T.C.
İSTANBUL
16. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2020/689 Esas
KARAR NO: 2023/737
DAVA: Banka Dışındaki Diğer Kredi Kuruluşlarına İlişkin Düzenlemelerden Kaynaklanan (Alacak)
DAVA TARİHİ: 30/12/2019
KARAR TARİHİ: 20/12/2023
Mahkememizin yukarıda esas numarası yazılı dosyasının mahkememizde yapılan
yargılaması sonucunda;
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ :
DAVA:
Davacı vekili mahkememize sunmuş dava dilekçesinde özetle; müvekkilinin davalı Bankanın Karaköy Şubenin müşterisi olduğunu, davalı ile aralarında Genel Kredi Sözleşmesine dayalı ticari ilişki bulunduğunu, bankanın mesleki sorumluluk ve özen yükümlülüğüne aykırı hareket ederek müflis şirketin zarara uğramasına neden olduğunu, bankadan talep edilen ve ... A.Ş.'ne hitaben 30.12.2014 vade tarihli 885.000,00 TL'lik avans teminat mektubu verildiğini, bankanın mektup düzenleme karşılığı olarak 902 komisyon aldığını, teminat mektubunun kusurlu olarak verildiğini, keza bankanın kusurlu davranışları sonucu hukuka aykırı şekilde tazmin olduğunu, bankanın daha önce düzenlemiş olduğu iki adet teminat mektubunda belirtmiş olmasına rağmen teminat mektubu düzenlenirken, mektubun ancak avans olarak verilecek 885.000,00 TL'nin şirket hesaplarına geçmesi halinde yürürlüğe gireceği ve geçerlilik kazanacağının belirtilmediğini, oysa, muhatap şirketin avans olarak sadece 500.000,00 TL ödediğini, 350.000,00 TL'nin ödenmediğini, Bankanın hatalı teminat mektubu düzenlemesi sonucu teminat mektubun 885.000,00 TL olarak tazmin edildiğini, bankanın teminat mektubunun düzenlenmesindeki ve tazmin edilmesindeki kusuruna ilaveten bu teminat mektubunun garantisi olarak tutulan teminat mektubu bloke mevduatı da şirketlerine iade etmediğini, Bankanın haksız el koyduğu tüm para alacağına faiz işletilmesi gerektiğini, bankanın istihbarat ücreti, diğer ticari ilişkilerden kaynaklı masraf adı altında yapmış olduğu haksız ve keyfi kesintilerin bulunduğunu, bu kesintilerin iade edilmesi gerektiğini, müflis şirketin bankacılık işlemlerinin 01.01.2009 — 31.12.2014 arasındaki dönemde yetkisiz kişilerin yürüttüğünü öğrendiklerini, bankanın bu konuda da kusurunun bulunduğunu, banka hesaplarından yapılan usulsüz işlemlerle şirketin iflasa sürüklendiğini, bankanın verdiği zararları tazmin etmesi gerektiğini, müflis şirketin ticari hesaplarında imza yetkisi olmayan kişilerin talimatıyla yapılan bankacılık işlemlerinden doğan zararın tazminini, müflis şirketten haksız ve aşırı miktarda ve diğer bankaların uygulamış olduğu oranların çok üstünde tahsil edilen faiz, komisyon, bankacılık hizmet ücreti, masraf ve teminat mektubu komisyonlarının haksız şart teşkil eden kesintilerin istirdadını, ... seri numaralı avans teminat mektubu sebebi ile alınan her türlü ücret, komisyon, kredi tahsis ve istihbarat ücreti, ekspertiz, hizmet bedeli vb. tahsilatın faiziyle istirdadını, iflas idaresine teslim edilmeyen mevduatın faiziyle iadesini, haksız hesap katından doğan ticari itibarlarının zarar gördüğünden uğranılan maddi ve manevi zararının tazmin edilmesini, bankanın iflas erteleme davasına haksız müdahale ederek açtığı maddi ve manevi zararın tazmin edilmesini, iflas idaresine karşı kayıt kabul davası açılmamış olduğu da dikkate alınarak kusur ve kötü niyetin gözetilmesini, bankanın teminat mektubu düzenleme ve tazmin sürecinde bankacılık usul ve kurallarına ve hukuka aykırı hareketleri sonucu uğranılan zararın varlığı ve miktarı yönünden bilirkişi incelemesi yaptırılarak belirsiz zararın tazmini, bankanın kusuru sonucunda müflis şirketin mal varlığında artışın önlenmesini ve borçlarında artışa sebep olunması şeklinde her türlü zararın tazmini, bankanın eylemleri sonucu ticari itibarının zedelenmesi nedeniyle oluşan manevi zararlarının tazminini, 5.000,00 TL maddi, 25.000,00 TL manevi zararlarının 31.12.2014 tarihinden itibaren işleyecek en yüksek avans faizi ile tahsilini talep ve dava etmiştir.
CEVAP:
Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; Davacının taleplerinin zamanaşımına uğradığını, davanın yetkisiz mahkemede açıldığını, yetkili mahkemenin İstanbul Mahkemeleri olduğunu, teminat mektubunun doğrudan davacı müflis şirketin kendisi tarafından muhatabına teslim edildiğini, teminat mektubunun içeriğini teminat mektubunun düzenlenmesi anında bildiğini, ayrıca teminat mektubunun süresinin uzatılması isteğinin müflis şirket tarafından yapıldığını, içeriğini bildiği ve itiraz etmediği teminat mektubu için düzenlenmesinden 7 yıl sonra dava konusu yapılmasının kötü niyeti gösterdiğini, teminat mektubunun ilk talepte ödeme kaydı taşıdığını, bankanın lehdarı ile muhatap banka arasındaki ilişkinin esasına yönelik bir inceleme yükümlülüğünün olmadığını, teminat mektubunun süresinin uzatılmasını isteyen davacı şirketin bu aşamada, teminat mektubunun tazmin isteğinin gelmesi halinde tazmin edilmemesi yönünde bir bilgilendirme yapmadığını, 30.12.2014 tarihinde usulüne uygun tazmin talebi sonrasında da mektup bedelinin 885.000,00 TL olarak muhatabına ödendiğini, müvekkili bankanın hazırladığı teminat mektubunun hukuka uygun olduğunu, davacının uğradığı zararın kendi özensiz ve basiretsiz davranışları nedeniyle meydana geldiğini, müvekkili bankaya atfedilecek bir kusurun bulunmadığını, davanın talebinin dayanağını oluşturan haksız fiilin koşullarının oluşmadığını, müvekkil bankanın davacı şirketin iflas erteleme davasına haksız şekilde müdahil olarak iflasına sebebiyet verdiği iddiasının anlamsız, yersiz ve dayanaksız olduğunu, borçlunun kredi borçlarını ödeyememesi nedeniyle kredi hesaplarının kapatılarak yasal işlemlere başlandığını, ancak iflas erteleme isteğinde bulunan şirket lehine verilen ihtiyati tedbir kararı nedeniyle icra takibi başlatılamadığını, iflas erteleme davasında yapılan yargılama sonucunda da şirketin iflasına karar verildiğini, Bankanın şirketin iflasına neden olduğu iddiasının hayatın olağan akışına aykırı olduğunu, davacı hesabında bilgisi dışında işlem yapıldığı iddiasının ispatlanamadığını, 2009 tarihinden 2014 yılına kadar hangi işlemlerin bilgileri dışında gerçekleştiğine ilişkin açıklama yapılmadığını, davacı şirketin istemini somutlaştırması gerektiğini, 11 yıl sonra hesaptan yetkisiz işlemlerin yapıldığının iddia edilmesinin kötü niyet olduğunu beyanla haksız davanın reddini talep etmiştir.
Fer'i müdahil...'nun İstanbul ... ... ATM'nin... esas sayılı dosyasının 26/06/2020 tarihli duruşmasında; ''Ben Müflis Tesyap şirketinin eski şirket müdürü ve aynı zamanda ortağıyım. Banka bankacılık görevini yaparken kusur işlemiştir. Teminat mektubunu tazmin ederek karşı tarafa ödemiş ve kendi görevi dışında ihmalen ve hataen bizim şirketin zararına sebebiyet vermiştir. Şartlara aykırı ve usulsuz şekilde banka işlem yapmıştır. Ayrıca bu dosya kapsamında banka yetkili talimatı olmadan yapılan para çıkışı yapılmıştı. Bu durum sonucunda şirket zarara uğramıştır. Suç duyurusunda da bulunmuştum. Takipsizlik kararı verilmiştir. Takipsizlik kararına itiraz ettim. Orada da itirazım reddedildi. Cari hesaplarda şirket alacaklı olduğu halde şirketin alacakları bankaca ödenmemiştir.'' şeklinde imzası tahtında beyanda bulunmuştur.
Feri Müdahil ...'nun beyan dilekçesinde özetle; davacı şirketin eski yöneticisi ve aynı zamanda hissedarı olduğunu, davalı banka ile imzaladığı kredi sözleşmelerinin müteselsil kefili olduğunu, davacının davalı bankadan avans teminat mektubu kullandığını, davalının avans mektubun düzenlenme ve tazmin edilme süreçlerinde bankacılık hizmet kusuru işlediğinden davacının zarara uğramasına sebep olduğunu, üstelik bankanın hatalı düzenlemiş olduğu avans mektubunu, kendi asli kusuru sonucunda tazmin edilerek lehtara ödemiş olmasına rağmen mektup tazmininde davacı şirketi kusurlu ve borçlu göstermek çabasına girdiğini, mektubun avans bedelinin tamamının davacı şirket hesabına yatırılmasından sonra geçerli hale getirilmesinin gerektiğini, bu nedenle eksik yatırılan bedelin banka tarafından tamamlanmasının gerektiğini, davalı banka davacı şirket hakkında iflas erteleme davasına müdahil olarak şirketin iflasını istemiş, davacının iflas idaresine alacak iddia edip kayıt-kabul başvurusu yaptığını ancak taleplerin reddi üzerine dava açmadan adete ortadan kaybolduğunu, dava açıldığı sırada uğranılan zarar miktarının davalı tarafça bilinmesinin mümkün olmadığını, tarafların zararının meydana gelmesinde kusur oranlarının tespiti için bilirkişi incelemesine ihtiyaç duyulduğunu beyanla davalı itirazlarının reddine karar verilmesini beyan etmiştir.
DELİLLER:
Dosyanın delillerini, bilirkişi kök ve ek raporları,.... CBS'na yazılan müzekkere cevapları, İstanbul .... İflas Dairesi'ne, İstanbul ... ... Asliye Ticaret Mahkemesi, Türkiye ... Bankas...,...,...,...,...ve kayyım...a yazılan müzekkere cevapları v.s tüm cevabi yazılar oluşturmaktadır.
Mahkememizce tarafların iddia ve savunmaları ile dosya üzerinde bankacı bilirkişiler...,... ve... tarafından inceleme icra edilmesi istenilmiş ve konuya ilişkin 28/12/2021 tarihli kök rapor teminle dosyamız arasına alınmıştır.
Bilirkişiler anılı kök raporlarında özetle;
"Davacının avans teminat mektubu düzenlenesini istediği talep yazısında, teminat mektubunun avansın yükleniciye ödenmesi halinde yürürlük kazanacağına ilişkin bir düzenleme yer alması yönünde talebinin olmadığı, Düzenlenen... numaralı, 885.000,00 TL miktarlı teminat mektubu içeriğinde de avansın yükleniciye ödenmesi halinde yürürlük kazanacağına ilişkin bir düzenleme yer almadığı, teminat mektubu içeriğinde, teminat mektubunun; avansın yükleniciye ödenmesi halinde yürürlük kazanacağına ilişkin bir düzenlemenin bulunmamasının Bankanın kusuru olarak değerlendirilemeyeceği, kaldı ki;...Limited Şirketi, 21.10.2014 tarihli yazılı talebi ile, Bankadan ...A.Ş.'ne hitaben 04.02.2014 tarih ve... numaralı, 30.10.2014 tarihine kadar süreli 885.000,00'lik Avans Teminat Mektubunun süresinin 31.12.2014 tarihine kadar uzatılmasını istediği, süre uzatım talebindeki şirket ünvanı altındaki imza ile davaya feri müdahale talebinde bulunan...'nun dilekçesinde yer alan imzanın aynı imza olduğu, davacı şirketin, teminat mektubu içeriğini mevcut hali ile benimsediğini, teminat mektubunun vadesinin uzatılmasını isteyerek de ayrıca gösterdiği, teminat mektubu, garanti veren banka ile garanti alan muhatap arasında bir sözleşme niteliğinde bulunduğundan, teminat mektubunun vadesinin uzatılmasında asıl karar vericinin garanti veren banka ile muhatap olduğu, bankalar tazmin talebini önlemek için lehdarın da yazılı muvafakatı ile genelde teminat mektuplarının vadelerini uzattıkları,somut olayda, banka, muhatap ve lehdarın üçünün de uygun iradesinin teminat mektubunun vadesinin 31.12.2014 tarihine kadar uzatılması yönünde olduğu, bu yönüyle, Bankanın vadenin uzatılmasında bir kusurunun olmadığı, aksine teminat mektubunun tazminini iki ay daha geciktirerek lehdar davacı ... Mekanik Taahhüt Sanayi ve Ticaret Limited Şirketi'nin menfaatini koruduğu, teminat mektubu garanti veren banka ile garanti alan muhatap arasında bir sözleşme niteliğinde bulunduğundan, teminat mektubunun vadesinin uzatılmasında asıl karar verici garanti veren banka ile muhatap olduğundan, vadenin uzatılmasına yönelik Davacı ... Ticaret Limited Şirketi'nin muvafakatının kayyım onayına ihtiyaç gösteren tasarrufi işlemlerden olmadığı, teminat mektubunun süresinin iki ay uzatılmasının, teminat mektubunun tazminini iki ay ötelediği dikkate alındığında davacı şirket lehine olduğu, öte yandan, davaya feri müdahil olarak katılan ...'nun şirket temsilcisi olarak kendi imzası ile yapılan vade uzatım isteğine rağmen, vadenin uzatılmasının bankanın kusuru ile gerçekleştiğini ileri sürmesinin de çelişkili davranış oluşturacağı, Davacı...Limited Şirketinin; teminat mektubunun düzenlendiği tarih ile tazmin tarihi arasında, teminat mektubunun tazmin koşullarının oluşmadığı, aldığı avans tutarı kadar işi yaparak Muhataba teslim ettiğine, tazmin talebinin gelmesi halinde mektubun tazmin edilmemesi yönünde Bankaya hiçbir bildirim yapmadığı ve talepte bulunmadığı, teminat mektubu içeriğinde yer alan “....ortaya çıkacak herhangi bir uyuşmazlık ve bunun akibeti ve kanuni neticeleri nazarı itibara alınmaksızın azami yukarıda yazılı tutarı...Limited Şirketinin taahhüdünü yerine getirmediği ve avans bedelinin geri ödenmesi gerektiği halde ödenmediği beyanını içeren ilk yazılı talebiniz üzerine nakden ve tamamen...” ifadesi nedeniyle Bankanın teminat mektubunu ilk yazılı istekte ödemek zorunda olduğu, teminat mektubunun tazmininde Bankanın kusurunun olmadığı,
6102 Sayılı TTK'nın 20. maddesine göre, tacir olan veya olmayan bir kişiye, ticari işletmesiyle ilgili bir iş veya hizmet görmüş olan tacir, uygun bir ücret isteyebileceği, davaya — konuticari kredi — kullanım komisyonu, — istihbarat — ve — kredi — tahsis ücretleri davalı bankanın temel iştigal konularından olan kredi sağlanması hizmeti karşılığında aldığı bir ücret olduğu, sözleşmede kararlaştırılmış olması kaydıyla bankanın bu ücreti talep edebileceği, somut olayda, taraflar arasında akdedilen 06.08.2012 tarihli 10.000.000,00 TL limitli Genel Kredi ve Teminat Sözleşmesinde davalı banka tarafından kullandırılan kredi dolayısıyla faiz, komisyon, masraf alınabileceğine dair hükümlerle birlikte, hangi işlem için hangi oran ve miktarda ücret alabileceğinin yer aldığı, bu itibarla, ayrıca diğer bankaların oranları ile bir karşılaştırma yapılmayıp, bankanın tahsil ettiği masraf ve komisyonlar ile sözleşmede belirtilen oranların incelenecek, alınan komisyon ve ücretlerin sözleşmeye uygun olup olmadığının denetlendiği, hesap hareketlerine nazaran; Teminat mektubu komisyonları yönünden sözleşmeye uygun komisyon aldığı, sözleşmeye aykırı komisyon almadığı,
Alınan kredi tahsis ve istihbarat ücretlerinin kredi sözleşmesindeki düzenleme ve oranlara uygun olduğu, aşkın ve keyfi ücret kesintisi yapılmadığı, ... numaralı hesap vadeli hesapta 25.11.2011 tarihinden itibaren 177.000,00 TL vadeli mevduat tutulduğu, vade yenilenerek 20.03.2014 tarihine kadar devam ettiği, vade sonu itibariyle işlemiş faizlerin hesaba geçildiği, hesaptan şirketin kendi hesabına ve... hesabına havaleler yapılması sonucunda bakiyenin 14.5.2014 tarihi itibariyle 111.484,00 TL'ye düştüğü, bu tutarlardan, çek yaprağı garanti bedellerinin karşılandığı, hesapta 30.12.2014 tarihi itibariyle 91.402,94 TL olduğu, 04.02.2014 tarih ve... numaralı 885.000,00'lik Avans Teminat Mektubunun 30.12.2014 tarihinde tazmin olması sonrasında Banka, mevduat hesabında bulunan bu tutarı, teminat mektubunun tazmininden doğan alacağı ile mahsup ettiği, bloke hesaptan karşılanan teminat mektubu bedelinin 91.402,94 TL olduğu, belirtilen hesaptan, iflas masasına aktarılmamış bir tutar bulunmadığı,
Davacı dava dilekçesinde, belli bir dönemde banka hesaplarından yetki belgesi ibraz etmeksizin havale işlemi yapıldığını bildiklerini, yetkisiz kişilerin yaptıkları havale işlemlerinin belirlenmesini de istemişse de;
Somut olarak hangi dönem ve hangi işlemlerin yetkisiz kişiler vasıtasıyla yapıldığını, açıklamadığı, bu konuda dosyaya herhangi bir bilgi ve belge sunulmadığı için bu hususta inceleme yapılamadığı" şeklinde mütaalada bulundukları görülmüştür.
Mahkememizce dosya raporu sunan bilirkişi heyetine tevdii edilerek, taraf vekillerinin ve feri müdahilin rapora itirazlarının karşılanması amacıyla ayrıntılı, hüküm kurmaya ve İstinaf ile Yargıtay denetimine elverişli ek rapor düzenlenmesi istenilmiş ve konuya ilişkin 06/04/2022 tarihli 1. Ek rapor teminle dosyamız arasına alınmıştır.
Bilirkişiler anılı 1. Ek raporlarında özetle;
"Müflis ... Led. Şti. ve davacı yanımda davaya müdahil olan...'nun itirazları yönünden :
Teminat mektubunun düzenlenmesi yönünden :
Bilirkişi kök raporumuzda arz ettiğimiz üzere;
Tesyap... Limited Şirketi 31.01 .2014 tarihli e-posta yoluyla yaptığı talebi ile ... Bankası A.Ş. Karaköy Şubesinden ...- Holding-... Binası işi için 30.10.2014 bitiş tarihli 885.000,00 TL miktarlı avans teminat mektubu istemiş,
Banka, bu talebe 04.02.2014 tarihinde e-posta yoluyla verdiği cevapta, hak edişlerin banka nezdindeki hesaplara yönlendirilmesi kaydıyla, talebin 902 flat komisyon üzerinden fiyatlama yapıldığını bildirmiş,
...Limited Şirketi 04.02.2014 tarihli Kredi Kullandırım Talimatı ve yazılı talimatı ile... A.Ş. adına *“...Holding-...Tesisat işi için 885.000,00 TL tutarlı avans teminat mektubunun hazırlanarak ...'ya teslim edilmesini istemiştir.
Banka, ... Limited Şirketi lehine,...-Holding-... Binası işi için ...A.Ş.'ne hilaben 04.02.2014 tarih ve ... numaralı, 30.10.2014 tarihine kadar süreli 885.000,00'lik Avans Teminat Mektubu vermiştir.
Teminat mektubunun içeriğinde;
"....Sözleşme ve şartname hükümlerine göre avans olarak ödeyeceğiniz azami 285.000,00 TL 'ye kadar tutarı bankamız garanti ettiğinden, bu avansın geri alınmasının gerekmesi halinde protesto çekmeye, hüküm ve adı geçenin iznini almaya gerek kalmaksızın ve adı geçenle şirketiniz arasında ortaya çıkacak herhangi bir uyuşmazlık ve bunun akibeti ve kanuni neticeleri nazarı itibara alımmıaksızın uzami vukarıda yazılı tutarı...Limited Şirketinin taahhüdünü yerine getirmediği ve ayans bedelinin geri ödenmesi gerektiği halde ödenmediği beyanını içeren ilk yazılı talebiniz üzerine nakden ve tamamen ... ifadesi yer almıştır.
... numaralı hesaba 25.02. 2014 tarihinde avans tutanı olarak 500.000,00 TL girmiştir. Bu tarihten sonra ilgili hesaba herhangi bir avans ödemesi yapılmamıştır.
...Limited Şirketi, 21.10.2014 tarihli yazılı talebi ile, Bankadan ...A.Ş.'ne hitaben 04.02.2014 tarih ve ... numaralı, 30.10.2014 tarihine kadar süreli 885.000,00'lik Avans Teminat Mektubunun süresinin 31.12.2014 tarihine kadar uzatılmasını istemiştir.
Süre uzatım talebindeki şirket ünvanı altındaki imza ile davaya feri müdahale talebinde bulunan...'nun dilekçesinde yer alan imzanın aynı imza olduğu görülmekledir.
Banka, ... Limited Şirketi'nin yazılı talebi doğrultusunda...A.Ş.'ne 30.10.2014 tarihinde ... numaralı yazısı ile 04.02.2014 tarih ve... numaralı, 30.10.2014 tarihine kadar süreli 885.000,00'lik Avans Teminat Mektubunun vadesinin 30.10.2014 tarihinden 31. 12.2014 tarihine kadar uzatıldığını bildirmiştir.
... A.Ş., 30.12.2014 tarihli yazısı ile "... ...Limited Şirketi'nü sözleşmese! taahhüdünü yerine getirmemesi üzerine anılan teminat mektubunun -.... talep tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte 30.12.2014 tarihi itibariyle nakden ve defaten tazminini” istemiştir.
Banka, bu tazmin talebi sonrasında teminat mektubu bedeli olan 885.000,00 TL'yi
... A.Ş.'ne 30.12.2014 tarihinde ödemiştir.
Avans teminat mektuplarının nitefikleri itibariyle sözleşmenin icrasını değil, borç olarak verilen bir miktar paranın iadesini temin için yerildiği hususunda gerek öğreti ( Bkz. Prof. Dr. Seza Reisoğlu, Banka Teminat Mektupları ve Kontrgarantiler, Ankara, 1997, Sh, 119-211 ) ve gerekse Yargıtay uygulamasında bir uyuşmazlık bulunmamakladır.
Avans teminat mektuplarında, avansın geri ödenmesi garanti edilmekte ve uygulamada da, yükleniciye ödenen avanslar gencellikle yüklenicinin işleri yaptıkça hak edişlerini belirleyen istihkaklarından kesilmek sureliyle geri alınmakla ve taraltar arasındaki sözleşmelere bu yönde hükümler konulmakladır.
Teminat mektubunun içeriğinde, teminat mektubunun; avansın yükleniciye ödenmesi halinde yürürlük kazanacağına ilişkin bir düzenlemenin bulunması zorunluluğu olmadığı gibi, böyle bir ibarenin yazılmaması teminat mektubunun geçerliliğini etkilemez,
Ancak, teminat mektubunun İehdarı olan yüklenici bankadan bu yönde bir talepte bulunursa Bankanın müşterisi olan yüklenicinin bu talebine uygun davranması gerekir.
Zira, Bankanın müşterisi olan yüklenici, Bankadan neyi garanti elmesini istediğini ve garanli koşullarını bildirerek teminat mektubu düzenlemesini istemektedir.
Somut olayımızda...imiled Şirketi 31.01.2014 tarihli e-posta yoluyla yaptığı talebi ile...Bankası A.Ş. Karaköy Şubesinden...-Holding-...işi için 30.10.2014 bitiş tarihli 885.000,00 TL miktarlı avans teminat mektubu istemiş, 04.02.2014 tarihli Kredi Kullandırım Talimatı ve yazılı talimatı ile...A.Ş. adına “...Holding-... Binası Mekanik Tesisat işi için 885.000,00 TL tutarlı avans teminat mektubunun hazırlanarak Gül Kaya'ya teslim edilmesini bildirmiştir.
Kredi kullandırım tatimatında da 902 flat komisyon ödeneceği ve hak edişlerin banka nezdindeki hesaplara yönlendirileceği yer almıştır.
Banka,...Limited Şirketi'nin talebi doğrultusunda, ...Limited Şirkeli lehine, ...-Holding-...şi için ...A.Ş.'ne hitaben 04.02.2014 tarih ve ... numaralı, 30.10.2014 tarihine kadar süreli 885.000,00'lik Avans Teminat Mektubu vermiştir.
Davacının avans teminat mektubu düzenlenesini istediği talep yazısında, Bankadan avansın yükleniciye öüdenmesi halinde yürürlük kazanacağına ilişkin bir düzenlemenin bulunmasını istediği yönünde talebi bulunmamaktadır.
Düzenlenen ... numaralı, 885.000,00 TL miktarlı teminat mektubu içeriğinde de avansın yükleniciye ödenmesi halinde yürürlük kazanacağına ilişkin bir düzenleme yer almamıştır.
Bu nedenle, teminat mektubu içeriğinde, teminat mektubunun; avansın yükleniciye ödenmesi halinde yürürlük kazanacağına ilişkin bir düzenlemenin bulunmaması Bankanın kusuru olarak değerlendirilemez.
Kaldı ki;...Limited Şirketi, 21.10.2014 tarihli yazılı talebi ile, Bankadan...A.Ş.'ne hitaben 04,02.2014 tarih ve ... numaralı, 30.10.2014 tarihinc kadar süreli 885.000,00'lik Avans Teminat Mektubunun süresinin 3!.12.2014 tarihine kadar uzatılmasını istemiştir.
Süre uzatım talebindeki şirket ünvanı altındaki imza ile davaya feri müdahale talebinde bulunan ...nun dilekçesinde yer alan imzanın aym imza olduğu görülmektedir.
Yani, Davacı şirket, teminat mektubu içeriğini mevcut hali ile benimsediğini, teminat mektubunun vadesinin uzatılmasını isteyerek de ayrıca ortaya kaymuştur.
Bu yönüyle raporumuzda herhangi bir değişiklik yapılmamıştır.
Teminat mektubunun vadesinin uzatılması yönünden :
Bilirkişi kök raporumuzda arz ettiğimiz üzere, teminal mektubu, garanti veren banka ile garanti alan muhatap arasında bir sözleşme niteliğinde bulunduğundan, vade ancak sözleşme tarafları arasında, garanti veren banka ile muhatap arası ında varılacak bir mutabakatla değiştirilebilir.
Temel ilişkin tarafi olan lehdar ile muhatap aralarında anlaşarak teminat mektubunun süresinin uzatılmasına karar veremezler.
Garanti edilen işin henüz bitirilememesi halinde genellikle teminat mektuplarının ve buna paralel olarak kontrgarantilerin süreleri uzatılmaktadır. Bankalar tazımin talebini önlemek için lehdarın yazılı muvafakatı ile genelde teminat mektuplarının vadelerini uzatmaktadırlar.
Süre uzalımı, diğer şartların aynen kaldığını belirterek vadenin uzatılması şeklinde olmaktadır.
Teminat mektubunun vadesinin uzatılması işleminin vadenin bitiminden önce yapılması gerekecektir. Aksi takdirde yasal olurak geçersiz hale gelmiş bir teminat meklubunun süresinin uzatılmasından söz edilemeyecek, yeni bir teminat mektubu verilmesinin hukuki sonuçları oluşacaktır.
Somut olayımızda, ...Limited Şirketi, teminat meklubunun vadesi dolmadan önce 21.10.2014 tarihli yazılı talebi ile, Bankadan ...A.Ş.'ne hitaben 04,02.2014 tarih ve... numaralı, 30.10.2014 tarihine kadar süreli 885.000,00'lik Avans Teminat Mektubunun süresinin 31.12.2014 tarihine kadar uzatılmasını istemiştir.
Süre uzatım talebindeki şirket ünvanı altındaki imza ile davaya feri müdahale talebinde bulunan ...'nun dilekçesinde yer alan imzanın aynmı imza olduğu görülmektedir.
Banka,...Limited Şirketi'nin yazılı talebi doğrultusunda vadenin dolmasından önce... A.Ş.'ne 30.10.2014 tarihinde... numaralı yazısı ile 04.02.2014 tarih ve... numaralı, 30.10.2014 tarihine kadar süreli 885.000,00'lik Avans Teminat Mektubunun vadesinin 30.10,2014 tarihinden 31.12.2014 tarihine kadar uzalıldığını bildirmiştir.
... A.Ş., 30.12.2014 tarihli yazısı ile "... ...Limited Şirketi'nin sözleşmesel taahhüdünü yerine getirmemesi üzerine anılan teminat mektubunun 30. 10.2014 tarihli olarak tarafınızca düzenelenen vade uzatımına ilişkin yazı ile birlikte en son 31.12.2014 olarak belirlenen kesin vade dikkate alınarak talep tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte 30.12,2014 tarihi itihariyle nakden ve defaten tazminini” istemiştir.
Müuhatap...A.Ş., bu yazısı ile teminat mektubunun vadesinin uzatılmasına muvafakat verdiğini ortaya koymaktadır.
Teminat mektubu garanti veren banka ile garanti alan muhalap arasında bir sözleşme niteliğinde bulunduğundan, teminat mektubunun vadesinin uzatılmasında asıl karar verici garanti veren banka ile muhataptır.
Bankalar tazmin talebini önlemek için lehdarın da yazılı muvafakatı ile genelde teminat mektuplarının vadelerini uzalmaktadırlar.
Somut olayımızda banka, muhatap ve lehdarın uygun iradesinin teminat mektubunun vadesinin 31.12.2014 tarihine kadar uzatılması yönünde olduğu anlaşılmaktadır.
Bu yönüyle, Bankanın vadenin uzatılmasında bir kusurunun olmadığı, aksine teminat mektubunun tazminini iki ay daha yeciktirerek lehdar davacı ... ve Ticaret Limited Şirketi'nin menfaatini koruduğu,
Teminat mektubu garanti veren banka ile garanti alan muhatap arasında bir sözleşme niteliğinde bulunduğundan, teminat mektubunun vadesinin uzatılmasında asıl karar verici garanti veren banka ile muhatap olduğundan, vadenin uzatılmasına yönelik Davacı ... Limited Şirketi'nin muvafakatının kayyım onayına ihtiyaç gösteren tasarrufi işlemlerden olmadığı,
"Teminat mektubunun süresinin iki ay uzatılmasının, teminat mektubunun tazminini iki ay ötelediği dikkate alındığında Davacı şirket lehinc olduğu yönündeki değerlendirmemizde bir değişiklik yapılmamıştır.
Teminat mektubunun tazmini yönünden :
...A.Ş., 30.12.2014 tarihli yazısı ile; ...Limited Şirketi 'nin sözleşmesel taahhüdünü yerine getirmemesi üzerine anılan teminat mektubunun 30.10.2014 tarihli olarak tarafınızca düzenlenen vade uzatımına ilişkin yazt ile birlikte en son 31.12.,2014 olarak belirlenen kesin vade dikkate alınarak talep tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte 30.12.2014 tarihi itibariyle nakden ve defüaten tazminini istemiştir.
Banka, bu tazmin talebi sonrasında teminal mektubu bedeli olan 885.000,00 TL'yi ... A.Ş.'ne 30.12.2014 tarihinde ödemiştir.
Davacı...Limited Şirketi;
Bankaya, teminat mektubunun düzenlendiği tarih ile tazmin tarihi arasında, teminat mektubunun tazmin koşullarının oluşmadığı, aldığı avans tutarı kadar işi yaparak Muhataba teslim ettiğine, tazmin talebinin gelmesi halinde mektubun tazmin edilmemesi yönünde hiçbir bildirim ve talepte bulunmamıştır.
Öte yandan teminat mektubunun içeriğinde;
Sözleşme ve şartname hükümlerine göre avans olarak ödeyeceğiniz azami 885.000,00 TL'ye kadar tuturı bankamız garamti ettiğinden, bu avansın geri alınmasının gerekmesi halinde protesta çekmeye, hükümn ve adı geçenin iznini alınaya gerek kalmaksızın ve adı geçenle şirketiniz arasında ortaya çıkacak herhangi bir uyuşmazlık ve bunun akiheti ve kanuni neticeleri nazarı itibara alınmaksızın azami yukarıda yazılı tutarı ... Limited Şirketinin taahhüdünü yerine getirmediği ve avans bedelinin geri ödenmesi gerektiği halde ödenmediği beyanını içeren ilk vazılı talehiniz üzerine nakden ve tanamen ... : ifadesi yer almıştır.
Banka Teminat Mektupları Garanti Akdi niteliğindedir. Bunun doğal sonucu olarak banka, teminat mektubu vermekle bir asli borç yüklenmiş olmaktadır.
Teminat mektubu içeriğinde yer alan “....ortaya çıkacak herhangi bir uyuşmazlık ve bunun akibeti ve kanuni neticeleri nazarı itibara alınmaksızın azami yukarıda yazılı tutarı ... Mekanik Taahhüt Sanayi ve Ticaret Limited Şirketinin taahhüdünü yerine getirmediği ve avans bedelinin geri ödenmesi gerektiği halde ödenmediği beyanını içeren ilk yazılı talebiniz üzerine nakden ve tamamen... " ifadesi nedeniyle Banka teminat mektubunu ilk yazılı istekte ödemek zorundadır.
Teminat mektubunun tazmininde de Bankanın kusurunun olmadığı yönündeki tespitimizde herhangi bir değişiklik yapılmamıştır.
...numaralı vadeli hesap için faiz isteği yönünden :
Kök raporumuzda arz ettiğimiz üzere...Limited Şirketi Davalı Banka nezdindek...numaralı hesap vadeli hesap açmıştır.
25.11.2011 tarihinden itibaren bu hesapta 177.000,00TL vadeli mevduat tutulmuş, vade yenilenerek 20.03.2014 tarihine kadar devam etmiştir. Vadeli hesaba vade sonu itibariyle faizi ilave edilmiştir.
Uygulanan faiz oranları ile lave edilen faizler dosyada mevcut hesap hareketlerinde görülmektedir.
Uygulanan faiz oranları dönemler itibariyle % 7, %8, %8,25'dir.
Bu tutardan şirketin kendi hesabına ve ... hesabına havaleler sonucunda bakiye 14.05.2015 tarihi itibariyle 111.484,00 TL'ye düşmüştür.
Kalan tutardan, 10 adet çek yaprağı garanti bedelleri karşılanmış, 08.07.2014 tarihinde 1.600,00 TL, 14.07.2014 tarihinde 5.000,00 TL'si şirket hesabına, 29.09,2014 tarihinde 2.440,41 TL'si ...hesabına havale edilmiştir.
30.12.2014 tarihi itibariyle 91.402,94 TL bulunmaktadır.
04.02.2014 tarih ve ... numaralı 885.000,00'lik Avans Teminat mektubunun 30.12.2014 tarihinde tazmin olması sonrasında Banka, mevduat hesabında bulunan bu tuları, teminat mektubunun tazmininden doğan alacağı ile mahsup etmiştir.
Blokce hesaptam karşılanan teminat mektubu bedeli 91,402,94 TL'dir.
Belirtilen hesaptan, iflas masasına aktarılmamış bir tutar bulunmadığı değerlendirilmektedir.
Bankanın kendi nezdindeki bloke hesapta bulunan tularlarla, krediden veya başka bir nedenden doğan alacaklarını takas ve mahsup etmesi yasal hakkıdır.
Bilirkişi raporumuzda bu nedenle de değişiklik yapılmamıştır.
Davalı Bankanın itirazları yönünden :
Davalı banka bilirkişi kök rapordaki tespitlere karşı herhangi bir itirazda bulunmamıştır.
Sonuç olarak;
Dava dasyası içeriği, larafların rapora itirazları ve sunulan belgeler üzerinde yaptığımız inceleme ve değerlendirme sonuçlarına nazaran; Bilirkişi kök raporumuzda herhangi bir değişiklik yapılmadığını" şeklinde mütaalada bulundukları görülmüştür.
Mahkememizce dosyanın raporu sunan bilirkişi heyetine tevdii ile, davacı ve feri müdahilin rapora itirazlarının karşılanması ve davacı şirket hesaplarından yetkisiz kişilerce işlem yapıldığına dair iddianın incelenmesi hususlarında gerekli görülmesi halinde banka kayıtları üzerinde yerinde inceleme yetkisi de verilerek bilirkişilerden rapor hazırlanması istenilmiş ve konuya ilişkin 21/07/2022 tarihli 2. Ek rapor teminle dosyamız arasına alınmıştır.
Bilirkişiler anılı 2. Ek raporlarında özetle;
"Müflis... Ltd. Şti. ve davacı yanında davaya müdahil olan ...'nun itirazları yönünden :
Ancak Müflis .... Ltd. Şti. ve davacı yanında davaya müdahil olan ... aynı konuda ve aynı içerikte dilekçeleri ile ek rapora da itiraz etmiş olmakla kök raporumuz ve ek raporumuzdaki değerlendirmelerimizi tekrarı bahasına aşağıda yeniden arz ediyoruz.
Teminat mektubunun düzenlenmesi yönünden :
Bilirkişi kök raporumuzda ve ek raporumuzda arz ettiğimiz üzere;
... Limited Şirketi 31.01.2014 tarihli e-posta yoluyla yaptığı talebi ile ... Bankası A.Ş. Karaköy Şubesinden ...- Holding-... Binası işi için 30.10.2014 bitiş tarihli 885.000,00 TL miktarlı avans teminat mektubu istemiştir.
Banka, bu talebe 04.02.2014 tarihinde e-posta yoluyla verdiği cevapta, hak edişlerin banka nezdindeki hesaplara yönlendirilmesi kaydıyla, talebin *...komisyon üzerinden fiyatlama yapıldığını bildirmiş,
...Limited Şirketi 04.02.2014 tarihli Kredi Kullandırım Talimatı ve yazılı talimatı ile ... A.Ş. adına “... Holding-... Binası Mekanik Tesisat işi için 885.000,00 TL tutarlı avans teminat mektubunun hazırlanarak Gül Kaya'ya teslim edilmesini istemiştir.
Banka, ...Limited Şirketi lehine,...-Holding-... Binası işi için ....Ş.'ne hitaben 04.02.2014 tarih ve... numaralı, 30.10.2014 tarihine kadar süreli 885.000,00'lik Avans Teminat Mektubu vermiştir.
Teminat mektubunun içeriğinde;
Sözleşme ve şartname hükümlerine göre avans olarak ödeyeceğiniz azami 885.000,00 TL 'ye kadar tutarı bankamız garanti ettiğinden, bu avansın geri alınmasının gerekmesi halinde protesto çekmeye, hüküm ve adı geçenin iznini almaya gerek kalmaksızın ve adı geçenle şirketiniz arasında ortaya çıkacak herhangi bir uyuşmazlık ve bunun akibeti ve kanuni neticeleri nazarı itibara alınmaksızın azami yukarıda yazılı tutarı... Limited Şirketinin taahhüdünü yerine getirmediği ve avans bedelinin geri ödenmesi gerektiği halde ödenmediği beyanını içeren ilk yazılı talebiniz üzerine nakden ve tamamen ...” ifadesi yer almıştır.
... numaralı hesaba 25.02. 2014 tarihinde avans tutarı olarak 500.000,00 TL girmiştir. Bu tarihten sonra ilgili hesaba herhangi bir avans ödemesi yapılmamıştır.
... Limited Şirketi, 21.10.2014 tarihli yazılı talebi ile, Bankadan ... A.Ş.'ne hitaben 04.02.2014 tarih ve...numaralı, 30.10.2014 tarihine kadar süreli 885.000,00'lik Avans Teminat Mektubunun süresinin 31.12.2014 tarihine kadar uzatılmasını istemiştir.
Süre uzatım talebindeki şirket ünvanı altındaki imza ile davaya feri müdahale talebinde bulunan...'nun dilekçesinde yer alan imzanın aynı imza olduğu görülmektedir.
Banka, ...Limited Şirketi'nin yazılı talebi doğrultusunda ...A.Ş.'ne 30.10.2014 tarihinde ... numaralı yazısı ile 04.02.2014 tarih ve... numaralı, 30.10.2014 tarihine kadar süreli 885.000,00'lik Avans Teminat Mektubunun vadesinin 30.10.2014 tarihinden 31.12.2014 tarihine kadar uzatıldığını bildirmiştir.
...A.Ş., 30.12.2014 tarihli yazısı ile “....Limited Şirketi'nin sözleşmesel taahhüdünü yerine getirmemesi üzerine anılan teminat mektubunun ... talep tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte 30.12.2014 tarihi itibariyle nakden ve defaten tazminini” istemiştir.
Banka, bu tazmin talebi sonrasında teminat mektubu bedeli olan 885.000,00 TL'yi ... A.Ş.'ne 30.12.2014 tarihinde ödemiştir.
Avans teminat mektuplarının nitelikleri itibariyle sözleşmenin icrasını değil, borç olarak verilen bir miktar paranın iadesini temin için verildiği hususunda gerek öğreti ( Bkz. Prof. Dr. Seza Reisoğlu, Banka Teminat Mektupları ve Kontrgarantiler, Ankara, 1997, Sh. 119-211 ) ve gerekse Yargıtay uygulamasında bir uyuşmazlık bulunmamakladır.
Avans teminat mektuplarında, avansın geri ödenmesi garanti edilmekte ve uygulamada da, yükleniciye ödenen avanslar genellikle yüklenicinin işleri yaptıkça hak edişlerini belirleyen istihkaklarından kesilmek sureliyle geri alınmakla ve taraftar arasındaki sözleşmelere bu yönde hükümler konulmaktadır.
Teminat mektubunun içeriğinde, teminat mektubunun; avansın yüklenici ödenmesi halinde yürürlük kazanacağına ilişkin bir düzenlemenin bulunması zorunluluğu olmadığı gibi, böyle bir ibarenin yazılmaması teminat mektubunun geçerliliğini etkilemez.
Ancak, teminat mektubunun lehdarı olan yüklenici bankadan bu yönde bir talepte bulunursa Bankanın müşterisi olan yüklenicinin bu talebine uygun davranması gerekir.
Zira, Bankanın müşterisi olan yüklenici, Bankadan neyi garanti etme: garanti koşullarını bildirerek teminat mektubu düzenlemesini istemektedir.
Somut olayımızda ...Limited Şirketi 31.01.2014 tarihli e-posta yoluyla yaptığı talebi ile... Bankası A.Ş. Karaköy Şubesinden ...-Holding-...Binası işi için 30.10.2014 bitiş tarihli 885.000,00 TL miktarlı avans teminat mektubu istemiş,
04.02.2014 tarihli Kredi Kullandırım Talimatı ve yazılı talimatı ile ...San. Ve Tic. A.Ş. adına “... Holding-...Binası Mekanik Tesisat işi için 885.000,00 TL tutarlı avans teminat mektubunun hazırlanarak Gül Kaya'ya teslim edilmesini bildirmiştir.
Kredi kullandırım talimatında da ...komisyon ödeneceği ve hak edişlerin banka nezdindeki hesaplara yönlendirileceği yer almıştır.
Banka, ...Limited Şirketi'nin talebi doğrultusunda, ...Limited Şirketi lehine, ...- Holding-...Binası işi için ...San. ve Tic. A.Ş.'ne hitaben 04.02.2014 tarih ve... numaralı, 30.10.2014 tarihine kadar süreli 885.000,00'lik Avans Teminat Mektubu vermiştir.
Banka, düzenlediği teminat mektubu için de talep ve kredi tahsis kararı gereğince 902 komisyonu şirketin hesabından 04.02.2014 tarihinde 17.550,00 TL olarak tahsil etmiştir.
Kaldı ki; ...Limited Şirketi, 21.10.2014 tarihli yazılı talebi ile, Bankadan ...San. ve Tic. A.Ş.'ne hitaben 04.02.2014 tarih ve... numaralı, 30.10.2014 tarihine kadar süreli 885.000,00'lik Avans Teminat Mektubunun süresinin 31.12.2014 tarihine kadar uzatılmasını istemiştir.
Süre uzatım talebindeki şirket ünvanı altındaki imza ile davaya feri müdahale talebinde bulunan ...'nun dilekçesinde yer alan imzanın aynı imza olduğu görülmektedir. Yani, Davacı şirket, teminat mektubu içeriğini mevcut hali ile benimsediğini, teminat mektubunun vadesinin uzatılmasını isteyerek de ayrıca ortaya koymuştur.
Bu yönüyle raporumuzda herhangi bir değişiklik yapılmamıştır.
Teminat mektubunun vadesinin uzatılması yönünden :
Bilirkişi kök raporumuzda ve ek raporumuzda arz ettiğimiz üzere, teminat mektubu, garanti veren banka ile garanti alan muhatap arasında bir sözleşme niteliğinde bulunduğundan, vade ancak sözleşme tarafları arasında, garanti veren banka ile muhatap arasında varılacak bir mutabakatla değiştirilebilir. Temel ilişkin tarafı olan lehdar ile muhatap aralarında anlaşarak teminat mektubunun süresinin uzatılmasına karar veremezler.
Garanti edilen işin henüz bitirilememesi halinde genellikle teminat mektuplarının ve buna paralel olarak kontrgarantilerin süreleri uzatılmaktadır. Bankalar tazmin talebini önlemek için lehdarın yazılı muvafakatı ile genelde teminat mektuplarının vadelerini uzatmaktadırlar.
Süre uzatımı, diğer şartların aynen kaldığını belirterek vadenin uzatılması şeklinde olmaktadır.
Teminat mektubunun vadesinin uzatılması işleminin vadenin bitiminden önce yapılması gerekecektir. Aksi takdirde yasal olarak geçersiz hale gelmiş bir teminat mektubunun süresinin uzatılmasından söz edilemeyecek, yeni bir teminat mektubu verilmesinin hukuki sonuçları oluşacaktır.
Somut olayımızda,...Limited Şirketi, teminat mektubunun vadesi dolmadan önce 21.10.2014 tarihli yazılı talebi ile, Bankadan...A.Ş.'ne hitaben 04.02.2014 tarih ve... numaralı, 30.10.2014 tarihine kadar süreli 885.000,00'lik Avans Teminat Mektubunun süresinin 31.12.2014 tarihine kadar uzatılmasını istemiştir.
Süre uzatım talebindeki şirket ünvanı altındaki imza ile davaya feri müdahale talebinde bulunan ...'nun dilekçesinde yer alan imzanın aynı imza olduğu görülmektedir.
Banka, ...Limited Şirketi'nin yazılı talebi doğrultusunda vadenin dolmasından önce ...A.Ş.'ne 30.10.2014 tarihinde... numaralı yazısı ile 04.02.2014 tarih ve... numaralı, 30.10.2014 tarihine kadar süreli 885.000,00'lik Avans Teminat Mektubunun vadesinin 30.10.2014 tarihinden 31.12.2014 tarihine kadar uzatıldığını bildirmiştir.
...e Tic. A.Ş., 30.12.2014 tarihli yazısı ile “...., ...Limited Şirketi'nin sözleşmesel taahhüdünü yerine getirmemesi üzerine anılan teminat mektubunun 30.10.2014 tarihli olarak tarafınızca düzenlenen vade uzatımına ilişkin yazı ile birlikte en son 31.12.2014 olarak belirlenen kesin vade dikkate alınarak talep tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte 30.12.2014 tarihi itibariyle nakden ve defaten tazminini” istemiştir.
Muhatap ...A.Ş., bu yazısı ile teminat mektubunun vadesinin uzatılmasına muvafakat verdiğini ortaya koymaktadır.
Teminat mektubu garanti veren banka ile garanti alan muhatap arasında bir sözleşme niteliğinde bulunduğundan, teminat mektubunun vadesinin uzatılmasında asıl karar garanti veren banka ile muhataptır.
Bankalar tazmin talebini önlemek için lehdarın da yazılı muvafakatı ile genelde teminat mektuplarının vadelerini uzatmaktadırlar.
Somut olayımızda da banka, muhatap ve lehdarın uygun iradesinin teminat mektubunun vadesinin 31.12.2014 tarihine kadar uzatılması yönünde olduğu anlaşılmaktadır.
Bu yönüyle, Bankanın vadenin uzatılmasında bir kusurunun olmadığı, aksine teminat mektubunun tazminini iki ay daha geciktirerek lehdar davacı ...Limited Şirketi'nin menfaatini koruduğu, teminat mektubu garanti veren banka ile garanti alan muhatap arasında bir sözleşme niteliğinde bulunduğundan, teminat mektubunun vadesinin uzatılmasında asıl karar verici garanti veren banka ile muhatap olduğundan, vadenin uzatılmasına yönelik Davacı ... Ticaret Limited Şirketi'nin muvafakatının kayyım onayına ihtiyaç gösteren tasarrufi işlemlerden olmadığı, teminat mektubunun süresinin iki ay uzatılmasının, teminat mektubunun tazminini iki ay ötelediği dikkate alındığında Davacı şirket lehine olduğu yönündeki değerlendirmemizde bir değişiklik yapılmamıştır.
Teminat mektubunun tazmini yönünden :
...A.Ş., 30.12.2014 tarihli yazısı ile;
Tesyap...Limited Şirketi'nin sözleşmesel taahhüdünü yerine getirmemesi üzerine anılan teminat mektubunun 30.10.2014 tarihli olarak tarafınızca düzenlenen vade uzatımına ilişkin yazı ile birlikte en son 31.12.2014 olarak belirlenen kesin vade dikkate alınarak talep tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte 30.12.2014 tarihi itibariyle nakden ve defaten tazminini” istemiştir.
Banka, bu tazmin talebi sonrasında teminat mektubu bedeli olan 885.000,00 TL'yi ...San. ve Tic. A.Ş.'ne 30.12.2014 tarihinde ödemiştir.
Davacı ...
Bankaya, teminat mektubunun düzenlendiği tarih ile tazmin tarihi arasında, teminat mektubunun tazmin koşullarının oluşmadığı, aldığı avans tutarı kadar işi yaparak Muhataba teslim ettiğine, tazmin talebinin gelmesi halinde mektubun tazmin edilmemesi yönünde hiçbir bildirim ve talepte bulunmamıştır.
Öte yandan teminat mektubunun içeriğinde;
Sözleşme ve şartname hükümlerine göre avans olarak ödeyeceğiniz azami 885.000,00 TL'ye kadar tutarı bankamız garanti ettiğinden, bu avansın geri alınmasının gerekmesi halinde protesto çekmeye, hüküm ve adı geçenin iznini almaya gerek kalmaksızın ve adı geçenle şirketiniz arasında ortaya çıkacak herhangi bir uyuşmazlık ve bunun akibeti ve kanuni neticeleri nazarı itibara alınmaksızın azami yukarıda yazılı tutarı...Limited Şirketinin taahhüdünü yerine getirmediği ve avans bedelinin geri ödenmesi gerektiği halde ödenmediği beyanını içeren ilk yazılı talebiniz üzerine nakden ve tamamen ...” ifadesi yer almıştır.
Banka Teminat Mektupları ...Akdi niteliğindedir. Bunun doğal sonucu olarak banka, teminat mektubu vermekle bir asli borç yüklenmiş olmaktadır.
Teminat mektubu içeriğinde yer alan “....ortaya çıkacak herhangi bir uyuşmazlık ve bunun akibeti ve kanuni neticeleri nazarı itibara alınmaksızın azami yukarıda yazılı tutarı ... Sanayi ve Ticaret Limited Şirketinin taahhüdünü yerine getirmediği ve avans bedelinin geri ödenmesi gerektiği halde ödenmediği beyanını içeren ilk yazılı talebiniz üzerine nakden ve tamamen...” ifadesi nedeniyle Banka teminat mektubunu ilk yazılı istekte ödemek zorundadır.
Teminat mektubunun tazmininde de Bankanın kusurunun olmadığı yönündeki tespitimizde herhangi bir değişiklik yapılmamıştır.
... numaralı vadeli hesap ve bu hesaptaki mevduat için faiz isteği yönünden :
Kök raporumuzda arz ettiğimiz üzere ...Limited Şirketi Davalı Banka nezdindeki ... numaralı hesap vadeli hesap açmıştır.
Bu hesaba ait 18.07.2011 tarihinden 31.12.2014 tarihine kadar olan döneme ilişkin hesap hareketleri dosyaya sunulmuştur.
Raporumuzda yaptığımız tespitler bu hesap hareketleri esas alınarak yapılmıştır.
Hesap hareketleri dosyaya sunulmuş olmakla, bu hareketleri rapora aynen kopyalamanın bir anlamı olmayacağı, hesap hareketlerinin kısaca açıklanması ile yetinildiği, tarafların dosyada mevcut hesap hareketlerini inceleyerek, rapordaki tespitlere itiraz edebilecekleri Sayın Mahkemenin takdirindedir.
Raporumuzda arz ettiğimiz üzere 25.11.2011 tarihinden itibaren bu hesapta 177.000,00 TL vadeli mevduat tutulmuş, vade yenilenerek 20.03.2014 tarihine kadar devam etmiştir. Vadeli hesaba vade sonu itibariyle faizi ilave edilmiştir.
Uygulanan faiz oranları ile ilave edilen faizler dosyada mevcut hesap hareketlerinde görülmektedir.
Uygulanan faiz oranları dönemler itibariyle %7, %8, % 8,25'dir.
Bu tutardan şirketin kendi hesabına 14.05.2014 tarihinde yapılan havaleler sonucunda bakiye 14.05.2015 tarihi itibariyle 111.484,00 TL'ye düşmüştür.
Şirketin kendi hesabına yapılan havalelerde ayrıca kayyum onayına ihtiyaç olmayacağı Sayın Mahkemenin takdirindedir.
Kalan tutardan, 10 adet çek yaprağı ... bedelleri karşılanmış, 08.07.2014 tarihinde 1.600,00 TL, 14.07.2014 tarihinde 5.000,00 TL'si şirket hesabına, 29.09.2014 tarihinde 2.440,41 TL'si ... hesabına havale edilmiştir.
Davacı şirket bu transferler bakımından herhangi bir itirazda da bulunmamıştır.
30.12.2014 tarihi itibariyle 91.402,94 TL bulunmaktadır.
04.02.2014 tarih ve... numaralı 885.000,00'lik Avans Teminat Mektubunun 30.12.2014 tarihinde tazmin olması sonrasında Banka, mevduat hesabında bulunan bu tutarı, teminat mektubunun tazmininden doğan alacağı ile mahsup etmiştir.
Bloke hesaptan karşılanan teminat mektubu bedeli 91.402,94 TL'dir.
Belirtilen hesaptan, iflas masasına aktarılmamış bir tutar bulunmadığı değerlendirilmektedir.
Bankanın kendi nezdindeki bloke hesapta bulunan tutarlarla, krediden veya başka bir nedenden doğan alacaklarını takas ve mahsup etmesi yasal hakkıdır.
Bilirkişi kök ve ek raporumuzda bu nedenle de değişiklik yapılmamıştır.
Banka hesaplarından yetkisiz kişilerin yaptığı iddia edilen işlemler ile kredi tahsis ve istihbarat ücreti:
Bankadan bu işlemlere ilişkin talimat ve dekontlar celp edilmiştir.
a. İtiraza konu işlemlerden, 05.02.2014 tarih, 17.414,30 TL'lik “Kredi tahsis ve istihbarat ücreti” açıklaması ile yapılmış işlemin;
...Limited Şirketi'nin talebi doğrultusunda, ...Limited Şirketi lehine, ...- Holding-...Binası işi için ...San. ve Tic. A.Ş.'ne hitaben verilen 04.02.2014 tarih ve... numaralı, 30.10.2014 tarihine kadar süreli 885.000,00'lik Avans Teminat Mektubu verilmesi (gayri nakdi kredi tahsisi) kapsamında tahsil edildiği anlaşılmaktadır.
Kök raporumuzda da arz ettiğimiz üzere;
06.08.2012 tarihli 10.000.000,00 TL limitli Genel Kredi ve Teminat Sözleşmesinde bankanın bankacılık işlemleri nedeniyle alabileceği ücretlerin listesi yer almıştır.
6102 Sayılı TTK'nın 20. maddesine göre, tacir olan veya olmayan bir kişiye, ticari işletmesiyle ilgili bir iş veya hizmet görmüş olan tacir, uygun bir ücret isteyebilir.
Davaya konu ticari kredi kullanım komisyonu, istihbarat ve kredi tahsis ücretleri davalı bankanın temel iştigal konularından olan kredi sağlanması hizmeti karşılığında aldığı bir ücret olup, sözleşmede kararlaştırılmış olması kaydıyla bankanın bu ücreti talep edebileceği Sayın Mahkemenin takdirindedir.
Diğer yandan, dosyaya sunulmuş kredi kullanım talimatlarında, Davacı müflis şirket 04.02.2014 tarihli talimatı ile davaya konu edilen 04.02.2014 tarih ve... numaralı, 30.10.2014 tarihine kadar süreli 885.000,00'lik avans Teminat Mektubunun ...'ya teslimini isterken, 18.06.2013 tarihli talimatı ile 01.02.2014 vadeli, 885.000,00 TL miktarlı avans teminat mektubunun ...veya ...'a teslim edilmesini istemiştir.
Yazılı talimatlarla ödemelerin yapıldığı ...,...,...'nın şirketin daimi çalışanı olduğu, özellikte banka ile bankacılık işlemlerini yürüten, müflis şirketin verdiği yazılı talimatlar çerçevesinde teminat mektuplarının şirket adına teslim edildiği, hesaplardan para çeken kişiler olduğu anlaşılmaktadır.
Davacının mevduat hesabından, verilen yazılı talimatlar çerçevesinde davacı adına para çeken kişilerin, davacı şirketin yazılı talimatı çerçevesinde yine davacı adına bu tür başka işlemler yaptığı tespit edilemese dahi,
Dava konusu işlemler yönünden de davacının dava dışı ..,...,...'yı çalıştırdığı, bu kişilerin şirket kaşesi altına atılmış imzalı talimatları bankaya ibraz ederek işlem yaptıkları, bu kişilerin şirketin yazılı talimatları çerçevesinde çektikleri paraları şirkete aktarmamış olmasının sorumluluğunun şirketin kendisine ait olacağı,
Şirketin bir zararı varsı zarar doğrudan davacı şirketin kendisinin ve şirketin denetim ve sorumluluğu altındaki çalışanın eylemlerinden kaynakladığından davacı tarafın asli ve tam kusurlu olduğu, davalı bankaya atfedilen eylemlerin tek başına zararlı neticeyi doğurmaya müsait olmadığı,
Mevduat hesabından yapılan davaya konu işlemlerin üzerinden uzun yıllar geçmiş olmasına rağmen, davacı şirketin işlemlere itiraz etmemiş olması,
Hatta, davacı şirket 855.000,00 TL'lik teminat mektubunun tazminine ilişkin banka yöneticileri hakkında suç duyurusunda bulunmasına rağmen, talimat ile ödeme yapılan kendi çalışanlarına karşı hiçbir girişimde bulunmaması bu işlemlere icazet verdiği anlamına geleceği Sayın Mahkemenin takdirindedir.
Hatta, 12.06.2013 tarihli yazılı talimatla Şeyma Kilimci'ye ödenen 5.500,00 TL'ye itiraz edilirken, aynı talimatla ödenen 600,00 USD'lik tutara itiraz edilmemiş olması da bunu gösterdiği değerlendirilmektedir.
Davalı Bankanın itirazları yönünden :
Davalı banka bilirkişi kök rapordaki tespitlere karşı herhangi bir itirazda bulunmamıştır.
Sonuç olarak;
Tarafların rapora itirazları, dava dosyası içeriği, taraflarca sunulan belgeler üzerinde yaptığımız inceleme ve değerlendirme sonuçlarına nazaran;
Bilirkişi kök raporumuzda herhangi bir değişiklik yapılmadığı" şeklinde mütalaada bulundukları görülmüştür.
Mahkememizce grafoloji uzmanı bilirkişiler ...,... ve ...marifetiyle grafolojik inceleme icra edilerek konuya ilişkin 17/07/2023 tarihli rapor teminle dosyamız arasına alınmıştır.
Bilirkişiler anılı raporlarında özetle;
"İnceleme konusu talimat asıllarındaki imzaların, ...'nun tüm örnek imzalarıyla gerekli optik aletler altında karşılıklı olarak yapılan tetkik ve değerlendirilmelerinde, gerek inceleme konusu ve gerekse örnek imzaların, basit çizimlerden ibaret oldukları, kesin kaligrafik özellikler taşıyan belirgin harflerin kullanılmadığı, ancak, başlangıç yapıları ile el kaldırılmadan, aralık verilmeden devamında oluşturulmuş karşılıklı benzer el hareketi ile müteakip şekillerin inşa biçimleri ile imza bitimindeki hatların tersim tarzları, seyir ve istikametleri itibari ile baskı ve sürat ritimlarinin birbirleriyle uyarlıklarının mevcut olduğu gözlenmektedir.
Sonuç olarak;
Yukarıda tespit edilen bulgulara istinaden; İnceleme konusu, toplam 10 (on) adet talimat asıllarındaki tesyap şirket kaşesi basımları üzerlerinde atılı imzaların her birinin, mukayese imzaları bulunan Tesyap şirketi eski temsilcisi Feri müdahil ... eli mahsulü oldukları kanaatine müştereken varmış bulunmaktayız." şeklinde mütalaada bulundukları görülmüştür.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE;
Mahkememizde görülmekte olan dava; davalı banka tarafından haksız kesinti yapıldığı, yetkisiz kişilerce işlem yapılmasına olanak verildiği, hatalı teminat mektubu düzenlendiği ve tazmin edildiği, müflis şirketin mevduatına bloke konulduğu, hesabın katı ve kredileri geri çağırma sürecinde müflis şirketin ticari itibarına zarar verildiği ile iflas erteleme davasında müflis şirket aleyhine davaya müdahil olunduğu iddiaları ile müflis şirketin maddi ve manevi zarara uğradığından bahisle tazminat talebinin haklı olup olmadığı hususlarından ibarettir.
Dosyanın İstanbul ... ... Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 26/06/2020 tarih,... Esas ve... sayılı yetkisizlik kararı ile mahkememize tevzi olduğu, mahkememizde ... esasına kaydedildiği ve yargılamaya bu dosya üzerinden devam olunduğu görüldü.
Mahkememizce tarafların iddia ve savunmaları ile dosya üzerinde bankacı bilirkişiler ...,... ve ... tarafından inceleme icra edilmesi istenilmiş ve konuya ilişkin kök ve ek raporlar dosyamız arasına alınmıştır. Bankacı bilirkişiler tarafından alınan raporlarda özetle davalı bankanın teminat mektubu düzenlenmesinde, teminat mektubunun vadesinin uzatılmasında ve tazmininde bir kusuru bulunmadığı, davalı banka tarafından işlem ücreti adı altında yapılan kesintilerin taraflar arasındaki GKS'ye ve ilgili yönetmeliklere uygun olduğu, davalı banka tarafından iflas masasına yapılmayan bir ödeme olmadığı , yetkisiz kişilerce yapılan haksız eylemler bulunmadığı, bankanın kendi nezdindeki bloke hesapta bulunan tutardan alacaklarını takas etmesinin yasal hakkı olduğu tespitlerinde bulunulmuştur.
Mahkememizce dava dilekçesinde imza yetkisi olmayan kişilerin talimatı ile işlem yaptırıldığı iddiasında bulunulmuş olup davacı şirket yetkilisi olan...da davacı yanında fer'i müdahil olarak yargılamaya katılmış ve bankaya verilen talimatlardaki imzanın kendisine ait olmadığını iddia etmesi karşısında grafolojik inceleme yaptırılmıştır. Neticesinde davacı tarafından davalı şirkete talimat verilirken kullanılan imzaların davacı şirket yetkilisi fer'i müdahil ...'na ait olduğu görülmüştür.
Mahkememizce 01/06/2021 tarihli ikinci celsede ilgili Yargıtay kararı gereği davanın kısmi dava olarak görülebileceği benimsenmiş ve davacı vekilince dava 01/11/2023 tarihli dilekçe ile ıslah edilmiş ve dava değeri 517.700 TL'ye yükseltilmiştir.
Mahkememizce tespit edilen uyuşmazlık noktalarında icra edilen yargılama ve tüm dosya kapsamında edinilen vicdani kanaat gereğince; davacı, davalı bankanın hatalı teminat mektubu düzenlediğini, tazmin ettiğini ve buna dayalı olarak hesabına bloke koyduğunu, haksız işlem ücretleri kesildiğini, imza yetkisi olmayan kişilerin talimatı ile işlem yapıldığını iflas idaresine teslim edilmeyen faiz olduğunu, şirketi manevi zarara uğrattığını iddia etmiştir. Davalı yan ise bankanın kusuru olmadığını belirterek davanın reddini savunmuştur. Mahkememizce alınan hukuki denetime elverişli ayrıntılı ve gerekçeli bilirkişi raporlarında da maddi tazminat istemi yönünden her bir alacak kalemi için ayrı ayrı tespit edildiği üzere teminat mektubu içeriğinde avansın yükleniciye ödenmesi halinde yürürlülük kazanacağına ilişkin düzenleme bulunmamasında davacının bu yönde bir talebi bulunmadığı bu nedenle davalıya yüklenecek bir kusur olmadığı, davacının teminat mektubunun tanziminden tazminine kadar herhangi bir itirazı olmadığı, vadesinin uzatılmasını davacının talep ettiği, imza incelemesinde bankaya gönderilen talimatlardaki imzanın davacı şirket yetkilisine ait olduğunun tespit edildiği bu duruma muhatap ...A.Ş'nin de muvafakat verdiği, vadenin uzatılmasında da davalının kusuru bulunmadığı görülmüştür. Yine davalı bankaca yapılan işlem ücreti kesintilerinin taraflar arasındaki sözleşme ve bankacılık yönetmeliklerine uygun olduğu ayrıca bankanın alacakları karşısında davacı hesabına bloke koymasının ve takas -mahsup uygulamasının da yasalara uygun olduğu tespit edilmiştir. İflas masasına gönderilmeyen bir faiz alacağı da bulunmadığı görülmüştür. Açıklanan tüm bu nedenlerle davacının maddi tazminat taleplerinin ve kusuru olmayan bankaya karşı yönelttiği anlaşılan ve şartları oluşmayan manevi tazminat talebinin reddine karar vermek gerekmiş ve aşağıdaki gibi hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM :Yukarıda açıklanan gerekçe ve nedenlerle;
1-Davacı tarafından açılan davanın REDDİNE,
2-Davacı tarafından yatırılan 512,33 TL peşin harç ve 8.410,66 TL ıslah harcı olmak üzere toplam 8.922,99 TL harcın 269,85 TL harçtan mahsubu ile arda kalan 8.653,14 TL'nin karar kesinleştiğinde talep halinde davacıya iadesine,
4-Davacı tarafça yapılan yargılama giderinin üzerinde bırakılmasına,
5-Davalı tarafından yapılan 200 TL yargılama giderinin davacıdan tahsili ile davalıya ödenmesine,
6-Feri müdahil tarafından yapılan 7.110 TL yargılama giderinin davacıdan tahsili ile feri müdahile ödenmesine,
7-Davalı, kendisini vekille temsil ettirmiş olmakla, karar tarihinde yürürlükte bulunan A.A.Ü.T. göre hesaplanan 78.478,00 TL ücreti vekaletin davacıdan tahsili ile davalıya verilmesine,
8-Taraflarca yatırılan gider avansından kullanılmayan kısmın karar kesinleştiğinde ve talep halinde yatıran tarafa iadesine,
Dair, taraf vekillerinin ve feri müdahilin yüzüne karşı gerekçeli kararın tebliğinden itibaren iki hafta içerisinde mahkememize ya da mahkememize gönderilmek üzere istinaf dilekçesi sunulmak suretiyle İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi nezdinde istinaf kanun yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı. 20/12/2023
Katip Hakim
e-imza e-imza