T.C.
İSTANBUL
16. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2020/573 Esas
KARAR NO: 2021/625
DAVA: İtirazın İptali (Bankacılık İşlemlerinden Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ: 19/12/2017
KARAR TARİHİ: 28/09/2021
Mahkememizde görülmekte olan İtirazın İptali (Bankacılık İşlemlerinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; Müvekkil tarafından davalı banka aleyhinde ....İcra Müdürlüğünün 2017/... Esas sayılı dosyası ile ilamsız icra takibine geçildiğini, davalı bankanın itirazı üzerine takibin durduğunu, müvekkil ile davalı bankanın ... Şubesi arasında POS üye işyeri sözleşmesi imzalandığını, anılan sözleşmeye atfen pos makinesi bağlandığını, müvekkilinin POS üzerinde 01/09/2017 tarihinde 30.000,00-TL'lik satış yaptığını, ancak hiçbir gerekçe olmadan bloke konulduğunu, davalı bankanın haksız itirazının iptaline, takibin devamına ve %20'den az olmamak üzere icra inkar tazminatına hükmedilmesine karar verilmesini, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davalıya yüklenmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; Müvekkil banka tarafından gerekli bilgilendirme ihtarname keşide edilmek suretiyle yapıldığını, kart hamili tarafından harcamaya itiraz edildiğini, sözleşmenin 12.2 maddesi uyarınca itiraz sonuçlanıncaya kadar müvekkil bankanın blokede tutma yetkisinin bulunduğunu, gerekli inceleme ve araştırmalar tamamlandığında, iade edilip edilmeyeceğinin netleşeceğini, davacı talebi sözleşmeye aykırı olduğu için itiraz edildiğini, davacının basiretli tacir ilkesine uygun hareket etmediğini belirtilerek, davanın reddine karar verilmesini, davacı aleyhine %20'den aşağı olmamak üzere kötü niyet tazminatına hükmedilmesini, dava masraf ve vekalet ücretinin davacı taraf üzerinde bırakılmasına karar verilmesini talep etmiştir.
DELİLLER , TAHKİKAT VE GEREKÇE:
Dava, davalı tarafça tahsil edilen ve bloke tutulan tutarın davacıya ödenmemesi nedeniyle davacı tarafça başlatılan takibe davalı yanın yapmış olduğu itirazın iptali istemine ilişkindir.
... İcra Müdürlüğü'nün 2017/... Esas sayılı dosyasında özetle; 30.112,90-TL tutarındaki toplam alacağın (asıl alacak, işlemiş faiz, ihtarname masrafı) icra gideri, vekalet ücreti ve takip tarihinden itibaren asıl alacağa işleyek yıllık faiz ile birlikte tahsilinin talep edildiği, davalı tarafça borca ve takibe itiraz edildiği anlaşılmıştır.
Mahkememizin 2017/... Esas 2019/... Karar sayılı dosyasında alacağın davacıya ödendiğinden bahisle davanın konusuz kaldığı belirtilerek davanın esası hakkında karar verilmesine yer olmadığına karar verildiği, kararın taraf vekillerince istinaf edilmesi üzerine dosyanın Bölge Adliye Mahkemesi'ne gönderildiği anlaışılmıştır.
... Bölge Adliye Mahkemesi ... Hukuk Dairesi'nin 2020/... Esas 2020/... Karar 02.10.2020 tarihli kararı ile;
"..Davacı vekili katılma yoluyla istinaf başvurusunda, davalının takipten sonra işlemiş faiz, takip vekalet ücreti ve masrafları ile birlikte toplamda 34.291,45-TL dosya borcu bulunduğunu ancak 29.250,00 TL ödenmesine rağmen davanın konusuz kalmasına karar verilmesi nedeniyle, diğer alacak kalemlerini tahsil edemediklerini ileri sürmüştür. İcra takip dosyasının incelenmesinde de davacı alacaklının 30.000 TL Asıl Alacak, 16,03 TL faiz, 96,87 TL İhtarname masrafı olmak üzere toplam 30.112,90 TL alacağın tahsilini talep ettiği, yargılama sırasında 29.250,00 TL'nin ödendiği ve ödenen kısım yönünden davanın konusuz kaldığı anlaşılmışsa da; davacının diğer alacak kalemleri hakkında karar verilmediğinden, davacı vekilinin katılma yoluyla istinaf başvurusunun kabulüne, mahkeme kararının kaldırılmasına, davalı vekilinin istinaf sebepleri bu aşamada incelenmeksizin, davacı vekilinin katılma yoluyla istinaf başvurusunun kabulüne, mahkeme kararının HMK 353/1-a-4-6 maddesi gereğince kaldırılmasına, dosyanın yargılamaya kaldığı yerden devam edilmek üzere mahkemesine gönderilmesine karar verilmiştir." denilmek suretiyle davacı vekilinin katılma yoluyla istinaf başvurusunun 6100 Sayılı HMK 353/ 1-a-4-6 maddeleri gereğince kabulüne ,davalı vekilinin istinaf başvurusunun, bu aşamada incelenmesine yer olmadığına, ... AsliyeTicaret Mahkemesi'nin 27/12/2019 tarihli 2017/... Esas-2019/... Karar sayılı kararının kaldırılmasına karar verilmiş, dosyanın mahkememizin yukarıda yazılı esasa kaydı yapılmıştır.
BAM kararı sonrasında mahkememizce davacı tarafın alacaklı olup olmadığı, alacaklı ise miktarı, davalı tarafından ne kadar ödeme yapıldığı hususlarında bilirkişi raporu alınmıştır.
Alınan bilirkişi raporunda özetle''.. Taraflar arasında POS üye iş yeri imzalanmış olduğu, davacı işyerinden 01/09/2017 tarihinde 30.000 TL satış yapıldığı, satışın fiziksel olarak kartla mı yoksa mail order yöntemi ile mi yapıldığının belirsiz olduğu, davalı tarafın bu konuda somut bir veri sunmadığı, 30.000 TL nin 750 Tl si davalı tarafından pos üye işyeri hizmet komisyonu olarak kesildiği, hesapta 29.250 TL kaldığı, yaklaşık 11 ay sonra 08.08.2018 de 19.604,42 TL kredi ödemesi ile 9.490 TL nin davacı tarafından çekildiği, satış bedeli şüpheli bulunduğunda davalının sözleşmenin 12.2 maddesi uyarınca bloke hakkı olduğu ancak davalı tarafın satış bedelinden niçin şüphelendiğine ve kart hamilinin itirazına ilişkin belgeleri sunmadığı, davalı bankanın bloke işleminin keyfi olduğu, dava ve takip sürecinde davacı tarafa 29.094 TL ödeme yapıldığı, kapak hesabına göre davacının 7.425, 04 TL alacaklı olduğu, davalının somut delillerle bloke nedenini ortaya koyamadığı..'' şeklinde mütalaada bulunulmuştur.
Tüm dosya kapsamı değerlendirildiğinde ; taraflar arasında POS üye işyeri sözleşmesi imzalandığı, anılan sözleşmeye atfen pos makinesi bağlandığı, davacı üye işyerinden dava dışı kart hamili ...'a ait kredi kartıyla 30.000,00-TL tutarında satış işlemi gerçekleştirilmiş olduğu, slip belgesi üzerinde kart hamilinin imzasının bulunması hususunun satışın şifresiz olarak gerçekleştirildiğine ve başka bir ifade ile satışın mail-order işlemi yöntemiyle yapılmış olduğuna karine teşkil ettiği, davacı üye iş yeri tarafından, dava dışı 3. şahsın kredi kartıyla yaptığı alışverişe istinaden 01/09/2017 tarih, ... seri nolu ve 30.000,00-TL'lik fatura tanzim edildiği,
Davacı üye iş yerinin bankaya keşide ettiği .... Noterliği'nin 28/11/2017 tarih ve ... yevmiye nolu ihtarnamesinde; "01/09/2017 tarihinde POS makinesinden yapılan 30.000,00-TL'lık satış bedelinin 3 işgünü içinde ödenmesi" hususunun ihtar edildiği, davalı bankanın ise; .... Noterliği'nin 14/12/2017 tarih ve ... yevmiye nolu ihtarnamesi ile sözleşmenin 12.2. maddesi uyarınca "kart hamilinin satış bedeline itirazının bulunduğu ve itiraz sonuçlanıncaya kadar satış bedelinin ödenemeyeceği" hususunun ihtaren davacıya bildirildiği,
Mail-order yöntemiyle yapılan satışlar şifresiz yapıldığı için tüm riskin hem sözleşmesel ve hem de uluslararası visa ve master card kuralları uyarınca üye işyeri üzerinde kaldığının belirlendiği, davalı bankanın taraflar arasında imzalanan sözleşmenin 12.2. maddesi kapsamı uyarınca satış bedelinin şüpheli bulunması durumunda şüphe giderilinceye kadar visa ve master card kuralları uyarınca azami 540 gün süre ile bloke hesapta satış bedelini tutma yetkisi bulunduğu; ancak satış bedelinden neden şüphelenildiği, bu şüphenin daha önce aynı üye işyerinde yaşanan benzeri bir olaydan mı, kart hamilinin chargeback talebinden mi, satış tutarının yüksek olmasından mı, yoksa kartın kayıp/çalıntı ya da kopyalanmış kart olmasından mı kaynaklandığı hususunda davalı bankaca somut bir delil sunulmadığı, bu kapsamda; davalı bankaya müzekkereye yazılarak bilgi istenildiği, verilen cevabi yazıda; davacı üye iş yeri adına bir adet işlem için slip talebi geldiğinin, uluslararası kurallar gereği slip talebi aşamasında kart hamil bankasının belge-kart hamili itirazı gönderme gibi bir akış olmadığının, sistem üzerinden kayıt gönderilmesinin yeterli olduğunun, bu nedenle kart hamili bankası tarafından gönderilmiş bir belge bulunmadığının, slip talebinden sonra ilgili işlem için herhangi bir chargeback kaydının davalı bankaya ulaşmadığınından chargeback dokümanı bulunmadığının bildirildiği,
Her ne kadar davalı banka tarafından kart hamilinin itiraz dilekçesi gönderilmesine ilişkin bir uygulama bulunmadığı belirtilmişse de; davalı üye işyeri bankasının visa ve master card kuralları uyarınca itiraz dilekçesini kart hamilinin bankası yurtdışı bir banka olsa bile talep etme hakkının bulunduğu; ancak davalı banka tarafından slip talebi geldiğinden bahisle davaya konu tutarın 27/02/2018 tarihine kadar blokede tutulmasının mevcut delil durumu gereğince keyfi bir tutum olarak değerlendirildiği, davalı banka blokeyi her ne kadar yaklaşık olarak 6 ay sonra kaldırmış ise de, paranın serbest bırakıldığını davacı üye işyerine ihbar etmediği, bu nedenle satış bedelinin yaklaşık olarak 6 ay süreyle 2. kez daha hesapta atıl bırakılarak 08.08.2018 tarihinde kredi ödemesi dışında kalan tutar davacı tarafça çekildiği, davalı banka bu ihbar keyfiyetini yerine getirmediği için bloke süresinin uzadığı, yargılama aşamasında davacının bloke hesapta tutulan 29.094 TL alacağı davacıya ödediği, ancak BAM kararı sonrası mahkememizce alınan bilirkişi raporunda da görüldüğü üzere davacı tarafın hala davalı taraftan alacaklı olduğu, davalı tarafın bloke tutulan 30.000 TL tutardan 750 TL üyelik hizmet komisyonu kesmesinde haklı olduğu ancak davacının takip tarihi itibari ile bakiye 29.250 TL alacaklı olduğu, davacının davasını asıl alacak tutarı üzerinden ikame ettiği, davalı tarafça sonradan yapılan ödemenin infazda değerlendirilmesi gerektiği, davalı tarafça davacının yapmış olduğu satış bedeline konulan bloke işleminin haklı nedenlerinin somut delillerle ortaya konulmadığı gibi taraflar arasındaki sözleşmenin 12.2. maddesi gereğince araştırma yapılıncaya kadar üye iş yerine ödeme yapılmayacağı düzenlemesine rağmen davalı bankaca yapılan bir araştırma da bulunmadığı nazara alınarak takibin 29.250 TL asıl alacak üzerinden devamına ve alacak likit olmakla davacı lehine icra inkar tazminatı hükmedilmesine dair aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM : Gerekçesi açıklandığı üzere;
1-Davanın KISMEN KABULÜ ile;
2-Takibin 29.250 TL asıl alacak üzerinden aynı kayıt ve şartlarla devamına, fazlaya ilişkin istemin reddine,
3-Davalı tarafça dava açıldıktan sonra yapılan 29.094 TL ödemenin infazda nazara alınmasına,
4-Alacağın %20 si oranına denk gelen 5.850 TL icra inkar tazminatının davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
5- Kabul edilen dava değeri üzerinden hesaplanan 1.998,07 TL karar-ilam harcından, davalı tarafça önceki ilamla yatırılan 1.687,53 TL bakiye harcın mahsubu ile 310,54 TL harcın davalıdan tahsili ile Hazine'ye gelir kaydedilmesine,
**Davacı tarafından yatırılan 361,77-TL peşin harç ve 31,40-TL başvurma harcı olmak üzere toplam 393,17-TL' nin davalıdan tahsili ile davacıya verilmesine,
6- Davacı tarafça yapılan 839,00 TL yargılama giderinden davanın kabul oranına göre (% 97,5) hesaplanan 818,03 TL yargılama giderinin davalıdan tahsili ile davacıya ödenmesine, kalan kısmın davacı üzerinde bırakılmasına,
7- Davalı tarafça yapılan 143,5 TL yargılama giderinden davanın red oranına göre (% 2,5) hesaplanan 3,59 TL yargılama giderinin davacıdan alınıp davalıya ödenmesine, kalan kısmın davalı üzerinde bırakılmasına,
8- Davacı taraf kendisini vekille temsil ettirdiğinden Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca hesap ve takdir olunan 4.387,5 TL vekalet ücretinin davalıdan alınıp davacıya ödenmesine,
9- Davalı taraf kendisini vekille temsil ettirdiğinden, reddedilen talep üzerinden Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca hesap ve taktir olunan 750 TL vekalet ücretinin davacıdan tahsili ile davalıya ödenmesine,
10-Taraflarca yatırılan avansların kullanılmayan kısmının, karar kesinleştiğinde, istek halinde ilgili tarafa iadesine,
Dair, tarafların yüzüne karşı, gerekçeli kararın tebliğinden itibaren iki hafta içerisinde mahkememize ya da mahkememize gönderilmek üzere istinaf dilekçesi sunulmak suretiyle ... Bölge Adliye Mahkemesi nezdinde istinaf kanun yolu açık olmak üzere dosya üzerinden verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı.28/09/2021
Katip ...
e-imzalıdır
Hakim ...
e-imzalıdır