T.C.
İSTANBUL
16. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2020/285 Esas
KARAR NO: 2021/359
DAVA: İtirazın İptali
DAVA TARİHİ: 30/12/2015
KARAR TARİHİ: 02/06/2021
Mahkememizde görülmekte olan İtirazın İptali davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
TALEP : Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; Müvekkil şirketin, ... Mah. ... Cad. No: ... Ümraniye/İstanbul adresinde davalı şirket ile akdedilen bayilik sözleşmesi kapsamında davalı şirketin amblem ve markası altında faaliyette bulunmakta olduğunu, müvekkil şirket ile davalı şirket arasında akdedilen 14/05/2012 tarihli Prim Protokolü kapsamında akdedildiği 2012 yılından bu yana kadar davalı şirket tarafından müvekkil şirkete yatığı satışlar üzerinden aylık olarak prim ödemesi yapılmakta olduğunu, müvekkil şirket tarafından Mayıs 2015 dönemi ve Haziran 2015 dönemi ile ilgili olarak müvekkil şirket tarafından yapılan satışlar çerçevesinde hak edilen prim bedellerinin davalı şirkete fatura edilerek gönderilmesine rağmen davalı şirket tarafından bu ödemelerin yapılmadığını, müvekkil şirket tarafından Mayıs 2015 dönemi ile ilgili olarak ekine fatura aslı konulmak suretiyle ... Noterliği'nin 08/07/2015 tarih ve ... yevmiye sayılı ihtarnamesinin keşide edildiğini söz konusu aya ait prim ödemesinin müvekkil şirkete yapılmadığını, Haziran 2015 dönemi ile ilgili olarak da yine ekine fatura aslı konulmak suretiyle ... Noterliği'nin 29/07/2015 tarih ve ... yevmiye sayılı ihtarnamesinin keşide edildiğini, söz konusu aya ait prim ödemesinin de müvekkil şirkete yapılmadığını, huzurda görülen itirazın iptali davasının açıldığını, .... İcra Müdürlüğü'nün 2015/... E. Sayılı dosyasına edilen itirazın iptalini, davalının kötü niyetli olarak itirazı nedeniyle %20 icra inkar tazminatına mahkum edilmesini, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davalı tarafa bırakılmasına karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
CEVAP: Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; Davacı ile müvekkil şirket arasında 04/05/2012 tarihinde protokol, bahse konu protokol doğrultusunda 15/10/2012 tarihinde de 5 yıl süreli bayilik sözleşmesi akdedildiğini, ... karı ...'nun ilgili tesisat çıkış fiyatı ile ... rafineri fiyatı arasındaki farktan hesaplanacağını, primler bayinin derince terminalinde yapacağı vadeli, peşin, bayi karı ve kredi kartı alımlarında geçerli olacağı yönünde düzenleme yapıldığını, anılan düzenleme doğrultusunda müvekkil şirketçe davalıya aylık prim ödemelerinin herhangi bir aksamaya mahal vermeksizin yapıldığını, hatta prim oranının %80'den %85'e çıkarıldığını, bu doğrultuda müvekkil her ay hak ettiği prim tutarını davacıya bildirdiğini, müvekkil şirket personeli ... tarafından 05/06/2015 tarihli e-mail ile davacı şirketin e-mail adresi aracılığı ile davacı personeli ... 'ya prim tutarının bildirdiğini, ... tarafından talep edilen hesaplama tablosunu da aynı tarihte e-mail yolu ile kendisine iletildiğini, davacının 2015 yılı Mayıs ayına ait prim tutarının 31.000,00-TL + KDV olması yönündekki talebinin de müvekkil şirketçe incelendiğini, 06/06/2015 tarihinde ... tarafından e-mail ile gereken açıklamanın yapıldığını, davacı taraf Mayıs / 2015 dönemi Ciro Prim Bedeli olarak 06/06/2015 tarihli 31.029,61-TL tutarlı fatura düzenlediğini, bunun üzerine davacıya 278 m3 üzeri alımlarda %85 kar payı primi almakta olduğu ve öncelikli olarak automatic satışların düşülüp değer 278 m3 üzeri automatic BFK satışı var ise primden düşürüldüğünü, ayrıca davacı yanca yapılan hesaplamada ... karının sabit olarak alındığını, ancak ay içerisinde karlılık oranında değişiklikler olduğunun bildirildiğini, hesaplama tablosunun tekrar gönderilerek hatalı olarak kesilen prim faturasının iade edileceğinin iletildiğini, 2012 yılından bu yana ciro prim bedellerinin davacıya duraksama olmaksızın ödendiğini, halihazırda ödemekte olan müvekkilin 2 aylık dönem bakımından hatalı veya ihmalkar davranmış olmasının düşünülemeyeceğini, başlatılan icra takibinin haksız ve hukuka aykırı olmasından dolayı davanın reddine karar verilmesini, yargılama giderleri ve avukatlık ücretinin davacı taraf üzerinde bırakılmasına karar verilmesini talep etmiştir.
DELİLLER VE GEREKÇE: Dava; prim alacağının tahsiline yönelik alacak istemi ile başlatılan icra takibine itirazın iptali istemine ilişkindir.
İtirazın iptali istemine konu .... İcra Müdürlüğünün 2015/... esas sayılı takip dosyası celp edilmiştir.
Yanlar arasındaki sözleşme, ödeme belgeleri, faturaların ibraz edildiği görülmüştür.
Mahkememizin 2015/... esas, 2017/ ... karar sayılı; ''...Davanın kısmen kabulü ile davacının ... İcra müdürlüğünün 2015/... esas sayılı takip dosyasında takip tarihi itibariyle 70975.12 TL alacaklı bulunduğunun tespiti ile takip dosyasına vaki davalı itirazının bu miktar yönünden iptaline...'' dair kararının İstanbul BAM 16. Hukuk Dairesi'nin 2017/4731 esas, 2020/1034 karar sayılı kararı ile ; ''...Raporun ekinde ihtilafsız dönemi ve ihtilaflı iki fatura dönemini gösterir bir hesap tablosu bulunmamaktadır. Satışların aylık bazda toplam miktarı ile bunların ne kadarının automatic satışlar olduğu ve prim faturasının hangi miktara göre düzenlendiğini mahkemenin ve mahkememizin denetlemesini olanaklı kılacak bir rapor mevcut değildir. Örnekseme yolu ile hesabın denetlenmesi istenmiş ise de mayıs ayı satışlarının dökümü haricinde önceki ve Haziran ayı satış dökümlerinin dosyada bulunmadığı anlaşılmaktadır. Bu nedenle denetime elverişli, ihtilafsız dönemi ve ihtilaflı dönemi satışlar bazında ekli belgeler ile hesaplamaların yapıldığını ortaya koyan bir rapor bulunmadığı...'' gerekçeleri kapsamında kaldırılmasına üzerine yargılamaya devam olunmuştur.
Anılı Bam kararı gereğince taraf vekillerine Mayıs ayı öncesi ve Haziran ayı satış dökümlerini dosyaya ibraz etmek üzere 2 haftalık süre verilmiş olup belgelerin ibraz edildiği anlaşılmakla, satış dökümlerinin incelenmesi, ihtilafsız dönemi ve ihtilaflı iki fatura dönemini gösterir hesap tablosu rapora eklenmek sureti ile satışların aylık bazda toplam miktarı ile bunların ne kadarının automatic satışlar olduğu ve prim faturasının hangi miktara göre düzenlendiğini gösterir şekilde mahkememiz ve istinaf denetimine elverişli olacak şekilde hesaplama yapılması amacı ile ek inceleme yapılmasına karar verilmiştir.
Mahkememizce görevlendirilen mali müşavir bilirkişi Mehmet Adil Seçğin marifetiyle hazırlanan 30/11/2020 tarihli bilirkişi raporunda özetle; ''...Davacı verilerine göre ; İhtilaflı dönem olan 2015/Mayıs ayı prim hesaplama tablosuna göre davalı ...'dan ... litre mal aldığı prim harici 278.000 litre automatic ve emc satışları düşüldükten sonra prime esas 155.588 litre üzerinden prim hakkı kazandığından bahisle 155.588 litrenin 0,228 = 35.474,06-TL ... karının %85'inin 30.152,95-TL olduğu davacının davalıya 15/06/2015 tarihinde 31.029,61-TL artı 5.585,33-TL KDV olmak üzere 36.614,94-TL ... numaralı e-fatura düzenlendiğini, Davalı verilerine göre ; İhtilaflı dönem olan 2015/Mayıs ayı prim hesaplama tablosuna göre davacının davalı ...'dan 434.589 litre mal aldığı prim harici 305.749 litre automatic ve emc satışları düşüldükten sonra prime esas 128.840 litre üzerinden prim hakkı kazandığı 128.840 litrenin 0,228 = 29.375,52-TL ... karının %85'inin 24.969,19-TL olduğu davacının davalıya 15/06/2015 tarihinde 31.029,61-TL artı 5.585,33-TL KDV olmak üzere 36.614,94-TL ... sıra numaralı e-fatura düzenlendiği bu hesaplama ve faturada taraflar arasında ihtilaf olduğu davacının davalıya 31.029,61 - 24.969,19 = 6.060,42 %18 KDV 1.090,88 = 7.151,29-TL fazla fatura düzenlendiğini, Davacı verilerine göre ; ithilaflı dönem olan 2015/Haziran ayı prim hesaplama tablosuna göre davacının davalı ...'dan 440.878 litre mal aldığı prim harici 278.000 litre automatic ve emc satışları düşüldükten sonra prime esas 162.878 litre üzerinden prim hakkı kazandığı 162.878 litrenin 0,2302 = 37.494,52-TL ... karının %85'inin 31.870,34-TL olduğu davacının davalıya 04/07/2015 tarihinde 31.870,34-TL artı 5.736,66-TL KDV olmak üzere 37.607,00-TL ... sıra numaralı e-fatura düzenlediği, ihtilaflı dönem olan 2015/Haziran ayı prim hesaplama tablosuna göre davacının davalı ...'dan 440.878 litre mal aldığı prim harici 312.147 litre automatic ve emc satışları düşüldükten sonra prime esas 128.731 litre üzerinden prim hakkı kazandığı 128.731 litrenin 0,2302 = 29.633,88-TL ... karının %85'inin 25.188,79-TL olduğu davacının davalıya 04/07/2015 tarihinde 31.870,34-TL artı 5.736,66-TL KDV olmak üzere 37.607,00-TL ... sıra numaralı e-fatura düzenlediği bu hesaplama ve faturada taraflar arasında ihtilaf olduğu davacının davalıya 31.870,34 - 25.188,79 = 6.681,55 %18 KDV 1.202,68 = 7.884,23-TL fazla fatura düzenlediğini, davacının davalıdan 2015/05 ayında 36.614,94-TL ve 2015/06 ayında 37.607,00-TL olmak üzere toplam 74.221,94-TL prim kazancı talep ettiğini, davalının sunduğu otomatik satışlar üzerinden yapılan hesaplamalara göre davalıdan 2015/05 ayında 29.463,65-TL 2015/06 ayında 29.722,77-TL olmak üzere toplam 59.186,42-TL talep edebileceğini...'' mütalaa ettiği görülmüştür.
Mahkememizce görevlendirilen mali müşavir bilirkişi ... marifetiyle hazırlanan 08/02/2021 tarihli bilirkişi ek raporunda özetle; ''...Davacı verilerine göre ; İhtilaflı dönem olan 2015/Mayıs ayı prim hesaplama tablosuna göre davalı ...'dan 433588 litre mal aldığı prim harici 278.000 litre automatic ve emc satışları düşüldükten sonra prime esas 155.588 litre üzerinden prim hakkı kazandığından bahisle 155.588 litrenin 0,228 = 35.474,06-TL ... karının %85'inin 30.152,95-TL olduğu davacının davalıya 15/06/2015 tarihinde 31.029,61-TL artı 5.585,33-TL KDV olmak üzere 36.614,94-TL ... numaralı e-fatura düzenlendiğini, Davalı verilerine göre ; İhtilaflı dönem olan 2015/Mayıs ayı prim hesaplama tablosuna göre davacının davalı ...'dan 434.589 litre mal aldığı prim harici 305.749 litre automatic ve emc satışları düşüldükten sonra prime esas 128.840 litre üzerinden prim hakkı kazandığı 128.840 litrenin 0,228 = 29.375,52-TL ... karının %85'inin 24.969,19-TL olduğu davacının davalıya 15/06/2015 tarihinde 31.029,61-TL + 5.585,33-TL KDV olmak üzere 36.614,94-TL ... sıra numaralı e-fatura düzenlendiğini, davacının davalıdan kendi aralarındaki süreklilik haline gelen uygulamalara göre 2015/05 ayında 36.614,94-TL ve 2015/06 ayında 37.607,00-TL olmak üzere toplam 74.221,94-TL prim kazancı talep ettiğini, davalının sunduğu otomatik satışlar üzerinden hesaplamalara göre davacının davalıdan 2015/05 ayında 29.463,65-TL , 2015/06 ayında 29.722,77-TL olmak üzere toplam 59.186,42-TL talep edebileceğini...'' mütalaa ettiği görülmüştür.
Huzurdaki davada istemin, prim alacağının tahsiline yönelik olduğu ve anılı alacak istemi ile başlatılan icra takibine vaki itirazın iptali talebinin ileri sürüldüğü görülmüş olup taraflar arasındaki ihtilafın; prim ödenmesine ilişkin protokolün yorumundan kaynaklandığı saptanmıştır. Davalı yan prime esas satışların automatic satışların haricindeki satışlar olduğunu savunmuş olup davacı taraf ise protokolde böyle bir ayrımın bulunmadığını, düzenlemenin prime esas satış miktarı hesaplanırken satışların hangi satışlardan başlanarak mahsup edileceğini belirlemekten ibaret olduğunu ileri sürmüştür. Tarafların yorumu hariç imza ve içeriğinde mutabık oldukları prim ödeme protokolü uyarınca protokole göre; ''... bayi davacının tüm motorin grubu beyaz ürün alımlarına senelik 3330 metreküp üzerine ... karının % 80 i satış primi olarak verecektir. Bu 3330 metreküpün aşması ile ilgili hesap yapılırken önce ... ve automatic satışlardan düşülecektir.'' hükmünün mevcut olduğu görülmüştür. Anılı Bam kararı gereğince taraf vekillerine Mayıs ayı öncesi ve Haziran ayı satış dökümlerini dosyaya ibraz etmek üzere 2 haftalık süre verilmiş olup belgelerin ibraz edildiği anlaşılmakla, satış dökümlerinin incelenmesi, ihtilafsız dönemi ve ihtilaflı iki fatura dönemini gösterir hesap tablosu rapora eklenmek sureti ile satışların aylık bazda toplam miktarı ile bunların ne kadarının automatic satışlar olduğu ve prim faturasının hangi miktara göre düzenlendiğini gösterir şekilde mahkememiz ve istinaf denetimine elverişli olacak şekilde hesaplama yapılması istenilmiş olup kök ve ek bilirkişi raporu, Bam kararı ve ara karar ile istenilen hususlarda ayrıntılı, gerekçeli olarak düzenlendiği anlaşılmakla hükme esas alınmaya elverişli bulunmuştur. Bu noktada yapılan inceleme neticesinde; prim protokolü 2. maddesinin uygulamasının davacı iddiası ile örtüştüğü, Automatic satışların aylık 278.000 litrenin altında kaldığı dönemlerde de muafiyet olarak 278.000 litrenin esas alındığı saptanmış olup bu nedenlerle davacının davalıdan kendi aralarında süreklilik/teamül haline gelen uygulamalara göre davalının sunduğu otomatik satışlar üzerinden hesaplamalara göre davacının davalıdan 2015/05 ayında 29.463,65-TL, 2015/06 ayında 29.722,77-TL olmak üzere toplam 59.186,42-TL talep edebileceği sonucuna varılmıştır. TBK'nın 117. maddesi kapsamında davalının takipten önce mütemerrit kılındığını gösterir delile rastlanılmamakla işlemiş faiz isteminin yerinde olmadığı anlaşılmıştır. Kanaate varılan hukuksal durum ışığında, davacının takip tarihi itibari ile davalıdan 59.186,42-TL (asıl alacak) alacaklı olup bu tutar yönünden başlatılan icra takibine davalı takip borçlusunun vaki itirazının haksız olduğu, alacağın faturaya dayalı olup likit olduğu anlaşılmakla; davanın kısmen kabulüne, davacı yararına %20 icra inkar tazminatına dair aşağıdaki şekilde hüküm kurmak gerekmiştir.
H Ü K Ü M : Gerekçesi açıklandığı üzere;
1-Davanın KISMEN KABULÜ ile,
... İcra Müdürlüğünün 2015/... esas sayılı takip dosyasında, takip tarihi itibari ile davacının davalıdan 59.186,42-TL alacaklı olduğunun tespiti ile bu miktara vaki itirazın iptali ile takibin, asıl alacak 59.186,42-TL takip tarihinden itibaren yıllık %10.50 oranını geçmemek üzere değişen oranlarda avans faizi uygulanmak sureti ile takibin diğer kayıt ve şartlarla aynen devamına, fazlaya dair istemin reddine,
2-Alacağın % 20'si oranındaki 11.837,28-TL icra inkar tazminatının davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
3-Hüküm altına alınan miktar üzerinden hesaplanan 4.043,02-TL ilam harcından peşin alınan 906,96-TL'nin mahsubu ile bakiye 3.136,06-TL ilam harcının davalıdan tahsili ile hazineye irat kaydına,
4-Davacı tarafından yatırılan 906,96-TL peşin harç ve 27,70-TL başvurma harcı olmak üzere toplam 934,66-TL'nin davalıdan tahsili ile davacıya verilmesine,
5-Davacı kendisini vekille temsil ettirdiğinden, karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesine göre hesaplanan 8.494,23-TL vekalet ücretinin davalıdan tahsili ile davacıya verilmesine,
6-Davalı, kendisini vekille temsil ettirmiş olmakla, karar tarihinde yürürlükte bulunan A.A.Ü.T. göre hesaplanan 4.080,00-TL ücreti vekaletin davacıdan tahsili ile davalıya verilmesine,
7-Davacı tarafça yapılan 1111 TL yargılama giderinden davanın kabul oranına göre (% 78,82) hesaplanan 875,64 TL yargılama giderinin davalıdan tahsili ile davacıya ödenmesine, kalan kısmın davacı üzerinde bırakılmasına,
8-Taraflarca yatırılan gider avansının kullanılmayan kısmının 6100 sayılı Yasanın 333. maddesi ile Yönetmeliğin 207. maddesi gereğince hükmün kesinleşmesinden sonra hesap numarası bildirilmiş ise elektronik ortamda hesaba aktarmak suretiyle; hesap numarası bildirilmemiş ise masrafı kalan paradan karşılanmak suretiyle PTT merkez ve işyerleri vasıtasıyla adreste ödemeli olarak yazı işleri müdürü tarafından iadesine,
Dair; taraf vekillerinin yüzüne karşı, gerekçeli kararın tebliğinden itibaren iki hafta içerisinde mahkememize ya da mahkememize gönderilmek üzere istinaf dilekçesi sunulmak suretiyle İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi nezdinde istinaf kanun yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı.02/06/2021
Katip ...
¸e-imzalıdır
Hakim ...
¸e-imzalıdır