T.C.
İSTANBUL
16. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2020/316 Esas
KARAR NO: 2021/90
DAVA: Tespit
DAVA TARİHİ: 01/07/2020
KARAR TARİHİ: 16/02/2021
Mahkememizde görülmekte olan Tespit davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkili sendika ekmek üreticilerinin hak ve menfaatlerini koruyan, mesleki faaliyetlerin yasal mevzuatlara uygunluğu konusunda çalışmalar yapan ve ekmek üreten müesseselerin kuruluşlarında yasal mevzuatlara uygun hareket edip etmediğini takip eden bir kuruluş olduğunu, müvekkilinin aynı zamanda yasal mevzuata uygun kurulmuş olan ekmek üreticileri arasında meydana gelecek olan haksız rekabeti önlemek, üye menfaatleri için adli – idari yargı nezdinde dava açma hakkına sahip olduğunu, davalının bulunduğu ilçede diğer üyelerden gelen şikayetler üzerine yapılan tetkiklerde davalı işyerinin ilgili yasal mevzuat uygun fırın ruhsatı bulunmadığı halde faaliyetine devam etmiş olduğu ilgili belediyenin şikayetlere ve duruma vakıf olmasına rağmen davalıya müsaade olunduğu anlaşılmıştır ki ilgili belediyeye defaatle şikayetler yapıldığını ancak netice alınamadığını, halbuki davalının ekmek üretimi yasal tüm mevzuat hükümlerine aykırı olduğunu, buradan hareketle Ruhsatsız ve İmar Kanununa aykırı vaziyette üretim yapan davalının, mevzuata uygun işletmecilik yapan diğer fırınlara hat safhada zarar verdiği ve haksız rekabet yaptığının açık olduğunu, ilgili yasal mevzuat olan TTK. Madde 55 hükmünden hareketle davalı ilgili tüm yasal mevzuata aykırı hareket etmiştir ki yine davalının bu tutumuna mukabil ilgili yasal mevzuat ki TTK Madde 56 hükmünden hareketle zarar gören müvekkilin belirtili hususlar için dava açma yetkisi vardır ki bundan bahisle işbu davanın ikamesi takdir olunacağı üzere yasal gereklilik olduğunu, yukarıda izah edilmiş hususlar mukabili verilecek olan cevap ile sunulacak olan delillere mukabil cevap ve delil sunma ile sair tüm yasal hakları saklı kalmak üzere öncelikli olarak davalı yasal belgeleri olmadan faaliyette bulunduğundan ihtiyati tedbir olarak ekmek üretiminin durdurulmasına, davanın kabulüne, haksız rekabetin tespitine, haksız rekabetin men’ine, haksız rekabetin sonucu olan maddi durumun ortadan kaldırılmasına, yargılama giderleri ile vekalet ücretinin karşı taraf yükletilmesine, karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
Davalı tarafından cevap dilekçesi sunulmamıştır.
TAHKİKAT, DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE;
Mahkememizce delillerin ibrazını müteakip celbi gerekli delillerde celp edilerek dosyamız arasına katılmıştır.
Mahkememiz dosyasının delillerini...Belediyesi ve...Belediye Başkanlığı tarafından gönderilen yazı cevapları oluşturmaktadır.
Dava; davalı şirketin ruhsatsız olarak ekmek üretiminde bulunduğundan bahisle TTK'nun 54. ve devamı maddelerinde düzenlenen hükümler gereğince haksız rekabette bulunduğunun tespiti ile haksız rekabetin önlenmesine ilişkin talebe dayalı olarak açılmıştır.
Haksız rekabet 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu’nun 54 ila 63. maddeleri arasında düzenlenmiştir. Haksız rekabete ilişkin bu düzenlemelerin amacı, bütün katılanların menfaatine, dürüst ve bozulmamış rekabetin sağlanmasıdır. (TTK m54/1) Bütün katılanlar ifadesi ile tedarik edenler (rakipler), müşteriler ve kamu üçlüsü kastedilmektedir.
TTK m. 54/2’de ise haksız rekabet teşkil edip etmediğinin belirlenmesinde istifade edilebilecek genel ilke düzenlenmiştir. Buna göre “Rakipler arasında veya tedarik edenlerle müşteriler arasındaki ilişkileri etkileyen aldatıcı veya dürüstlük kuralına diğer şekillerdeki aykırı davranışlar ile ticari uygulamalar haksız ve hukuka aykırıdır.”
Bununla beraber kanun koyucu bir eylemin haksız rekabet teşkil edip etmediğinin belirlenmesinde kolaylık sağlaması adına uygulamada sıklıkla rastlanan başlıca haksız rekabet eylemlerini TTK m.55’te örnekleyici şekilde saymıştır. Bir davranış veya ticari uygulama TTK m.55’te sayılan hallerden birisinin kapsamına giriyorsa haksız rekabet teşkil eder. Bu eylemler yönünden TTK m.54/2’ye göre ayrıca bir inceleme yapılması gerekmez (Nomer Ertan N. Füsun, Haksız Rekabet Hukuku, İstanbul 20196, s, 97 )
Somut olayda davacı yan TTK m.55/1-e’de düzenlenen iş şartlarına uymamak suretiyle haksız rekabet iddiasına dayanmaktadır. TTK m.55/1-e’de, “İş şartlarına uymamak; özellikle kanun veya sözleşmeyle, rakiplere de yüklenmiş olan veya bir meslek dalında veya çevrede olağan olan iş şartlarına uymayanlar dürüstlüğe aykırı davranmış olur.” şeklinde tanımlanmıştır.
TTK m.56/1'de haksız rekabet sebebiyle menfaatleri ihlal edilen ya da böyle bir tehlike ile karşı karşıya kalan kimsenin açabileceği dava türleri belirlenmiştir. Aynı maddenin 3. fıkrasında "Ticaret ve sanayi odaları, esnaf odaları, borsalar ve tüzüklerine göre üyelerinin ekonomik menfaatlerini korumaya yetkili bulunan diğer meslekî ve ekonomik birlikler ile tüzüklerine göre tüketicilerin ekonomik menfaatlerini koruyan sivil toplum kuruluşlarıyla kamusal nitelikteki kurumlar da birinci fıkranın (a), (b) ve (c) bentlerinde yazılı davaları açabilirler. " denilmek suretiyle mesleki ve ekonomik birliklerin, sivil toplum kuruluşları vb.nin bu davaları açabileceği kabul edilmiştir.
Davacı ...'nın sendika tüzüğünün ibrazı sağlanmış olup, tüzüğün çalışma koşulları başlıklı 5. maddesinin 4. bendinde sendikanın üyelerin müşterek menfaatlerinden doğan uyuşmazlıklarda dava açabileceğinin düzenlendiği görüldüğünden TTK'nun 56/3. maddesi uyarınca davacı sendikanın davaya konu talepleri ileri sürebileceği anlaşılmıştır.
Tüm dosya kapsamı ve toplanılan delillerin bir bütün halinde değerlendirilmesi sonucunda; davacı yanca bildirilen ve aynı zamanda davalı şirketin ticaret sicilinde kayıtlı adresinde ruhsatsız ekmek üretimi yapılıp yapılmadığı hususunda belediyelere müzekkere yazılmakla, ... Belediyesi'nin 16/12/2020 tarihli yazısında; adreste faaliyet gösteren işletmenin ruhsatı bulunmadığından işletmenin mühür altına alındığı bildirilerek buna ilişkin tutulan memur tutanağının mahkememize gönderildiği görülmekle, davalı şirketçe ruhsatsız ekmek üretimi yapıldığı ve mahal belediyenin bu hususu tespit etmekle davalıya ait ruhsatsız iş yerini mühürlediği, adres mühürlendiğinden mahkememizin 1 nolu celse 8 nolu ara kararı uyarınca ayrıca mahal kolluğa müzekkere yazılmasına usul ekonomisi ilkesi nazara alındığına gerek bulunmadığı, davalı yanın ekmek üretimi için gerekli ruhsatı almaksızın üretim yapması nedeniyle ekmek üreticiliği meslek dalı için belirlenen iş şartlarına aykırı davrandığı, başlıca haksız rekabet hallerinden TTK'nun 55/1-e'deki iş şartlarına uymamak fiilinin davalı yanca işlendiği anlaşıldığından, davanın kabulü ile, TTK'nun 56/1. ve 56/3. maddeleri delaletiyle TTK'nun 55/1-e maddesi gereğince davalı şirketin ruhsatsız ekmek üretimi nedeniyle haksız rekabette bulunduğunun tespiti ile haksız rekabetin önlenmesine dair açıklanan gerekçelerle aşağıdaki şekilde karar vermek gerekmiştir.
H Ü K Ü M : Gerekçesi açıklandığı üzere;
1-Davanın KABULÜ İLE,
TTK'nun 55/1-e maddesi gereğince davalı şirketin ruhsatsız ekmek üretimi nedeniyle haksız rekabette bulunduğunun tespiti ile haksız rekabetin önlenmesine,
2-Alınması gerekli 59,30 TL karar harcından davacının peşin yatırdığı 54,40 TL'nin mahsubu ile 4,90 TL ilam harcının davalıdan tahsili ile Hazineye irat kaydına,
3-Davacı tarafından yatırılan 54,40 TL peşin, 54,40 TL başvurma harcı olmak üzere toplam 108,80 TL harcın davalıdan tahsili ile davacıya verilmesine,
4-Davacı kendisine vekille temsil ettirdiğinden, karar tarihinde yürürlükte bulunan A.A.Ü.T. göre hesaplanan 4.080,00 TL vekalet ücretinin davalıdan tahsili ile davacıya verilmesine,
5-Davacı tarafından yapılan 50,00 TL tebligat vs.posta masrafının davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
6-Taraflarca yatırılan gider avansından kullanılmayan kısmın karar kesinleştiğinde talep halinde yatıran tarafa iadesine,
Dair, davacı vekilinin yüzüne karşı, gerekçeli kararın tebliğinden itibaren iki hafta içerisinde mahkememize ya da mahkememize gönderilmek üzere istinaf dilekçesi sunulmak suretiyle İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi nezdinde istinaf kanun yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı. 16/02/2021
Katip ...
¸e-imzalıdır
Hakim ...
¸e-imzalıdır