T.C.
İSTANBUL
16. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2021/11 Esas
KARAR NO: 2022/424
DAVA: İtirazın İptali (Acentelik Sözleşmesinden Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ: 15/03/2016
KARAR TARİHİ: 14/06/2022
Mahkememizde görülmekte olan İtirazın İptali (Acentelik Sözleşmesinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; Müvekkil şirket nezdinde kasko sigortası kapsamında sigortalı olan ... plakalı araç dava dışı ... Şirketine ait tesisten çıkış yaparken mantar bariyerin güvenlik görevlileri tarafından çalıştırılması sebebiyle hasara uğradığını, dava dışı ... Limited Şirketinin istihdam ettiği güvenlik görevlilerinin mantar bariyeri hatalı çalıştırmasından ötürü sorumluluğu bulunduğunu, dava dışı ... Limited Şirketine ile davalı sigorta şirketi arasında 3.şahıs mali mesuliyet sigortası poliçesi düzenlendiğini, kaza sonucu meydana gelen hasar davalı sigorta şirketi tarafından teminat altına alındığını, söz konusu trafik kazası sebebiyle müvekkil şirket nezdinde kasko sigortası kapsamında sigortalı olan ... plakalı araçta meydana gelen hasardan dolayı sigortalı ... Anonim Şirketine 26/05/2015 tarihinde 26.530,74-TL tutarında hasar tazminatı ödendiğini, yapılan ödeme neticesinde müvekkil sigorta şirketi TTK 1472 maddesi uyarınca zarar sorumlularına karşı dava açma hakkı da dahil olmak üzere sigortalısının tüm haklarına halef olduğunu, davalı sigorta şirketine aleyhine ... 24. İcra Müdürlüğünün ... esas sayılı dosyası ile ödenmiş olan tazminatın ve işlemiş faizinin tahsili amacıyla icra takibi başlatıldığını ve fakat borçlu şirketin itirazı üzerine takibin durduğunu, davalının haksız itirazının iptali ile takibin devamını, davalı aleyhine %20'den aşağı olmamak kaydıyla icra inkar tazminatına hükmedilmesini, vekalet ücreti ve yargılama giderlerinin davalıya yükletilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; Sorumluluğu kabul anlamına gelmemek kaydı ile poliçe ile temin edilen azami meblağ kaza başı 300.000,00-TL olup, manevi tazminat talepleri teminat harici olduğunu, poliçe teminatına giren beher hasarda asgari 250,00-TL olmak üzere hasarın %10'u oranında tenzili muafiyet uygulanacağını, sigortanın tanımından da anlaşılacağı üzere, sigortalının iştigal konusu faaliyeti görmesi esnasında 3.kişiye bir zarar vermiş olması gerektiğini, hasar konusu fotoğraflarda da görüleceği üzere hasarın meydana gelmesinde sigortalının herhangi bir kusuru bulunmadığını, haksız davanın reddine, faiz masraf ve vekalet ücretinin davacı üzerinde bırakılmasına, dava açılmasına sebebiyet verilmediğinden faiz ve ferilere ilişkin davacı taleplerinin reddini talep etmiştir.
DELİLLER, TAHKİKAT VE GEREKÇE:
Dava; itirazın iptali istemine ilişkindir.
... 24. İcra Müdürlüğünün ... esas sayılı dosyasında "28.522,73-TL toplam alacağın, asıl alacağa takip tarihinden itibaren Türk Lirası için reeskont avans faiz, icra harç ve giderleri ile avukatlık ücretinin." tahsilini talep ettiği, davalı tarafın borca ve takibe itiraz ettiği anlaşılmıştır.
Mahkememizin 2016/282 Esas 2018/268 Karar sayılı 27/03/2018 tarihli kararı ile; "Davanın KISMEN KABULÜ İLE KISMEN REDDİNE, ... 24. İcra Müdürlüğünün ... Esas sayılı takip dosyasında davalı tarafın vaki itirazının KISMEN İPTALİ ile, takibin 23.877,67 TL asıl alacak ile 1.792,79TL işlemiş faiz olmak üzere toplam 25.670,46TL üzerinden DEVAMINA, asıl alacağa takip tarihinden itibaren avans faizi uygulanmasına, fazlaya ilişkin talebin REDDİNE, Alacağın %20'si üzerinden hesap edilen 5.134,09TL icra inkar tazminatının davalı taraftan alınarak davacı tarafa verilmesine " dair verilen kararın davalı sigorta şirketi tarafından istinaf edilmesi üzerine dosya İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi'ne gönderilmiş,
İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 9. Hukuk Dairesi'nin : 2018/3894 Esas 2020/3977 Karar sayılı 20/11/2020 tarihli ilamında;
"..
Dava, ödenen hasar bedelinin rücuen tahsili için yapılan takibe itiraz üzerine açılmış itirazın iptali ve inkar tazminatı istemine ilişkin olup istinaf açısından uyuşmazlık konusu HMK'nın 355. maddesine göre kamu düzeni ve istinaf nedenleri ile sınırlı olmak üzere İlk Derece Mahkemesince verilen kararın usul, yasa ve dosya içeriğine uygun olup olmadığıdır.
Davacı sigorta şirketine kasko sigortası ile sigortalı aracın dava dışı ... Ltd. Şti. ait tesisten çıkış yaparken mantar bariyerin güvenlik görevlileri tarafından çalıştırılması sebebiyle hasara uğramasından dolayı TBK 66.maddesinde belirtilen adam çalıştıranın sorumluluğu başlığı altındaki kusursuz sorumluluk hallerine girmiş olması nedeniyle dava dışı şirketin sigorta şirketi olan ... Sigorta arasında üçüncü şahıs mali mesuliyet sigortası kapsamında olması iddiasıyla ödenen hasar bedelinin davalı sigorta şirketinden rücuen tahsili için yapılan takibe yapılan itiraz üzerine itirazın iptali davası açılmıştır.
Davalı şirket tarafından ...Şti.’ye üçüncü Şahıs Mali Sorumluluk Sigorta Poliçesi ile “sigortalının poliçede yer alan işin tarifi kısmında kayıtlı iştigal konusu faaliyetlerini görmesi sırasında ve sigorta müddeti içerisinde bulabilecek kazalar sonucu üçüncü şahısların ölmeleri, bedenen yaralanmaları ve/veya hastalığa yakalanmaları ile mallarının fiziki zarar uğraması” hallerinde teminat verilmiştir.
İlk Derece Mahkemesince meydana gelen hasarın davalı sigorta şirketince düzenlenen poliçenin teminatı kapsamında kalıp kalmadığı konusunda araştırma ve değerlendirme yapılmaksızın özellikle araç malikinin kim olduğu, araç bir kiralama şirketine ait ise olay tarihinde kime kiralandığı, kiracının davalıya sigortalı olan dava dışı ...Şti.'nin çalışanı/ortağı olup olmadığı araştırılarak, araç malikinin davalı şirketin düzenlediği kapsamında teminat altına alınan 3.kişi olup olmadığını belirlemek, teminat kapsamında ise itirazı karşılayacak şekilde bariyerin tutanakta anlatıldığı şekilde yükselmesi halinde hasarın aracın alt kısmında olup olmayacağı, tamire konu hasarların oluşumunun olayın oluş şekli ile örtüşüp örtüşmediği, sürücünün çıkış noktasına gelirken ve olayın gerçekleştiği anda hasarın oluşumunda hız faktörünün etkili olup olmayacağı hususları da göz önüne alınmak suretiyle, kusur ve hasar durumu ile ilgili ek rapor alınıp değerlendirme yapılması gerekirken eksik araştırma ile karar verilmesi doğru olmamıştır.
Kabule göre de, alacağın miktarı, kusur ve hasar tespiti yapılması ile belirleneceğinden likit olmamasına rağmen inkar tazminatına hükmedilmesi de doğru olmamıştır.
Açıklanan nedenlerle, davalı vekillerinin istinaf başvurusunun kabulü ile HMK'nın 353/1-a/6. maddesi uyarınca İlk Derece Mahkemesi kararının kaldırılmasına, dosyanın yukarıda belirtilen şekilde işlem yapılmak üzere mahkemesine gönderilmesine karar verilmiştir. " gerekçesi ile davalı vekillerinin istinaf başvurusunun kabulüne, mahkememiz kararın kaldırılmasına karar verilmiş, dosya mahkememize gönderilerek yukarıdaki esasa kaydı yapılmıştır.
Mahkememizce kaldırma kararı uyarınca gerekli müzekkereler yazılmış ve sonrasında ek bilirkişi raporu alınmıştır.
Mahkememizce dosya kapsamına alınan bilirkişi raporunda özetle;
1. Araç sürücüsünün tesisten çıkış yapması sırasında görevlinin zeminden çıkan hidrolik bariyeri çalıştırması sonucunda, aracın alt tarafından hidrolik damperli bariyerin çarpması ile aracın alt ve ön tarafında hasar meydana gelmiş olduğu; olay mahallinde araç sürücüsü, işyerinin güvenlik personeli, ... Ticaret Limited Şirketi‟nin Tesis Yetkilisi ve aracın kiracısı ...A.Ş. yetkilisi arasında düzenlenmiş olan Olay Tutanağında anlatıldığı şekilde bariyerin yükselmesi halinde hasarın aracın alt ve ön kısmında olacağı, tamire konu hasarların oluşumunun olayın oluş şekli ile örtüştüğü, hasarın oluşumunda aracın hız faktörünün etkili olmadığı,
2.Araçtaki hasar bedelinin 26.530,74 TL olduğu,
3.Türkiye Noterler Birliğinin 08.11.2021 tarihli cevabi yazısında, ... plakalı aracın
31.03.2015 tarihinde ... A.Ş. adına kayıtlı olduğu, ancak aracın kullanım amacına ilişkin bilgiye rastlanılmadığı belirtilmiş, 03.02.2015 tarihli Araç Tescil Belgesinde aracın kullanım şeklinin Yolcu Nakli - Hususi olarak yazılmış olduğu,
4. Ayrıca; 03.02.2015-16.11.2015 tarihleri arasında geçerli olan ... no.lu Kasko Sigorta Poliçesinde, malik ve sigortalı ... A.Ş.‟ne ait ... plakalı 2014 model ... marka ... tipi aracın,...(Hususi) olarak açıkça belirtilmiş olduğu,
5. ... no.lu Kasko Sigorta Poliçesinde ... plakalı aracın, ...(Hususi) olarak belirtilmiş ve teminat altına alınmış olduğundan, poliçe vadesi içerisinde meydana gelmiş ve poliçe teminatı kapsamında olan 31.03.2015 tarihli dava konusu
olay nedeniyle, araçta meydana gelen 26.530,74 TL hasar bedeli, davacı ... Sigorta A.Ş. tarafından sigortalısına ödenmiş olduğu, ancak davalı ... Sigorta A.Ş. tarafından tanzim edilmiş olan ... no.lu Üçüncü şahıs Mali Mesuliyet Sigorta
Poliçesi gereğince, hasarın % 10‟u oranındaki 2.653,07 TL muafiyetin tenzil edilmesi halinde, davacı ... Sigorta A.Ş.‟nin talep edebileceği gerçek zarar miktarının 23.877,67 TL olduğu,
6. Dava konusu olayda zarar gören ... plakalı aracın dava dışı maliki ve kiraya vereni/sigortalı ... A.Ş.' nin ve ayrıca söz konusu aracı 30 Aylık Süre için kiralamıĢ olan kiracı dava dışı ...A.Ş.‟nin de, davalı ... Sigorta A.Ş. tarafından tanzim edilmiş olan ... no.lu Üçüncü şahıs Mali Mesuliyet Sigorta Poliçesi kapsamında 3. şahıs konumunda olduğu" şeklinde mütalaada bulunulduğu görülmüştür.
Yargılama kapsamında toplanan tüm delillerin değerlendirilmesi sonucunda;
Davacı sigorta nezdinde kasko sigortası kapsamında sigortalı olan ... plakalı aracın dava dışı ... Tic. Ltd. Şti'ne ait tessiten çıkış yaparken mantar bariyerinin güvenlik görevlileri tarafından çalıştırılması sebebiyle hasara uğradığından bahisle, meydana gelen zararın dava dışı şirket ile davalı sigorta şirketi arasında "Üçüncü Şahıs Mali Mesuliyet Sigortası" poliçesi kapsamında teminat altına alındığından, davalı aleyhine .... 24. İcra Müdürlüğünün ... Esas sayılı dosyası ile takibe girişildiği, kaldırma kararından önce alınan 15/12/2017 tarihli bilirkişi raporunda belirlendiği üzere; dosya içinde mevcut olan olay yeri fotoğraflarının incelenmesinde; bariyerin zeminden çıkan silindirik bariyer olduğu ve hidolik çalışması nedeni ile bir görevlinin kumandası ile hareket ettiği, olay ile ilgili tutulan tutanakta, aracın geçici sırasında görevli tarafından bariyerin kaldırılması sonucu olayın meydana gelmiş olduğunun belirtildiği, tutanakta araç sürücüsü ile birlikte güvenlik personeli ... ve tesis yetkilisinin imzalarının bulunduğu, kazanın oluş şekli hakkında taraflar arasında düzenlenen tutanak dışında başka bir delilin bulunmadığı, bu nedenle davacı şirket tarafından kasko sigortalı araç sürücüsüne kusur izafe edilmesinin mümkün olmadığı, kaldı ki aracın geçişi sırasında bariyerin açılması nedeni ile sürücünün kazayı önlemek için alabileceği bir tedbirin bulunmadığı, bariyerin açılmasında görevli olan kişinin hatalı şekilde aracın geçişi sırasında bariyeri kaldırmış olması nedeni ile olayda davalı sigorta şirketi tarafından sigortalı işyeri sorumlusunun %100 oranında kusurlu olduğu, ... plakalı araç sürücüsünün olayda kusursuz olduğu, araçta meydana gelen hasar miktarının 26.530,74-TL olduğu ve kadrimaruf bulunduğu, belirlenen bu miktardan hasarın %10'u oranında 2.653,07-TL muafiyetin tenzili sonucunda davacının talep edebileceği gerçek zarar miktarının 23.877,67-TL olduğu , davacı tarafça hasar bedelinin dava dışı ... Anonim Şirketine 26/05/2015 tarihinde ödendiği anlaşılmakla rücuen tazminat talepli eldeki davada davacının ödeme tarihinden itibaren faiz talep edebileceği, kaldırma kararı uyarınca hasarın davalı sigorta şirketince düzenlenen poliçenin teminatı kapsamında kalıp kalmadığı, araç malikinin kim olduğu, araç bir kiralama şirketine ait ise olay tarihinde kime kiralandığı, kiracının davalıya sigortalı olan dava dışı ... Ltd. Şti.'nin çalışanı/ortağı olup olmadığı , araç malikinin davalı şirketin düzenlediği kapsamında teminat altına alınan 3.kişi olup olmadığı hususlarında ve , bariyerin tutanakta anlatıldığı şekilde yükselmesi halinde hasarın aracın alt kısmında olup olmayacağı, tamire konu hasarların oluşumunun olayın oluş şekli ile örtüşüp örtüşmediği, sürücünün çıkış noktasına gelirken ve olayın gerçekleştiği anda hasarın oluşumunda hız faktörünün etkili olup olmayacağı hususlarında yeniden inceleme yapılması gerektiği, mahkememizce davacı vekiline aracın malikini belirtmesi, araç kiralanmış ise kira sözleşmesi sunması ve aracın dava dışı ...'da bulunma sebebini belirtmesi amacıyla süre verildiği, yine SGK'ya müzekkere yazılarak aracı kullanan kişinin dava dışı sigortalının çalışanı olup olmadığının sorulduğu, gelen cevabi yazılarda görüldüğü üzere aracın ... A.Ş adına sigortalı olduğu, Yılmaz Akçaoğlu'nun dava dışı sigortalı şirkette çalışmadığı, aracın ... A.Ş tarafından da dava dışı ... A.Ş ' ye kiralandığı, bu nedenle kiracı 3. Kişi kapsamında olup hasarın teminat kapsamında kaldığı, kaldırma kararından sonra mahkememizce alınan bilirkişi raporunda olay mahallinde araç sürücüsü, işyerinin güvenlik personeli, ...Ticaret Limited Şirketinin Tesis Yetkilisi ve aracın kiracısı ...Taşımacılık A.Ş. yetkilisi arasında düzenlenmiş olan olay Tutanağında anlatıldığı şekilde bariyerin yükselmesi halinde hasarın aracın alt ve ön kısmında olacağı, tamire konu hasarların oluşumunun olayın oluş şekli ile örtüştüğü, hasarın oluşumunda aracın hız faktörünün etkili olmadığı hususlarının belirlendiği anlaşılmakla, davanın kaldırma kararı öncesi alınan bilirkişi raporlarında belirlenen değer üzerinden kısmen kabulüne karar verilmiştir. Alacağın varlığı ve miktarı, tarafların kusur durumu, hasar oranı ve sorumluluk hususları yargılamayı gerektirdiğinden ve bu nedenle alacak belirlenebilir olmadığından icra inkar tazminatı talebinin reddi gerekmiş ise de kısa kararda bu talebin kabulü yönünde hüküm kurulmuş olduğu, gerekçeli karar ile kısa karar arasında çelişki oluşturulamayacağı anlaşılmakla bu hususun gerekçeli kararda belirtilmesiyle yetinilmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM : Gerekçesi açıklandığı üzere;
1-Davanın KISMEN KABULÜ ile;
... 24. İcra Müdürlüğünün ... Esas sayılı takip dosyasında takibin 23.877,67 TL asıl alacak, 1.792,79TL işlemiş faiz olmak üzere toplam 25.670,46 TL üzerinden devamına, asıl alacağa takip tarihinden itibaren avans faizi uygulanmasına, takibin diğer kayıt ve şartlarla aynen devamına, fazlaya ilişkin istemin reddine,
Alacağın %20'si üzerinden hesap edilen 5.134,09TL icra inkar tazminatının davalı taraftan alınarak davacı tarafa verilmesine,
2- Kabul edilen dava değeri üzerinden hesaplanan 1.753,55 TL karar-ilam harcından, davacı tarafça peşin yatırılan 344,50 TL harcın mahsubu ile bakiye 1.409,05 TL harcın davalıdan tahsili ile Hazine'ye gelir kaydedilmesine,
3- Davacı tarafça yapılan 1.822,00 TL yargılama giderinden davanın kabul oranına göre hesaplanan 1.639,80 TL yargılama giderinin davalıdan tahsili ile davacıya ödenmesine, kalan kısmın davacı üzerinde bırakılmasına,
4- Davalı tarafça yapılan 73,55 TL yargılama giderinden davanın red oranına göre hesaplanan 7,36 TL yargılama giderinin davacıdan alınıp davalıya ödenmesine, kalan kısmın davalı üzerinde bırakılmasına,
5- Davacı taraf kendisini vekille temsil ettirdiğinden Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca hesap ve takdir olunan 5.100,00 TL vekalet ücretinin davalıdan alınıp davacıya ödenmesine,
6- Davalı taraf kendisini vekille temsil ettirdiğinden, reddedilen talep üzerinden Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca hesap ve taktir olunan 2.852,27 TL vekalet ücretinin davacıdan tahsili ile davalıya ödenmesine,
7- Taraflarca yatırılan avansların kullanılmayan kısmının, karar kesinleştiğinde, istek halinde ilgili tarafa iadesine,
8- Davacı tarafça yatırılan 29,20 TL başvuru harcı ile 344,50 TL peşin harcın toplamı 373,70 TL'nin davalıdan tahsili ile davacıya ödenmesine,
Dair, tarafların yüzüne karşı, gerekçeli kararın tebliğinden itibaren iki hafta içerisinde mahkememize ya da mahkememize gönderilmek üzere istinaf dilekçesi sunulmak suretiyle İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi nezdinde istinaf kanun yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı. 14/06/2022
Katip Hakim
¸e-imzalıdır ¸e-imzalıdır