T.C.
İSTANBUL
16. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO:2021/100 Esas
KARAR NO:2023/338
DAVA:Tazminat (Rücuen Tazminat)
DAVA TARİHİ:05/02/2021
KARAR TARİHİ:04/07/2023
Mahkememizde görülmekte olan Tazminat (Rücuen Tazminat) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
DAVA:
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; Davacı vekilinin 05.02.2021 tarihli dava dilekçesinde özet olarak; “Arsa Sahipleri” sıfatıyla hareket
eden ... ... A.Ş., ... A.Ş., ... Gayrimenkul Yatırım İnşaat ve Ticaret A.Ş ve ... ... A.Ş. ile davalı ... İnşaat Mühendislik Taahhüt ve Ticaret Anonim Şirketi arasında imza edilen Sözleşmelerle ... – ... “... inşaat yapım işinin tamamı, “Anahtar Teslimi Şeklinde” İhale Şartnamesi, Yapım İşleri Şartnamesi, Yapım İşleri Sözleşmesi uyarınca Davalı ... İnşaat Mühendislik Taahhüt ve Ticaret Anonim Şirketine ihale edildiğini, davalı ... İnşaat Mühendislik Taahhüt ve Ticaret A.Ş ile Arsa Malikleri arasındaki yukarıda yazılı Sözleşmenin feshinden bir süre sonra, Davalı ... İnşaat Mühendislik Taahhüt ve Ticaret A.Ş’ nin bir kısım personeli tarafından Asıl İşverenleri Davalı ... İnşaat Mühendislik Taahhüt ve Ticaret A.Ş’ nin yanı sıra Müvekkil Davacı Şirket’in de aralarında bulunduğu arsa maliki Şirketlerin ÜST İŞVEREN oldukları iddiası ileri sürülerek işçilik alacaklarının hüküm altına alınması talebiyle açılan davalardan; .... İş Mahkemesi ... Esas sayılı, .... İş Mahkemesi ... Esas sayılı, .... İş Mahkemesi ... Esas sayılı,
.... İş Mahkemesi ... Esas sayılı dava dosyalarından verilen kabul kararlarıyla, asıl borçlusu davalı ... İnşaat Mühendislik Taahhüt Ve Ticaret A.Ş. olan işçilik borçlarının, yukarıda esas numaraları yazılı dava dosyaları , davacılarına ödenmesinden, müvekkili davacının da aralarında bulunduğu Arsa Maliklerinin Üst İşveren olduğu gerekçesiyle müştereken ve
müteselsilen sorumlu olduğuna karar verildiğini ve bu kararların (.... İş Mahkemesi ... Esas sayılı dosyası hariç) kesinleştiğini, yukarıda Esas numaraları yazılı dava dosyalarından verilen ilamlar, nedeniyle, müvekkil davacı’ nın da aralarında bulunduğu Arsa Malikleri takip dosya borçlarının tamamını her biri ... Projesindeki hisseleri nispetinde ödendiğini, müvekkili davacının, icra takip dosyaları sebebiyle ... Projesindeki hissesi nispeti uyarınca;
... ... Müdürlüğü ... Esas sayılı dosyaya; 09.01.2019 tarihinde 899,63 TL,
... ... Müdürlüğü ... Esas sayılı dosyaya; 16.01.2019 tarihinde 3.523,77 TL,
... ... Müdürlüğü ... Esas sayılı dosyaya; 05.07.2019 tarihinde 3.739,11TL,
.... İcra Müdürlüğü ... Esas sayılı dosyaya; 11.08.2020 tarihinde 12.467,64 TL,
.... İcra Müdürlüğü ... Esas sayılı dosyaya; 30.12.2020 tarihinde 4.980,93 TL,
Ödeme yaptığını, Müvekkili davacı tarafından, hakkındaki ilamlı icra takipleri nedeniyle hissesi nispetinde yapılmak zorunda
kalınan bu ödemelerin tamamından davalı, gerek taraflar arasındaki sözleşmeler hükümleri uyarınca ve gerekse bu ödemelerin yapıldığı işçilerin asıl işvereni olması nedeniyle müvekkili davacı’ ya karşı münferiden sorumlu olup, davalının; müvekkili tarafından yapılan bu ödemelerin tamamını ödeme tarihinden itibaren işleyecek faizleri ile birlikte müvekkili davacı’ ya rücuen ödemekle yükümlü odluğunu beyan edip, Müvekkili davacı’nın hakkındaki icra takipleri nedeniyle yapmak zorunda kaldığı işçilik alacaklarına ilişkin ödemelerin toplamı olan 25.611,08 TL’ nin ödeme tarihinden itibaren işleyecek ticari faizi ile birlikte Müvekkili Şirket’e rücuen ödemesine karar verilmesini dava ve talep etmiştir
CEVAP:
Davalının usulüne uygun davetiyeye rağmen cevap dilekçesi sunmadığı görülmüştür.
DELİLLER:
... ... Müdürlüğünün ... esas sayılı dosyası Uyap üzerinden istenilmiş olup, çıktıları dosyamız arasına alınmıştır.
... ... Müdürlüğünün ... esas sayılı dosyası, ... ... Müdürlüğünün ... esas sayılı dosyası, .... İcra Müdürlüğünün ... esas sayılı dosyası, .... İcra Müdürlüğünün ... esas sayılı dosyaları Uyap üzerinden istenilmiş olup, çıktıları dosyamız arasına alınmıştır.
.... İş Mahkemesi'nin ... Esas sayılı dosyası, .... İş Mahkemesi'nin ... Esas sayılı dosyası, .... İş Mahkemesi'nin ... Esas sayılı dosyası, .... İş Mahkemesi'nin ... Esas sayılı dosyaları Uyap üzerinden istenilmiş olup, çıktıları dosyamız arasına alınmıştır.
SGK'ya müzekkere yazılarak ..., ..., ..., ...'ın hizmet döküm cetvelleri, çalışmalarının görüldüğü işyerleri ünvan listeleri ile işe giriş çıkış bildirgeleri istenilmiş olup, müzekkere cevabı dosyamız arasına alınmıştır.
Mahkememizce taraf talepleri ve dosya kapsamı çerçevesinde, tüm kayıtlar incelenmek suretiyle ayrıntılı ve denetime elverişli rapor aldırılmak üzere dosyanın tazminat alacak hesaplama uzmanı bilirkişi ...'e tevdine karar verilmiş olup bilirkişi marifetiyle hazırlanan 31/01/2022 tarihli rapor teminle dosyamız arasına alınmıştır. Bilirkişi raporunda özetle;
" hesaplama: ... ... Müdürlüğü’nün ... E. sayılı
dosyasına asıl işveren, ... ... A.Ş., ...
... A.Ş., ... Gayrimenkul Yatırım İnşaat ve Ticaret A.Ş. ve
... ... A.Ş. tarafından toplam 2.802,59 TL ödeme yapılmıştır. Yapılan ödemenin davacı şirketin %30,47 hissesine düşen tutar (2.802,59 TL x %30,47)=853,95 TL’dir. Buna göre davacı şirketin, davalı şirkete rücu edebileceği, davacı şirketin hesaplanan rücu alacağının 22.041,63 TL olduğu, (Talep:25.611,08 TL) olduğu" yönünde mütalaada bulunulduğu görülmüştür.
Mahkememizce taraf talepleri ve dosya kapsamı çerçevesinde, tüm kayıtlar incelenmek suretiyle ayrıntılı ve denetime elverişli rapor aldırılmak üzere dosyanın tazminat alacak hesaplama uzmanı bilirkişi ...'e tevdine karar verilmiş olup bilirkişi marifetiyle hazırlanan 06/07/2022 tarihli ek rapor teminle dosyamız arasına alınmıştır.
Bilirkişi ek raporunda özetle; Davacı vekili, Müvekkil Davacı ... ... A.Ş. İle dava dışı ... Şirketler ... A.Ş., ... Gayrimenkul Yatırım İnşaat ve Ticaret A.Ş. Ve ... ... A.Ş.
Arasındaki iç ilişkide, iki ayrı hisse oranı hesabı bulunduğunu, İlgili dosyanın ödemesi yapılacağında Müvekkil Davacı Şirket ile dava dışı ... Şirketlere hisseleri oranında ne kadar ödeme göndermeleri gerektiğine dair Mali İşler Müdürü tarafından gönderilen e-postada sehven farklı hisse oranı üzerinden yapılan hesaplama üzerinden tespit edilen ödeme miktarı bilgileri gönderilmiş olduğundan; gerek Müvekkili Davacı Şirket gerekse dava dışı diğer Şirketler de bu dağılıma göre hisselerine düşen kısmı vekilleri olarak adına kayıtlı hesaba gönderdiklerini ve icra dosya borcu da bu kapsamda vekil sıfatıyla tarafından icra dosyasına ödendiğini, ... ... Müdürlüğü' nün
... Esas sayılı dosyasına yapılan ödeme miktarının Sayın Bilirkişi tarafından yapılan hesaplamada Müvekkil Davacı' nın hisse oranı olarak dikkate alınan %30,47' lik oran yerine; Müvekkil Davacı ile dava dışı Şirketler arasında mevcut olan ve sehven bu ödemede dikkate alınan %32,10 hisse oranı üzerinden hesaplanması gerektiğini, nitekim %32,10 oran üzerinden yapılan hesaplamada Müvekkili Davacı Şirket' in yaptığı ödeme miktarının 899,63 TL olduğu açıkça görüleceğini beyan edip kök rapora itiraz etmiştir. İtiraz dilekçesi ekinde dosyaya dahil edilen e-posta yazışması içeriğinin, davacı vekilinin itiraz dilekçesiyle örtüştüğü görülmüştür. ... ... Müdürlüğü’nün ... E. sayılı dosyasına asıl işveren, ... ... A.Ş., ... Gayrimenkul Geliştirme İnşaat Taahhüt ve Ticaret A.Ş., ... Gayrimenkul Yatırım İnşaat ve Ticaret A.Ş. ve ... ... A.Ş. tarafından toplam 2.802,59 TL ödeme yapılmıştır. Yayılan ödemenin davacı şirketin %32,10 hissesine düşün tutar (2.802,59 TL x %32,10)=899,63 TL’dir.Buna göre davacı şirketin, davalı şirkete rücu edebileceği tutar ve faiz başlangıç tarihleri aşağıdadır.
Davacı şirketin hesaplanan rücu alacağının 25.611,08 TL olduğu, (Talep:25.611,08 TL) " yönünde mütalaada bulunulduğu görülmüştür.
Mahkememizce taraf talepleri ve dosya kapsamı çerçevesinde, tüm kayıtlar incelenmek suretiyle ayrıntılı ve denetime elverişli rapor aldırılmak üzere dosyanın tazminat alacak hesaplama uzmanı bilirkişi ...'e tevdine karar verilmiş olup bilirkişi marifetiyle hazırlanan 06/03/2023 tarihli ek rapor teminle dosyamız arasına alınmıştır.
Bilirkişi ek raporunda özetle; davacı şirketin hesaplanan rücu alacağının 25.611,08 TL olduğu, (Talep:25.611,08 TL) " yönünde mütalaada bulunulduğu görülmüştür.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE;
Dava; davacı ile davalı şirketin alt-üst işveren sıfatlarından doğan müteselsil sorumlulukları nedeniyle dava dışı işçilere ödeme yapan davacı yanın iç ilişkide ödediği bedeli davalı alt işverenden rücuen tahsiline ilişkindir.
6098 sayılı Türk Borçlar Kanununun 167. maddesinde "Aksi kararlaştırılmadıkça veya borçlular arasındaki hukuki ilişkinin niteliğinden anlaşılmadıkça, borçlulardan her biri, alacaklıya yapılan ifadan, birbirlerine karşı eşit paylarla sorumludurlar.
Kendisine düşen paydan fazla ifada bulunan borçlunun, ödediği fazla miktarı diğer borçlulardan isteme hakkı vardır. Bu durumda borçlu, her bir borçluya ancak payı oranında rücu edebilir.
Borçlulardan birinden alınamayan miktarı, diğer borçlular eşit olarak üstlenmekle yükümlüdürler" şeklinde düzenlenmiştir.
168. maddesinde "Diğerlerine rücu hakkına sahip olan borçlulardan her biri, ifa ettiği miktar oranında alacaklının haklarına halef olur.
Alacaklı diğerlerinin zararına olarak borçlulardan birinin durumunu iyileştirirse, unun sonuçlarına katlanır." şeklinde düzenlenmiştir.
Davaya konu icra dosyalarının incelenmesinde:
A) Mahkememizce celp edilen ... ... müdürlüğünün ... Esas sayılı dosyasının incelemesinde; davacı ... tarafından ... ... Anonim Şirketi, ... İnşaat Mühendislik Taahhüt Ve Ticaret Anonim Şirketi,... Gayrimenkul Anonim Şirketi, ... Gayrimenkul...... A.Ş. aleyhine .... İş mahkemesinin ... Esas -... K. Sayılı ilamına istinaden 21/12/2018 tarihinde 5.000TL maddi tazminat alacak üzerinden ilamlı takip başlatıldığı, davalının yasal süresi içerisinde takibe, borca, faize ve ferilerinin tümüne itirazı
ile takibin durduğu, davacı tarafça arabuluculuk kurumuna başvurulduğu, taraflar arasında anlaşma sağlanamadığına dair 05/02/2021 tarihli arabuluculuk son tutanağının düzenlendiği ve iş bu davanın açıldığı anlaşılmıştır.
B) Mahkememizce celp edilen ... ... müdürlüğünün ... Esas sayılı dosyasının incelemesinde; alacaklı ... tarafından borçlular ... İnşaat Mühendislik Taahhüt Ve Ticaret Anonim Şirketi ile ... Uluslararası .... A.Ş.. ... Gayrimenkul..... A.Ş. aleyhine .... İş mahkemesinin ... Esas -... K. Sayılı ilamına istinaden 21/12/2018 tarihinde 1.980TL vekalet ücreti üzerinden ilamlı takip başlatıldığı, davalının yasal süresi içerisinde takibe, borca, faize ve ferilerinin tümüne itirazı
ile takibin durduğu anlaşılmıştır.
C) Mahkememizce celp edilen ... ... müdürlüğünün ... Esas sayılı dosyasının incelemesinde; davacı ... tarafından davalı ... İnşaat Mühendislik Taahhüt Ve Ticaret Anonim Şirketi ile ... ... Anonim Şirketi, ... Gayrimenkul Anonim Şirketi aleyhine .... İş mahkemesinin .... Sayılı ilamına istinaden 27/06/2019 tarihinde 2.092,57TL kıdem tazminatı alacak üzerinden ilamlı takip başlatıldığı, davalının yasal süresi içerisinde takibe, borca, faize ve ferilerinin tümüne itirazı
ile takibin durduğu anlaşılmıştır.
D) Mahkememizce celp edilen .... İcra müdürlüğünün ... Esas sayılı dosyasının incelemesinde; alacaklı ... tarafından davalı ... İnşaat Mühendislik Taahhüt Ve Ticaret Anonim Şirketi ile ... ... Anonim Şirketi, ... Gayrimenkul ......A.Ş. aleyhine .... İş mahkemesinin .... Sayılı ilamına istinaden 25/12/2020 tarihinde 2.962,71TL kıdem tazminatı alacak üzerinden ilamlı takip başlatıldığı, davalının yasal süresi içerisinde takibe, borca, faize ve ferilerinin tümüne itirazı
ile takibin durduğu anlaşılmıştır.
E) Mahkememizce celp edilen .... İcra müdürlüğünün ... Esas sayılı dosyasının incelemesinde; alacaklı ... tarafından davalı ... İnşaat Mühendislik Taahhüt Ve Ticaret Anonim Şirketi aleyhine .... İş mahkemesinin ... Esas -2020/... K. Sayılı ilamına istinaden 2.705,42TL ihbar tazminatı alacak üzerinden ilamlı takip başlatıldığı, davalının yasal süresi içerisinde takibe, borca, faize ve ferilerinin tümüne itirazı
ile takibin durduğu anlaşılmıştır.
Somut olayın incelenmesinde; davacı davalı ile aralarında imzalanan Sözleşmelerle ... – ... “... Projesi inşaat yapım işinin tamamı, “Anahtar Teslimi Şeklinde” İhale Şartnamesi, Yapım İşleri Şartnamesi, Yapım İşleri Sözleşmesi uyarınca Davalı ... İnşaat Mühendislik Taahhüt ve Ticaret Anonim Şirketine ihale edildiğini, Sözleşmenin feshinden bir süre sonra, Davalı ... İnşaat Mühendislik Taahhüt ve Ticaret A.Ş’ nin bir kısım personeli tarafından Asıl İşverenleri Davalı ... İnşaat Mühendislik Taahhüt ve Ticaret A.Ş’ nin yanı sıra Müvekkil Davacı Şirket’in de aralarında bulunduğu arsa maliki Şirketlerin ÜST İŞVEREN oldukları iddiası ileri sürülerek işçilik alacaklarının hüküm altına alınması talebiyle davalar açıldığını ve bu nedenle davalı şirket çalışanlarına ödenen bedellerin rücuen tahsili için takiplerin başlatıldığını iddia etmiştir. Davalı cevap dilekçesi sunmamış ve HMK'nın 128. maddesi uyarınca davacı iddialarını inkar etmiş sayılmıştır. O halde uyuşmazlık davacının, davalı çalışanlarına mahkeme kararları gereği ödediği işçilik alacaklarına ilişkin bedellerin davalıdan rücuen talep edilip edilmeyeceği noktasında toplanmaktadır.
Yapılan açıklamalar ve tüm deliller ışığında dosya kapsamı ele alındığında; taraflar arasında ticari işinden kaynaklı sözleşmeler imzalandığı görülmüştür. İmzalanan Yapım İşleri Şartnamesinin 8. maddesinde işçi alacaklarının düzenlendiği buna göre davalının personel alacaklarını, SSK primlerini zamanında ödemeye ve kontrole zorunlu olduğu ayrıca işçilerin yiyecek içeceklerini sağlamakla yükümlü olduğu düzenlenmiştir. Sözleşmeler gereği işçilere ilişkin giderleri ödemekle yükümlü olanın davalı şirket olduğu ortadadır. Açıklanan nedenlerle davacının işçilik alacaklarından kaynaklı yaptığı ödemelere ilişkin yerleşik Yargıtay içtihatlarında belirtildiği üzere TBK 167-168 maddeleri ve ilgili sözleşme maddeleri gereği payı oranında davalıya rücu hakkı bulunmaktadır. Alınan hukuki denetime elverişle bilirkişi raporunda hesaplanan miktar doğrultusunda her bir alacağa ödeme tarihinden itibaren faiz işletilmek suretiyle davanın kabulüne karar vermek gerekmiş ve aşağıdaki gibi hüküm kurulmuştur. Ayrıca davalının cevap dilekçesi sunmadığı bu nedenle usulüne uygun bir zamanaşımı itirazında bulunmadığı, zamanaşımı itirazının bir def'i olduğu ancak cevap dilekçesi ile ileri sürülebileceği de göz önüne alındığında davalının bilirkişi raporuna itiraz dilekçesinde ileri sürdüğü zamanaşımı itirazı mahkememizce nazara alınmamıştır.
Yukarıdaki tüm açıklamalar doğrultusunda; davacı tarafından açılan davanın kabulü ile; ... ... Dairesi ... Esas sayılı dosyasında davacı tarafından yapılan 899,63 TL ödemenin davalıdan 09/01/2019 tarihinden itibaren işleyecek ticari faizi ile tahsil edilerek davacıya ödenmesine, ... ... Dairesi ... Esas sayılı dosyasında davacı tarafından yapılan 3.523,77 TL ödemenin davalıdan 16/01/2019 tarihinden itibaren işleyecek ticari faizi ile tahsil edilerek davacıya ödenmesine, ... ... Dairesi ... Esas sayılı dosyasında davacı tarafından yapılan 3.739,11 TL ödemenin davalıdan 05/07/2019 tarihinden itibaren işleyecek ticari faizi ile tahsil edilerek davacıya ödenmesine, .... İcra Dairesi ... Esas sayılı dosyasında davacı tarafından yapılan 4.980,93 TL ödemenin davalıdan 30/12/2020 tarihinden itibaren işleyecek ticari faizi ile tahsil edilerek davacıya ödenmesine, .... İcra Dairesi ... Esas sayılı dosyasında davacı tarafından yapılan 12.467,64 TL ödemenin davalıdan 11/08/2020 tarihinden itibaren işleyecek ticari faizi ile tahsil edilerek davacıya ödenmesine dair, aşağıdaki şekilde karar vermek gerekmiştir.
H Ü K Ü M : Gerekçesi açıklandığı üzere;
1-Davacı tarafından açılan davanın KABULÜ ile;
A) ... ... Dairesi ... Esas sayılı dosyasında davacı tarafından yapılan 899,63 TL ödemenin davalıdan 09/01/2019 tarihinden itibaren işleyecek ticari faizi ile tahsil edilerek davacıya ödenmesine,
B) ... ... Dairesi ... Esas sayılı dosyasında davacı tarafından yapılan 3.523,77 TL ödemenin davalıdan 16/01/2019 tarihinden itibaren işleyecek ticari faizi ile tahsil edilerek davacıya ödenmesine,
C) ... ... Dairesi ... Esas sayılı dosyasında davacı tarafından yapılan 3.739,11 TL ödemenin davalıdan 05/07/2019 tarihinden itibaren işleyecek ticari faizi ile tahsil edilerek davacıya ödenmesine,
D) .... İcra Dairesi ... Esas sayılı dosyasında davacı tarafından yapılan 4.980,93 TL ödemenin davalıdan 30/12/2020 tarihinden itibaren işleyecek ticari faizi ile tahsil edilerek davacıya ödenmesine,
E) .... İcra Dairesi ... Esas sayılı dosyasında davacı tarafından yapılan 12.467,64 TL ödemenin davalıdan 11/08/2020 tarihinden itibaren işleyecek ticari faizi ile tahsil edilerek davacıya ödenmesine,
2-Alınması gerekli 1.749,49TL karar ve ilam harcının, davacı tarafça peşin yatırılan 437,38TL harcından mahsubu ile bakiye 1.312,11TL'nin davalıdan tahsili ile Hazineye irat kaydına,
3-Davacı tarafından yatırılan 437,38TL peşin harç ve 59,30 TL başvurma harcı olmak üzere toplam 496,68TL'nin davalıdan tahsili ile davacıya verilmesine,
4-Davacı kendisini vekille temsil ettirmiş olduğundan A.A.Ü.T. gereğince hesap ve taktir olunan 9.200TL vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
5-Davacı tarafından yapılan 1.330,75TL (bilirkişi ücreti, tebligat masrafı v.s) yargılama giderinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
6-6325 sayılı Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu'nun 18/A-14. maddesi ile Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu Yönetmeliği'nin 26. maddesine göre; Adalet Bakanlığı bütçesinden karşılanan arabuluculuk ücretinin davada haksız çıkan taraftan karşılanması gerekmekle, 1.320,00-TL arabuluculuk ücretinin davalıdan alınarak hazineye gelir kaydına,
7-Davacı tarafça yatırılan gider avansından kullanılmayan kısmın karar kesinleştiğinde ve talep halinde davacıya iadesine,
Dair, taraf vekillerinin yüzüne karşı, gerekçeli kararın tebliğinden itibaren iki hafta içerisinde mahkememize ya da mahkememize gönderilmek üzere istinaf dilekçesi sunulmak suretiyle İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi nezdinde istinaf kanun yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı.04/07/2023
Katip ...Hakim ...
e-imzalıdır e-imzalıdır