T.C.
İSTANBUL
16. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2019/674 Esas
KARAR NO: 2020/563
DAVA: Menfi Tespit (Ticari Satımdan Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ: 10/12/2014
KARAR TARİHİ: 04/11/2020
Mahkememizde görülmekte olan Menfi Tespit (Ticari Satımdan Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
TALEP : Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; Davalı vekili tarafından ... İcra Müdürlüğünün 2014/... esas sayılı dosyası ile ilamsız takip yapıldığını, itiraz hakkının saklı tutularak yetki itirazında bulunulduğunu, icra hukuk mahkemesi tarafından yetki itirazının kaldırılmasına karar verildiğini, kararın taraflarına tebliğ edilmediğini, temyiz haklarını kullanacaklarını, müvekkili şirketin davalı tarafa bir borcunun bulunmadığını, ticari defter ve kayıtların incelenmesinden sonra bu hususun ortaya çıkacağını beyan ederek, davalı şirkete borçlu olunmadığının tespitine karar verilmesini talep ve dava etmişlerdir.
CEVAP: Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; Davacı tarafın ödeme emrine itirazının bulunmadığını, müvekkili şirketin taraflar arasındaki ticari ilişkiden dolayı ödenmeyen alacağın tahsili için .... İcra Müdürlüğünün 2011/... esas sayılı dosyası ile icra takibine geçtiğini, itiraz üzerine ... Asliye Ticaret Mahkemesinin 2011/... esas sayılı dosyası üzerinde yapılan yargılama sonucunda davacı ... şirketinin 119.563,90 TL borçlu olduğunun tespit edildiğini, davacı tarafça kararın temyiz edilmeyerek kesinleştiğini, davacı tarafça ...Asliye Hukuk Mahkemesinde 2013/... esas sayılı dosyası ile müvekkili şirket ve dava dışı ... şirketine karşı menfi tespit davası açıldığını, bu konuda kararın kesinleştiği dosyaya ilişkin .... İcra Müdürlüğününü 2011/... esas sayılı dosyası üzerine tedbir koydurduğunu, ... Asliye Hukuk Mahkemesine yapılan itirazın kabul edildiğini, dosyanın ... Asliye Ticaret Mahkemesinin 2013/... esas sayılı dosyasına kaydının yapıldığını, mahkemece müvekkili şirket ve ... şirketi aleyhine açılan menfi tespit davasının reddedildiğini, dosyanın temyiz aşamasında olduğunu, .... Asliye ticaret mahkemesinin vermiş olduğu karara istinaden 119.563,90 TL alacaktan bakiye kalan 61.340 TL'nin ödenmesi için ihtar çekildiğini, ödenmeyen borç için .... İcra Müdürlüğünün 2014/... esas sayılı dosyası ile icra takibine başlandığını, borca itiraz etmeyen davacının tekrardan menfi tespit davası açtığını, dosyaya tedbir konularak müvekkilinin zor durumda bırakıldığını, alacağın zamanaşımına uğramadığını, ayrıca zaman aşımı itirazının süresinde yapılmadığını beyan ederek, davanın reddine ve davacı tarafın tazminata hükmedilmesine karar verilmesini talep etmişlerdir.
DELİLLER VE GEREKÇE: Dava; İcra ve İflas Kanunu'nun 72. maddesine dayalı menfi tespit istemine ilişkindir.
... İcra Müdürlüğünün 2014/... E.sayılı dosyası, ... Asliye Ticaret Mahkemesinin 2011/... Esas sayılı dosyası, ... Asliye Ticaret Mahkemesinin 2013/... Esas sayılı takip dosyası, ... İcra Hukuk Mahkemesinin 2013/... Esas sayılı dosyası, .... İcra Müdürlüğünün 2011/... esas sayılı dosyası ile bilirkişi raporlarının dosyada mübrez olduğu görülmüştür.
Mahkememizin 22/02/2017 tarih, 2014/... esas, 2017/115 karar sayılı; ''...Somut olayda davalı alacaklı alacağının varlığını kesinleşen mahkeme kararları ve cari hesap kayıtları ile ispatlamıştır. Gerçekten de anılan mahkeme kararlarına konu bilirkişi raporları ve dosyada mevcut 11/08/2016 tarihli raporlar davacının takip tutarı kadar borcu bulunduğunu tespit etmiştir. Diğer yandan dosyada bulunan 18/08/2015 tarihli raporda davacının davalıya takip dosyası nedeniyle bir borcunun bulunmadığı yönünde görüş içermekte ise de dosyada bulunan 11/08/2016 tarihli rapor,... Asliye Ticaret Mahkemesinin 2011/... Esas sayılı kesinleşen dosyasında mevcut 22/05/2012 tarihli rapor ve yukarıda zikredilen mahkeme kararları karşısında bu rapora mahkememizce itibar edilmemiştir. Bu durumda davalı alacağının varlığını ispat etmiş, davacı ise borcu bulunmadığını herhangi bir şekilde ispat edememiştir...'' gerekçeleri ile davanın reddine dair verilen kararın, ... Bölge Adliye Mahkemesi ... Hukuk Dairesi'nin 2017/... esas, 2019/... karar sayılı kararı kapsamında; ''...İlk derece mahkemesince raporlar arasındaki çelişkinin giderilmesi ve davalı vekilinin beyanının değerlendirilmesi için ... ATM'nin 2011/... Esas sayılı dosyasının küllen celbi ile yeni bir bilirkişiden rapor alınarak; bilirkişiden defter incelemesi yapmak sureti ile takip tarihi olan 27.05.2014 Tarihi itibarı ile cari hesap ilişkisinin değerlendirilmesi, keza mahkeme kasasına alınan çekler ile karşılıksız kaldığı sabit olan çekler yönünden TTK 90/1-(c) maddesi gereğince değerlendirme yapılması, 4 adet çekin mükerrer olarak kaydedilip edilmediğinin incelenmesi sureti ile denetime elverişli rapor tanzimi istenerek sonuca göre karar verilmesi gerekliyken davanın reddine karar verilmesi yerinde görülmemiştir...'' gerekçeleri ile kaldırılması üzerine yargılamaya devam olunmuştur.
Kanun yolu incelemesinden sonra ... ATM'nin 2011/... Esas sayılı dosyası tümü ile birlikte uyap üzerinden celp ve tetkik edilmiş olup mahkememizce görevlendirilen yeminli mali müşavir bilirkişi ... marifetiyle hazırlanan 13/10/2020 tarihli bilirkişi raporunda özetle; ''...Davacının dava konusu 2007,2008 yıllarına ait defterlerin açılış ve kapanış tasdiklerinin zamanında yapıldığını, ancak kapanış tasdiklerinin yaptırılmadığını, daha önce karara bağlanan ... ATM'nin 2011/... E. Sayılı dosyasına sunulan bilirkişi raporunda davacının defterlerinde tespit edilen alacak bakiyesinin 119.563,90-TL olduğunu, ...ATM bu tutarın 58.222,82-TL'sinin ödenmesine karar verdiğini, davacının kalan 61.340,00-TL borcu için davalı tarafından .... İcra Müdürlüğünde 2014/... E sayılı dosyada icra takibi başlattığını, davalının davacı tarafa çok sayıda ve tutarda çek verdiği ancak bu çeklerin ödenmediğini, alacak borç ilişkisinin dayanağının da ödenmeyen bu çekler olduğunu, çeklerin bir çoğunun davalıya iade edildiğini, bazılarının ise tahsile konulduğu ancak tahsil edilemediğini, davacının faturalı mal alışları nedeniyle davalıya 58.222,82-TL borcu ile ilgili yargılamanın yapılarak nihayetlendirildiğini ve bu borç tutarının ödendiğini, davanın konusunun Davalı ... Ayakkabılık tarafından davacıya verilen toplam 7 adet çek bedeli olan 61.400,00-TL'nin davacının cari hesabına borç olarak kayıt edildiğini, ancak bu çeklerin davalı tarafından ödenmediğini, ödenmeyen çek bedelleri için davacının borcunun olduğunun kabul edilemeyeceğini...'' mütalaa ettiği görülmüştür.
Huzurdaki davada; davacı yanın ... İcra Müdürlüğünün 2014/... esas sayılı takip dosyasında, dava konusu takibin 119.563,90-TL'den ... ATM'nin 2011/... Esas sayılı dosyasında kabul edilen 58.222,82-TL'nin mahsubu ile bakiye 61.340-TL yönünden başlatıldığını ancak iddianın dayanağı olan 7 adet avans çekinin ödenmediğini, karşılıksız çıktığını belirterek menfi tespit istemini ileri sürdüğü, davalı yanın ise taraflar arasında ticari ilişki ve cari hesp ilişkisi bulunduğu, bu cari hesap ilişkisinden kaynaklı 65.024.92-TL alacağın tahsili için ... İcra Müdürlüğü nezdinde 2011/... Esas sayılı takibi başlattıkları, davacı borçlu tarafından takibe itiraz edilmesi üzerine ... Asliye Ticaret Mahkemesinde 2011/... Esas sayılı dava ile itirazın iptali talebinde bulundukları, adı geçen mahkemece davacının 119.563,90-TL borcunun bulunduğunun tespit edildiği ve 58.222,82-TL yönünden takibe vaki itirazın iptaline karar verildiği, kesinleşen ... Asliye Ticaret Mahkemesinin 2011/... Esas sayılı dosyasındaki tutardan bakiye kalan 61.340-TL alacağın tahsili için takip başlatıldığı savunmalarını ileri sürdüğü görülmüştür.
Anılı istinaf kararında işaret edildiği üzere; dosyaya uyap üzerinden celp edilen yanlar arasında görülen ... ATM'nin 2011/... esas sayılı dosyasında işbu dosyada dava konusu edilen avans çekleri yönünden herhangi bir hüküm kurulmamış olup yalnızca ilgili dosyada faturaya dayalı başlatılan takipte itirazın iptali talebinin yerinde olup olmadığı değerlendirilerek, asıl alacak miktarının belirlendiği ve neticeten faturaya dayalı takip yönünden değerlendirme yapılarak karar verildiği görülmüştür. Bu kapsamda yanlar arasındaki cari hesap alacağının kesinleştiğinden bahsedilemeyeceği sonucuna varılmıştır. Ayrıca ... ATM'nin 2013/... esas, 2014/... karar sayılı dosyası kapsamında, ....İcra Müdürlüğü'nün 2011/... Esas sayılı dosyasına vaki menfi tespit istemi yönünden davanın reddine karar verilmiş olup ilgili dosyada kesinleşen kararın, iş bu davayı etkileyecek mahiyette olmadığı görülmüştür. Saptanan hukuki durum gereğince mahkememiz ara kararı gereğince her iki taraf şirket ticari defterleri üzerinde inceleme icrası sureti ile takip tarihi olan 27/05/2014 tarihi itibari ile cari hesap ilişkisinin değerlendirilmesi, mahkeme kasasına alınan çekler ile karşılıksız kaldığı sabit olan çekler yönünden TTK 90/1-(c) maddesi gereğince değerlendirme yapılması, 4 adet çekin mükerrer olarak kaydedilip edilmediğinin incelenmesi sureti ile denetime elverişli rapor tanzimi istenilmiş olup davalı tarafın ihtar edilmesine rağmen ticari defterlerini inceleme gününe kadar ibraz etmediği, yalnızca davacı ticari defterleri üzerinde yeminli mali müşavir bilirkişi marifeti ile inceleme yapılabildiği, bu nedenle HMK'nın 222/3 maddesi gereğince davacı defterlerinin lehine delil teşkil ettiği saptanmıştır. Hükme esas alınan son tarihli (maddi hataların düzeltilmesine yönelik rapor) rapor ile tespit edildiği üzere yanlar arasındaki ticari ilişkinin 2007-2008 arası mal satımına dayalı olup 12 adet faturanın düzenlendiği, 2 adet kapalı fatura kapsamında peşin tahsil işleminden sonra bakiyenin 58.222,82-TL olduğu, davalının davacı tarafa 7 adet olup toplam 61.400-TL bedelli avans çeklerini verdiği, bu çeklerin davacı hesaplarında borç olarak kaydedildiği, ancak çeklerin ödenmediği, mal satışları, iade edilen çek kayıtları kapsamında davacının 72.753,94-TL alacaklı göründüğü, 31/07/2008 vade tarihli 15.000TL bedelli, 31/08/2008 vade tarihli 10.000TL bedelli, 31/09/2008 vade tarihli 7.500-TL bedelli, 30/04/2008 vade tarihli, 8.000TL bedelli, 31/05/2008 vade tarihli 3.900-TL bedelli, 22/06/2008 vade tarihli 2.000TL bedelli, 31/11/2008 vade tarihli 15.000TL bedelli çeklerin ödenmediği ve TTK'nın 90/c maddesi kapsamında çeklerin cari hesaba girmesinde geçerli şartın oluşmadığı, huzurdaki davada menfi tespit istemi ileri sürülmekle alacağın varlık ve miktarını ispatla yükümlü olan tarafın davalı olmakla birlikte dosyada mevcut deliller ışığında takibe dayanak alacağın sabit görülemediği, davalı yanın takibi başlatmakta kötüniyetli hareket ettiğini ispata elverişli delil bulunmadığı anlaşılmakla; davanın kabulü ile davacı yanın kötüniyet tazminatı isteminin reddine dair aşağıdaki şekilde hüküm kurmak gerekmiştir.
H Ü K Ü M : Gerekçesi açıklandığı üzere;
1-Davanın KABULÜ ile,
.... İcra Müdürlüğü'nün 2014/... E. Sayılı takip dosyası kapsamında davacının davalıya borçlu olmadığının tespitine,
2-Koşulları oluşmadığından davacı yanın kötüniyet tazminatı talebinin reddine,
3-Hüküm altına alınan miktar üzerinden hesaplanan 4.190,14-TL ilam harcından peşin alınan 1.047,55-TL'nin mahsubu ile bakiye 3.142,59-TL ilam harcının davalıdan tahsili ile hazineye irat kaydına,
4-Davacı tarafından yatırılan 1.047,55-TL peşin harç ve 25,20-TL başvurma harcı olmak üzere toplam 1.072,75-TL' nin davalıdan tahsili ile davacıya verilmesine,
5-Davacı kendisini vekille temsil ettirdiğinden, karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesine göre hesaplanan 8.774,20-TL vekalet ücretinin davalıdan tahsili ile davacıya verilmesine,
6-Davacı tarafından yapılan 2.257,00-TL yargılama giderinin davalıdan tahsili ile davacıya verilmesine,
7-Taraflarca yatırılan gider avansının kullanılmayan kısmının 6100 sayılı Yasanın 333. maddesi ile Yönetmeliğin 207. maddesi gereğince hükmün kesinleşmesinden sonra hesap numarası bildirilmiş ise elektronik ortamda hesaba aktarmak suretiyle; hesap numarası bildirilmemiş ise masrafı kalan paradan karşılanmak suretiyle PTT merkez ve işyerleri vasıtasıyla adreste ödemeli olarak yazı işleri müdürü tarafından iadesine,
Dair; taraf vekillerinin yüzüne karşı, gerekçeli kararın tebliğinden itibaren iki hafta içerisinde mahkememize ya da mahkememize gönderilmek üzere istinaf dilekçesi sunulmak suretiyle İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi nezdinde istinaf kanun yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı. 04/11/2020
Katip ...
¸e-imzalıdır
Hakim ...
¸e-imzalıdır