T.C.
İSTANBUL
16. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2020/514 Esas
KARAR NO: 2021/803
DAVA: İstirdat (Ticari Satıma Konu Malın İadesi)
DAVA TARİHİ: 17/09/2020
KARAR TARİHİ: 17/11/2021
Mahkememizde görülmekte olan İstirdat (Ticari Satıma Konu Malın İadesi) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
TALEP : Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; taraflar arasında ...nde ... tescil numarası ile 09.01.2020 tarihinde tescil edilen 09.01.2020 sözleşme tarihli ... sözleşme numaralı Finansal Kiralama Sözleşmesi akdedildiğini, davalının sözleşme hükümlerine aykırı davrandığını, davacının davalı tarafa ihtarname göndererek borcunu 60 günlük yasal süre içinde ödemesini, aksi takdirde sözleşmenin feshedileceğini, fesih süresi sonundan itibaren 3 gün içerisinde sözleşme konusu malların teslimini ihtar ettiğini, iş bu ihtarnamelerin davalı tarafa usulüne uygun olarak tebliğ edildiğini, davalının ihtarnamelere rağmen borunu ödemediğini, davalı tarafın kiralama konusu malları davacı tarafa iade etmediğini, ileride telafisi imkansız zararları öngörebilmek için davacıya ait Kiralama konusu malların İhtiyati Tedbir kararıyla davacıya teslimini talep etme zorunluluğunun hasıl olduğunu, bu nedenle .... Asliye Ticaret Mahkemesi 2020/... D.İş sayılı dosyasında 11.09.2020 tarihli ihtiyati tedbir kararı alındığını, Satıcı ... A.Ş. tarafından kesilen 07.01.2020 tarihli ... numaralı faturaya konu; Finansal kiralama sözleşmelerine konu 1 adet2018 model ... tescil plakalı, ... tipi, ... marka paletli Ekskavatör motor no: ... Şase no: ... numaralı malın davacıya aynen iadesine mahkeme masraf ve vekaletin davalı tarafa yükletilmesini talep ve dava etmiştir.
CEVAP: Davalıya usulüne uygun tebligat yapılmış ancak davaya karşı cevap dilekçesi sunulmamıştır.
DELİLLER VE GEREKÇE: Dava; finansal kiralama sözleşmelerine konu malın aynen iadesi istemine ilişkindir.
... Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 2020/... değişik iş sayılı dosyası celp edilmiştir.
Mahkememizce dosya kapsamına alınan 12.01.2021 tarihli bilirkişi raporunda özetle;"...3. NİHAİ DEĞERLENDİRMELER:
3.1-Davacı şirketin 2019-2020 yılına ait yevmiye kebir ve envanter defterleri 6762 sayılı ETTK 66 6102 sayılı Yeni Ticaret kanunun 64 ve 213 sayılı VUK ilgili hükümleri gereğince yasal ve usulünce tutulmuştur.
3.2-Davacı şirketin 2019-2020 yılına ait yevmiye kebir ve envanter defterleri Ticari defterler TTK 69 ve 213 sayılı kanunun 216. Md gereğince açılış tasdiklerinin süresinde yapıldığı, yine ETTK 70/6 md 72/3 fıkraları ve YTTK 64/3 fıkraları gereğince kapanış tasdiklerinin süresinde yapılmış olduğu sahibi lehine delil niteliğinde olduğu,
3.3-Davacı şirketin 2019-2020 yılına ait yevmiye kebir ve envanter defterleri Ticari defterler ve dayanağı belgeler yardımcı defterlerin birbirini teyit etmesi nedeni ile TTK 85. Md. Ve HMK 22. Maddesi gereğince delil niteliğine haiz olabileceği kanaati oluşmuştur.
3.4-Davacı şirketin 2019-2020 yılına ait yevmiye kebir ve envanter defterleri 1 sıra nolu Elektronik Defter genel tebliğine göre Gerçek ve Tüzel kişiler için” Elektornik defter tutma sürecinde hesap döneminin ilk ayının berat alınması açılış onayı son ayının beratının alınması ise kapanış onayı yerine geçecektir.” Hükmü bulunmaktadır. Berat yükleme süresi ilgili olduğu ayın takip eden üçüncü ayın son gününe kadar olduğundan bu süreler içerisinde yapılan hesap döneminin ilk ayına ait berat yüklemeleri açılış onayı yerine geçecektir. Aynı tebliğe göre Gerçek ve Tüzel kişiler için Elektronik defter tutma sürecinde hesap döneminin son ayının beratının alınması kapanış onayı yerine geçecektir. Hükmü bulunmaktadır. Buna göre davacı şirketin ticari defterlerinin açılış ve kapanış beratlarının süresinde yapılmış olduğu ve usulüne uygun tutulduğu görülmüştür.
3.5-Taraflar arasında akdedilen; 09.01.2020 tarih ve ... sözleşme numaralı finansal kiralama sözleşmesinin bütün kira bedellerinin muaccel hale gelmesi başlıklı Kısımda 44. madde de belirtilen; kiralayanın bu sözleşme hükümlerine göre kiralanan’ın kiracıya satışından rücu etmesi ve/veya bu sözleşmelerde yer alan sebeplere dayanarak iş bu sözleşmeyi fesih etmesi halinde kiracının bu sözleşmenin EK:1 ‘de yer alan (ödeme planına) göre vadesi gelmemiş tüm kira bedellerini vadesi gelmemiş tüm kiralama bedelleri ve kiracının sair borçları kendiliğinden muaccel hale gelecek ve kiracı muaccel hale gelen bütün kiralama bedelleri 3 (gün) zarfında ödemekle yükümlü olacaktır.
3.6-Davacı nezdindeki cari hesapları incelendiğinde ... Sözleşmesine ödenmeyen kira borçları için 10.02.2020 tarihli ... yevmiye ihtarname, davalı tarafın tebliğ tarih itibarı ile finansal kiralama sözleşmeleri ekindeki kira ödeme tablosuna göre 10.02.2020 tarihine kadar 16.559,10 TL kira fatura ödemelerini yerine getirmediği, ihtarname ile kendisine tanınan 60 günlük süre içinde de ihtarnamelerde belirtilen 16.559,10TL’lik borçların ödenmediği görülmüş olup, davacı tarafından malın iadesi için verilen 3 günlük süre içerisinde de davalı tarafın kiralanan malı iade etmediği bu sebeple, davacı tarafın davalı tarafından Dava Tarihi olan 17.09.2020 Tarihindeki olan kira bedellerinin toplamda 132.472,80TL olduğu tespit edilmiştir.
4.KANAAT VE SONUÇ:
Yukarıda yapılan açıklamalar muvacehesinde, davacı taraf ticari defter bilgileri, dosyaya mübrez belge, bilgi, takip dosyası ile sınırlı olarak yapılan tespit, inceleme ve değerlendirmeler neticesinde;
4.1-Dava konusunun; Davacı ...ş. ile Davalı ... İnş. tic ltd şti arasında imzalanan Finansal Kiralama Sözleşmesine dayalı olarak; davalı şirketin sözleşme ile üstlendiği borç ve taahhütlerinin yerine getirmemesi nedeni ile sözleşmenin feshedildiğinin tespiti, 6361.sayılı Finansal Kiralama Faktoring ve Finansman Şirketleri Kanunu ve Finansal Kiralama Sözleşmesinin açık hükümleri karşısında mülkiyeti davacı şirkete ait olan 3.şahıslara devredilemeyen finansal kiralama sözleşmesine konu malların teslim alındığı şekilde iadesine ,malların aynen iade talebinin kabulü ile mülkiyeti davacıya ait olan konu emtianın teslim alındığı şekilde davacıya iadesine, yargılama giderleri, vekalet ücreti ile birlikte davalıdan tahsil edilmesine karar verilmesi isteminden olduğu,
4.2- Taraflar arasında imzalanan Finansal Kiralama Sözleşmesi gereğince; Kiracının bir kiralama süresi içinde herhangi bir yıllık devrede, kiralama bedellerinden üçüncü veya üst üste iki kira bedelini zamanında ödememesi halinde kiralayan ayrıca başka bir süre verilmeden işbu sözleşmenin derhal fesh edileceği ve sözleşme fesih ile ilgili hükümlerin uygulanabileceği belirtildiğinden ve buna bağlı olarak; davalı tarafın kiralanan malı iade etmediği bu sebeple, davacı tarafın davalı taraftan;
... Sözleşmesine Dava Tarihi olan 17.09.2020 Tarihindeki olan kira bedellerinin toplamda 132.472,80TL olduğu tespit edilmiştir. Davalı tarafından ihtarname tarihine kadar olan borçların 60 günlük süresi içerisinde ödenmediği görülmekle malın iadesi şartlarının oluştuğu tespit edilmiştir.
4.3-Davacı tarafın temerrüt faizinin isteyip istemeyeceği hususunun Takdirinin Sayın Yüce Mahkemeye aittir. Gereği takdirlerinize arz edilir.
Keyfiyeti 6100 sayılı HMK 282 hükmü de gözetilmek kaydıyla ve 6754 sayılı Kanun’un md. 3/3 ile HMK md. 266/c.2 uyarınca bilcümle hukuki tavsif ve takdir tamamıyla ve münhasıran sayın Mahkemeye ait olarak, yüce yargı makamının değerlendirmesine arz ederim. " yönünde mütalaada bulunulduğu görülmüştür.
Huzurdaki dava, 6361 sayılı Finansal Kiralama Kanununun hükümlerine dayalı olarak açılmış olup; finansal kiralama konusu malın davalı kiracıdan alınarak davacı kiralayana verilmesi istemine ilişkindir.
Taraflar arasındaki 09/01/2020 tarih ve ... sözleşme numaralı finansal kiralama sözleşmesi ve 6361 sayılı Finansal Kiralama Kanununun 22. Maddesinin 2 .fıkrası uyarınca Düzenleme Şeklinde Finansal Kiralama Sözleşmeleri 6361 sayılı Kanunun 33.maddesi hükmüne uygun olarak ve düzenleme şeklinde yapılmıştır. Sözleşmede yazılı taşınır mal, kiralayan davacı tarafından kiracı davalıya teslim olunmuştur. Finansal Kiralama konusu mal, 6361 sayılı Kanunun 23. maddesi gereğince kiralayan şirketin mülkiyetindedir. Anılan Kanunun 24. maddesi hükmü gereğince de, kiracı sözleşme süresinde finansal kiralama konusu malın zilyedi olup, malı sözleşmede öngörülen şart ve hükümlere göre özenle kullanmak zorundadır. 6361 sayılı Kanunun 30. maddesine göre sözleşme süresinin dolması, 31.maddesi hükmüne göre de; sözleşmenin ihlali hallerinde, aynı Kanunun 33.maddesi gereğince kiracı finansal kiralama konusu mal yahut malları, kiralayana derhal geri vermekle yükümlüdür.
Mahkememizce icra edilen yargılama ve tüm dosya kapsamından edinilen vicdani kanaat gereğince; taraflar arasında akdedilen finansal kiralama sözleşmesi gereğince; davalı yana kiralanan ve teslim edilen emtiaların vadesi gelen ve ödenmeyen kira bedellerinin ödenmesi için keşide edilip tebliğ edilen ihtara rağmen davalı tarafça yasal 60 günlük süre içerisinde kira bedellerinden kaynaklanan borcun ödenmediği ve temerrüde düşüldüğü, davalı ticari defterlerinin ibraz edilmemekle ibrazdan kaçınılmış sayıldığı ve davacı tarafça akdin feshinin haklı nedene dayandığı, bu hali ile finansal kiralama kanunu ve finansal kiralama sözleşmesi gereğince; iadenin yasal koşullarının oluştuğu sübuta ermekle; davanın kabulü ile, davaya ve sözleşmeye konu emtianın davalıdan alınarak davacıya aynen iadesine dair aşağıdaki şekilde hüküm kurmak gerekmiştir.
H Ü K Ü M : Gerekçesi açıklandığı üzere;
1-Davanın KABULÜ ile,
Davaya ve finansal kiralama sözleşmesine konu;
'' 1 ADET 2018 MODEL ... TESCİL PLAKA NUMARALI, ... TİPİ, ... MARKA PALETLİ EKSKAVATÖR, MOTOR NO: ... , ŞASE NO: ... '' emtianın davalıdan alınarak davacıya aynen iadesine,
Tedbirin karar kesinleşinceye kadar devamına,
2-Kabul edilen dava değeri üzerinden hesaplanan 7.514,10 TL karar-ilam harcından, davacı tarafça peşin yatırılan 1.878,53 TL harcın mahsubu ile bakiye 5.635,57 TL harcın davalıdan tahsili ile Hazine'ye gelir kaydedilmesine,
3-Dava tam kabul ile sonuçlandığından, davacı tarafça yapılan 780,50 TL yargılama giderinin, davalıdan tahsili ile davacıya ödenmesine
4-Davacı taraf kendisini vekille temsil ettirdiğinden Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca hesap ve takdir olunan 14.400,00 TL vekalet ücretinin davalıdan alınıp davacıya ödenmesine,
5-Taraflarca yatırılan gider avansının kullanılmayan kısmının 6100 sayılı Yasanın 333. maddesi ile Yönetmeliğin 207. maddesi gereğince hükmün kesinleşmesinden sonra hesap numarası bildirilmiş ise elektronik ortamda hesaba aktarmak suretiyle; hesap numarası bildirilmemiş ise masrafı kalan paradan karşılanmak suretiyle PTT merkez ve işyerleri vasıtasıyla adreste ödemeli olarak yazı işleri müdürü tarafından iadesine,
6-Davacı tarafça peşin yatırılan 1.878,53 TL harç ile 54,40 TL başvuru harcı olmak üzere toplam 1.932,93 TL'nin davalıdan tahsili ile davacıya ödenmesine,
Dair; davacı vekilinin yüzüne karşı, gerekçeli kararın tebliğinden itibaren iki hafta içerisinde mahkememize ya da mahkememize gönderilmek üzere istinaf dilekçesi sunulmak suretiyle ... Bölge Adliye Mahkemesi nezdinde istinaf kanun yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı.17/11/2021
Katip ...
e-imzalıdır
Hakim ...
e-imzalıdır