T.C.
İSTANBUL
16. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2020/423 Esas
KARAR NO: 2022/403
DAVA: Tazminat (Haksız Fiilden Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ: 12/12/2019
KARAR TARİHİ: 01/06/2022
Mahkememizde görülmekte olan Tazminat (Haksız Fiilden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
TALEP:Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; 15/12/2017 tarihinde davalı sürücü ...'nın sevk ve idaresindeki ... plakalı araç ile sürücü ... ... yönetimindeki araç kiralama işi ile iştigal etmekte olan müvekkil şirketin sahibi olduğu ... plakalı araca çarpmış, müvekkili şirketin aracında maddi hasar meydana gelmiş olduğunu, işbu kaza ile ilgili olarak Sigorta Bilgi ve Gözetim Merkezi'nden (TRAMER) alınan ... kaza kayıt numaralı kusur durumu sonuç belgesinde; maddi hasarlı işbu trafik kazasının meydana gelmesinde ... plakalı araç sürücüsü ...'nın % 50 kusurlu olduğunun tespit edilmiş ve bu nedenle huzurdaki davanın ikame edilmesi zarureti doğmuş olduğunu, nitekim müvekkili şirketin aracının, hasar faturasında görüleceği üzere bu kaza nedeniyle onarımda kalmış ve bu onarım süresince de müvekkili şirketin kardan mahrum kalmış olduğunu, bu kaza nedeniyle müvekkili şirketin uğramış olduğu zarardan % 50 kusurlu olarak kazaya sebep olan ...'nın yanı sıra aracın ruhsat sahibi olan ... Ltd. Şti.'nin de KTK.‟nun 85. madde gereği sorumlu olduğunu, 15.12.2017 tarihinde meydana gelen kaza nedeniyle müvekkili şirketin uğradığı iş durması-kazanç kaybından kazaya sebep olan sürücü ... ve araç ruhsatı sahibi olan ... Ltd. Şti.'nin müteselsilen sorumlu olduklarını, müvekkili şirketin uğradığı zararın kaza (haksız fiil) tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile hesaplanarak müvekkile ödenmesi gerektiğini, ... plakalı aracın sürücüsü %50 kusurlu hareketle müvekkilin aracına çarparak müvekkil aracında hasar oluşmasına, bu hasar nedeniyle aracın serviste kalmasına ve aracın serviste kaldığı gün boyunca kazanç elde edilememesine sebep olduğundan, müvekkil aracının serviste kaldığı gün boyunca müvekkilin elde edemediği kazancın faiziyle birlikte davalılardan tahsil edilmesi gerektiğini iddia etmiş ve sonuç olarak, 15.12.2017 tarihli kaza sebebiyle müvekkilinin ... plakalı aracında meydana gelen iş durması - kazanç kaybı bedelinin tespiti ile fazlaya ilişkin talep ve dava haklarımız saklı kalmak kaydıyla, şimdilik belirsiz alacak olarak açtığımız 100,00 TL iş durması-kazanç kaybı bedelinin kaza tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte müvekkile ödenmesine dair karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
CEVAP: Davalılar vekili cevap dilekçesinde özetle; davacının dava dilekçesiyle ileri sürdüğü hususların hiçbirini kabul etmediklerini, müvekkili ...'nın müvekkili şirkete ait ... plakalı araçla 15.12.2017 tarihinde bir eğitim kurumunda tahsil görmekte olan çocuğuna karşı işlenen bir suç nedeniyle işyerinden ayrılarak okula gitmiş ve okul dönüşü, davaya konu olan kaza meydana gelmiş olduğunu, müvekkili ...‟nın sol şeritte ilerlemekte iken, sağ şeritte park halinde olan davacı şirkete ait ... Plakalı aracın, aniden ve kontrolsüz biçimde yola çıkarak müvekkili ...'nın kullandığı aracın sağ arka kapısına çarpmış ve davacı şirkete ait ... plakalı aracın sürücüsünün bu esnada cep telefonu ile konuşmakta olduğunu, çarpmanın sol şeritte müvekkili şirkete ait aracın ilerlediği şeritte meydana geldiğini, çarpışmadan hemen sonra her iki araç sürücüsü de araçtan inmiş ve davacıya ait aracın şoförü tarafından hazırlanan tutanak taraflarca imzalanmış olduğunu, ancak çocuğu ile alakalı gerçekleşen adli olay ve okulda yaşanan olaylar sebebiyle fevkalade üzgün bir durumda olan müvekkili ...'nın, bu ruh haliyle tutanağı okumadan imzalamış olduğunu, kaza sonucunda müvekkili şirkete ait aracın sağ arka kapısı ve davacı şirkete ait aracın sol ön tarafı hasara uğradığına göre, kazanın davacı şirkete ait aracın müvekkili şirkete ait araca çarpması sonucu meydana geldiği ve kazanın oluş şekline göre de davacıya ait araç şoförünün tek başına kusurlu olduğu hususlarının açık olduğunu, davacının iddia ettiği gerçek dışı hususlar dahi tek başına değerlendirildiğinde dava dilekçesinde de görüleceği üzere kusur dağılımının %50 - %50 şeklinde olduğunu, buradan anlaşılacağı üzere taraflardan biri kusurlu davranmamış olsaydı, bu kazanın gerçekleşmeyeceğini, kendi kusuru sebebiyle meydana gelen bir kazadan kaynaklanan zararların tazmini için diğer tarafa karşı hak iddia etmenin, hukuk mantığına ve adalete aykırı olduğunu, dikkate alınmasının mümkün olmadığını, bu nedenle davacı davasında haksız olup davanın reddedilmesi gerektiğini savunmuş ve sonuç olarak davacının haksız ve yersiz davasının reddine karar verilmesini talep etmiştir.
DELİLLER VE GEREKÇE: Dava; maddi hasarlı trafik kazasından kaynaklı araç mahrumiyetine/ kazanç kaybına dayalı maddi tazminat istemine ilişkindir.
Dava dışı Mapfre sigorta şirketine yazı yazılarak poliçe ve hasar dosyası celp edilmiştir.
Davacıya ait aracın Tramer kaydı ve araç tescil kayıtları celp edilmiştir.
Dosyanın .... Asliye Hukuk Mahkemesinin 2019/... esas, 2020/... karar sayılı görevsizlik kararı üzerine mahkememize tevzi edildiği, TTK'nın 4/1 maddesi kapsamında davanın her iki tarafı da tacir olup haksız fiile ilişkin davanın tarafların ticari işletmesi ile ilgili hususlardan doğması nedeni ile davanın ticari dava ve mahkememizin görevli olduğu saptanmıştır.
Mahkememizce dosya kapsamına alınan bilirkişi raporunda özetle; "...Kusur yönünden teknik değerlendirme: Dava dosyası kapsamındaki tüm bilgi-belgeler, taraflarca imzalanan çekişemsiz maddi hasarlı trafik kazası tespit tutanağındaki tüm tespitler, tutanağa ve sürücü beyanına göre anlaşıldığı hususu, davalı sürücünün beyanına göre araç sürücüsüsü gördüğü hususu, araçların krokideki konumları, olay yeri fotorğaflarındaki konumları-hasar durumları, Tramer kayıtları, tutanaklar, raporlar ve diğer tüm veriler teknik olarak birlikte değerlendirildiğinde; olayın yukarıdaki “olayın oluş şekli” kısmında anlatıldığı şekilde meydana geldiği, gereken dikkatini yola vermeyen, kontrolsüz şekilde başka bir aracı sollamak isteyen ve davalı sürücü yönetimindeki aracın seyir durumunu dikkate almayan dava konusu araç sürücüsünün % 50 oranında kusurlu olduğu, davalı sürücünün beyanına göre gördüğü anlaşılmakla, dava konusu aracı ve mevcut trafiğin seyir durumunu da dikkate alarak kontrollü ve tedbir alabilecek şekilde seyrine özen göstermeyen davalı sürücüsünün % 50 oranında kusurlu olduğu kanaatine varılmış olup, sürücülerin kusur gerekçeleri aşağıdaki şekilde ayrıntılı olarak açıklanmıştır.
Mevcut verilere göre;
1)Davalı sürücü ... yönetimindeki ... plaka sayılı ... marka araç ile seyir halinde iken olay mahalline geldiğinde yol üzerinde gördüğü dava konusu araç sürücüsünün seyir durumunu, mevcut trafiğin durumunu dikkate alarak dava konusu araç sürücüsünü sesli ikaz ile uyararak bu araçtan uzakta kontrollü ve tedbir alabilecek şekilde seyrine özen göstermediği ve 2918 Sayılı Karayolları Trafik Kanunu’nun 47/d (Karayollarından faydalananlar, Trafik güvenliği ve düzeni ile ilgili olan ve yönetmelikte gösterilen diğer kural, yasak, zorunluluk veya yükümlülüklere uymak zorundadırlar.) 56 (Şerit izleme, gelen trafikle karşılaşma, araçlar arasındaki mesafe, yavaş sürme ve geçiş kolaylığı sağlamak) maddelerini ihlal ettiği anlaşılmakla, sürücülerin beyanları ve olay yeri fotoğraflarındaki araçların yol üzerindeki konumları da dikkate alındığında, dikkatsiz ve özensiz davranışlarından dolayı % 50 oranında kusurludur.
2)Dava konusu araç sürücüsü ... ... yönetimindeki ... plaka sayılı ... marka/tip, 2017 model otomobil ile seyir halinde iken gereken dikkatini yola vermediği, beyanından da anlaşılacağı üzere önündeki aracı sollayarak geçmek istediği sırada dava konusu aracın seyir durumunu dikkate alarak kontrollü ve tedbir alabilecek şekilde seyrine özen göstermediği ve 2918 Sayılı Karayolları Trafik Kanunu’nun 47/d (Karayollarından faydalananlar, Trafik güvenliği ve düzeni ile ilgili olan ve yönetmelikte gösterilen diğer kural, yasak, zorunluluk veya yükümlülüklere uymak zorundadırlar.) 56 (Şerit izleme, gelen trafikle karşılaşma, araçlar arasındaki mesafe, yavaş sürme ve geçiş kolaylığı sağlamak) maddelerini ihlal ettiği anlaşılmakla, sürücülerin beyanları ve olay yeri fotoğraflarındaki araçların yol üzerindeki konumları da dikkate alındığında, dikkatsiz ve özensiz davranışlarından dolayı % 50 oranında kusurludur.
3)Söz konusu kazaya ait Tramer sorgulamasında ve dosya kapsamındaki belgelerden, kazaya karışan araç sürücülerinin kusur durumu değerlendirmesi dikkate alındığında; ... plaka sayılı araç sürücüsünün %50 kusurlu olduğu, diğer ... plaka sayılı araç sürücüsünün %50 kusurlu olarak tespit edildiği görülmüştür.
2-Hasar ve aracı kullanamamaktan doğan zarar yönünden irdeleme ve değerlendirme:
Dosya kapsamında bulunan mevcut bilgi ve belgeler, ... plakalı sayılı dava konusu aracın markası-modeli, kilometresi, teknik özellikleri, hasar fotoğraflarındaki hasarın şekli-niteliği, işçilik kalemlerinin şekli-niteliği, raporlar, tutanaklar ve diğer tüm bilgi ve belgeler birlikte değerlendirildiğinde dava konusu ... plaka sayılı aracın;
... marka/tip, 2017 model araç olduğu, Şasi No: ... olduğu, onarım faturası ile hasar fotoğraflarından yapıldığı, işçilik toplam tutarın KDV hariç 300,00 TL (KDV dahil 354,00 TL) hesaplandığı anlaşılmıştır.
15.12.2017 Tarihinde meydana gelen kaza sonucu, trafik kazası tespit tutanağında belirtilen hasarın, dava konusu ... plakalı aracın sol ön çamurluk ve tampon kısımlarında çarpma sonucu meydana gelen maddi hasar ile uyumlu olduğu değerlendirilmiştir.
Dosya kapsamında bulunan mevcut bilgi ve belgeler, ... plakalı araç ile ilgili onarım faturası, 15/12/2017 tarihli kaza nedeniyle ... plaka sayılı araçta meydana gelen hasar nedeniyle aracın tamirde bulunduğu süre içerisinde davacının aracından faydalanamamış olması nedeni ile araçtan yoksun kalabileceği, Tramer-SBM kayıtları ve onarım faturasında belirtilen iş-işçilik kalemleri ile, hasarın şekli ve niteliği dikkate alındığında Yargıtay kararlarında belirtilen hasarın onarımı için gereken makul sürenin 3 gün olabileceği, bu süre zarfında davacının aracından faydalanamayacağı değerlendirilmiştir.
Dava dilekçesinde dava konusu aracın kiralık olduğunu belirtildiği ancak kaza tarihinde (veya kaza tarihine yakın) dava konusu aracın kiralama sözleşmesi vb. belgenin sunulmadığı görülmüştür.
Dava konusu ... marka-tip aracın muadillerinin günlük kiralama bedelinin serbest piyasa koşullarında güncel dönem (E.Fot 3-7, ... com 4 adet araç) (Kasım 2021) ortalama 250 TL olabileceği de dikkate alındığında) kaza tarihi (15/12/2017) itibariyle net 140 TL *civarında olabileceği, dosya kapsamındaki tespitler dikkate alındığında aracı kullanamamaktan doğan NET zararın, (*Zorunlu giderler düşüldükten sonraki net kira bedeli Enflasyon Hesaplayıcı ile hesaplanmıştır)
3 gün hasar-onarım süresi (gün) x 140 TL/gün = 420,00 TL olabileceği değerlendirmesi yapılmıştır.
3-Sigorta yönünden değerlendirme:
1-... İl Emniyet Müdürlüğü’nün 10.12.2020 tarihli yazısına göre; 15.12.2017 kaza tarihi itibariyle, davalı ... Ltd. Şti.'ne ait olduğu tespit edilen ... plakalı 2012 model ... marka . .. tipi kamyonet, ... Sigorta A.Ş. tarafından, dava konusu 15.12.2017 kaza tarihini kapsayan ve 26.07.2017-26.07.2018 tarihleri arasında geçerli olan ... no.lu ZMS/Trafik Sigorta Poliçesi ile sigorta edilmiş olup, poliçenin kaza tarihi itibariyle araç başına maddi teminat limiti 33.000,00 TL ile sınırlıdır.
2-Tramer / Sigorta Bilgi ve Gözetim Merkezi tarafından dava dosyasına ibraz edilmiş olan 24.12.2020 tarihli yazısı ve eklerinin tetkikinden; dava konusu somut olayda kazaya karışan araçların sürücüleri arasındaki çelişkili ifadeler karşısında, dava dışı ... Sigorta A.Ş.’nin 19.12.2017 tarihinde Tramer ‘e yaptığı ihbar sonucu, ... SBM Kaza İhbar No.su ile kayda alınan bilgi ve belgeler doğrultusunda yapılan inceleme sonucunda, komisyon üyelerinin oybirliği ile kazaya karışan davacı şirkete ait ... plakalı araç sürücüsü ... ... ’ın % 50 ve davalı şirkete ait ... plakalı araç sürücüsü ...’nın % 50 oranında kusurlu olduklarına karar verilmiş olduğu tespit edilmiştir.
Dava dışı ... Sigorta A.Ş.’nin dava dosyasına ibraz etmiş olduğu ... no.lu hasar dosyasının tetkikinden; ... ... ... tarafından davacı ... adına tanzim edilmiş olan 11.01.2018 tarihli ... no.lu faturadan, ... plakalı aracın KDV hariç 300 TL.’na tamir edilmiş olduğu, bu hasar dosyasından dolayı % 50 kusur oranına göre, 16.01.2018 tarihinde ... Bankası A.Ş.’nin EFT havalesi ile davacı ...’nin banka hesabına 150,00 TL hasar bedelinin ödenmiş olduğu... " yönünde mütalaada bulunulduğu görülmüştür.
Davacı vekilinin 28/02/2022 tarihli talep arttırım dilekçesi ile 100,00 TL'lik belirsiz alacak davasına konu talebini 110,00 TL arttırarak neticeten 210,00 TL'nin davalılardan tahsilini talep ettiği görülmüştür.
Huzurdaki davada; 15/12/2017 tarihinde meydana gelen maddi hasarlı trafik kazasından kaynaklı araç mahrumiyetine dayalı kazanç kaybına ilişkin maddi tazminatın araç maliki/işleten, ve araç sürücüsünden tahsili isteminin ileri sürüldüğü görülmüş olup davanın hukuksal zemini kapsamında tatbiki gereken 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu'nun 85/1. maddesinin; ''Bir motorlu aracın işletilmesi bir kimsenin ölümüne veya yaralanmasına yahut bir şeyin zarara uğramasına sebep olursa, motorlu aracın bir teşebbüsün ünvanı veya işletme adı altında veya bu teşebbüs tarafından kesilen biletle işletilmesi halinde, motorlu aracın işleteni ve bağlı olduğu teşebbüsün sahibi, doğan zarardan müştereken ve müteselsilen sorumlu olurlar.'' şeklinde, Kanun'un 85/son maddesinin ise; ''İşleten ve araç işleticisi teşebbüsün sahibi, aracın sürücüsünün veya aracın kullanılmasına katılan yardımcı kişilerin kusurundan kendi kusuru gibi sorumludur.'' şeklinde düzenlenmekle anılı hükümler kapsamındaki sorumluluğa dayalı olarak davanın ikame edildiği anlaşılmıştır. Türk Borçlar Kanunu'nun 49. maddesi; "Kusurlu ve hukuka aykırı bir fiille başkasına zarar veren, bu zararı gidermekle yükümlüdür. Zarar verici fiili yasaklayan bir hukuk kuralı bulunmasa bile, ahlaka aykırı bir fiille başkasına kasten zarar veren de bu zararı gidermekle yükümlüdür." hükmünü içermekte olup anılı maddeye göre; gerek kasten gerek ihmal yahut tedbirsizlik ile haksız bir surette diğer kimseye bir zarar ikâ eden şahıs, o zararın tazminine mecburdur.
Anılı kanuni düzenlemeler ışığında somut olaya bakıldığında; dosya kapsamında ilk olarak kazanın meydana gelmesinde kazaya karışan tarafların kusur durumlarının aydınlatılması meselesi üzerinde durulmuştur. Kaza tespit tutanağı ve hasar dosya tespitleri ile çelişki içermeyen, ayrıntılı, gerekçeli olmakla bilirkişi raporu içeriğindeki tespitlerin hükme esas alınmaya elverişli olduğu tespit edilmekle bu kapsamda varılan kanaat gereğince; davalı sürücü ...'nın yönetimindeki ... plakalı araç ile seyir halinde iken olay mahalline geldiğinde seyir durumunu, mevcut trafiğin durumunu dikkate alarak karşı araç sürücüsünü sesli ikaz ile uyararak bu araçtan uzakta kontrollü ve tedbir alabilecek şekilde seyrine özen göstermediği ve 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu’nun 47/d (Karayollarından faydalananlar, trafik güvenliği ve düzeni ile ilgili olan ve yönetmelikte gösterilen diğer kural, yasak, zorunluluk veya yükümlülüklere uymak zorundadırlar.) ve 56. maddesindeki (Şerit izleme, gelen trafikle karşılaşma, araçlar arasındaki mesafe, yavaş sürme ve geçiş kolaylığı sağlamak) hususları ihlal ettiği anlaşılmakla, kazanın meydana gelmesinde % 50 oranında kusurlu olduğu anlaşılmıştır. Davacı şirkete ait ... plakalı araç sürücüsünün ise seyir halinde iken gereken dikkatini yola vermediği, önündeki aracı sollayarak geçmek istediği sırada dava konusu aracın seyir durumunu dikkate alarak kontrollü ve tedbir alabilecek şekilde seyrine özen göstermediği, böylece 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu’nun 47/d (Karayollarından faydalananlar, Trafik güvenliği ve düzeni ile ilgili olan ve yönetmelikte gösterilen diğer kural, yasak, zorunluluk veya yükümlülüklere uymak zorundadırlar.) ve 56. (Şerit izleme, gelen trafikle karşılaşma, araçlar arasındaki mesafe, yavaş sürme ve geçiş kolaylığı sağlamak) maddelerini ihlal ettiği anlaşılmakla, kazanın meydana gelmesinde % 50 oranında kusurlu olduğu saptanmıştır.
Ayrıntılı, gerekçeli, dosya kapsamına uygun olmakla itibar edilir bulunan teknik bilirkişi rapor içerikleri hükme esas alınmaya elverişli bulunmuş olup davacıya ait aracın ekspertiz ve onarımının 3 gün sonunda tamamlandığı, aksi yönde delil ibraz edilmediği, kaza tarihinde eşdeğer araçların günlük kirasının ortalama 140-TL olduğu, anılı tazminat kalemi yönünden davacı araç malikinin toplam zararının kusur oranına denk gelen 210-TL olduğu anlaşılmakla; aracın kullanılamamasından kaynaklı kazanç kaybına dayalı 210-TL maddi tazminatın davalı araç maliki/işleten şirket ile davalı sürücüden müteselsilen tahsilinin gerektiği sonuç ve kanaatine varılmıştır.
Son olarak temerrüt tarihi yönünden değerlendirme yapılmış olup davalı araç maliki/ işleten ile davalı sürücünün haksız fiilin gerçekleştiği kaza tarihi olan 15/12/2017 tarihi itibariyle temerrüte düştüğü, kazaya neden olan aracın hususi vasıfta olması nedeni ile yasal faize hükmedilmesi ve zararın tamamı için temerrüt tarihinin esas alınması gerektiği (Emsal ilam:Yargıtay 17. Hukuk Dairesinin 2020/1750 esas, 2020/4456 karar sayılı ilamı) anlaşılmakla; davanın kabulüne dair aşağıdaki şekilde hüküm kurmak gerekmiştir.
H Ü K Ü M : Gerekçesi açıklandığı üzere;
1-Davanın KABULÜ ile,
210,00-TL maddi tazminatın kaza tarihi olan 15/12/2017 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsili ile davacıya ödenmesine,
2- Kabul edilen dava değeri üzerinden hesaplanan 80,70 TL karar-ilam harcından, davacı tarafça peşin yatırılan 46,40 TL harcın mahsubu ile bakiye 34,30 TL harcın davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsili ile Hazine'ye gelir kaydedilmesine,
3-Dava tam kabul ile sonuçlandığından, davacı tarafça yapılan 2.058,50 TL yargılama giderinin, davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsili ile davacıya ödenmesine,
4- Davalı taraflar yargılama gideri yapmadığından bu hususta bir karar verilmesine yer olmadığına,
5- Davacı taraf kendisini vekille temsil ettirdiğinden Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca hesap ve takdir olunan 210,00 TL vekalet ücretinin davalılardan müştereken ve müteselsilen alınıp davacıya ödenmesine,
6-Taraflarca yatırılan gider avansının kullanılmayan kısmının 6100 sayılı Yasanın 333. maddesi ile Yönetmeliğin 207. maddesi gereğince hükmün kesinleşmesinden sonra hesap numarası bildirilmiş ise elektronik ortamda hesaba aktarmak suretiyle; hesap numarası bildirilmemiş ise masrafı kalan paradan karşılanmak suretiyle ... merkez ve işyerleri vasıtasıyla adreste ödemeli olarak yazı işleri müdürü tarafından iadesine,
7-Devletçe karşılanan 1.360,00 TL arabuluculuk ücretinin, davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsili ile hazineye gelir kaydedilmesine,
8-Davacı tarafça yatırılan 46,40 TL peşin harç ile 59,30 TL başvuru harcı olmak üzere toplam 105,70 TL'nin davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsili ile davacıya ödenmesine,
Dair; taraf vekillerinin yüzüne karşı, dava miktarı itibariyle kesin olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı. 01/06/2022
Katip ...
¸e-imzalıdır
Hakim ...
¸e-imzalıdır