T.C.
İSTANBUL
16. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2020/89 Esas
KARAR NO: 2022/578
DAVA: İtirazın İptali
DAVA TARİHİ: 31/01/2020
KARAR TARİHİ: 05/10/2022
Mahkememizde görülmekte olan İtirazın İptali davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
TALEP : Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkili şirket tarafından işletilen köprü ve otoyoldan davalıya ait ... plakalı aracı ile ihlalli geçişler yaptığını, ihlalli geçişin ödemesinin 15 gün içinde yapılması gerektiğini ancak belirlenen sürede ödeme yapılmadığını, müvekkili şirketin Karayolları Genel Müdürlüğü'nden otoyoldan ihlalli geçiş yapan ve 15 günlük yasal süre içerisinde geçiş ücretlerini ödemeyerek cezaya düşen araçların sahiplik bilgilerinin talep edildiğini, bu nedenle müvekkili şirketin yasal olarak araç sahiplik bilgilerine ceza tahakkuk ettirilmeden erişemediğini ve bu süre içerisinde borçlulara herhangi bir bildirim yapılmadığını, ihlalli geçişleri nedeniyle doğan ve yasal süresi içerisinde ödenmeyen geçiş tutarı ve yasadan kaynaklı para cezasının tahsili amacıyla .... İcra Müdürlüğü'nün 2019/... Esas sayılı dosyası üzerinden takip başlatıldığını, yapılan icra takibine itiraz edildiğini ve takibin durdurulduğunu beyanla itirazın iptali ile takibin devamına karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
CEVAP: Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; söz konusu gişelerde hiçbir uyarı sistemi bulunmadığını, geçiş ücretinin tahsil edilememesinin müvekkilinin sorumluluğunda olmadığını, geçişe izin verildiğini, ne araç sürücüsüne ne de müvekkiline bildirim yapılmadığını, müvekkilinin geçiş ücretinin ... sisteminden çekildiğini zannederek yoluna devam ettiğini, davacının teknik aksaklıklardan sorumlu olmasına rağmen 15 günlük süreç içerisinde hiçbir bildirimde bulunmadığını, müvekkili şirkete geçiş ihtarnamesi gönderilmediğini, yasalara aykırı şekilde ceza uygulandığını bu nedenle müvekkilinin sadece geçiş ücretini ödediğini , ceza bedelini ödemediğini belirtmiştir.
DELİLLER VE GEREKÇE: Dava; geçiş ihlali sebebine dayalı geçiş bedeli ile yasadan kaynaklı para cezasının tahsili amacı ile başlatılan icra takibine itirazın iptali istemine ilişkindir.
Davacı vekili tarafından ihlalli geçiş tablosu, geçiş bildirim sureti, geçiş görüntülerini içerir belgelerin ibraz edildiği, Karayolları 1 ve 4. Bölge Müdürlüğü yazı cevapları, araç tescil kayıtlarının celp edildiği görülmüştür.
Garanti Bankasına yazı yazılmış olup davalı şirkete ait araç yönünden ... ürününün bulunmadığı bilgisinin verildiği görülmüştür.
İtirazın iptali istemine konu .... İcra Dairesinin 2019/... esas sayılı takip dosyası uyap üzerinden celp ve tetkik edilmiş olup davacı tarafından davalı aleyhine 98,60 TL geçiş ücreti, 394,40 TL ceza tutarı olmak üzere 493,00 TL üzerinden takip başlatıldığı, takibe vâki itiraz üzerine takibin durduğu anlaşılmıştır.
Mahkememizce dosya kapsamına alınan elektrik mühendisi bilirkişi Mustafa Kürşat Tezcan tarafından hazırlanan raporda; "...Takibe konu davacı talebi; davalı şirkete ait 1.sınıf aracın... otoyolunda Osmangazi köprü geçiş tarife + 4 kat ceza bedeli toplamıdır.
Bu hususta Nihai Karar sayın Mahkemeye ait olmak üzere,
Davacı şirket internet sitesinde de belirtildiği üzere, ... Otoyolu geçişlerinde geçiş ücretleri mevcut Karayolları Genel Müdürlüğü sisteminden farklı olarak .../... hesaplarından anlık bakiye sorgusu yapılarak tahsil edilmektedir. Yani eğer geçiş anında hesapta geçiş bedelini karşılayacak tutarda para varsa ancak o zaman .../... ile geçiş yapılabileceği açıkça belirtilmektedir. Şayet geçiş ihlalli yapılmış ise geçişe müteakip 15 gün içerisinde davacı şirketin ... ve ... hesaplarına geçiş bedelleri cezasız ödenebilmekte ayrıca bu 15 günlük süreçte .../... hesaplarına davalı şirketçe bakiye yüklenmesi halinde geçiş bedeli tahsil edilebilmektedir. Bu kapsamda takibe esas geçiş bedelinin geçişe müteakip 15 gün içerisinde davalı şirketçe ödendiğine, geçiş anında .../... hesabında yeter bakiye bulunduğuna, geçiş sonrasında hesaplara yeter bakiye yüklendiğine ilişkin belgeler (banka veya ... den alınmış ... – ... ödeme dekontu) dosya kapsamına sunulmamıştır.
İhlalli geçiş bildirim formu ve sunulan fotoğraf doğrultusunda ihlalli geçiş belgelenmiştir. Aksi yönde (ihlalli geçiş esnasında aracın farklı bir konumda olduğuna dair .../... geçiş kaydı vb.) davalı tarafça sunulmuş belge bulunmamaktadır.
Davalı vekilinin itirazları kapsamında “Gişelerdeki bariyer ve şoföre teslim edilen ihlalli geçiş bildirim formunun uyarı sistemi olarak kabul edilebileceği, Şayet geçiş anında davalı şirket aracının ... hesabında yeter bakiye var ise geçiş ücretinin tahsil edilememesinin davalı şirket sorumluluğunda olamayacağı. ihlalli geçiş bildirim formu araç sürücüsüne tebliğ edilmeden bariyer açılmayacağından ihlalli geçiş bildiriminin yapıldığına kanaat getirilmiştir. İhlalli geçiş bildirim formunda 15 günlük süreden açıkça bahsedilmektedir. Şayet davalı tarafça ihlalli geçiş esnasında ... hesabında yeter bakiye bulunduğunun belgelenmesi, bakiye yok ise geçişi takip eden 15 gün içerisinde geçiş bedelini karşılar bakiye yüklendiğini belgelemesi (dava dışı başka ihlalli geçişler var ise yüklenen tutar, geçiş tarih sıralaması ve geçiş bedelleri gözetilerek) halinde yeniden değerlendirme yapılabilecektir. Geçiş esnasındaki ... Anlık bakiye bilgisi önem arz etmektedir.
Davacı şirketin Karayolları Genel Müdürlüğü ile imzalamış olduğu 27 Eylül 2010 tarihli uygulama sözleşmesi çerçevesinde davalı şirkete tahakkuk ettirilmiş olup
Yukarıda “Yönetmelik ve Kanun Maddeleri” başlık altında yapılan değerlendirmeler doğrultusunda,
7144 sayılı Torba Kanun ile, Torba Kanun’un yürürlük tarihi olan 25.05.2018 tarihi itibari ile ve sadece tahsil edilmemiş ceza tutarları hakkında uygulanmak üzere, geçiş ücretinin geçiş tarihinden itibaren 15 (onbeş) gün içerisinde ödenmemesi halinde tahakkuk eden geçiş ücretinin 10 katı tutarındaki ceza; 4 katı olarak değiştirilmiş ve hazine payı uygulaması ortadan kaldırılmıştır
Takibe konu ihlalli geçiş için,
Geçiş ücreti ; 98,60 TL. (İTİRAZA KONU OLMAYAN)
Ceza Ücreti ; 394,40 TL. (7144 sayılı Torba Kanun gereği geçiş ücretinin 4 katı)
Takibin, davalı tarafça kabul edilen geçiş bedeli haricinde 394,40 TL. CEZA BEDELİ üzerinden davalı ... Turizm San.ve Tic.Ltd.Şti. adına devam edebileceği (dosya kapsamındaki mevcut belgeler kapsamında)... " yönünde mütalaada bulunulduğu, aynı bilirkişiden ek rapor alınmış ise de kök rapordaki tespitlerde herhangi bir değişikliğin mevcut olmadığı görülmüştür.
Huzurdaki davada itirazın iptali istemine konu olan icra takibine dayanak alacağın, davacı tarafından işletilen köprü/otoyoldan davalıya ait araçların ücret ödemeden geçiş yapması iddiasına dayalı olduğu saptanmış olup davalı şirketin takibe vâki itirazı üzerine huzurdaki davanın ikame edildiği anlaşılmıştır. Somut olaya tatbiki gereken 6001 sayılı Karayolları Genel Müdürlüğünün Teşkilat ve Görevleri Hakkında Kanun'un 30. maddesinin 5. fıkrasına göre; "4046, 3465 ve 3996 sayılı Kanunlar çerçevesinde işletme hakkı verilen veya devredilen otoyollar veya erişme kontrolünün uygulandığı karayollarından geçiş ücretlerini ödemeden geçiş yapan araç sahiplerinden, işletici şirket tarafından geçiş ücreti ödemeden giriş çıkış yaptığı mesafeye ait geçiş ücreti ile birlikte, bu ücretin dört katı tutarında ceza, genel hükümlere göre tahsil edilir. Ücretin dört katı fazlası olarak tahsil edilen ceza tutarının yüzde altmışı, tahsilini izleyen ayın yedinci günü mesai bitimine kadar, işletici şirket tarafından Hazine payı olarak, yıllık kurumlar vergisi yönünden bağlı olduğu vergi dairesine şekli ve içeriği Maliye Bakanlığınca belirlenen bir bildirimle ödenir. İşletici şirket tarafından Hazine payının eksik bildirilmesi veya hiç bildirilmemesi ya da bildirildiği halde süresinde ödenmemesi halinde, Hazine payının ödenmesi gerektiği tarih ile tahsil edildiği tarih arasında geçen süreye 6183 sayılı Kanunun 51 inci maddesine göre uygulanacak gecikme zammı ile birlikte ilgili vergi dairesince 6183 sayılı Kanun hükümlerine göre takip ve tahsil edilir." 6. fıkrasına göre; "4046, 3465 ve 3996 sayılı kanunlar çerçevesinde işletme hakkı verilen veya devredilen otoyollar veya erişme kontrolünün uygulandığı karayollarından ücretsiz geçiş yapan araçlar, işletici şirket tarafından bu maddenin yedinci fıkrasında öngörülen sürenin bitimini takip eden ilk iş gününde en yakın trafik kuruluşuna bildirilir." 7. fıkrasına göre; "Geçiş ücretlerini ödemeden geçiş yapanlardan, ödemesiz geçiş tarihini izleyen on beş gün içinde yükümlü olduğu geçiş ücretini usulüne uygun olarak ödeyenlere, bu maddenin birinci fıkrası ile beşinci fıkrasında belirtilen cezalar uygulanmaz." düzenlemesi câri olup araç maliklerinden geçiş ücreti ve ceza tutarının tahsil edileceği öngörülmüştür. Geçiş esnasında ödeme olmadığında veya .../ ... sisteminden provizyon alınamadığı takdirde gişe çıkışlarındaki bariyerler açılmadığından, davalı ücret ödemeden geçiş yaptığını bilmekte olup ... ve ... kartlarından para çekilmemesi halinde davalı geçiş ücretini ödemek zorundadır. (Emsal ilam: İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 17. Hukuk Dairesinin 2019/105 esas, 2022/389 karar sayılı kararı.)
Dosyada mübrez kamera/fotoğraf kayıtları, bildirim evrakları, provizyon ve geçiş tablosu kapsamında huzurdaki davada, işletmesi davacıya ait köprü/otoyoldan davalının maliki olduğu araçların geçiş ihlali yaptığının sabit olduğu, aksinin tüm dosya kapsamında ispatlanamadığı, yukarıda anılan 6001 sayılı Kanun'un 30/5. fıkrasına göre araç maliklerinin geçiş ücretleri ve cezalardan sorumlu olduğu anlaşılmıştır. Tüm bu nedenlerle; davacı yanın davalı taraftan takip tarihi itibariyle 98,60-TL geçiş ücreti, 394,40-TL ceza tutarı olmak üzere toplam 493,00-TL alacaklı olup bu tutar yönünden başlatılan icra takibine davalı takip borçlusunun vâki itirazının haksız olduğu sonucuna varılmıştır.
Son olarak icra inkar tazminatı yönünden inceleme yapılmış olup somut olayda takip konusu alacak miktarının tespiti yargılamayı gerektirmediğinden, bir başka ifade ile alacak, dava tarihi itibariyle likit ve muayyen olduğundan, davacının icra inkar tazminatı isteminin kabulüne karar verilmesi gerektiği (Emsal karar: İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 45. Hukuk Dairesi'nin 2020/1586 esas, 2020/80 karar sayılı kararı.) anlaşılmakla; davanın kabulüne dair aşağıdaki şekilde hüküm kurmak gerekmiştir.
H Ü K Ü M : Gerekçesi açıklandığı üzere;
1-Davanın KABULÜ ile,
.... İcra Dairesinin 2019/... E. sayılı takip dosyasına davalı yanın itirazının iptali ile takibin aynen devamına,
2-Alacak likit olmakla alacağın %20'sine tekabül eden 78,88-TL icra inkar tazminatının davalıdan alınarak davacıya ödenmesine,
3-Kabul edilen dava değeri üzerinden hesaplanan 80,70 TL karar-ilam harcından, davacı tarafça peşin yatırılan 54,4 TL harcın mahsubu ile bakiye 26,3 TL harcın davalıdan tahsili ile Hazine'ye gelir kaydedilmesine,
4-Dava tam kabul ile sonuçlandığından, davacı tarafça yapılan 479,5 TL yargılama giderinin, davalıdan tahsili ile davacıya ödenmesine,
5-Davalı taraf yargılama gideri yapmadığından bu hususta bir karar verilmesine yer olmadığına,
6-Davacı taraf kendisini vekille temsil ettirdiğinden Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca hesap ve takdir olunan 394,40-TL vekalet ücretinin davalıdan alınıp davacıya ödenmesine,
7-Dava tam kabul ile sonuçlandığından, davalı lehine vekalet ücretine hükmedilmesine yer olmadığına,
8-Taraflarca yatırılan gider avansının kullanılmayan kısmının 6100 sayılı Yasanın 333. maddesi ile Yönetmeliğin 207. maddesi gereğince hükmün kesinleşmesinden sonra hesap numarası bildirilmiş ise elektronik ortamda hesaba aktarmak suretiyle; hesap numarası bildirilmemiş ise masrafı kalan paradan karşılanmak suretiyle ... merkez ve işyerleri vasıtasıyla adreste ödemeli olarak yazı işleri müdürü tarafından iadesine,
9-Davacı tarafça yatırılan 54,40 TL peşin harç ile 54,40 TL başvuru harcı olmak üzere toplam 108,80 TL'nin davalıdan tahsili ile davacıya ödenmesine,
10-Devletçe karşılanan 1.320,00 TL arabuluculuk ücretinin, davalıdan tahsili ile hazineye gelir kaydedilmesine,
Dair; taraf vekillerinin yüzüne karşı, dava miktarı itibariyle kesin olmak üzere verilen karar açıkça okunup, usulen anlatıldı.05/10/2022
Katip ...
¸e-imzalıdır
Hakim ...
¸e-imzalıdır