranamenin değerlendirmesi sayın Mahkemeye ait olduğundan icra takip dosyasındaki kapak hesabına konu olabilecek borcun detayları aşağıda yer aldığı şekilde hesaplanabilecektir.
74.970,00 TL asıl alacak
+ 165,74 TL Takip öncesi işl. avans faizi
75.135,74 TL takip miktarı
151,48 TL 04/07/2019 takip tarihi ile 08/07/2019 ödeme tar.arası işl. avans faizi
6.431,23 TL Kesinleşme öncesi 4/3 icra vekalet ücreti
606,00 TL İhtiyati haciz vekalet ücreti
44,40 TL Başvuru harcı
118,50 TL Tebligat ve haciz ihb.posta masrafı
104,10 TL Haciz yolluk gideri
75,00 TL Haciz taksi avansı
+3.354,06 TL Tahsil harcı
86.020,51 TL ödeme tarihi 08/07/2019 tarihi itibari ile toplam dosya borcu
Davacı tarafından ödenen 101.303,00-TL 08/07/2019 tarihli ödeme
Davacı tarafından ödenen 3.354,06-TL tahsil harcı
Toplam ödeme 104.607,06-TL
... A.Ş tarafından toplan yapılan toplam ödeme tutarı = 104.607,06-TL
Hesaplanan dosya borcu - 86.020,51-TL
Bu halde , davacı tarafından 18.586,55-TL fazla ödeme yapıldığı tespit edilmektedir. "şeklinde mütalaada bulunmuşlardır.
Yargılama kapsamında toplanan tüm delillerin değerlendirilmesi sonucunda; Davalı tarafça ... İcra Müdürlüğünün 2019/... sayılı dosyasında davacının da aralarında bulunduğu borçlular aleyhine 77.000TL bedelli senede dayalı olarak icra takibi başlatıldığı, davacı tarafın anılan takip dosyasına 104.607,06 TL ödediğini ancak bu ödemenin toplam takip tutarından da fazla olduğunu ayrıca çek tazminatından sorumlu olmadıklarını, tahsil harcını mükerrer olarak yatırdıklarını beyanla davalı aleyhine ... İcra Müdürlüğünün 2019/... Esas sayılı dosyası ile takibe geçtiği ,davalı yanın bu takibe itiraz etmesi sonucu eldeki davanın ikame edildiği, mahkememizce alınan bilirkişi raporlarında görüldüğü üzere davacının ... İcra Müdürlüğünün 2019/... sayılı dosyasına 08.07.2019 tarihinde 101.303 TL yatırdığının sabit olduğu, ödeme tarihi itibari ile icra müdürlüğünün bildirdiği kapak hesabı uyarınca dosya borcunun 102.949,13 TL olduğu, bu nedenle davacının yaptığı 101.303 TL ödemenin tüm dosya borcunu karşılamadığı, davacı taraf çek tazminatından keşidecinin sorumlu olduğunu beyan etmiş ise de senet nedeniyle tüm borçluların alacaklıya karşı müşterek ve müteselsil sorumlu olmaları nedeniyle davacı tarafın kendi sorumluluğunda olmayan ödemeyi yapmış olması halinde TBK 167 uyarınca bunu takipte alacaklı olan davalıdan değil yerine fazla ödeme yaptığı diğer borçlulardan talep edebileceği, bu nedenle çek tazminatı tutarının toplam dosya borcundan düşerek sonrasında davacının yaptığı ödemenin yeterli olup olmadığının incelenmesinin mümkün olmadığı, davacı ödemesinin toplam takip borcu 102.949,13 TL üzerinden düşüldüğünde yetersiz bir ödeme olduğu, ... İcra Müdürlüğünün 2019/... sayılı dosyasında alacaklı görünen davalının aldığı ödemeyi icra müdürlüğüne bildirdiği, sonrasında dosyanın kapanması için yapılacak işlemler olması halinde tahsil harcı ve masrafların İİK 59 uyarınca borçlu tarafından karşılanması gerektiği, bu masrafların da davacı sorumluluğunda olmadığından bahisle toplam borçtan düşülmesinin mümkün olmadığı, toplam dosya borcu ödenmediğinden icra dairesince hacizlerin kaldırılmayacağı, bu nedenle davacının 17/07/2019 tarihinde ödediği 3.354,06 TL masrafları da davalıdan talep edemeyeceği, anılan ödemenin tahsil harcı olduğu ve davalı tarafça tahsil edilmediği, icra müdürlüğünce alınan bir harç olduğu, haksız alındığından bahisle tahsilat ile ilgisi olmayan davalıdan iadesi istenemeyeceği, yine İİK 361 maddesinde yer alan "İcra dairelerince borçludan fazla para tahsil olunarak alacaklıya verildiği yahut yanlışlıkla bir tarafa para tediye olunduğu hesap neticesinde anlaşılırsa verilen para ayrıca hükme hacet kalmaksızın o kimseden geri alınır." hükmü uyarınca davacı dosya tutarını aşan fazla ödeme yapmış ise icra dairesine yapacağı başvuru ile yukarıda belirtilen madde uyarınca iade prosedürünün işletilmesini talep edebileceği ancak işbu dosya kapsamında yapılan fazla bir ödemenin söz konusu olmadığı, davacının iade taleplerinin muhatabının da davalı olmadığı anlaşılmakla, davacının fazla ödemelerin iadesini istediği takip dosyasına yapılan itiraz üzerine açılan işbu davanın reddine, davacının takip başlatmakta kötü niyetli olduğu sabit olmadığından şartları oluşmayan kötü niyet tazminatı talebinin reddine karar vermek gerekmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
H Ü K Ü M : Gerekçesi açıklandığı üzere;
1-Davanın REDDİNE,
Kötü niyet tazminatı talebinin şartları oluşmadığından reddine,
2-Yatırılması gerekli 427,60-TL harçtan, davacı tarafından yatırılan 224,49-TL harç düşülerek eksik kalan 203,11-TL harcın davacıdan alınarak Hazineye irat kaydına,
3-Davacı tarafça yapılan yargılama giderinin üzerinde bırakılmasına,
4-Davalı kendisini vekille temsil ettirmiş olmakla, karar tarihinde yürürlükte bulunan A.A.Ü.T. göre hesaplanan 17.900,00-TL ücreti vekaletin davacıdan tahsili ile davalıya verilmesine,
5-Yargılama giderlerinden sayılan 1.320,00-TL arabuluculuk ücretinin davacıdan alınarak Hazineye gelir kaydına,
6-Taraflarca yatırılan gider avansından kullanılmayan kısmın karar kesinleştiğinde ve talep halinde yatıran tarafa iadesine,
Dair, davalı vekilinin yüzüne karşı , gerekçeli kararın tebliğinden itibaren iki hafta içerisinde mahkememize ya da mahkememize gönderilmek üzere istinaf dilekçesi sunulmak suretiyle ... Mahkemesi nezdinde istinaf kanun yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı.09/01/2024
Katip ...
¸e-imzalıdır
Hakim ...
¸e-imzalıdır