T.C.
İSTANBUL
16. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2020/663 Esas
KARAR NO: 2021/787
DAVA: Menfi Tespit (Kambiyo Senetlerinden Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ: 19/11/2020
KARAR TARİHİ: 16/11/2021
Mahkememizde görülmekte olan Menfi Tespit (Kambiyo Senetlerinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı vekili mahkememize sunmuş dava dilekçesinde özetle; müvekkilinin ticaretle uğraştığını, mal alımı yaptığını ve bu malların ödemesini çek keşide ederek gerçekleştirdiğini, müvekkilinin davalı ile ticari iş ilişkisi içerisinde bulunduğunu, bu ilişki çerçevesinde davalının müvekkiline taşınır mal (hurdalar) teslim etmesi karşılığında müvekkilinin davalı şirket namına muhatabı ... Bankası A.Ş. ... şube kodlu ... şubesi olan, keşide tarihi 25.11.2020 olup 25.000,00 TL (yirmi beş bin Türk lirası) karşılığı bulunan ... seri numaralı çek ile keşide tarihi 10.12.2020 olup 25.000,00 TL (yirmi beş bin Türk lirası) karşılığı bulunan ... seri numaralı çeki, toplamda 50.000,00 TL (elli bin Türk lirası) tutarındaki iki adet tacir çekini davalı namına düzenleyerek davalı şirket çalışanı ... isimli şahsa teslim ettiğini, davalının iki adet tacir çekini kendi muhafazasına almış olmasına rağmen ticari ilişkinin konusu olan hurda mahiyetindeki taşınır malları müvekkiline teslim etmediğini, bunun üzerine çeklerin de müvekkiline iade edilmediğini, çeklerin ödeme günü geldiğinde ilgili davalı veya ciro ettiği cirantaların çeki tahsil için bankaya ibraz etmesi ihtimalinin yüksek olduğunu beyanla müvekkilinin çekler üzerine ihtiyati tedbir konulmasını ve müvekkili şirketin borçlu olmadığının tespitini talep ve dava etmiştir.
Davalı tarafça usulüne uygun tebligata rağmen davaya yanıt verilmediği görülmüştür.
TAHKİKAT, DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE;
Mahkememizce delillerin ibrazını müteakip celbi gerekli delillerde celp edilerek dosyamız arasına katılmıştır.
Davacı vekilinin ihtiyati tedbir talebi hakkında; mahkememizin 04/01/2021 tarihli ara kararı ile, "Yalnızca davanın tarafları arasında geçerli olmak kaydıyla tedbir kararının verildiği tarih itibariyle açılmamış takipler yönünden sonradan icra takibi başlatılması halinde takibin İİK'nun 72. maddesi gereğince takdiren çek bedellerinin %15'ine tekabül eden 7.500 TL teminat karşılığında ihtiyati tedbiren durdurulmasına" şeklinde karar verilmiştir.
Dava; ... Bankası ... şubesine ait 25/11/2020 keşide tarihli ... ve ... seri numaralı tarihli 25.000 TL bedelli 2 adet çekin bedelsiz olduğu iddiasına dayalı olarak açılan menfi tespit davasıdır.
Kural olarak menfi tespit davalarında ispat yükü alacaklı olduğunu iddia eden davalı tarafta ise de, eldeki davanın konusu kıymetli evrak olmakla ispat kuralı yer değiştirdiğinden, somut olayda söz konusu çekler nedeniyle borçlu olmadığını davacı tarafın ispatlaması gereklidir. Senede karşı senetle ispat kuralı gereğince davacı yan yalnız yazılı delillerle iddiasını ispatlayabileceğinden ve dosya kapsamında çeklerin bedelsiz kaldığını ispata elverişli yazılı bir delil bulunmadığından, mahkememizce davacı vekiline yemin delili hatırlatılmış olup, davacı tarafça dayanılan yemin delili uyarınca yemin metninin sunulması üzerine davalı şirkete meşruhatlı davetiye marifetiyle yemin metni tebliğ edilmiş ancak yemin için belirlenen duruşma gününde davalı şirket yetkilisinin geçerli bir mazereti olmaksızın hazır bulunmaması sebebiyle HMK'nun 229/1. maddesi uyarınca davalı şirketin yemin konusu vakıaları ikrar etmiş sayıldığı anlaşılmıştır. Yemin metni uyarınca yemin konusu vakıalar; davalıya verilen çekler karşılığı davalı tarafça hurda malların anlaşmaya uygun olarak davacıya teslim edildiğine ve hurda mallar davacıya teslim edilmeden çeklerin ... Faktoring'e ciro edilmediğine ilişkin olmakla, davacı yanın dayanmış olduğu ve fakat davalı şirket yetkilisince edilmeyen yemin uyarınca iddiasını ispatlamış sayıldığı, yeminden kaçınan davalı şirketin çekler sebebiyle davacıdan alacaklı olmadığı, nitekim muhatap bankaya yazılan müzekkereye çeklerin dava dışı ... Faktoring tarafından ibraz edilerek bu şirkete ödendiği yanıtının verildiği, çek bedellerinin davalı dışında üçüncü bir şirkete ödenmiş olması ile eldeki davanın istirdat davasına dönüştüğünden bahsedilemeyeceği, davalı aleyhinde açılacak rücuen istirdat davasında ödenen meblağın iadesi hükmü kurulabileceği anlaşılmakla, davanın kabulü ile dava konusu çekler sebebiyle davacının davalıya borçlu olmadığının tespitine dair hüküm kurulması cihetine gidilmiştir.
HÜKÜM :Yukarıda açıklanan gerekçe ve nedenlerle;
1-Davanın KABULÜ İLE,
... Bankası ... Şubesi’nin keşidecisi ... olan ... seri nolu 25/11/2020 keşide tarihli, 25.000 TL bedelli çek ile ... Bankası ... Şubesi’nin keşidecisi ... olan ... seri nolu 10/12/2020 keşide tarihli, 25.000 TL bedelli çek nedeniyle davacının davalıya borçlu olmadığının tespitine,
2-Alınması gerekli 3.415,50 TL karar harcından 853,88 TL peşin harcın mahsubu ile arda kalan 2.561,62 TL'nin davalıdan tahsili ile Hazine'ye irat kaydına,
3-Davacı tarafından yatırılan 853,88 TL peşin harç ve 54,40 TL başvurma harcı olmak üzere toplam 908,28 TL'nin davalıdan tahsili ile davacıya verilmesine,
4-Davacı kendisini vekille temsil ettirmiş olduğundan A.A.Ü.T. gereğince hesap ve taktir olunan 7.300 TL vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
5-Davacı tarafından yapılan 146,70 TL yargılama giderinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
6-Davacı tarafça yatırılan gider avansından kullanılmayan kısmın karar kesinleştiğinde ve talep halinde davacıya iadesine,
Dair, davacı vekilinin yüzüne karşı, gerekçeli kararın tebliğinden itibaren iki hafta içerisinde mahkememize ya da mahkememize gönderilmek üzere istinaf dilekçesi sunulmak suretiyle İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi nezdinde istinaf kanun yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı. 16/11/2021
Katip ...
e-imza
Hakim ...
e-imza