T.C.
İSTANBUL
16. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2020/693 Esas
KARAR NO: 2023/724
DAVA: Tazminat (Ölüm Ve Cismani Zarar Sebebiyle Açılan Tazminat)
DAVA TARİHİ: 17/11/2015
KARAR TARİHİ: 13/12/2023
Mahkememizde görülmekte olan Tazminat (Ölüm Ve Cismani Zarar Sebebiyle Açılan Tazminat) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
DAVACININ TALEBİ :
Davacı Vekili dava dilekçesinde özetle; 01/05/2014 günü ... FSM Köprüsü istikametinde müteveffa ... ... nın sevk ve idaresinde ... plakalı ve davalı şirketçe ... no ile ZMS poliçesi düzenlenen araçla ... plakalı aracın karıştığı kazada davacı müvekkilin murisi olan oğlu ... ... nın vefat ettiğini, vefat etmeden önce aynı evde yaşadığı ailesine ve özellike de davacı babasına yoğun maddi destek sağlayan mütevefanın vefatı ile babası davacı ... ... oğlunun destekliğinedn mahrum kalması sebebiyle işbu destekten yoksunluk davasını açtığını, bu nedenlerle destekten yoksun kalma tazminat tutarı belirlenerek tahkikat aşamasında davacı müvekkilin maddi zararlarının tam ve kesin olarak belirlenmesinin mümkün olduğu anda artırılmak üzere 5.000TL destekten yoksunluk tazminatının sigorta şirketi yönünden poliçe limiti ile sınırıl olmak temerrüt tarihinden itibaren işleyecek ticari fazi ile birlikte tahsilini, yargılam gideri ve vekalet ücretinin davalıya yükletilmesini talep ve dava etmiştir.
DAVALININ CEVABI :
Davalı Vekili cevap dilekçesinde özetle; ... plakalı aracın onarım amacıyla müteveffaya bırakıldığını, araç onarımda iken müteveffa kaza yaptığını, aracın işleteni ve araç için zorunlu mali sorumluluk sigortası yapan sigortacısı bu zararlardan sorumlu olmadığını, müvekkil sigorta şirketinin sorumluluğu işletenin sorumluluğundan ne bir kuruş fazla ne de bir kuruş eksik olduğunu, kusurlu sürücünün verdiği zarar neticesinde işletene gidilmesi halinde ve işletenin zararı tazmin etmesi karşısında işleten sürücüye gideceğini, müteveffanın kusurunun davacılara yansıtılamayacağına yönelik olarak hiçbir hukuki düzenleme mevcut olmayıp bu zamana kadar yapılan hatalı yorumlara dayanılarak hareket edildiğini, artık genel şartlarda yapılan değişiklik ile mevcut bir hukuki düzenleme ortaya çıktığını, açık bir düzenleme mevcut iken yoruma başvurulamayacağını, sonuç olarak müvekkil şirket araç işleteninin sorumluluğunu üzerine aldığını, şu halde salt zararın doğmuş olması sigorta şirketinin sorumluluğunun doğmasına neden olmayacağını, davaya konu olay davacılar murisinin mirasçılarının kendi poliçelerinden tazminat taleplerinin hukuk ve hakkaniyete aykırı olması ve asıl olarak sorumluluğun doğmaması nedeniyle ayrıca talep konusunun zamanaşımına uğramış olması nedeniyle reddine, mahkeme masraf ve vekalet ücretinin davacı tarafa yükletilmesine karar verilmesini, her halde haksız ve mesnetsiz olarak ikame edilen davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.
DAVANIN HUKUKİ NİTELİĞİ :
Dava; trafik kazası nedeniyle meydana gelen ölüm neticesinde ölenin yakının destekten yoksun kalma istemi ile açtığı tazminat istemine yöneliktir.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE:
Mahkememizin 2015/... E. Ve 2018/... Karar sayılı kararı ile davanın reddine, dair kararının ... Mahkemesi'nin 2018/... E. Ve 2020/... Karar sayılı ilamı ile;
''...Dosya kapsamında görülememekle birlikte, Uyap ortamında yapılan incelemede, ihbar olunan ...San. Tic. Ltd. Şti. vekilince sunulan 09/02/2016 havale tarihli dilekçe ekinde 17/04/2014 tarihli ekspertiz raporu başlıklı tek sayfa belge sunulduğu, yine davalı vekilince 15/09/2017 tarihli dilekçesi ekinde elyazısı ile düzenlenmiş "ilgili makama" başlıklı bila tarihli ... Ltd. Şti. kaşe ve imzası bulunan, özetle "... plaka nolu aracın sigortadan tamir olmak üzere servise alındığı, ... daha sonra çalışanlarından ... ...' nın 30 nisan 2014 günü akşamı aracı izinsiz olarak aldığı" açıklamasını içeren yazı fotokopisinin olduğu görülmüştür.
Mahkemenin "dosyaya sunulan ekspertiz raporu kapsamında kazaya neden olan ... plakalı aracın bakım/onarım için bırakıldığı oto servisinde kaporta kalfası olarak çalışmakta olan muris ... ...' nın sevk ve idaresindeyken ölümlü trafik kazasının meydana geldiği" yönünde kabulü var ise de; müteveffanın SGK kayıtları da getirtilip incelenerek, aracın tamir için servise bırakılıp bırakılmadığı, bırakıldı ise ne zaman bırakıldığı konusunda, tamir için bırakan sigorta şirket kayıtları, tamire bırakılan ... Ltd. Şti. kayıtları, tamire ilişkin ekspertiz kayıtları ve dosyası ve gerektiğinde ihbar olunan ... Tic. Ltd. Şti. kayıtları incelenerek sonucuna göre değerlendirme yapılarak karar verilmesi gerekirken eksik inceleme ile yazılı olduğu şekilde karar verilmesi doğru olmamıştır...'' gerekçeleri kapsamında kaldırıldığı anlaşıldı.
Kazaya neden olan araca ait poliçenin celp edildiği, hasar dosyasının mevcut olmadığı anlaşılmıştır.
... Cumhuriyet Başsavcılığı'nın 2014/ ... soruşturma sayılı dosyasının uyap üzerinden gönderildiği anlaşılmıştır.
... SGK Müdürlüğü'ne yazılan müzekkere yazı cevabında, davacı ... ... adına 01/05/2011 tarihinden itibaren yaşlılık aylığı almakta olduğu, rücuya esas bağlanan bir gelir bağlanmadığı anlaşılmıştır.
... 'ne yazılan müzekkere yazı cevabında, davacı ... ... murisi ... ...'nın 01/05/2014 tarihinden itibaren tedavilerine ilişkin evraklarının gönderildiği görülmüştür.
Mahkememizce görevlendirilen trafik mühendisi bilirkişi ... ve hesap uzmanı bilirkişi ... marifetiyle hazırlanan 21/08/2017 tarihli bilirkişi raporunda özetle; "...Kazanın meydana geldiği yerde yolun tek yönlü trefiğe açık, 3 trafik şeritli ve emniyet şeridi dahil 14,0m genişlikte olup düz, asfalt olan zemini kaza sırasında kuru, vakit gündüz görüş açık olduğu, davalı şirkete sigortalı aracın sürücüsü ... ... nın Ataşehir yol ayrımına yaklaştığı sırada önünde seyreden bir aracın sağından geçiş yapmak isterken emniyet şeridine girdiği, buradan soluna direksiyon kırınca kontrolü kaybederek orta şeride girip burada plakası tespit edilemeyen bir araca arkasındançarpıp geçerek sol kenardaki orta refüj bariyerine çarparak savrulup yola dik konumda bulunduğu sırada arkadan sol şeridi takiben gelmekte olan ... ... ün sürücüsü olduğu ... plakalı aracın sigortalı aracın sol yanına çarptığı, davacının oğlu ... ... nın yönetiminde bulunan ve davalı ... AŞ tarafından trafik poliçesi sigortalanmış olan ... plakalı otomobil ile ... otoyolunda orat şeridi takiben FSM köprüsü Kozyatağı istikametinde giderken önündeki araçları makas yaparak geçip geldiği Ataşehir ayrımına yakın yerde orta şerit üzerinde seyreden aracın sağından geçmek isterken dikkatsizliği, tedbirsizliği ve hızlı seyri sonucu sağ kenardaki emniyet şeridine girdikten sonra soluna direksiyon kırdığı sırada sevk ve idre hakimeyitini kaybederek orta şerit üzerinde seyreden plakası tespit edilemeyen bir aracın arkasına çarpıp geçerek sol kenardaki orta refüj bariyerine çarpıp savrularak arkadan sol şeridi takiben gelmekte olan ... ... ün sürücü olduğu ... plakalı aracın önünü emniyetsiz şekilde kapattığı, kusur incelemesinde davalı tarafından zorunlu trafik sigorta poliçesi ile sigortalanmış ... plakalı araç sürücüsü davacı desteği ... ...'nın %100 oranında kusurlu olduğu belirlendiği, 15/03/1979 doğumlu olan müteveffa ... ... nın 14/11/2014 vefat tarihinde 35 yıl 7 ay 29 günlük olup, 36 yaşında kabul edilerek PMF tablosuna göre bakiye ömrü 33 yıl ve muhtemelen 69 yaşına kadar yaşayacağı, Yargıtay ın bu konudaki yerleşmiş içtihatlarına ve ugulamalar göre kural olarak aktif çalışma yaşı sonu 60 olarak kabul edildiği, müteveffanın aktif çalışma hayatının 60 yaşına kadar süreceğinin kabulü ile bakiye ömründe zarar gördüğü aktif hayat süresi 60-36=24 yıl ve pasif devresi 9 yıl olduğu, davacı baba ... bakımından kendi bakiye ömür süresi ile sınırlı olarak müteveffanın desteğinden yoksun kaldığı süre;
BabaHalit DoğumTarihi 19/04/1945 VefatT.Yaşı70(bakiye ömrü 9yıl) DestekSüresi9yıl
Olay tarihinde 36 yaşında olan müteveffanın muhtemel 5 yıl içinde evlenebileceği de kabul edilerek ve geride sadece davacı babanın destekte olduğu dikkate alınarak müteveffanın geliri hak sahipleri arasında paylaşılacağı;
Hak Sahipleri İlk 5 yıl Son 4 yıl
Müteveffa 2/4 2/5
Baba ... 2/4 1/5
Eş - 2/5
Dava dosyasında müteveffanın elde ettiği ücret ve kazançları gösterir Yargıtay kararlarına uygun yazılı bir belge bulunmadığından zorunlu olarak hesaplamaların yasal asgari ücretlere göre yapılacağı; Kazalının 3 yıllık bilinen aktif devre net kazançları toplamının 36 ayda 43.371,62TL olduğu, Müteveffanın işlemiş ve bilinen devredeki net kazançlarının esaslara göre belirlenmiş olup, herhangi bir artış ve iskontoya tabi tutulmaksızın aynen esas alınacağı, ancak işleyecek bakiye devre sonuna kadar geçecek süre içinde Yargıtay'ın bu konudaki yerleşmiş içtihatlarında belirlenen hususlar nazara alınarak her yıl için ayrı ayrı %10 artış ve %10 iskontolama esasına göre hesaplama yapılacağı, bu duruma göre;
Müteveffanın işleyecek devre başındaki bir yıllık net geliri;
1.300,00TL x 12 ay = 15.611,88TL olduğu
Buna göre Baba ... bakımından 6 yıllık işleyecek iskontolu aktif devre net kazanç kaybı peşin değer toplamının 101.092,32TL olduğu,
Davacı Baba ...'in maddi zararı;
3 yıllık işlemiş iskontosuz aktif devre maddi zararı
43.371,62TL x 2/4 pay x %100 kusur = 21.685,82TL
6 yıllık işleyecek iskontolu aktif devre maddi zararı;
İlk 2 yıl 101.092,32 TL x 2/4 pay x 2/6 x %100 kusur = 16.848,72 TL
İlk 4 yıl 101.092,32 TL x 1/5 pay x 4/6 x %100 kusur = 13.478,98 TL
Hak sahibi Baba ...'in 9 yıllık maddi zarar toplamı = 52.013,51 TL
01/05/2014 kaza tarihinde yürürlükte olan tarife göre, davalının zorunlu trafik poliçesine istinaden sorumluluk limiti 268.000,00TL olduğu,
Davacının maddi zararı poliçe limitinin altında kaldığından davalı belirlenen zarar tutarının tamamı ile sorumlu olacağı,
Karayolları Trafik Kanunun 99. Maddesinde "...Sigortacılar, hak sahibinin kaza veya zarara ilişkin tespit tutanağını veya bilirkişi raporunu, sigortacının merkez veya kuruluşlarından birine ilettiği tarihten itibaren sekiz iş günü içinde zorunlu mali sorumluluk sigortası sınırları içinde kalan miktarları hak sahibine ödemek zorundadırlar..." demek olduğu,
Dava dosyasında başvuru belgesi bulunmadığından davalının 17/11/2015 dava tarihinden önce temerrüde düştüğünün belirlenemediği,
Her ne kadar dava dilekçesinde ticari faiz talebinde bulunulmuş ise de dava dosyasında sigortalı aracın kullanım amacının ticari olduğuna dair bir belge bulunamadığı,
Davalı ... AŞ tarafından ZMSS Trafik Poliçesi ile sigortalanmış olan ... plakalı otomobilin kazada vefat eden sürücüsü, davacı ... ...'nın oğlu ... ...'nın tam( %100) kusurlu,
... plakalı aracın sürücüsü dava dışı ... ...'ün kusursuz sayılmalarının uygun olacağı görüşüne varıldığı,
Davacı Baba ...'in 3. Kişi olarak müteveffanın kusuru nispetinde davalı sigorta şirketinden destekten yoksun kalma nedeniyle maddi tazminat talebinde bulunabileceği kabul edilerek desteğinin %100 kusur oranı üzerinden bu olaya bağlı olarak 14/11/2014 tarihinde vefat eden ... ...'nın geride kalan hak sahiplerinden;
Davacı Baba ... ...'nın destekten yoksun kalma sebebiyle maddi zararının 52.023,51TL olduğu,
Davacının maddi zararının poliçe limiti içinde kaldığı,
Davalının 17/11/2015 dava tarihinden önce temerrüde düştüğünün belirlenemediği,
Sigortalı aracın kullanım amacının ticari olduğuna dair dosyada bir belge mevcut olmayıp ticari faiz talebine ilişkin takdirin Mahkeme'ye ait olduğu..." yönünde mütalaada bulunulduğu anlaşılmıştır.
Mahkememizce görevlendirilen bilirkişi ... marifetiyle hazırlanan 11/11/2022 tarihli bilirkişi raporunda özetle; ''...Davacı/müteveffa Baba ...’in 3.kişi olarak müteveffanın kusuru nispetinde davalı sigorta şirketinden destekten yoksun kalma nedeniyle maddi tazminat talebinde bulunabileceği kabul edilerek, desteğinin %100 kusur oranı üzerinden bu olaya bağlı olarak 14.11.2014 tarihinde vefat eden ... ...’nın geride kalan hak sahiplerinden;
b)Davacı/müteveffa Baba ... ...’nın destekten yoksun kalma sebebiyle maddi zararının = 53.620,96 TL. olduğu,
c)Sayın Mahkemenin ara kararı doğrultusunda işbu raporda önceki raporun tanziminden sonra değişen asgari ücret artışları dikkate alınarak davacının vefat ettiği tarihe kadar yeniden zarar hesabı yapılmış olup, değişen asgari ücret artışına bağlı olarak ilk raporda belirlenen zararın üzerinde bir tutar çıkmış ise de;
Davacı vekili tarafından verilen bila tarihli dilekçede davacının alacağının belirli hale geldiği belirtilerek 21.08.2017 tarihli hesap raporu doğrultusunda davanın kabulüne karar verilmesi ve istinaf dilekçesinde de davanın reddinin yerinde olmadığı belirtilerek talepler doğrultusunda davanın kabulüne karar verilmesinin talep edilmesi nedeniyle Sayın Mahkemece verilecek kararda ilk karar ile hüküm altına alınan 52.013,51 TL.lık tutarın aşılıp aşılmayacağının takdirinin Sayın Mahkemeye ait bulunduğu,
d) Belirlenen zarar tutarının poliçe limiti içinde kaldığı,
e)Davalının 17.11.2015 dava tarihinden önce temerrüde düştüğünün belirlenemediğini...'' mütalaa ettiği görülmüştür.
2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu'nun 104/I. maddesinde, " Motorlu araçlarla ilgili mesleki faaliyette bulunan teşebbüslerin sahibi, gözetim, onarım, bakım, alım – satım, araçta değişiklik yapılması amacı ile veya benzeri bir amaçla kendisine bırakılan bir motorlu aracın sebep olduğu zararlardan dolayı; işleten gibi sorumlu tutulur. Aracın işleteni ve araç için zorunlu mali sorumluluk sigortası yapan sigortacısı bu zararlardan sorumlu değildir." düzenlemesi yer almaktadır. Bu düzenlemeye göre aracın gözetim, onarım, bakım, alım-satım, araçta değişiklik yapılması amacıyla motorlu araçlarla ilgili mesleki faaliyette bulunan teşebbüslere bırakılması halinde, teşebbüsün sahibi işleten gibi (farazi işleten) sorumlu tutulurken, aracın gerçek işleteni (trafikte aracın adına kayıtlı olduğu kişi) ise zarardan sorumlu tutulmamaktadır.''
Mahkememizce yapılan inceleme ve değerlendirmede; ... Mahkemesi ilamı doğrultusunda müteveffa ... ...'nın ...leri Ltd. Şti.'de SGK'lı çalışan olduğu gelen kayıtlardan anlaşılmıştır. Kazaya konu aracın Sigorta Bilgi ve Gözetim Merkezinden temin edilen poliçe bilgileri incelendiğinde kaza tarihi olan 01/05/2014'den önce 21/04/2014'te hasara uğradığının anlaşıldığı, hasar nedeninin araç dışında sabit cisme çarpma olarak belirtildiği ekspertiz yapılan tarihlerin de birbiri ile uyumlu olduğu görülmüştür. Bölge adliye mahkemesi ilamında belirtilen eksiklikler tamamlanmakla dosya içerisinde mübrez sigorta ekspertiz kayıtları, SGK kayıtları, tanzim edilen tutanak taraf beyanları, savcılık dosyası ile aracın tamir için bırakıldığı sabit görülmüştür. Karayolları Trafik Kanunu 104'üncü maddesinin "Motorlu araçlarla ilgili mesleki faaliyette bulunan teşebbüslerin sahibi, gözetim, onarım, bakım, alım – satım, araçta değişiklik yapılması amacı ile veya benzeri bir amaçla kendisine bırakılan bir motorlu aracın sebep olduğu zararlardan dolayı; işleten gibi sorumlu tutulur. Aracın işleteni ve araç için zorunlu mali sorumluluk sigortası yapan sigortacısı bu zararlardan sorumlu değildir." şeklindeki amir hükmü gereği davalı sigorta şirketinin sorumluluğunun kapsamında olmadığından davanın sigorta şirketine yöneltmiş olmasının doğru olmadığı ve bu nedenle sigorta şirketinin sorumlu olamayacağı değerlendirildiğinden davanın pasif husumet yokluğu (aynı yönde emsal Yargıtay 4. HD. 2021/27338 E., 2023/5352 K.) nedeniyle reddine karar verilerek aşağıdaki şekilde hüküm tesis edilmiştir.
H Ü K Ü M : Gerekçesi açıklandığı üzere;
1-Davanın pasif husumet yokluğu nedeniyle REDDİNE,
2-Yatırılması gereken 269,80-TL harçtan, davacı tarafından yatırılan 197,70-TL harç düşülerek eksik kalan 72,10-TL harcın davacıdan alınarak hazineyi irat kaydına,
3-Davalı, kendisini vekille temsil ettirmiş olmakla karar tarihinde yürürlükte bulunan A.A.Ü.T. Göre hesaplanan 5.000,00-TL ' ücret-i vekaletin davacıdan tahsili ile davalıya verilmesine,
4-Masrafların davacı üzerinde bırakılmasına,
5-Davacı tarafından yapılan masrafların kendi üzerinde bırakılmasına,
6-Taraflarca yatırılan gider avansının kullanılmayan kısmının 6100 sayılı Yasanın 333. maddesi ile Yönetmeliğin 207. maddesi gereğince hükmün kesinleşmesinden sonra hesap numarası bildirilmiş ise elektronik ortamda hesaba aktarmak suretiyle; hesap numarası bildirilmemiş ise masrafı kalan paradan karşılanmak suretiyle PTT merkez ve işyerleri vasıtasıyla adreste ödemeli olarak yazı işleri müdürü tarafından iadesine,
Dair, davacı mirasçılar vekilinin yüzüne karşı, gerekçeli kararın tebliğinden itibaren iki hafta içerisinde mahkememize ya da mahkememize gönderilmek üzere istinaf dilekçesi sunulmak suretiyle ... Mahkemesi nezdinde istinaf kanun yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı.13/12/2023
Katip ...
¸e-imzalıdır
Hakim ...
¸e-imzalıdır