T.C.
İSTANBUL
16. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2020/409 Esas
KARAR NO: 2021/351
DAVA: İtirazın İptali (Ticari Nitelikteki Hizmet Sözleşmesinden Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ: 28/07/2020
KARAR TARİHİ: 01/06/2021
Mahkememizde görülmekte olan İtirazın İptali (Ticari Nitelikteki Hizmet Sözleşmesinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı vekili mahkememize sunmuş olduğu dava dilekçesinde özetle; davalı şirkete ait ... plakalı araç ile 06/08/2018 ve 01/09/2018 tarihlerinde ücret ödenmeksizin ihlalli geçişler yapıldığını, geçiş ücretlerinin tahsili amacıyla davalı borçlu hakkında icra takibine girişildiğini beyanla davalının haksız itirazını iptalini, takibin devamını ve davalının %20 den az olmamak üzere icra inkar tazminatı ile sorumlu tutulması talep ve dava etmiştir.
Davalı vekilinin yasal cevap süresi içinde sunulmayan dilekçesinde özetle; davacının takip talebinde ... ve ... plaka sayılı araçların ücret ödemeden geçiş yaptığı iddiasında bulunduğunu, ancak dava dilekçesinde ... plakalı aracın geçişi yönünden beyanda bulunmadığını, zaten ... plaka sayılı aracın geçiş yaptığının bildirildiği 14/02/2018 tarihinde müvekkiline ait olmadığını, diğer araç olan ... plakalı aracın ise anılan ücretli yollardan geçmediğini, takibin usulsüz olduğunu, davacının davayı yasal süresi içinde de açmadığını beyanla davanın reddini savunmuştur.
TAHKİKAT, DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE;
Mahkememizce delillerin ibrazını müteakip celbi gerekli delillerde celp edilerek dosyamız arasına katılmıştır.
Mahkememizce celp edilen .... İcra Müdürlüğü'nün 2018/... takip sayılı icra dosyasının yapılan tetkikinde; takibin davacı tarafça davalı aleyhine otoyol geçiş ücreti alacağına istinaden faizler dahil toplam 597,77 TL alacağın ticari faizi ile birlikte tahsili için yapılan ilamsız icra takibinden ibaret bulunup davalının vekili marifetiyle yasal süre içerisinde sunduğu itiraz dilekçesi ile; ödeme emrine, borca, ferilerine itiraz ettiği, takibin durduğu ve davanın yasal süre içerisinde açıldığı anlaşılmıştır.
Dava açılırken harca esas değer 588,42 TL olarak gösterilmekle, davacı vekilince ön inceleme duruşmasında ... plakalı araç için itirazın iptali taleplerinin bulunmadığı beyan edildiğinden, bu araç için takipte istenen 9 TL'nin dava konusu edilmediği görülmüştür.
Mahkememizce tarafların iddia ve savunmaları ile dosya üzerinde trafik uzmanı bilirkişi ... marifetiyle inceleme icra edilerek konuya ilişkin bila tarihli rapor teminle dosyamız arasına alınmıştır.
Bilirkişi anılı raporunda özetle;
"Dosya üzerinden yapılan inceleme neticesinde davalı firma adına kayıtlı ... plakalı aracın geçişlerin yapıldığı 05/06/2017 tarihinde davalı firma tarafından alındığı ve geçişlerin yapıldığı 06/08/2018 ile 01/09/2018 tarihlerinde davalı firma adına tescilli olduğunun ... Müdürlüğünce yapılan Polnet sorgusundan anlaşıldığı;
Karayolları ... Bölge Müdürlüğünün 08/12/2020 tarihli yazısı ile gönderilen abonelik ve banka geçiş hareketlerinde ... hesabının ... adına 09/05/2018 tarihinde ... bank tarafından ön ödemeli olarak açıldığı;
Sürücü veya araç sahiplerinde, eksik bakiyeli yapılan köprü ve otoyol geçişlerinde 15 gün içerisinde ... veya ... etiket ve cihazlarına bakiye yüklemesi yapıldığında geçiş ücretinden düşüleceğini konusunda genel bir algı olduğu, bu durumun Karayolları Genel müdürlüğünce işletilen köprü ve otoyollar için geçerli olduğu, Yap-İşlet-Devret modeli ile yapılan köprü ve otoyolları işleten şirketlerin böyle bir taahhütlerinin olmadığı, dolayısı ile şirketlerin işlettiği köprü ve otoyollardan yapılan eksik bakiyeli geçişlerin geçiş ücretlerinin 15 gün içerisinde firmanın belirttiği bankalara veya internet aracılığı ile belirtilen hesap numarasına yapılmasının gerektiği,
Sonuç olarak;
Davalı firmanın 06/08/2018 ile 01/09/2018 tarihlerinde yaptığı iki eksik bakiyeli geçiş ile ilgili aşağıda belirtilen formülden hareket edilmesinin gerektiği;
Geçiş ücreti * 4 katı ceza + geçiş ücreti = ödenmesi gereken toplam ücret 113,35 TL (Geçiş ücreti)*4 (katı ceza) =453,40 TL (Ceza Miktarı) + 113,35 TL (Geçiş Ücreti)=566,75 TL ödenmesi gerekin tutar.
Yukarıdaki formülden hareketle davalı firmanın davacı firmaya ödemesi gereken toplam miktarın cezalar dahil olmak üzere 566,75 TL olduğu"şeklinde mütaalada bulundukları görülmüştür.
Dava, İİK'nun 67. maddesi gereğince davacının geçiş ihlalinden kaynaklı davalıdan olan alacağının tahsili amacıyla başlattığı takibe karşı davalı itirazının iptali istemine ilişkindir.
Davanın dayanağını oluşturan 6001 sayılı Karayolları Genel Müdürlüğünün Hizmetleri Hakkında Kanun’un 30/5. maddesinde “...(5) 4046, 3465 ve 3996 sayılı kanunlar çerçevesinde işletme hakkı verilen veya devredilen otoyollar veya erişme kontrolünün uygulandığı karayollarından geçiş ücretlerini ödemeden geçiş yapan araç sahiplerinden, işletici şirket tarafından geçiş ücreti ödemeden giriş çıkış yaptığı mesafeye ait geçiş ücreti ile birlikte, bu ücretin on katı tutarında ceza, genel hükümlere göre tahsil edilir. ...” hükmü düzenlenmişken 25.05.2018 tarih ve 30431 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan 16.05.2018 tarih ve 7144 sayılı Kanunun 18. maddesi ile birinci ve beşinci fıkralarında yer alan “on” ibareleri “dört” şeklinde değiştirilmiştir. Aynı Kanunun 19. maddesi ile 6001 sayılı Kanuna geçici 3. madde ilave edilmiştir.
6001 sayılı Kanuna eklenen Geçici 3. madde de ise “Bu maddenin yürürlüğe girdiği tarihten önce otoyollar ile erişme kontrolünün uygulandığı karayolları için belirlenen geçiş ücretlerini ödemeden yapılmış olan geçişlerde araç sahiplerine bu Kanunun 30. maddesinin beşinci fıkrası uyarınca tahakkuk ettirilen ancak bu maddenin yürürlük tarihi itibarıyla tahsilatı yapılmamış olan para cezaları hakkında bu Kanunun 30. maddesinde yer alan oranlar uygulanır.” düzenlemesi yapılmıştır.
Kanunun 30. maddesinin, 27.03.2015 tarihli ve 6639 sayılı Kanunun 33. maddesi ile değişiklik yapılan (7) numaralı fıkrasında, geçiş ücreti ödenmeden geçiş yapılması hâlinde ödemesiz geçiş tarihini izleyen on beş gün içinde geçiş ücretini usulüne uygun olarak ödeyenlere bu maddenin (1) numaralı ve (5) numaralı fıkralarında belirtilen cezaların uygulanmayacağı öngörülmektedir.
Anayasa Mahkemesi'nin 18.01.2018 tarih, 2017/166 E. 2018/8 Karar sayılı kararında ".... İşletme hakkı verilen veya devredilen otoyollar veya erişme kontrolünün uygulandığı karayollarından geçiş ücreti ödenmeden geçiş yapılması hâlinde yaptırım uygulanmasına sebebiyet veren eylem ücret ödemeden geçiş yapılması anında tamamlanmış olacaktır. Bu durumda, kuralda belirtilen ödemesiz geçiş tarihinden itibaren on beş gün içinde geçiş ücretinin ödenmesi hâlinde cezanın uygulanmayacağına ilişkin düzenleme oluşan neticeyi ortadan kaldırılmakta olup ihlalli geçiş eylemini gerçekleştirenler lehine getirilmiş bir düzenlemedir.... kuralda, cezasızlık hâlinin kapsamı, eylemin sonucu olarak öngörülen yaptırımın hangi hâlde uygulanmayacağı, ödemenin hangi süre içinde yapılması gerektiği açık, anlaşılır, uygulanabilir ve nesnel olarak belirlenmiştir. Geçiş ücretinin ödenmesi şekil ve yöntemlerinin tümünün önceden öngörülmesi ve kanun koyucu tarafından tek tek belirlenerek kanun metninde ifade edilmesi oldukça güçtür. Geçiş ücretinin tahsili yöntemlerinin zaman içinde değişip gelişebileceği ve otoyollar veya erişme kontrolünün uygulandığı karayollarından geçiş ücretlerinin tahsili yöntemlerinin benzerlik arz ettiği hususları dikkate alındığında kuralda belirlilik ilkesine aykırılık bulunmamaktadır..." yönünde karar vermiştir. Bu durumda davalının ihlali sebebiyle davacının, davalıya ayrıca bir bildirim yapmasına gerek bulunmadığı anlaşılmaktadır. (İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 17. Hukuk Dairesi'nin 2018/1124 Esas, 2021/347 Karar sayılı ilamı)
Tüm dosya kapsamı ve toplanılan delillerin bir bütün halinde değerlendirilmesi sonucunda, ihlalli geçiş görüntüleri ile provizyon kayıtları incelenmek suretiyle hazırlanmakla ayrıntılı, gerekçeli ve denetime elverişli olmakla mahkememizce hükme esas alınan bilirkişi raporu ile tespit edildiği üzere, davalı şirketin sahibi olduğu araç ile davacıya ait ücretli otoyollardan .../... hesabı olmadan 06/08/2018 ila 01/09/2018 tarihleri arasında iki kez ihalli geçiş yaptığı ve geçiş ücretlerini 15 günlük süre içinde ödemediği, bu nedenle yasa gereğince geçiş bedelinin 4 katı tutarında ceza bedelini de ödemekle mükellef olduğu, tescil kaydına göre ihlalli geçiş yapan ... plakalı aracın davalı şirkete ait olduğu ve söz konusu araçla otoyollardan geçiş yapıldığı davacı yanca sunulan geçiş görüntüleri ile sabit olmakla, davalı yanın geçiş yapılmadığına dair savunmasının bu nedenle yerinde görülmediği, ihlalli geçişler 2018 tarihinde yapıldığından Karayolları Genel Müdürlüğünün yazı cevabı uyarınca 2019 yılında açıldığı anlaşılan davalının Ziraat Bankası'ndaki ... hesap dökümlerinin celbinin mahkememizce gerekli görülmediği, nitekim Ziraat Bankası'na yazılan yazımıza ihlalli geçiş tarihinde hesap bulunmadığı yönünde yanıt verildiği, davalı aracıyla davacı işletimindeki otoyollardan iki kez ihlalli geçiş yapıldığından ve geçiş ücretleri ödenmediğinden hükme esas alınan bilirkişi raporunda tespit edilen 113,35 TL geçiş bedeli ve bunun 4 katı olan 453,40 TL ceza bedeli toplamı kadar davacı yanın davalı yandan alacaklı olduğu, takip dosyası ve dava kapsamında davacı yanın işlemiş faiz ve faizin KDV'si talepleri de bulunmakla, ihlalli geçişte bulunana bildirim yapma zorunluluğunun olmayışının geçiş ücreti ve ceza bedelinin talep edilebilmesine ilişkin olduğu, TBK'nun 117. maddesi uyarınca temerrüt faizi talep edilebilmesi için alacaklının ihtarı ile borçlunun temerrüde düşürülmesinin gerektiği, anılı hüküm uyarınca davalı yanın takip tarihinden önce temerrüde düşürüldüğü ispatlanamadığından davacı yanın alacağa işlemiş faiz ve faizin KDV'si taleplerinin yerinde olmadığı anlaşılmakla, davanın kısmen kabulüne, geçiş ücreti ve ceza bedelinden ibaret 566,75 TL yönünden itirazın iptaline, alacak likit olmakla davalı yanca da belirlenebilir olduğundan takibe haksız itiraz nedeniyle alacağına geç kavuşan davacı lehine %20 oranında icra inkar tazminatına hükmedilmesine dair açıklanan gerekçelerle aşağıdaki şekilde karar vermek gerekmiştir.
HÜKÜM :Yukarıda açıklanan gerekçe ve nedenlerle;
1-Davanın KISMEN KABULÜ İLE,
... İcra Müdürlüğünün 2018/... esas sayılı takip dosyasında, takip tarihi itibari ile davacının davalıdan 566,75 TL alacaklı olduğunun tespiti ile bu miktara vaki itirazın iptali ile asıl alacak 566,75 TL'ye takip tarihinden itibaren takipte belirtilen oranlarda faiz uygulanmak sureti ile takibin diğer kayıt ve şartlarla aynen devamına, fazlaya ilişkin talebin reddine,
Alacağın % 20'si oranındaki 113,35 TL icra inkar tazminatının davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
2-Harç peşin alınmakla yeniden alınmasına yer olmadığına,
3-Davacı kendisini vekille temsil ettirmiş olduğundan A.A.Ü.T. gereğince hesap ve taktir olunan 566,75 TL vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
4-Davalı kendisini vekille temsil ettirmiş olduğundan A.A.Ü.T. gereğince hesap ve taktir olunan 21,67 TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalıya verilmesine,
5-Davacı tarafından yapılan 494 TL (bilirkişi ücreti, tebligat v.s posta masrafları) yargılama giderinin ret ve kabul oranına göre hesap edilen 475,80 TL'sinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine, bakiye kısmının davacı üzerinde bırakılmasına,
6-6325 sayılı Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu'nun 18/A-14. maddesi ile Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu Yönetmeliği'nin 26. maddesine göre; Adalet Bakanlığı bütçesinden karşılanan arabuluculuk ücretinin davada haksız çıkan taraftan karşılanması gerekmekle, 1.320,00-TL arabuluculuk ücretinden davanın kabul ret oranına göre hesaplanan 1.271,38 TL'sinin davalıdan, 48,61 TL'sinin davacıdan alınarak Hazineye gelir kaydına,
7-Davacı tarafça yatırılan gider avansından kullanılmayan kısmın karar kesinleştiğinde ve talep halinde davacıya iadesine,
Dair, davacı vekilinin yüzüne karşı, miktar itibarıyla kesin olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı. 01/06/2021
Katip ...
e-imza
Hakim ...
e-imza