T.C.
İSTANBUL
16. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2020/30 Esas
KARAR NO: 2021/182
DAVA: İtirazın İptali
DAVA TARİHİ: 10/01/2020
KARAR TARİHİ: 31/03/2021
Mahkememizde görülmekte olan İtirazın İptali davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
TALEP : Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; Müvekkil ile davalı arasında müvekkilie özgün tasarım olarak kullanabileceği piercing tasarımlarının davalı tarafından yapılması, piercing üretiminin standartlara uygun yapılabilmesi, piercing bakımı vs konularında mağazaların bilgilendirilmesi, PR ve ... ...’ların yapılmasına ilişkin işbirliği kurulması amacıyla görüşmeler başlatıldığını, ... ... ……programlarının düzenleneceği belirtildiği ve 4 aşamalı hizmetlerin gerçekleştirleceğihususların tümü için 18.000 USD + KDV olarak fiyat teklifi verildiğini, taraflar arasında sözleşme akid edilmeden teklif mektubunda belirtilen 18.000 USD + KDV bedelin % 50’si olan 9.000 USD + KDV ‘nin peşin olarak ödenmesi talep edilmiş ve iyi niyetle 24.10.20198 tarihinde davalıya ödeme yapıldığını, davalının kapsamlı bir çalışma yapmadığı, özgün olmayan, piyasada varolan tasarımları müvekkili şirkete yeni tasarım gibi sunmuş, müvekkili şirketin işin yapılmasına sözleşme akdi dahi kurulmadan iş ortaklığından vaz geçmesine sebep olduğunu, davalı tarafından tasarlanan ve sunuma konu edilen piercing modelleri müvekkil şirketin kullanımına uygun bulunmamış davalı tarafından özgün Modeller tasarlanmadığını, davalı tarafından sunuma dahil edilen Piercing tasarımlarının bir kısmı müvekkili şirketin yıllardır kullandığı ve satışını yaptığı mücevharat tasarımlarının piercing’e dönüştürülmüş hali olduğu, beklenen özgün tasarımlar yapılmadığından, müvekkil ek tasarımlar yapılmasının talep edildiği, bu talep üzerine davalı tarafça 18.000 USD + KDV daha bir bedel istenmiş ve bu nedenle de müvekkil şirket iş ortaklığına dair bir saöleşeme dahi kurulmadan, anlaşmadan vazgeçme hakkını kullandığı bu nedenle davalı tarafa ödenen ve haksız olarak uhdesinde tutmakta olduğu bedelin iadesini talep ettiğini, davalının sadece ön toplantı için 9.000 USD + KDV bedeli ödemesi hak etmiş olması Ticari hayatın olagan akışına da aykırı olup, gönderilen bu bedelin davalı uhdesinde kalmasının gerektirir her hangi bir şart oluşmadığını, davalı kötü niyetle borca itiraz ettiğinden %20’den aşağı olmamak üzere İcra inkar tazminatına mahkum edilmesi gerektiğini dava açılmadan önce dava şartı olan Arabuluculuk Başvurusu şartı yerine getirldiği, belge asılları ekli olarak dosyaya sunulduğu, itirazın iptalini, takibin 62.531.62-TL üzerinden devamına, alacağa takip tarihinden itibaren faiz uygulanmasını, davalının % 20’den az olmamak üzere icra inkar tazminatına mahkum edilmesini, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davalıya tahmiline karar verilmesi talep ve dava etmiştir.
CEVAP: Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; davacı ile müvekkili şirket arasında kurulan işbirliği ve mailer neticesinde anlaşma sağlandığı ve anlaşma neticesinde müvekkil şirket, kendisinden istenen ürünler için tasarım çalışmalarına başlandığını, çalışmalar neticesinde anlaşılan 18.000 USD bedelin yarının tasarımların tesliminden önce talep edilmiş ve ödemenin gerçekleştirilmesine müteakip yapılan toplantıda Tasarımlar Atasay’a teslim edildiğini, yapılan anlaşmanın en önemli kısmı ürün tasarımı olup, ... ... desteği ürünlerin tasarımından sonra gerçekleşecek ve müvekkil şirketin kesinlikle anlaşmış olduğu fakat vermediği bir hizmet olarak gösterilmemesi gerektiğini, ürün tasarımlarının özgün olup, olmaması tamamen soyut bir kavram olduğu, 60 günlük bir süre içinde ve 15 kişilik bir ekiple tasarlanmış ürünlerin ...’a sunulması sonrasında ürün tasarımlarının özgün olmadığından bahisle işin sonlandırılması iyi niyetli bir yaklaşım olmadığı, 10’larca üründen hiçbirinin özgün olmadığı iddiası samimi bulunmadığını, 4 aşamalı olduğu iddia edilen anlaşmanın en önemli ve maddi olarak külfetli kısmınmın belirtildiği üzere 60 günlük bir sürede 15 kişilik bir tasarım ekibiyle yapılan çalışma olduğu, projenin kalan aşamaları da davacı şirketin vazgeçmesi üzerine son bulduğunu, ortada yazılı bir sözleşme olmaması anlaşmanın 18.000 USD bedel üzerinden yapılmış olduğu, tasarımların müvekkili şirket tarafından hazırlanmış olduğu ve davacı yana teslim edilmiş olduğu gerçeğini değişteremeyeceğini, davacı benzer nedenlerle ödenen bedelin iadesini talep etmiş ise de, ... Noterliğinin ... yevmiyeli cevabi ihtarnamede anlaşmanın ... tarafından bozulduğu, taraflarının tüm yükümlülüklerinin yerine getirildiği ve aslında tahsil edilen peşinatın ötesinde masraflar yapıldığı, tamamen keyfi ve soyut iddialarla anlaşmanın tek taraflı bozulmuş olduğu davacı yana ihtar edildiğini, kötü niyetli ve soyut iddialarla anlaşmanın tek taraflı bozulması neticesinde bakiye alacak için dava açma hakkının saklı tutularak, itirazın kabulü ile takibin iptali, masraf ve vekalet ücretinin karşı tarafa tahmiline karar verilmesini talep etmiştir.
DELİLLER VE GEREKÇE: Dava; İİK'nın 67. maddesine dayalı itirazın iptali istemine ilişkindir.
İtirazın iptali istemine konu ... İcra Müdürlüğünün 2019/... esas sayılı takip dosyası celp edilmiştir.
Yanlar arasındaki işbirliği teklif formu, iade faturası, yazışma metinleri, ihtarname suretleri ile takı tasarımlarına ilişkin görsellerin ibraz edildiği görülmüştür.
Mahkememizce görevlendirilen bilirkişiler ... ve ... marifetiyle hazırlanan 26/10/2020 tarihli bilirkişi raporunda özetle; ''...Taraflar arasındaki Ticari ilişkinin, davalı tarafından davacıya hitaben verilen ve 09.09.2019 / 31.12.2019 tarihleri arasında geçerliliği olan piersing tasarım projesi teklifi ile başladığını, davalı tarafından sunulan piersing tasarım ve süreçlerinin davacı tarafından Kabul edilmesi ile Proje kapsamındaki işlerin 18.000 USD + KDV bedel üzerinden anlaşma sağlandığı, Kabul edilen proje kapsamındaki işler karşılığındaki ödemenin % 50 ‘lık kımının işe başlanması ile en geç 01.10.2019 tarihinde ödeneceği, kalan kısmın % 25’i 15.11.2019 tarihinde, % 25’inde 15.12.2019 tarihinde ödeneceğinin taralarca kabul edildiğini, proje bedelinin %50’si olan 9.000 USD + KDV dahil 10.620 USD Davalı tarafından davacı adına düzenlenen 16.10.2019 tarihli fatura karşılığında 24.10.2019 tarihinde Banka havalesi ile davacı tarafından davalının banka hesabına havale ile ödendiğini, ödemenin dayanağı olan 16.10.2019 tarihli faturanın ve fatura karşılığı banka havalesi ile yapılan ödeme davacı ticari defterlerinde kayıtlı olduğunu, davacı tarafından kabul ile defterlerine kaydedilen fatura TTK 23/2 maddesi gereğince yasal süresi içinde her hangi bir itiraz olmadığı gibi, yapılan ödeme ile ilgili de her hangi bir ihtirazi kayıtla yapıldığına ilişkin şerh düşülmeden ödeme yapıldığının sabit olduğunu, taraflar arasında anlaşma konusu Piersing tasarımlarına ilişkin davalı şirket tarafından yapılan çalışmalara ilişkin sunum toplantısinin davacı şirket Ofisinde 25.10.2019 tarişhinde yapıldığını, taraf beyanlarından ve dosyaya sunulan mail ve GSM mesajlarından anlaşıldığı, taraflar arasında gerçekleşen toplantıda davalı tarafından piersing tasarımlarının davacı şirkete teslim edildiği yine taraf beyanlarından, karşılıklı ihtarnamelerden ve dosyaya sunulu mail ve GSM mesajlarından anlaşıldığını, davacı yanın, davalı tarafından sunulan piersing tasarımlarının beğenilmediği ve tasarımların özgün tasarım olmadığı yönündeki iddilarına karşılık, davalı yanın ise Sunum toplantısında Söz konusu Tasarımlara yönelik davacı tarafın her hangi bir itirazlarının olmadığı, taraflar arasındaki Projenin Davacı tarafından ek olarak Yeni tasarım taleplerinin olması ile işbu ek yeni tasarım taleplerinin ek bedel karşılığında yapılabileceğinin ifade edilmesi üzerine Davacı tarafından Projenin sonlanlandırıldığı, Projeden ödenmeyen bakiyenin de ödenmesi gerektiği yönünde talep haklarının bulunduğu savunmasında bulunduğunu, taraflar arasında gerçekleştiği hususunda ihtilaf olmayan 25.10.2019 tarihlki Sunum toplantısında, davalı tarafından deavacı şirkete sunumu yapılan ... Tasarımlarının beğenilmediği ve tasarımların ... tasarım olmadığı, ... patentil tasarımlar ile birebir aynı olduğu yönündeki itiraz ve iddilarına ilişkin dosyaya sunulu her hangi bir somut belge bulunmadığı, söz konusu sunum toplantısı ve akabinde projeye son verilmesine ilişkin olarak davacı vekili tarafından keşide edilen İhtarnamede ve dava dilekçesinde aynen “…...başka Modeller, özgün çizimler , müvekkil şirketin belirteceği şekillerde çalışmalar yapılması istenmiş ancak tarafınızca ek ücret ödenmesi halinde bu çizim veya tasarımların yapılacağı belirtilmiş olması nedeniyle toplantı sonlandırılmış ve taraflar arasında her hangi bir sözleşme dahi kurulmadan projeye son verilmiştir…” şeklindeki beyanı karşısında, taraflar arasındaki projenin sonlandırılmasının gerekçesi olarak, Proje kapsamı dışında, davacı tarafından EK Tasarım ve modeler ve özgün tasarımların davalıdan talep edildiği ve davalınında işbu ek taleplerin Ek ücret karşılığı yapılabileceği yönündeki talebi ile Projenin sonlandırıldığının anlaşıldığını, İşbu gelişmeler akabinde, davalı tarafından davacı adına düzenlenen ve bedelinin davacı tarafından her hangi bir ihtirazi kayıt yapılmaksızın ödenen 10.620 USD ile ilgili olarak bu kez 42 gün sonra 27.11.2019 tarihli “ 16.10.2019 tarih 009315 seri nolu faturaya istinaden iade faturası “ açıklaması ile 10.620 YSD karşılığı 62.531.62 TL bedelli fatura düzenlenerek Davalı şirkete ihtarname ekinde gönderildiğini, davalının Söz konusu İade faturasına itiraz ile İade faturasının davacıya İhtarname ekinde Kabul edilmeyerek iade edildiği ve Projeden kalan bakiyenin ödenmesi ihtar edildiğini, davacı tarafından davalı adına düzenlenen iade fatura tutarı 62.531.62 TL’nın tahsili için ... İcra Md. 03.12.2019 Tarih 2019/... E Sayılı dosyasından ilamsız icra takibi başlatıldığı, Davalının itirazı ile huzurdaki İtirazın İptali davasının ikame edildiğinin anlaşıldığını, işbu raporun yukarıda ilgili bölümlerinde detaylandırılan inceleme, tespit ve değerlendirmelerde,; Taraflar arasındaki ticari ilişki gereğince davalı tarafından davacı adına düzenlenen 16.10.2019 tarih 10.620 USD bedelli faturaya davacı yanın her hangi bir itirazı olmadığı ve faturanın davacı defterlerinde kayıtlı olduğu, yine davacı tarafından işbu fatura karşılığı banka havalesi ile yapmış olduğu ödemeye ilişkin de her hangi ihtirazi kayıtta bulunmadığını, taraflar arasındaki ticari ilişkin dayanağı olan piersing tasarımları ile ilgili olarak davacı tarafından, tasarımların beğenilmediği, projeye uygun olmadığı veya özgün tasarım olmadığı yönündeki iddialarının yazılı ve somut olarak davalı tarafa bildirildiğine ilişkin somut her hangi bir belgenin dosya kapsamında bulunmadığı, işbu hususn hukuki takldirinin mahkemenizde olduğunu, davacı taraından kayıt ve Kabul edilen 10.620 USD ile ilgili olarak 25.10.2019 tarihli sunum toplantısı akabinde, Davacı tarafından davalıdan ek olarak başka model ve çizimler için davacının belirleyeceği şekilde çalışmalar yapılması talebinin, davalının mevcut proje dışında ek ücret karşılığında yapılacağinin ifade edilmesi ile proje çalışmasının sonlandırıldığı şeklindeki beyanı, tarafların diğer beyanları, mail yazışmaları, gsm mesajları birlikte değerlendirildiğinde, davacının davalıdan icra takibinde iade faturası karşılığı talep edilen 62.531.62 TL’lık talebinin yerinde olmadığı mütalaa edildiğini, yapılan inceleme, tespit ve değerlendirmeler çerçevesinde, davacı tarafından her hangi itirazda bulunulmadan kayıtlarına aldığı ve yine her hangi bir ihtirazi kayıt düşülmeksizn bedeli banka havalesi ile ödenen 16.10.2019 tarihli faturaya karşılık 42 gün sonra düzenlenen 27.11.2019 tarihli 10.620 USD karşılığı 62.531.62 TL bedelli iade faturasından kaynaklı davacının iddiaları ve talebinin yerinde olduğu yönünde kanaate varılması halinde, ... İcra Md. 03.12.2019 tarih, 2019/... E sayılı dosyasından yapılan 62.531.62 TL’nin takipten itibaren talebe uygun olarak % 9 yasal faiz ile birlikte talep edilebileceğini...'' mütalaa ettiği görülmüştür.
Huzurdaki davada uyuşmazlığın; yanlar arasındaki ihtilafsız piercing tasarım /eğitim/pr desteği/... ... hizmetlerinden oluşan iş ilişkisi kapsamında davalının hazırladığı tasarımların, özgün tasarımlar olmadığı iddiasının yerinde olup olmadığı, neticeten davacı tarafından davalıya yapılan 9000-USD+KDV ödemenin iade edilmesinin gerekip gerekmediği, davalı yanın takibe vaki itirazının iptaline karar verilip verilemeyeceği hususlarında toplandığı anlaşılmıştır. Yargılama kapsamında toplanan tüm delillerin değerlendirilmesi ve tüm dosya kapsamında edinilen vicdani kanaat gereğince; yanlar arasındaki ihtilafsız piercing tasarım/eğitim/pr desteği/... ... hizmetlerinden oluşan iş ilişkisi kapsamında davalının hazırladığı tasarımların özgün tasarımlar olup olmadığı, davalıya yapılan ödemenin iadesi isteminin yerinde olup olmadığının tetkiki amacı ile sektör bilirkişinin yer aldığı heyet marifeti ile inceleme icra edilmiş olup ürün görselleri ve mukayeseye sunulan görseller kapsamında yapılan incelemede davalı tasarımlarının (görselleri dosyada mübrez) patentli ürünlere birebir benzediği, özgün tasarım mahiyetinde olmadıklarının tespit edildiği, anılı tespitleri içerir rapora yönelik olarak davalı yanca herhangi bir itirazın ileri sürülmediği, tasarım görsellerinin sunulması dışında iş ilişkisinin ilerleyen aşamalarına (tasarım sonrası 3 aşama) geçilmeden ticari ilişkinin sonlandırıldığı anlaşılmıştır. Yanlar arasında karşılıklı imzalarını ve şartlarını içerir yazılı bir sözleşmenin akdedilmediği, yalnızca iş birliği projesi ve teklif dosyasının tanzim edildiği, davalı yanın tasarımlarının özgün tasarımlar olmaması nedeni ile işbirliği projesinin ilerleyen aşamalarına geçilemeden ilişkinin sonlandırıldığı saptanmış olup somut olaya tatbiki gereken TBK'nın 77. maddesi uyarınca davalının gerçekleşmemiş bir sebep nedeniyle zenginleştiğinin anlaşılması nedeniyle, TBK'nın 79/2. maddesi hükmü gereğince zenginleşenin zenginleştiği tutarın tamamı kadar iadeyle yükümlü olduğu sonucuna varılmıştır. Kanaate varılan hukuksal durum ışığında, davacının takip tarihi itibari ile davalıdan 62.531,62-TL (asıl alacak) alacaklı olduğu anlaşılmıştır. Anılı gerekçeler ışığında davacı tarafın davalı taraftan takip tarihi itibariyle 62.531,62-TL alacaklı olup bu tutar yönünden başlatılan icra takibine davalı takip borçlusunun vaki itirazının haksız olduğu tespit edilmiştir. Son olarak alacağın likit olduğu anlaşılmakla; davanın kabulüne, davacı yararına %20 icra inkar tazminatına dair aşağıdaki şekilde hüküm kurmak gerekmiştir.
H Ü K Ü M : Gerekçesi açıklandığı üzere;
1-Davanın KABULÜ ile,
.... İcra Müdürlüğünün 2019/... esas sayılı takip dosyasında, takip tarihi itibari ile davacının davalıdan 62.531,62-TL alacaklı olduğunun tespiti ile bu miktara vaki itirazın iptali ile takibin, asıl alacak 62.531,62-TL takip tarihinden itibaren yıllık %9 oranını geçmemek üzere değişen oranlarda yasal faiz uygulanmak sureti ile takibin diğer kayıt ve şartlarla aynen devamına,
2-Alacağın % 20'si oranındaki 12.506,32-TL icra inkar tazminatının davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
3-Hüküm altına alınan miktar üzerinden hesaplanan 4.271,5-TL ilam harcından peşin alınan 755,23-TL'nin mahsubu ile bakiye 3.516,30-TL ilam harcının davalıdan tahsili ile hazineye irat kaydına,
4-Davacı tarafından yatırılan 755,23-TL peşin harç ve 54,40-TL başvurma harcı olmak üzere toplam 809,63-TL' nin davalıdan tahsili ile davacıya verilmesine,
5-Davacı kendisini vekille temsil ettirdiğinden, karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesine göre hesaplanan 8.929,11-TL vekalet ücretinin davalıdan tahsili ile davacıya verilmesine,
6-Davacı tarafından yapılan 1.569,00-TL yargılama giderinin davalıdan tahsili ile davacıya verilmesine,
7-6325 sayılı Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu'nun 18/A maddesinin 13. Bendine göre; arabuluculuk faaliyeti sonunda taraflara ulaşılamaması, taraflar katılmadığı için görüşme yapılamaması veya iki saatten az süren görüşmeler sonunda anlaşamamaları hallerinde iki saatlik ücret tutarı tarifenin birinci kısmına göre Adalet Bakanlığı bütçesinden ödendiğinde ve bu ücret ve ayrıca adliye arabuluculuk bürosu tarafından yapılmış zaruri giderler de Adalet Bakanlığı bütçesinden karşılandığından ve bu giderler de yargılama gideri sayıldığından buna göre hazineden ödenen toplam 1.320,00-TL arabuluculuk ücretinin davalıdan alınarak hazineye gelir kaydına,
8-Taraflarca yatırılan gider avansının kullanılmayan kısmının 6100 sayılı Yasanın 333. maddesi ile Yönetmeliğin 207. maddesi gereğince hükmün kesinleşmesinden sonra hesap numarası bildirilmiş ise elektronik ortamda hesaba aktarmak suretiyle; hesap numarası bildirilmemiş ise masrafı kalan paradan karşılanmak suretiyle PTT merkez ve işyerleri vasıtasıyla adreste ödemeli olarak yazı işleri müdürü tarafından iadesine,
Dair; davacı vekilinin yüzüne karşı, gerekçeli kararın tebliğinden itibaren iki hafta içerisinde mahkememize ya da mahkememize gönderilmek üzere istinaf dilekçesi sunulmak suretiyle İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi nezdinde istinaf kanun yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı.31/03/2021
Katip ...
¸e-imzalıdır
Hakim ...
¸e-imzalıdır