T.C.
İSTANBUL
16. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO:2020/743 Esas
KARAR NO:2023/559
DAVA:Alacak (Kooperatif Yönetim Ve Denetim Kurulu Üyelerinin Sorumluluğundan Kaynaklanan)
DAVA DEĞERİ:1.000,00 TL
DAVA TARİHİ:22/12/2020
KARAR TARİHİ:26/10/2023
Mahkememizde görülmekte olan Alacak (Kooperatif Yönetim Ve Denetim Kurulu Üyelerinin Sorumluluğundan Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
DAVA:
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; 10.06.2007-21.04.2019 tarihleri arasında Kooperatifinde yönetim ve denetim kurulunda görev yapan davalıların 21.04.2019 tarihli genel kurul toplantısında yapılan seçimle görevlerinin sona erdiğini ve ibralarının görüşülmediğini, 20.09.2019 tarihli genel kurul toplantısında ibralarının geri bırakılmasını, "hesap tetkik kurulu" oluşturularak davalıların görev yaptığı dönemleri kapsayıcı şekilde inceleme yapılmasına karar verildiğini, hesap tetkik komisyonunun "kooperatif evrakı, resmi defterler,banka hesap hareketleri ve sair gerekli tüm kooperatif evrakını yasal mevzuat açısından mali, idari ve hukuki yönden incelemiş olup, çalışmalarını tamamlayarak" tanzim ettiği 18/09/2020 tarihli raporunun 20/092020 tarihli olağan genel kurul toplantısında görüşüldüğünü, ibra edilmemelerine ve haklarında hukuki ve cezai gereken işlemlerin yapılmasına karar verildiğini, sorumluluk davasının 1163 sayılı Yasanın 98. Maddesi delaletiyle TTK (yürürlükten kalkan 6762 sayılı TTK 336/5 ve TTK 341'e göre açıldığını belirterek şimdilik kaydıyla 1,000-TL in en yüksek reeskont faiziyle birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsiline ve kooperatife ödenmesine karar verilmesi istenilmiştir.
CEVAP:
Davalılar vekili 05.02.2021 tarihli cevap dilekçesinde özetle; 2018'den önceki dönemlerde yönetim ve denetim Kurulu'nda başka üyelerin de görev yaptığını, Ekim 2018'den önceki dönemler için yapılan bütün genel kurullarda yönetim ve denetim kurulu üyelerinin ibra edildiğini, ibranın kaldırıldığına dair herhangi bir dava açılmadığını ve bu yönde mahkeme kararı bulunmadığını, 20.09.2020 tarihli genel kurul toplantısında Ekim 2018-21.04.2019 yılları arası görev yapan Yönetim ve Denetim kurulu üyelerinin ibra edilmediğinden Ekim 2018 tarihinden önceki dönemlerin dava ve soruşturma konusu yapılamayacağını, ayrıca TTK 250. Maddesi uyarınca davacının geçmiş dönemlere ilişkin tüm talep ve dava haklarının zaman aşımına uğradığını, Hesap Tetkik Kurulunun genel kurul iradesine aykırı olarak oluşturulduğunu, genel kurulda seçilen- atanan üye yerine başka biri atandığını, o kişininde rapora imza atmadığını, kooperatifin denetçileri olduğu halde denetim raporu alınmadığını belirterek Hesap Tetkik Komisyonu Raporunda belirtilen konular hakkında açıklamalar yaptığını,
...-317 numaralı parselin tapu kaydı üzerindeki şerhler ve takyidatlar kaldırılmadan kat irtifakı veya kat mülkiyeti tesisinin mümkün olmadığını, bu nedenle ... ve ... A.Ş. İle ilgili taahhütlerin yerine getirilemediğini, ...'ın açtığı davanın sonuçlandığını ve kooperatif adına kayıtlı taşınmazın icra yoluyla satışa çıkarılması aşamasına gelindiğini, özel orman alanında kalan 14 bloktan oluşan 280 dairenin yıkım riski altında olduğunu, tanınmış bir çok inşaat firmasından her üyeye bir daire verilmesi, ... A.Ş borcunun üstlenilmesi ve kentsel dönüşümden yararlanarak imar mevzuatına ve imar planlarına uygun yeni bir site yapılması konusunda teklifler alındığını, yüklenici ... A.Ş ne ait 3 adet boş blok ile ...'a ait olup da ...'a satılan, ancak tapu devri yapılamadığı için iskan edilmeyen 10 adet blokla ilgili sorunların ve ... ile yapılan sözleşmelere dayalı taahhütlerin sonlandırılması gerektiğini, bu amaçla 23.03.2016 tarihli Sulh Protokolü imzalandığını, 25.08.1989 tarihli "Düzenleme Sureti İle Kat Karşılığı Satış Vaadi ve Kat Karşılığı İnşaat Sözleşmesi" ve buna bağlı imzalanan sözleşmeler ile doğrudan ya da dolaylı şekilde bağlanmış olan bloktan ibaret 270 daire ve ticari alanın kooperatife kazandırıldığını, 30.10.2018 Tarihli Uzlaşma Tutanağının imzalanması ve belirlenen ödemenin yapılmasıyla hem de ...'ın dava açması veya icra takibi yapması durumunda yargılama giderleri ve avukatlık ücreti gibi ilave giderlerin ödenmesinin önlendiğini, bunun bir yıl önceden görülüp bütçeye konulmasının mümkün olmadığını, Serbest Meslek Makbuzu alınmadan vekalet ücreti ödenmediğini, o dönemde kooperatif avukatına yapılan ödemelerin tamamının serbest meslek makbuzu karşılığında ödendiğini ve muhasebe kayıtları işlendiğini,
100 bin m2lik arsada , 35 blok halinde 720 dairenin bulunduğunu , bunların 22 blokundaki 456 dairede yaşamın olduğunu, binalarının yaşının 30 yılı geçtiği göz önüne alındığında, site içinde sık sık bakım ve onarıma ihtiyacının ortaya çıktığını, 2018 yılı içinde arıtma tahliye pompalarında, havuz pompalarında tamirat ve parça alımları, site site giriş duvarlarının tamir ve boyaması, yol tamirleri, çim biçme makinesi parçaları alımı gibi işler nedeni ile harcama yapıldığını, malzemelerin alındığı...isimli nalburiyenin siteye yürüme mesafesinde yakın olması ve fiyatlarının fahiş olmaması nedeni ile tercih edildiğini, acil alımlarda ve malzemenin değiştirme gerektiğinde ulaşımın ve nakliye ücreti açısından tasarruf edildiğini,
Kooperatif arsası üzerinde meskun 456 dairenin tasarruf hakkının kooperatif üyeleri ile birlikte ...'dan daire satın alan kişilere ait olduğunu,2018 yılı içinde bazı ev sahiplerinin, kendi dairelerinde film çekimi yapılması için TİMS Prodiksiyon isimli şirketle anlaştığını, şirkettin çekimden dolayı anlaştıkları bedeli ev sahiplerine ödediğini, bu anlaşma ve ödemeler tamamen daire dışında, kooperatife ait alanlarda herhangi bir film çekim yapılmadığını, şirket araçlarının... Belediyesi'ne kamuya açık bir yola konulduğunu , yönetim'in buraya müdahale yetkisi olmadığını, ... adına banka hesabına yapıldığını belirtilen ödemenin belgelenmesi gerektiğini, suç duyurusu ve tazminat haklarının saklı tutulduğunu,
İstanbul ... İcra Müdürlüğü'nın ... E. Sayılı dosyasından dolayı Kooperatife ait banka hesapların haciz konulacağı tehlikesine karşı tedbir almak amacı ile Yönetim kurulu üyelerinin ortak kasa kiraladığını, ...'a ödenecek paranın bir süre kasada tutulduğunu, ödeme yapılmadan banka hesabına haciz gelmesi durumunda ...'a karşı taahhüdün yerine getirememiş olacağını,
Müvekkil ...'ın 2007 yılında yönetim kuruluna seçildiğini, devir işleminin 08.10.2015 tarihinde yapıldığını, bütün kayıtların kooperatif yönetiminde olduğunu, müvekkillerinin görev yaptıkları dönemde üyeliğini devretmek isteyen üyenin aidat borcunu kapatmadan devir talebinin kabul edilmediğini ve devir işlemleri yapılmadığını, iddianın iddiaların soyut iddialarda kalmamasını açıklığa kavuşmasını iddia sahibinin bunu ispatlamasını somut bir bilgiye dayanmadığını ve dava dilekçesinde ortaya atıldığını savunmuş; itirazlarının da dikkate alınması sureti ile haksız davanın REDDİNİ talep etmiştir.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE:
Mahkememiz tarafından tarafların delil listesinde gösterdikleri tüm deliller celp ve incelenmiş, mahkemece değerlendirilmiştir.
Mahkememizde açılan işbu dava; davacı kooperatifin, davalı eski yöneticilerinin 1163 sayılı Kooperatifler Kanunu 98. Mad. Göndermesiyle (eski TTK 336/5 ve 341 mad.) 6102 sayılı TTK'nın 353 ve devamı maddeleri gereğince, davalıların hukuka aykırı ve haksız fiil niteliğindeki eylemleriyle 10/06/2007-21/04/2009 arasında oluşan kooperatif zararının fazlaya ilişkin haklar saklı kalmak kaydı ile davalıların müştereken ve müteselsilen tahsili istemine ilişkindir.
Mahkememiz tarafından taraf delilleri toplandıktan sonra dosya kendilerine tevdi edilen bilirkişiler tarafından tanzim edilen raporlarda özetle;
A) Bilirkişiler ... tarafından hazırlanan raporda özetle; " ...Yapı Kooperatifinin 21.14.2019 tarihinde yapılan 2018 yılı Olağan Genel Kurul toplantısında "bilançonun okunmasıyla ibranın geriye bırakılması ve hesap tetkik komisyonu kurulması hususunda gündeme madde eklenmesi " için verilen, önergenin kabul ve gündemin 6 maddesinden sonra görüşülmesinin kabul edildiği,
- Söz konusu genel kurul toplantısından sonra 18.09.2019 ve 20.10.2019 tarihlerinde iki olağanüstü genel kurul toplantısı yapılmasına rağmen ertelenen toplantının yapılmadığı,
-20.09.2020 tarihinde yapılan 2019 Yılı Genel Kurulu toplantısında 2019 yılı bilançosu ve gelir gider tabloları oy birliği ile kabul ve 21.04.2019 tarihli Genel Kurulda seçilen Yönetim ve Denetim Kurulu üyelerinin tamamının ibra edildiği, gündemin " 2018-2019 yılı bütçesinin onaylanması kurulan hesap tetkik kurulunun denetim raporunun okunması, ilgili dönem yönetim ve denetim kurulu üyelerinin ayrı ayrı ibrasının görüşülmesi" şeklinde tespit edilen 11. Maddesinde "Hesap Tetkik komisyonu adına Genel Kurula" bilgili verildiği ve , "Ekim 2018-21.04.2019 yılları arasında görev yapan " yönetim ve denetim kurulu üyelerinin ibra edilmemesine karar verildiği, bir sonraki gündem maddesinde de " 10.06.2007-21.04.2019 yılları arasında yönetimde bulunan yönetim ve denetim kurulu üyelerinin ibra edilmemesi halinde haklarında hukuki ve cezai dava açılması hususunda yönetim kuruluna yetki verilmesi ne geçildi. Genel kurul'un oyuna oyuna sunuldu. İbra edilmeyen ve gündemin 11 maddesinin oylamasında isimleri geçen bir önceki Yönetim ve Denetim Kurulu üyeleri hakkanda gerekli yasal işlemlerin başlatılması (na)" karar verildiği
- Davacı kooperatif yönetim kurulunun sözü edilen karar uyarınca Hesap Tetkik kurulu Raporuna dayanarak bir önceki yönetim ve denetim kurulu üyeleri hakkında ...Cumhuriyet Başsavcılığına suç duyurusunda bulunduğu ve 22.12.2020 tarihinde huzurdaki tazminat davasını açtığı , ...Cumhuriyet Başsavcılığının 22.10.2021 tarihinde "Müştekinin soyut iddiası dışında , şüphelilerin haklarında isnat edilen suçları işledikleri yönünde, kamu davası açmaya yeterli delil ve kuvvetli şüphe elde edilemediği, iddia edilen suçların yasal unsurlarının oluşmadığı, bilirkişi raporunun incelenmesinden şüpheliler ile müştek" işlediğine dair somut başkaca delil bulunmadığı" gerekçesiyle Kovuşturmaya Yer Olmadığına kararını verdiği,
Tespit edilmiştir.
a- Davalıların da aralarında bulunduğu yönetim ve denetim kurulu üyeleri 10.06.2007 tarihinden başlayarak 21.04.2019 Tarihli 2018 Yılı Olağan Genel Kurul Toplantısına kadar olan dönemde yapılan tüm genel kurul toplantılarında ibra edilmiştir.
b- 21.04.2019 tarihli 2018 Yılı Olağan Genel Kurul Toplantısında kabul edilen "bilançonun okunmasıyla ibranın geriye bırakılması "kararının gereğinin 18.09.2019 ve 20.10.2019 tarihli olağanüstü genel kurul toplantılarından sonra 20.09.2020 tarihinde yapılan 2019 yılı olağan genel kurulu toplantısında " 2018-2019 yılı bütçesinin onaylanması kurulan hesap tetkik kurulunun denetim raporunun okunması, ilgili dönem yönetim ve denetim kurulu üyelerinin ayrı ayrı ibrasının görüşülmesi" maddesiyle gündeme getirildiği; bilanço görüşülmeden , eksik ve yanlışlıkları belirlenmeden, denetim kurulu raporu okunmadan , hesap tetkik komisyonu üyesinin bilgilendirmesine dayanılarak " Ekim 2018-21.04.2019 yılları arasında görev yapan" yönetim ve denetim kurulu üyelerinin ibra edilememesinin karar verildiği ; yapılan işlemin tespit edilen gündemin ve alınan kararın Kooperatifler Kanununun 98. Maddesi aracılığıyla müracaat edilen TTK 420., anasözleşmenin 36/ .ve TMK 2 Maddesine uygun olmadığı değerlendirilmiştir.
c- Yukarıda belirtilen karar ile gündemin 12. Maddesinde alınan karar gereğince davalı yönetim EKİM 2018 tarihi öncesine (doğrusunun 01.01.2018 olması gerekir) ait hesap ve işlemleri nedeniyle tazminat davası alılamayacağı görüşüne varılmıştır.
d- 21.04.2019 tarihli genel kurul toplantısında kurulması kararlaştırılan Hesap Tetkik Komisyonu için üç isim önerilmiş olmasına rağmen genel kurul tutanağında bu kişilerin seçildiklerine dair bir ifade yer almaması sebebiyle hukuki anlamda seçilmiş bir hesap tetkik komisyonu olup olmadığının Sayın mahkemenizce takdir edilmesi gerektiği değerlendirilmiştir.
e- İki imzalı Hesap Tetkik Komisyonu raporunda belirtilen konular hakkında ...Cumhuriyet Başsavcılığı bilirkişisi ile huzurdaki dava mali bilirkişinin yaptığı inceleme sonucunda davalıların kooperatifi zarara uğrattıklarına dair belge bulunamamış ve tespit yapılamamıştır. "şeklinde mütalaada bulunulduğu görülmüştür.
B) Dosya kapsamına alınan bilirkişiler ..., Prof. Dr. ... ve ... tarafından hazırlanan raporda ;
Bilirkişi kurulu, " kök raporda Sayın Mahkeme Heyeti'nin dikkatine sunulan hususlar bakımından belirtilen temel yaklaşım tarzında herhangi bir değişikliğe gidilmesinin uygun olmayacağı, 2018 Ekim ayından önce yapılmış bulunan bütün işlemler bağlamında yönetim kurulu üyelerinin ibra edilmiş olması gerçeği karşısında, anılan dönem içerisinde yapıldığı sabit olan iş ve işlemlerle ilgili olarak davacının dava hakkının ortadan kalktığı ve bu nedenle dava şartının bulunmadığı, söz konusu döneme ilişkin iş ve işlemler bakımından yönetim kurulu üyelerinin sorumluluğuna başvurulabilmesi için öncelikle ilgili genel kurul kararının iptalinin hukuki bir zorunluluk olduğu (TTK m. 445 vd.; TK m. 381 vd.) , bu husus baki olmak üzere davacı tarafça ileri sürülen zarar iddialarının da neredeyse tamamı itibariyle ispata muhtaç durumda bulunduğu, yukarıda ayrıntılı olarak değerlendirilen her bir iddia bakımından hukuki durumun izah edildiği, bilirkişi kurulu tarafından hazırlanan raporlar ile bunların içeriklerinin ilgili mahkeme açısından bağlayıcı nitelik taşımadığı ve takdiri delil olarak nitelendirilebileceği, dolayısıyla mevcut ihtilafı nihai olarak takdir ve değerlendirme hak, yetki ve görevinin Sayın Mahkeme heyetine ait bulunduğu hususlarını saygı ve takdirlerinize sunarız." şeklinde mütalaada bulunulduğu görülmüştür.
Mahkememizce yapılan değerlendirme sonucunda; davacı kooperatif tarafından , davalı kooperatifin eski yöneticilerinin, yönetim kurulu üyesi ve denetim kurulu üyeleri olduğu genel kurullarda ibralarının gerçekleştiği özellikle 10/06/2007 tarihinden başlayarak 21/04/2019 tarihli 2018 yılı olağan genel kurul toplantısına kadar bütün genel kurullarda yönetim ve denetim kurulunun ibra edildiğini, ekim 2018- ve 21/04/2019 tarihleri arasında görev yapan yönetim ve denetim kurulu üyelerinin ibra edilmemesine karar verildiği ancak yapılan işbu işlemin, tespit edilen gündemin ve alınan kararların Kooperatifler Kanunu 98. Mad aracılığı ile yapılan gönderme gereğince TTK 420 ve ana sözleşmenin 36. Maddesi ile TMK 2. Maddesine uygun olmadığı 21/04/2019 günlü genel kurulun 12. Maddesinde alınan kararların, davalı yönetimin 2018 tarihi öncesine ait hesap ve işlemlerin nedeniyle, usulüne uygun olarak gerçekleşmiş bulunan ibralar dikkate alındığında dava konusu edilemeyeceği , 21/04/2019 tarihli genel kurul toplantısında kurulması kararlaştırılan Hesap Tetkik Komisyonu'nun , genel kurulda üyeler önerilmesine rağmen , bu komisyon üyelerinin seçilmediğini , bu sebeple failiyete geçmiş usule uygun olarak Hesap Tetkik Komisyonunun olmadığı gibi , davacı kooperatifin davalıların hangi eylemleriyle hangi zararın ve ne miktarda oluştuğunu ispat edemedikleri gibi ...Cumhuriyet Başsavcılığı tarafından oluşturulan Bilirkişi kurulunda davalıların kooperatifi zarara uğrattıklarına ilişkin bir belge ve tespit yapılamadığı açıkça belirlenmiştir.
Mahkememizce alınan asıl ve ek raporlar birbirlerine tamamlamış olup , davacı kooperatif tarafından davalı eski kooperatif yöneticilerinin , eylemleriyle kooperatifi zarara uğrattığı, zararın miktarı ve özellikle davalıların oluştuğu iddia edilen zararlardan davalıların sorumlu tutulmasına ilişkin koşulların oluşmadığını belirlemiştir
1163 sayılı Kooperatifler Kanunu'nun 62/3 mad gereğince yönetim kurulu üyelerinin ve kooperatif memurlarının kendi kusurlarından ileri gelen zararlardan sorumlu tutulabileceğini ve yine aynı kanun 59/3 maddesinde yönetime ve temsile yetkin şahısların kooperatife ait görevlerini yürütmeleri sırasında meydana getirdikleri haksız fiillerden doğan zararlardan kooperatife karşı sorumlu olduğu düzenlenmiştir. Kooperatifler Kanununun 98 maddesinde yer alan , bu kanunda aksine açıklama olmayan hususlarda Türk Ticaret Kanunundaki anonim şirketlere ilişkin hükümler uygulanır, şeklindeki düzenleme gereğince yeni 6102 sayılı TTK'nın 553. Maddesinde 26/06/2012 tarihinde yapılan 6335 sayılı kanunla getirilen yenilikle, yöneticilerin kendilerinin kusursuzluğunu ispat ile zarardan sorumluluktan kurtulacağına ilişkin , kusur karnesinden vazgeçilmiş ve yöneticilerinin sorumlu tutulabilmesi için kusurlu olduklarının ispatı yükümlülüğü davacı iddia edene yüklenmiştir. Kooperatif yöneticileri ancak kendi kusurlarından dolayı kooperatife ortaklarına veya alacaklı üçüncü şahıslara karşı kusurlarından doğan kooperatif zararlarından sorumlu olup , kusursuz olduklarını ispatlama külfeti altında bulunmamakta ve kusur ve zararı ispat külfetinin davacı kooperatife ait olduğu yerleşik yargıtay kararlarında ve özellikle Yargıtay 23. Hukuk dairesinin 2016/2905 esas 2019/301 karar ve 06/02/2019 günlü kararda izah edilmiştir.
Bu nedenle , asıl ve ek raporda haklı sebeplerle davalı yöneticilerin 2018 ekim ayından önceki icraatlarının ibra edilmiş olması karşısında , bu tarihten önceki kooperatif iş ve işlemlerinden ötürü yönetim kurulu ve denetim kurulu üyelerinin eylemleriyle doğan zarardan sorumlu tutulması genel kurul kararları iptal edilmedikçe mümkün değildir (TTK 445 ve devamı, e.TK 381) Ekim 2018 tarihinden sonra davacı kooperatifin doğan ve oluştuğu tespit ve ispat edilen , davalıların sorumlu olduğu zararın tespit edilemediğine ilişkin en son 22/08/2023 tarihli raporun aksine , mahkememizce bir sorumluluk ve zarar ve davalıların eyleminden doğduğu tespit edilemediğinden ispatlanamayan davanın reddi gerektiği sonuç ve kanaatine varılmış ve aşağıdaki gibi hüküm tesis etmek gerekmiştir.
HÜKÜM : Gerekçesi açıklandığı üzere;
1-Davacı kooperatifin , davalı kooperatif yöneticilerini kooperatifi zarara uğrattığı iddiası ile açılan sorumluluğa dayalı tazminat davasının , davacı kooperatif tarafından oluşan zarar ve davalı kooperatif üyelerinin sorumluluğunun bulunduğunu ispat edememesi sebebi ile REDDİNE,
2- Alınması gereken 269,85 TL karar-ilam harcından, davacı tarafça peşin yatırılan 54,40 TL harcın mahsubu ile bakiye 215,45 TL harcın davacıdan tahsili ile Hazine'ye gelir kaydedilmesine,
3- Dava ret ile sonuçlandığından, davacı tarafça yapılan yargılama giderinin kendi üzerinde bırakılmasına
4- Davalılar kendisini vekille temsil ettirdiğinden, reddedilen talep üzerinden Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca hesap ve taktir olunan 1.000 TL vekalet ücretinin davacıdan tahsili ile davalılara ödenmesine,
5- Taraflarca yatırılan avansların kullanılmayan kısmının, karar kesinleştiğinde, istek halinde ilgili tarafa iadesine,
6-Devletçe karşılanan 1.400 TL arabuluculuk ücretinin, davacıdan tahsili ile hazineye gelir kaydedilmesine,
Dair, taraf vekillerinin yüzüne karşı kararın tebliğinden itibaren 2 haftalık yasal süre içerisinde İstanbul Bölge Adliye Mahkemesinde istinaf yasa yolu açık olmak üzere oy birliğiyle karar verildi.26/10/2023
Başkan ...
e-imzalıdır
Üye ...
e-imzalıdır
Üye ...
e-imzalıdır
Katip ...
e-imzalıdır