T.C.
İSTANBUL
16. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2020/416 Esas
KARAR NO: 2021/580
DAVA: Alacak (Kambiyo Senetlerinden Kaynaklanan Sebepsiz İktisab Nedeniyle)
DAVA TARİHİ: 04/08/2020
KARAR TARİHİ: 14/09/2021
Mahkememizde görülmekte olan Alacak (Kambiyo Senetlerinden Kaynaklanan Sebepsiz İktisab Nedeniyle) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı vekili 04.08.2019 tarihli dava dilekçesinde özetle; müvekkili şirket ile ... arasında 17.10.2019 tarihinde, ...'ın işlettiği ... oteline ilişkin olarak Tek Yetkili Otel Kontenjan Fiyat Tanıtım Sözleşmesi akdedildiğini, akdedilen bu sözleşme kapsamında müvekkil şirket tarafından 2020 yaz sezonunda müşterilerine satılacak otel odalarının bedellerine ilişkin avans olarak ...'a her biri 100.000 TL tutarında 3 adet çek verdiğini, bu çeklerin vadelerini 31.01.2020, 30.04.2020 ve 30.06.2020 olduğunu, ancak Çin'de ortaya çıkan ve tüm dünyaya hızlı yayılan Covid-19 salgını nedeniyle Dünya Sağlık Örgütü tarafından pandemi ilan edilmesi ve salgının önlenmesiyle amacıyla alınan tedbirler dolayısıyla tur operatörü olarak faaliyetlerin gerçekleştirmesinin olanaksız hale geldiğini ve salgın hastalıktan olumsuz yönde etkilenen sektörlerin en başında turizm olduğunu, salgın hastalığın mücbir sebep olmasından dolayı, taraflar arasında akdedilen Sözleşmenin Ortak hükümler başlıklı 7/P maddesin mücbir sebep halinde taraflardan birinin yada ikisinin yüklendikleri edimleri yerine getiremeyecek olması ihtimalinde sözleşme tek taraflı olarak feshedilebileceğini öngördüğünü, bu durumdu alınmayan hizmet bedeli, hizmet alınan dönem için ödemesi gereken kısım için mahsup edilerek Tur Operatörüne hemen nakden ve defaten iade edileceğini, ayrıcı mücbir sebep nedeniyle sözleşmenin bu madde kapsamında askıya alınması, uygulanamaz hale helmesi yada feshedilmesi gibi durumlarda Tur Operatörü'nün otele o güne kadar verdiği avans çekleri dahil tüm çekler ve yaptığı ödemeler, Tur Operatürüne aynen iade edileceğine, çeklerin iade alınmaması durumunda geciken her ay için aylık %25 gecikme cezası uygulanacağını, bu doğrultuda ... ile müvekkil şirket arasında akdedilen sözleşme noter vasıtası ile gönderilen ihtarname ile müvekkil Şirket arasında akdedilen sözleşme noter vasıtası ile gönderilen ihtarname ile iye müvekkil şirket tarafından fesih edildiğini, gönderilen feshi ihtarı ile birlikte sözleşme fesih olduğundan tüm avans çeklerin bedelsiz kaldığını, sözleşme Müvekkil Şirket tarafından hukuka ve sözleşmeye uygun şekilde fesih edilmesine ve ... A.Ş.'ye ait ... nolu 31.01.2020 vadeli 100.000 TL bedelli çekin ödemesi yapılmış olmasına rağmen ... ödenmiş olan bu bedeli Müvekkil şirket'e iade etmediğini, bu nedenle 100.000 TL tutarın 29.04.2020 tarihinden itibaren sözleşmenin 7/P maddesi uyarınca %25 oranında gecikme cezası ile birlik Davalı ... tarafından müvekkil Şirkete ödenmesine karar verilmesini talep ettiklerine, ...'ın 30.04.2020 ve 30.06.2020 tarihli çekleri iade etmediğini, bu çekleri ... Faktöring'e temlik edildiği tarafça öğrenildiğini, faktöring şirketine temlik edilmiş çeklerin hiç bir faturaya dayanmadığını, müvekkil Şirket tarafından ... Faktöring'e ...'a gönderilen ihtarname ile sözleşmenin fesih edildiğini ve söz konusu çeklerin bedelsiz kaldığını, bu çeklerin faktöring işlemlerinde kullanılmasının hukuka aykırı olduğunun bildirildiğinin, tüm bu husus ve ihtarnameye rağmen ... Faktöring hukuksuz bir şekilde ... A.Ş.'ye ait ... nolu 30.04.2020 tarihli çeki paraya çevirdiğini, bu nedenle 100.000 TL bedelin 29.04.2020 tarihinden itibaren ticari avans faizi ile birlikte Davalılar tarafından müştereken ve müteselsi Müvekkil Şirkete aiade etmesini talep ettiğini, 30.06.2020 tarihli çekin paraya çevrilmeye çalışılmasına karşın tedbir amacıyla tarafça ... Asliye Ticaret Mahkemesi nezdinde davalılar aleyhine ihtiyati tedbir başvurusunda bulunulduğunu ve kabulüne karar verildiğini, açıklanan nedenlerle, 17.10.2019 tarihli sözleşmenin hukuka uygun feshedildiğinin tespitine, ... tarafından 39.157,55 TL tutarın 29.09.2019 tarihi itibariyle aylık %25 oranında gecikme faizi ile birlikte Müvekkil Şirkete ödenmesine, ... tarafından 31.01.2020 vadeli 100.000 TL bedelli çek tutarının 29.04.2020 tarihinden aylık %25 oranında gecikme faizi ile birlikte Müvekkil Şirkete ödenmesine, 30.04.2020 Vadeli çek için ödenen 100.000 TL'nin 29.04.2020 tarihinden itibaren ticari avas faizi ile birlikte davalılardan müştereken tahsiline, 30.06.2020 vadeli çekin Müvekkil Şirkete ait olduğunun tespiti ile iade edilmeyen çek içinde ayrıca 29.04.2020 tarihinden itibaren aylık %25 oranında gecikme cezasının davalı ... tarafından Müvekkil Şirkete ödenmesine, davanın kabulü ile birlikte avukatlık ücreti ile yargılama giderlerinin karşı tarafa tahmiline karar verilmesine talep etmiştir.
Davalı ...Ş. Vekili tarafından verilen cevap dilekçesinde özetle; Davalı ... Şirketi aralarında 17.10.2019 tarihli sözleşme akdedildiğini, Davalı ... sağlamak amacı ile kendi müşterileri ile aralarındaki ticari ilişkiden kaynaklı bir kısım hak ve alacaklarının faktöring sözleşmesi hükümlerinde devir ettiğini, Davalı ... davacı imzalamış olduğu 17.10.2019 tarihli Tek Yetkili Otel Kontenjan fiyat tanıtım sözleşmesinden kaynaklı alacaklarının bir kısmını müvekkile devrettiğini, Müvekkil ile ... arasında 31.12.2019 ve 03.12.2019 tarihlerinde olmak üzere iki işlem yapıldığını ve Davalı ... hesabına işlem sonucu 178.450,00 TL ödeme yapıldığını, işlemler sonucu davalıya sağlanan finansmanın sonucu davacı tarafından keşide edilen iki adet çek alındığını, Davalı tarafından finansmanın geri ödemesi olarak verilen çeklerden 30.04.2020 keşide tarihli 100.000 TL tutarlı çekin ödendiğini, 30.06.2020 tarihli çekin ... Asliye Ticaret Mahkemesinin 2020/... D. İş sayılı dosyasından ihtiyati tedbir sebebi ile ödenmediğini, ödenmeyen 30.06.2020 tahrili çekin tahsili amacıyla davalı ... hakkında ... İcra Müdürlüğünün 2020/ ... E. Sayılı dosyasından icra takibi yapıldığını ve takip borcunun dosyaya ödenmediğini, Davacı vekilinin davacı ile ... arasındaki sözleşmenin Feshedildiğinin tespitine şeklinde talebine tespite konu edilemeyeceğine, bu aşamada mahkemenin muhtemel kararının tespit niteliğinde olmayıp feshin haklı veya haksız olup olmayacağı yönünde olacağını, Davacı vekilinin %25 cezai şart talebinin reddi gerektiğini, davacının sözleşmeyi mücbir sebeple feshedilldiği iddası faiz ve cezai şarta bağlı alacak talebi çeliştiğini, mücbir sebebin kabulü halinde borçlunun temerrüdü söz konusu olmayacağını izah olunduğu üzere davanın reddine, yargılama giderleri ile ücreti vekaletin davalı üzerine tahmiline karar verilmesini talep etmiştir.
Davalı ... A.Ş. Vekili tarafından verilen cevap dilekçesinde özetle; davacı vekili her ne kadar Covid 19 salgını pandemik bir olay olması nedeniyle sözleşmenin mücbir sebep olarak idda etmiş ise de davacı bakımından mücbir sebebin şartlarının gerçekleşmediğini, Turizm sezonu bakımından bir kısıtlama olmadığını, genel sağlık önemleri almak koşulları ile turizm bakımından geliştirilmiş bir yasak olmadığını, davacı Şirketin İnternet sayfasında ... Otelleri satışta olduğunu ve yer müsaitliği olmayan otellerin dahi bulunduğunu, yasal düzenlemeler de davacının ana faaliyetini gerçekleştirmesi bakımından imkansızlık ortaya çıkartmadığını, 18.12.2018 tarihli sözleşme mücbir sebep kapsamından olmadığını, TBK 20 ve devamı maddeleri kapsamında davacını talep ettiği Aylık %25 gecikme tazminatı fahiş olduğunu ve müvekkil aleyhine ve durumunu ağırlaştıracak nitelikte olduğunu , izah edilen nedenlere davacının 31.01.2020 tarihli 100.000 TL bedelli çek için herhangi bir arabuluculuk tutanağı düzenlenmediğinden bu talebe ilişkin olarak dava şartı yokluğu nedeniyle reddine, mübir sebebin şartların oluşmaması nedeniyle davacının feshinin geçersizliğinin tespiti ile diğer alacak ve menfi tespit talepleri bakımından davanın, reddine 18.12.2018 tarihli sözleşmeye ilişkin alacağın sebebi farklı olması nedeniyle davanın reddine, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davacıya yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.
DELİLLER VE GEREKÇE:
Dava; taraflar arasındaki sözleşmenin feshi nedeniyle davacı tarafın alacak ve gecikme cezası istemine ilişkindir
Mahkememizce tarafların delilleri toplanarak bilirkişi raporu alınmıştır.
Mahkememizce alınan bilirkişi raporunda özetle;
"..
Davacı şirkete ait 2019 ve 2020 yılı ticari defterlerinin açılış ve kapanış tasdiklerinin yasal süresinde TTK hükümlerine göre usulüne uygun yapıldığı, dolayısı ile sahibi lehine delil niteliği taşıdığı,
Davacı şirkete ait incelenen ticari defter kayıtlarına göre , dava tarihi olan 04.08.2020 itibariyle davalı ... İnş. San. Tic. A.Ş.'nden 300.000,00 TLsi çek ödemeleri ve 39.157,55 TL cari bakiyesi olmak üzere toplam 339.157,55 TL miktarında alacağının bulunduğu,
Davalı ...Ş.'ne ait 2019 ve 2020 yılı ticari defterlerinin açılış ve kapanış tasdiklerinin yasal süresinde TTK hükümlerine göre usulüne uygun yapıldığı, dolayısı ile sahibi lehine delil niteliği taşıdığı,
Davalı ...Ş.'ne ait incelenen ticari defter kayıtlarına göre, davacı tarafından davalı ... İnş. San. Tic. A.Ş.'ne verilen 3 adet 300.000,00 TL miktarındaki çekin faktoring sözleşmesi kapsamında ... A.Ş.'ye devir ettiği ve karşılığında 273.534,00 TL miktarında ödeme aldığı,
Taraflar arasında akdedilen sözleşmenin Ortak Yükümlülükler başlıklı (P) maddesine göre, mücbir sebep şartlarının oluştuğu,
Davacı şirketin faiz talebi hususundaki takdirin mahkemeye ait olduğu " yönünde mütalaada bulunulduğu görülmüştür.
Taraflar arasındaki sözleşme, alınan bilirkişi raporu ve tüm dosya kapsamı incelendiğinde; davacı ile davalı ... arasında tek yetkili otel kontenjan, fiyat tanıtım sözleşmesi imzalandığı, bu sözleşme uyarınca davalının, 01.05.2020-31.10.2020 tarihleri arasında davacıya 20 adet oda tahsis edeceği, davacının da davaya konu senetleri davalıya ön ödeme olarak vereceği ve davacının bu sözleşmedeki ediminin ödeme yapma şeklinde tanımlandığı, davacı her ne kadar covid salgını nedeniyle mücbir sebebin varlığını ileri sürerek aralarındaki sözleşmeyi 20.04.2020 tarihinde feshetmiş ve iş bu davayı ikame etmiş ise de fesih tarihi itibariyle davalının oda tahsis etme yükümlülüğünün henüz doğmadığı, davalı covid salgını ile ilgili bir kısıtlama olmaksızın oda tahsis ettiğinde davacının ödeme yükümlülüğünün niteliği gereği covid salgınından etkilenmeyeceği, ayrıca covid salgını nedeniyle alınan önlemlerde otellerin faaliyetlerinin tamamen durması gibi durumun söz konusu olmadığı, tedbirler kapsamında rezervasyon ve konaklama işlemlerinin devam ettiği, sözleşmeye konu 2020 yaz sezonunda da otellerde gerekli önlemler alınarak misafir kabul edildiği, bu nedenle davacının sözleşmeyi feshinin haklı olmadığı kanaatine varılarak davanın reddine dair aşağıdaki şekilde karar verilmiştir.
H Ü K Ü M : Gerekçesi açıklandığı üzere;
1-Davanın REDDİNE,
2- Davacı tarafça peşin yatırılan 4.084,22 TL harçtan, kabul edilen dava değeri üzerinden hesaplanan 59,30 TL karar-ilam harcının mahsubu ile bakiye 4.024,92 TL harcın talep halinde davacıya İADESİNE,
3- Dava ret ile sonuçlandığından, davacı tarafça yapılan yargılama giderinin kendi üzerinde bırakılmasına
4- Davalı taraf yargılama gideri yapmadığından bu hususta bir karar verilmesine yerolmadığına,
5- Davalılar kendilerini vekille temsil ettirdiğinden, reddedilen talep üzerinden Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca hesap ve taktir olunan 25.191,03 TL vekalet ücretinin davacıdan tahsili ile davalılara ödenmesine,
6- Taraflarca yatırılan avansların kullanılmayan kısmının, karar kesinleştiğinde, istek halinde ilgili tarafa iadesine,
7-6325 sayılı Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu'nun 18/A-14. maddesi ile Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu Yönetmeliği'nin 26. maddesine göre; Adalet Bakanlığı bütçesinden karşılanan arabuluculuk ücretinin davada haksız çıkan taraftan karşılanması gerekmekle, 1.320,00-TL arabuluculuk ücretinin davacıdan alınarak hazineye gelir kaydına,
Dair, tarafların yüzüne karşı, gerekçeli kararın tebliğinden itibaren iki hafta içerisinde mahkememize ya da mahkememize gönderilmek üzere istinaf dilekçesi sunulmak suretiyle İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi nezdinde istinaf kanun yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı. 14/09/2021
Katip ...
e-imzalıdır
Hakim ...
e-imzalıdır