T.C.
İSTANBUL
16. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO:2019/626 Esas
KARAR NO:2023/562
DAVA:Alacak
DAVA DEĞERİ:20.000 TL
ISLAH İLE ARTIRILAN MİKTAR:847.703,43 TL maddi ve 500 TL manevi tazminat
TOPLAM TALEP:867.703,43 TL maddi tazminat ve 500 TL manevi tazminat
DAVA TARİHİ:15/09/2014
KARAR TARİHİ:26/10/2023
Mahkememizde görülmekte olan Alacak davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
DAVA:
Davacı vekili ....Asliye Ticaret Mahkemesi'ne sunmuş olduğu dava dilekçesinde özetle; müvekkili şirketin davalı ...’ın 26.12.2007 tarihli Doğalgaz Servis Kutusu Alımı İhalesine girdiğini, ihalede ... servis kutusundan 5000 adet, ... servis kutusundan da 50.000 adet kutu ihale sonucu müvekkil firmanın yetkisinde kaldığını, 31.01.2008 tarihli Servis Kutusu Alımı İhalesi Sözleşmesi'nin imzalandığını, müvekkil şirketin yüklenici firma olarak ihale sonucu aldığı servis kutularının ... ... San. Tic. Ltd. Şti.'ne aynı teknik şartnameler çerçevesinde ürettirmeye başlandığını, ilk partinin gerekli kontrollerden geçtikten sonra ve ... tarafından onaylandıktan sonra ilk partinin alımının yapıldığını ve seri üretime geçildiğini, bir süre sonra firmanın ürettiği kutuların teknik şartnameye uygun olduğu halde ... tarafından iade edildiğini ve zamanında teslim edilmediğinden dolayı ceza faturalarının kesildiğini, müvekkil şirketin ...’a ürettirdiği servis kutuları iade edilince ... ... San. ve Tic. A.Ş.'ye de ürettirmeye başlandığını, fakat bu firmanın da ürettiği ürünlerin iade edildiğini, iadelerde ihale teknik şartnamesinin hangi maddesine uymadığı yönünde bir rapor düzenlenmediğini ve tebliğ edilmediğini, iade edilen ürünlerin sahada düzeltilmesinin istendiğini, ürünlerin hepsinin tek tek açılarak elden geçirildiğini, müvekkil şirketin tüm faaliyetlerini durdurarak tüm personelini ürünlerin bulunduğu depolara ve sahaya gönderdiğini ve bu yüzden iş kaybı oluştuğunu, kontrol edilen ürünlerde teknik şartnamede olmayan hususların öne sürüldüğü halde herhangi bir rapor tutulmadığını, teknik şartnamede olmamasına rağmen ... servis kutularında kullanılan saç vidalarının söktürüldüğünü yerine kalite biriminin istediği vidaların montaj ettirildiğini, 3000 kutunun bu şekilde değiştirildiğini, bununla birlikte 3000 adet alt kapağın fire olarak çöpe atıldığını, geri dönüşümü olmadığından şirketin zarara uğradığını, müvekkil firmanın ürettiği ... servis kutularının ayaklarının teknik resme uygun olduğu halde tasarım hatasından dolayı ayak tırpanlarının pvc borudan çıkmasının faturasının müvekkil şirkete kesildiğini, teknik şartnamede olmayan kontrollerin çoğalması ve iadelerin artmasıyla davalı ... tarafından sözlü olarak yapılan bildirimle müvekkil firmadan üretimin durdurulmasının istendiğini, müvekkil firmanın üretici firmaya 04.04.2008 tarihi ile 02.07.2008 tarihi arasında üretimi durdurttuğunu ve bu süre için de oluşan zararı karşıladığını, ... servis kutularının da teknik şartnameye uygun üretildiğini, istenen düzeltmelerin teknik şartnamede olmayan hususlar olduğunu, düzeltmelerin uzun sürmesi ve zamanında teslimat yapılamayacağının anlaşılması üzerine davalı ...'in acil servis kutusuna ihtiyaç duyduğunu ve başka bir firmadan 500 adet ... servis kutusu alındığını, bu kutuların şartnameye aykırı olduğu halde kalite onay raporu verilerek alımının yapıldığını, davalı ...’ın ihaleyi tek taraflı feshederek teminat mektubunu haksız olarak paraya çevirdiğini, davacı şirketi Kamu İhale Kurumuna bildirerek kamu ihalelerinden yasaklı hale getirdiğini, dolayısıyla şirketin özel bankalardan aldığı tüm kredilerin kesilmesine neden olduğunu, şirketin maddi ve manevi zarara uğrayarak iflas etme noktasına geldiğini belirtmekte ve toplam 20.000,00 TL'lik zarar tespiti ile bu zararın 07.05.2009 ihtarname tarihinden itibaren ticari faiziyle davalıdan tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
CEVAP:
Davalı vekili ....Asliye Ticaret Mahkemesi'ne sunmuş olduğu 01.10.2009 tarihli cevap dilekçesinde özetle; ... tarafından acil ihtiyaç bulunan doğalgaz servis kutularının alımı için 26.12.2007 tarihinde 2007/... ihale kayıt numaralı servis kutusu alımı gerçekleştirildiğini, ihalenin en uygun teklifi veren ... Tek Tes. Sis. San. ve Tic. Ltd. Şti. üzerinde kaldığını ve bu ihale sonucunda 31.01.2008 tarihli servis kutusu alımı sözleşmesinin imzalandığını, sözleşmenin 3.1. maddesinde işin süresinin sözleşme tarihinden itibaren 120 takvim günü olarak ve sevkiyat programına uygun olarak yapılmasının kararlaştırıldığını, servis kutularının doğalgaz hatlarında kullanılan malzemeler olduğunu, şartnameye aykırı olarak veya en küçük hata ile imal edilmesi durumunda mal ve can kayıplarına yol açabileceğine, bu nedenle Teknik Şartname hazırlanırken malzemelere ilişkin ayrıntılar, kullanılacak hammaddelerin cinsi ve bu maddelerin test edileceği laboratuarların tek tek belirtildiğini, çünkü gazlı hatlarda kullanılan bu malzemenin gerekli teknik ve fenni özelliklere sahip olmamasının bir çok gaz kaçaklarına ve doğalgaz patlamalarına neden olabileceğini, bu nedenle ihale konusu ... ve ... servis kutularının şartlara uygun olarak üretilmesinin zorunlu olduğunu, taraflar arasındaki sözleşmenin 3.13. maddesinde “Yüklenici firma sözleşme kapsamında ikmal edilecek malzemelerin tam olarak sözleşmeye uygun olduklarını hiçbir kusur ve hata taşımadıklarını ...’a garanti eder. Ayrıca sözleşme gereğince kendisi veya taşeronları tarafından temin edilen tüm malzeme ve ekipmanların, yeni, kullanılmamış ve tam anlamıyla imalat amaçlarına uygun olduklarını ...'a garanti eder.” hükmünün yer aldığını, ancak davacı ... Firması tarafından teslim edilen mallarla ilgili numune onay ve parti kontrollerinde sorunlar çıktığını, bu sorunlar nedeniyle ... Kalite Müdürlüğü tarafından onaylanmayan malların ürünün teknik şartnameye ve ilgili standartlara aykırılığı, fonksiyonelliğini etkileyen fiziksel ayıpları gerekçe gösterilerek reddedildiğini ve tüm gerekçeleriyle davacıya bildirildiğini, davacı ile bu konuda birçok yazışma yapıldığını, davacının ürünlerdeki eksik ve uygunsuzlukları ... ambarlarında gidermeye çalıştığını ve bunu dava dilekçesinde belirttiğini; taraflar arasındaki sözleşmenin 3.1.maddesine göre davacının; ... kutusunu 03.03.2008 tarihinde, ... kutusunu 31.03.2008 tarihinde, ... kutusunu 30.04.2008 tarihinde, ... kutusunu 30.05.2008 tarihinde, 2500 ... 200 kutusunu 31.03.2008 tarihinde, 2500 ... 200 kutusunu 30.05.2008 tarihinde teslim etmesi gerektiğini, buna rağmen davacı tarafından sözleşmedeki teslim programına uyulmadığını ve ... tarafından davacıya 08.05.2008 tarihli yazı gönderildiğini; bu yazıda 08.05.2008 tarihi itibariyle kabulü yapılmış 4.212 adet ... servis kutusu bulunduğunu, ancak kabulü yapılmış ... 200 servis kutusunun bulunmadığını ve en kısa sürede tamamlanmasının istendiğini ve aksi takdirde sözleşmenin 8. maddesinin uygulanacağının bildirildiğini, davacının kendisine tanınan ek sürelerde de teslimatı gerçekleştirememesi üzerine üretimi durduğunu, davacı tarafından mal tesliminin durdurulması üzerine ... tarafından fesih yoluna gidildiğini, bununla birlikte malzemeyi zamanında alamayan ...’ın zor duruma düştüğünü bu nedenle başka firmalardan aynı malzemeyi temin etmeye başladığını; ... firmasının servis kutusu üreticisi olmadığını, ihale kapsamında ...'a teslim ettiği malları ... isimli alt yükleniciye ürettirdiğini, teslim edilen mallardaki eksiklik ve hataların ... yapının alt yüklenicisi ... firmasıyla yapılan yazışma ve toplantı tutanaklarıyla sabit olduğunu, davacı, alt yüklenicisi ve ... arasındaki yazışmalarda mallardaki ayıp ve eksiklerin davacı tarafından açıkça kabul edildiğini, ...’ın söz konusu malzemenin bir kısmını davacının da kabul ettiği nedenlerle reddettiğini bu ret işlemlerinde sözleşmeye ve hukuka aykırılık bulunmadığını; davacının ifade ettiği gibi ...’ herhangi bir tedarikçisine keyfi yada yanlı davranmasının söz konusu olmadığını, red işleminin herhangi bir kusur olmadığı halde ... tarafından gerçekleştirilen bir işlem olmadığını, reddedilen tüm malların, gerek yazılı gerekse sözlü olarak firmaya bildirildiğini, gerekli tadilat işlemlerinin yapılabilmesi için ... ambarlarında çalışmaları hususunda gerekli kolaylıkların gösterildiğini, ayrıca ... firmasının ... Yapıdan bağımsız olarak ... ihalesine girdiğini, 7500 adet ... kutu ihalesi aldığını ve bu kutuları teslim ederek ihale sürecini tamamladığını, bir diğer firma olan ...’ın ... ihalesi aldığı ve ihaleyi tamamlayarak ürünü teslim ettiğini, her iki yüklenicinin de bağımsız olarak yaptıkları mal teslim işlemlerinde uygunsuzluklar tespit edilmesi durumunda aynı şekilde red işlemlerinin bu firmalara da uygulandığını, gerekli tadilat ve düzeltmelerden sonra yeniden teslim edilen ürünlerin kontrol edilerek kabul edildiğini, bahsedildiği gibi ... Yapıya ya da kutu üreticisi firmalara karşı keyfi bir uygulamanın söz konusu olmadığını; davacının malzemeleri teslim etmemesi nedeniyle igdaşın acil ihtiyacı bulunan servis kutularını kısım kısım başka firmalardan almaya başladığını, ancak bu firmaların da kalite kontrolden geçmeyen malzemelerinin reddedildiğini, taraflar arasındaki sözleşmenin 3.11.maddesine göre; ... tarafından reddedilen malların 25 gün içinde ... ambarlarından iade alınması gerektiğini, yüklenici tarafından 50 gün içinde iade alınmadığı takdirde mallar üzerinde tasarruf hakkının ...’a geçtiğini, malların ... ambarlarında muhafaza edildiğini belirtmiş, Küçükçekmece ve ... ambarlarında bulunan servis kutuların ekli ihale şartnamesine uygun olup olmadığını ve ekli malzeme muayene ve ambar giriş formlarında belirtilen red sebebi aksaklıkları taşıyıp taşımadığı hususunun incelenmesini ve davanın reddini savunmuştur.
DELİLLER, DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE:
Mahkememiz tarafından tarafların delil listesinde gösterdikleri tüm deliller celp ve incelenmiş, mahkemece değerlendirilmiştir.
Mahkememizde açılan işbu dava, davalı ... tarafından 26/07/2007 günü ihalesi gerçekleştirilen doğalgaz servis kutularının alım sözleşmesi nedeniyle sözleşmenin haksız feshedildiği ileri sürülerek uğranılan maddi ve manevi tazminat ile cari hesap alacağının tahsiline ilişkindir.
Mahkememizin 2014/... Esas 2015/... Karar sayılı 15/10/2015 tarihli kararı ile ; "Davanın kısmen kabulü ile; 3.041,24 TL'nin dava tarihinden itibaren değişen oranlarda avans faizi ile birlikte davalıdan tahsili ile davacıya ödenmesine, fazlaya ilişkin istemin reddine " dair karar verilmiş olup İşbu kararın davacı vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine Yargıtay 19. Hukuk Dairesi'nin 2016/... Esas 2018/... Karar sayılı 03/04/2018 tarihli ilamı ile;
"Taraflar arasındaki sözleşmenin 8/2 maddesinde; "Yüklenicinin taahhüdünü ihale dokümanı ve sözleşme hükümlerine uygun olarak yerine getirmemesi veya işi süresinde bitirmemesi üzerine, ... yükleniciye en az yirmi gün süreli bir ihtar gönderir. İhtar süresi malzemeye olan ihtiyacı göz önüne alınarak ... tarafından belirlenir. İhtara rağmen yüklenici işi ifa etmezse ... sözleşmeyi feshedebilir. Verilen ihtar süresi dolmamış da olsa ... ek süre içinde yüklenicinin taahhüdünü yerine getirmeyeceğine kani olursa sürenin tamamlanmasını beklemeden sözleşmeyi feshedebilir. Bu madde ceza hükümlerinin uygulanmasını ortadan kaldırmaz." hükmü yer almaktadır. Bu hüküm uyarınca davalı ... tarafından sözleşmenin feshi için yükleniciye an az 20 gün süreli bir ihtar gönderilmesi gerekmekte olup, ihtara rağmen yüklenici işi ifa etmezse davalının sözleşmeyi feshedebileceği, ancak davalının sözleşmenin bu maddesinde düzenlenen en az 20 gün süreli ihtarnameyi göndermediği anlaşıldığından sözleşmenin haklı nedenle feshedildiğinin kabulü doğru değildir.
Davalı, davacı tarafından verilen doğalgaz servis kutularının taraflar arasındaki sözleşme ve teknik şartnameye uygun üretilmediğini ayıplı olduğu iddiasında bulunmuş, mahkemece benimsenen bilirkişi raporunda ihaleye konu kutuların ayıplı olduğu kanaatine varılmıştır. Ancak teknik bilirkişiler tarafından taraflar arasındaki sözleşme ve teknik şartname hükümleri değerlendirilmemiş, söz konusu kutuların teknik şartnamenin hangi maddesine aykırı olduğu, ayıbın nitelikleri üzerinde durulmamıştır. Söz konusu eksik ve ayıpların basit şekilde giderilebilecek kullanıma engel olup olmayacağı hususları da tartışılmamıştır. Ayrıca taraflar arasında kutuların üretimi aşamasında görüşmeler yapıldığı ve eksikliklerin giderilmesi yönünde kararlar alındığı anlaşılmaktadır.
Davacı tarafından davalıya numune verildiği ve imalatın bu numune üzerinden yapıldığı iddia edilmiş olup bilirkişilerce iddia edilen numunelerin bulunup bulunmadığı davacının yaptığı imalatın bu numunelere uygun olup olmadığı da değerlendirilmemiştir.
Mahkemece konusunda uzman bilirkişi kurulu aracılığıyla kutuların bulunduğu depoda keşif yapılmak suretiyle söz konusu kutuların taraflar arasındaki sözleşme, teknik şartname ve varsa numunelere uygun olup olmadığı, önceki bilirkişi raporlarına yapılan itirazlar dikkate alınarak yukarıda belirtilen hususları da karşılayacak şekilde denetime elverişli rapor alınarak sonucuna göre bir karar verilmesi gerekirken eksik inceleme ve yetersiz bilirkişi raporuna göre yazılı şekilde karar verilmesi doğru görülmemiş, mahkeme kararının bozulması gerekmiştir. " gerekçesi ile bozularak dosya mahkememize gönderilmiş,
Davalı vekilince işbu ilama karşı karar düzeltme talebinde bulunulması üzerine dosya yeniden Yargıtay 19. Hukuk Dairesi'ne gönderilmiş olup,
Yargıtay 19. Hukuk Dairesi'nin 2018/... Esas 2019/... Karar sayılı 25/09/2019 tarihli kararı ile; davalı vekilinin karar düzeltme talebinin reddine karar verilerek, dosya mahkememize gönderilmiş olup, yukarıdaki esasa (2019/626 Esas) kaydı yapıldıktan sonra mahkememizce usul ve yasaya uygun bozma ilamına uyulmasına karar verilmiştir.
Mahkememizin yargıtay bozma ilamında belirtilen hususlarda eksiklerin tamamlanması bakımından dosya yeniden bilirkişi kuruluna tevdi edilmiş olup ;
Mahkememizce bozma kararı sonrasında dosya kendilerine tevdi edilen bilirkişiler tarafından tanzim edilen raporlarda;
a-Bilirkişi ... tarafından hazırlanan 23/06/2021 günlü raporda özetle; "Dava konusu servis kutlularının yukarıda detaylı şekilde açıklandığı üzere, yapılan teknik inceleme, teknik şartname ve ürünün karşılaştırılması - ürün ile ilgili şikâyetlerin de ürün-teknik şartname karşılaştırılması ve değerlendirilmesi neticesinde teknik şartname ve çizimlere uygun olduğu ve üretilen ürünlerde sistematik bir ayıptan bahsedilemeyeceği " şeklinde mütalaada bulunulduğu görülmüştür.
b-Bilirkişi ... ve ... tarafından hazırlanan 21/03/2022 günlü ek raporda özetle;
"A. Önceki kök rapordaki mütalaada belirtilen konularda açıklandığı ve davalı tarafından iddia edilen noktaların yukarıda detaylı şekilde izah edildiği üzere, herhangi bir değişikliğe gidilmemiş olduğu;
B. Herhangi bir faiz işletilmemesi durumunda davacı şirketin haksız ceza faturalarından kaynaklanan alacak tutarının 421.231,50 TL; paraya çevrilen teminat mektubundan kaynaklanan alacak tutarının 53.097,00 TL ve faaliyet hacminin düşmesi nedeniyle yaşanan kar kaybı tutarının 254.390 TL. olarak hesaplandığı ve talep edilebilecek toplam alacak tularının 728.718,50 TL olduğu;
C. Raporumuzda belirttiğimiz dönemler itibariyle alacaklara adi kanuni faiz uygulanması durumunda toplam alacak tutarının 1.546.755440 TL ve en yüksek mevduat faizi uygulanması durumunda toplam alacak tutarının 2.382.696,21 TL olacağı " şeklinde mütalaada bulunulduğu görülmüştür.
c-Bilirkişi ... ve ... tarafından hazırlanan 01/12/2022 havale tarihli ikinci ek raporda özetle;
"- davacının cari hesaptan doğan alacağı olan 3.041,24 TL'nin davalıdan tahsilini talep edebileceği,
- Şüpheli hale gelen ... şirketin olan bakiye 121.484,92 TL alacağı davalıdan talep edebileceği,
- önceki raporlarımızda da anlaşılabilir, net ve denetime açık bir şekilde belirttiğimiz üzere ceza faturalarının haklı olmadığı,
- fark faturalarının sözleşmenin 3.17. ve 4.1. maddelerine dayanılarak düzenlendiği ve bunların toplam tutarının KDV hariç 168.404,27 TL olduğu,
- taraflar arasındaki ticari ilişki kapsamında hesaplanacak herhangi bir kar kaybı bulunmadığı,
- davalıdan talep edilebilecek kalemlerin cari alacaktan kaynaklanan bakiye, şüpheli hale gelen ...'dan olan alacak tutarı, ceza faturalarından kaynaklanan tutar ve kar kaybından kaynaklanan tutar olduğu ve
- raporun ekinde detaylı ve denetime elverişli şekilde gösterildiği üzere davalıdan talep edebilecek faiz işletilmeden önce toplam anapara tutarının 853.244,66 TL, buna adi kanuni faiz işletildiğinde tutarın 1.818.740,49 TL ve en yüksek mevduat faizi işletildiğinde 2.824.823,15 TL olacağı " şeklinde mütalaada bulunulduğu görülmüştür.
d-Bilirkişi ... ve ... tarafından hazırlanan 09/08/2023 tarihli ikinci ek raporda özetle;
" Bilirkişi kurulumuz görüşlerinde bir değişiklik olmadığı,
08.06.2009 dava tarihi itibariyle; Sayın mahkemenin kar kaybı alacağını kabul etmesi halinde 853.244,66 TL, Kar kaybıalacağına kabul etmemesi halinde ise 598.854,66 TL, alacak hesaplandığı " şeklinde mütalaada bulunulduğu görülmüştür.
Mahkememizde açılan işbu dava, davacı şirketin, davalı ... tarafından yapılan servis kutusu alım ihalesine dayalı sözleşme ve teknik şartnameye uygun olarak malların teslim edilmesine rağmen , davalının teslim edilen servis kutularının ihale şartnamesine uygun olarak üretilmediği, iddiası ile teknik şartnamede olmayan işlerin talep edildiğini, bu nedenle davacının katlanmak zorunda kaldığı ekstra işçilik ve malzeme maliyeti olmasına rağmen, sözleşmeyi feshederek keyfi olarak kutuları iade ettiğini , davacının teminatını gelir kaydedip davacı hakkında kamu ihalelerine yasaklanmasına karar verilmesine sebebiyet verdiğini belirterek şimdilik 15.000 TL alacağı ile 5000TL maddi ve manevi tazminat olarak zararın davalıdan tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiş ve 24/02/2014 tarihli dilekçe ile talep 853.244,67 TL alacak ve maddi tazminat ve ayrıca 500 TL manevi tazminat olarak ıslah edilmiş ve açıklanmıştır.
Mahkememiz tarafından verilen ilk karar, yargıtay tarafından 03/04/2018 günlü karar ile , taraflar arasındaki sözleşmenin 8/2. Maddesi gereğince , davalı işveren ... ın yükleneceği işin yerine getirilmesi veya tamamlanması için vermesi gereken 20 günlük süreli ihtarnameyi gönderdiği , davalı tarafından ispat edilemediği ve dosya kapsamına göre böyle bir ihtarnamenin gönderilmediği anlaşılmakla, davalının sözleşmeyi haklı sebeple feshettiğinin kabul edilemeyeceği belirlenmiş ve feshin haksız olduğu kabul edilmiştir.
Yargıtay kararında davalı, davacı tarafından verilen doğalgaz servis kutularının , taraflar arasındaki sözleşme ve teknik şartnameye uygun üretilmediği, ayıplı olduğu iddiasında bulunmuş, mahkemece benimsenen bilirkişi raporunda ihaleye konu kutuların ayıplı olduğu kanaatine varılarak karar tesis edilmişse de ,teknik bilirkişiler tarafından taraflar arasındaki sözleşme ve teknik şartname hükümleri değerlendirilmemiş söz konusu kutuların teknik şartnamenin hangi maddesine aykırı olduğu, ayıbın nitelikleri üzerinde durulmadığı, söz konusu eksik ve ayıpların basit şekilde giderilecek kullanıma engel olup olmayacağı hususları tartışılmadığı ,davacı tarafın davalı yana numune verdiği ve imalatın bu numune üzerinden yapıldığı iddia edilmiş olup ,bilirkişilerce iddia edilen numunelerin bulunup bulunmadığı davacının yaptığı imalatların numunelere uygun olup olmadığı, değerlendirilmediği gerekçesi ile mahkememiz kararı bozulmuş olup, yargıtay ;
Mahkemece uzman bilirkişiler marifetiyle kutuların bulunduğu depoda keşif yapılmak suretiyle söz konusu kutuların taraflar arasındaki sözleşme , teknik şartname ve varsa numunelere uygun olup olmadığı incelenerek önceki bilirkişi raporlarına yapılan itirazlar da dikkate alınarak denetime elverişli rapor alınarak sonucuna göre karar verilmesi gerektiğini bozma kararında açıklamıştır.
Mahkememizce bozmaya uyulmakla, taraflar lehine doğan usuli kazanılmış hak kuralları dikkate alınarak üretilen malzemelerin bulunduğu depoda keşfen inceleme yapılmış , alınan raporlar ile daha önceki tespit dosyaları da incelenmek suretiyle raporların birbirlerini tamamlayıcı nitelikte olup özellikle 16/04/2021 tarihinde yapılan keşif sonrasında tanzim edilen raporlar dava konusu kutuları üzerinde detaylı şekilde yapılan inceleme sonucunda , teknik inceleme ve teknik şartname ile ürünlerin karşılaşması ile ürünlerle ilgili şikayetlerin ürün ve ürün-teknik şartname karşılaştırması ve değerlendirilmesi neticesinde, dava konusu uyuşmazlığa konu ürünleri teknik şartname ve çizimlere uygun olarak üretildiği, üretilen işbu ürünlerde sistematik bir ayıptan bahsedilemeyeceği belirlenmiş ve özellikle , yargıtay bozma kararında belirtildiği üzere dava konusu sözleşmenin davalı tarafından haksız sebep ile feshedilmiş olması sebebiyle, davacı şirket aleyhine , davalı tarafından kesilen haksız ceza faturalarından kaynaklanan davacının ödediği 421.231,50 TL haksiz olarak paraya çevrilen teminat mektubu miktarı 53.097 TL ve faaliyet hacminin düşmesi nedeniyle kar kaybı tutarı 254.390 TL olmak üzere toplam 728.718,50 TL zararın doğduğu 21/03/2022 günlü raporda belirlenmiş sonrasında yapılan itirazlar üzerine tanzim edilen 01/12/2022 günlü raporda, davacının cari hesaptan kaynaklanan 3.041,24 TL si talep edebileceği, şüpheli hale gelen ... şirketinin bakiye 121.484,92 TL alacağı davalıdan talep edebileceği, davalının kestiği ceza faturalarının haklı olmadığı, fark faturalarının sözleşmenin 3.17 ve 4.11 maddesine dayanarak düzenlendiği , bunların KDV hariç toplam tutarının 168.404,27 TL (KDV dahil 198.717,27 TL) olduğu taraflar arasındaki ticari ilişki kapsamında hesaplanacak herhangi bir kar kaybının bulunmadığı , davacının davalıdan talep edecek alacaklarının rapor ekinde detaylı olarak sunulan listede gösterildiği gibi, cari hesap alacağından kaynaklı bakiye alacak şüpheli hale gelen ... dan olan alacak, haksız olarak ödenen ceza faturalarından kaynaklanan alacak kar kaybından kaynaklanan tutar olmak üzere 853.244,66 TL olduğu belirlenmiştir.
Mahkememizce itirazlar ve yargıtay bozma ilamı doğrultusunda mahkeme ve yargı yolu denetimine açık rapor tanzim edilmesi için dosya kendilerine tevdi edilen bilirkişi kurulu tarafından 09/08/2023 günlü raporda ; dava konusu sözleşmenin davalı tarafından haksız feshedilmiş olduğu yargıtay ve mahkememizce kabul edilmiş olması karşısında , davacının talep ettiği zararlar detaylı bir şekilde tek tek incelenmiş olup ;
Davacının ticari defter ve kayıtlarına göre 3.041,24 TL cari hesap alacağı olduğu , davalı şirket tarafından davacı aleyhine düzenlenen ve davacı şirket tarafından kayıtlara alınan haksız ceza ve fark faturalarının toplamı KDV hariç 421.231,50 TL dava dışı ... ile yapılan avans ödemelerinden doğan zarar , (davacı şirketin kayıtlarına göre, davacı şirketin ... alacak miktarı 2009dan 2010 yılı sonuna doğru azaldığı yani 226.484,09 TL iken 121.484,92 TLye düştüğü , ( 21/03/2022 ek raporda söz konusu avanstan kaynaklandığı iddia edilen bu alacağın davacı açısından şüpheli hale geldiğini gösteren herhangi bir kaydın tespit edilemediği dikkate alındığında ... olan alacağın batık hale geldiği öne sürülemeyeceği ve bu nedenle tazminat talebinin uygun olmayacağı görüşünde olduklarını) ancak ikinci ek raporda yapılan yeniden incelemede dava dışı ... dan alacak için İstanbul ... Müdürlüğü ... E. Ve ... E. Sayılı dosyaları takibe geçildiğini, bu neden ile söz konusu alacaklar hem TTK, hem de Vergi Usul Kanunu daki düzenlemeler gereği şüpheli alacaklar haline geldiğinden söz konusu alacaklar için tazminat talep edilebileceği görüşünde olduklarını bu neden ile 121.484,92 TL dava dışı şirket alacağının da davacı tarafından istenilen tutara ilave edilebileceği, paraya çevrilen teminat mektubu 53.097,00 TL olduğu tespit edilmiş olup sözleşmenin haksız feshi ve paraya çevrilmesi davacı tarafından talep edilebileceği, sözleşmenin hiç ve gereği gibi yerine getirilmediğinden doğan kar kaybı zararı, davacı tarafından sözleşmeyi kusurları ile fesh eden davalıdan talep edilebileceği, bilirkişi raporlarından daha önce belirtildiği gibi davacının 254.390 TL kar kaybı talep edebileceği rapor edilmiş olup, toplam talep edebileceği miktar 853.244,66 TL olarak belirlenmiş olup işbu miktardan dava dışı ... firması davacının yaptığı avans ödemelerinden doğan davacı şirketin ... dan olan alacağının 2009 yılından 2010 yılı sonuna doğru 121.484,92 TL ye düştüğü belirtilerek, işbu alacağın davacı tarafından, dava dışı ... dan alacağı tahsili için icra takibine geçildiği ve şüpheli alacak haline geldiği belirtilerek işbu alacağın davacının talep edebileceği tazminata ilave edilip edilemeyeceği hususun mahkemenin takdirinde olduğu raporda belirtmiş iseler de belirtmiş oldukları görülmekle, tahsil aşamasında olan ve henüz tahsil edilip edilemeyeceği yani icra takiplerinin semeresiz hale gelip gelemeyeceği bu aşamada kesin olarak belirlenmesi mümkün olmadığından mahkememizce davacı yanın dava dışı 3. Şahıs ... ... ... AŞ ye yaptığı avans ödemelerine ilişkin tespit edilen 121.484,92 TL 09/08/2023 günlü raporda belirlenen 853.244,66 TL toplam alacaktan düşüldükten sonra, geriye kalan 731.759,75 TL'si üzerinden davanın kısmen kabulü, fazla ilişkin istemi gerektiği sonuç ve kanaatine varmıştır.
Davacı yanın manevi tazminat talebinin, dava konusu fesih sebebi ile davacının ticari itibarinin sarsıldığı ve sonucunda manevi bir zararın doğduğu kesin olarak iddia ve ispat edilemediğinden talep koşulları oluşmayan manevi tazminat istemi reddine karar vermek gerekmiş ve aşağıdaki gibi hüküm tesis edilmektedir.
HÜKÜM : Gerekçesi açıklandığı üzere;
1-Davanın KISMEN KABULÜ ile;
731.759,75 TL alacağın dava tarihi 08.06.2009 tarihinden itibaren işleyecek değişken oranda avans faizi ile birlikte davalıdan tahsili ile davacıya verilmesine,
Davacı yanın dava dışı üçüncü şahıs ... ... ŞİRKETİ'ne yaptığı avans ödemesine ilişkin talebinin , işbu bedelin talep koşulları oluşmadığı mahkememizce kabul edildiğinden , işbu talep yönünden istemin REDDİNE,
2-Manevi tazminat talep koşulları oluşmadığından istemin REDDİNE,
3-Maddi tazminat yönünden; kabul edilen dava değeri üzerinden hesaplanan 49.986,51 TL karar-ilam harcından, davacı tarafça peşin yatırılan (270 TL peşin harç + 14.476,65 TL ıslah harcı) 14.746,65 TL harcın mahsubu ile bakiye 35.239,86 TL harcın davalıdan tahsili ile Hazine'ye gelir kaydedilmesine,
4-Manevi tazminat yönünden; 269,85 TL karar ve ilam harcının davacıdan tahsili ile Hazine'ye gelir kaydına,
5-Maddi tazminat yönünden; davacı taraf kendisini vekille temsil ettirdiğinden Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca hesap ve takdir olunan 108.446,37 TL vekalet ücretinin davalıdan alınıp davacıya ödenmesine,
6-Maddi tazminat yönünden; Davalı taraf kendisini vekille temsil ettirdiğinden, reddedilen talep üzerinden Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca hesap ve taktir olunan 21.670,99 TL vekalet ücretinin davacıdan tahsili ile davalıya ödenmesine,
7-Manevi tazminat yönünden; Davalı taraf kendisini vekille temsil ettirdiğinden, reddedilen talep üzerinden Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca hesap ve taktir olunan 500,00 TL vekalet ücretinin davacıdan tahsili ile davalıya ödenmesine,
8-Davacı tarafça yapılan 25.687,20 TL yargılama giderinden davanın kabul oranına göre hesaplanan 21.662,77 TL yargılama giderinin davalıdan tahsili ile davacıya ödenmesine, kalan kısmın davacı üzerinde bırakılmasına,
9-Taraflarca yatırılan avansların kullanılmayan kısmının, karar kesinleştiğinde, istek halinde ilgili tarafa iadesine,
10-Davacı tarafından yatırılan 270 TL peşin harç ve 14.476,65 TL ıslah harcı olmak üzere toplam 14.746,65 TL nin davalıdan tahsili ile davacıya ödenmesine,
Dair, taraf vekillerinin yüzüne karşı kararın tebliğinden itibaren 2 haftalık yasal süre içerisinde İstanbul Bölge Adliye Mahkemesinde istinaf yasa yolu açık olmak üzere oy birliğiyle karar verildi.26/10/2023
Başkan ...
e-imzalıdır
Üye ...
e-imzalıdır
Üye ...
e-imzalıdır
Katip ...
e-imzalıdır