T.C.
İSTANBUL
16. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2021/21 Esas
KARAR NO: 2022/779
DAVA: İstirdat (FKS Konu Malın İadesi)
DAVA TARİHİ: 11/01/2021
KARAR TARİHİ: 21/12/2022
Mahkememizde görülmekte olan İstirdat (FKS Konu Malın İadesi) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
TALEP : Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkili ile davalı arasında Gaziantep ... Noterliği'nin 18.11.2014-... tarih ve sayılı Finansal Kiralama Sözleşmesinin akdedildiğini, akdedilen sözleşmeye konu finansal kiralanan malların zilyetliğinin kiracı davalıya devredilerek teslim edildiğini, kira ödemelerinde temerrüde düşülmesi üzerine kiracıya Beyoğlu ... Noterliği'nin 22.10.2020-... tarih ve yevmiye numaralı ihtarnamesinin keşide edildiğini, "...geciken borçların 60 gün içerisinde ödenmesi aksi halde sözleşmenin feshedilmiş sayılacağı ...fesih halinde kiralanan malların 3 gün içerisinde aynen iadesinin gerektiği, ...aksi halde yasal yollara başvurulacağı ..." ihtarında bulunulduğunu, ancak ödeme yapılmadığı gibi Finansal Kiralamaya konu malın iadesinin de yapılmadığını, malın iadesinin sağlanması amacıyla İstanbul ...Asliye Ticaret Mahkemesi'nin...değişik iş sayılı dosyası ile ihtiyati tedbir kararı alındığını, mülkiyeti müvekkiline ait olan finansal kiralamaya konu malın kendilerine aynen iadesine , ihtiyati tedbir kararının karar kesinleşinceye kadar devamına, mahkeme masrafları ile vekalet ücretinin davalı yana yükletilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
CEVAP: Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; müvekkili şirketin 15.07.2016 tarihinden sonra Gaziantep ... Sulh Ceza Mahkemesi'nin 2016-... değişik iş sayılı kararı ile yönetim için kayyım atandığını, sonrasında müvekkili şirkete Gaziantep ... Sulh Ceza Mahkemesi'nin ... değişik iş sayılı kararı ile kayyım heyetinin görev ve yetkileri tasarruf mevduatı sigorta fonuna devredildiğini, açılmış olunan işbu davanın usul ve yasaya aykırı olmakla reddi gerektiğini, davacı tarafından iddia edildiği üzere haklı bir feshin mevcut olmadığını, KHK larda yer alan kanun maddeleri gereğince ödemelerin askıya alındığını, bu durumun davacıya haklı fesih yetkisi tanımadığını, müvekkili şirkete TMSF'nin kayyım atadığını, TMSF makamının oluruyla ...AŞ hakkında 5411 sayılı Bankacılık Kanunun 134.maddesine istinaden Ticaret ve İktisadi Bütünlük kapsamına alınmasına karar verildiğini, Olağanüstü Hal Kapsamında Bazı Düzenlemeler Yapılması Hakkında 22.11.2016 tarihli ve 29896 sayılı maddesi ile 19.10.2005 tarihli ve 5411 sayılı Bankacılık Kanununun 134.maddesinin 5.fıkrasının son cümlesinin değiştirilerek "..Ticari ve iktisadi bütünlük oluşturulmasına karar verilmesinden itibaren iki yıl içerisinde ticari ve iktisadi bütünlük oluşturan varlıklar ile ilgili işletmelere ait menkul, gayrimenkul ve her türlü hak ve alacaklar ile üçüncü kişiler nezdindekiler de dahil nakit varlıklarının imtiyazlı alacaklılar dahil üçüncü kişiler tarafından haczi, muhafaza altına alınması ve satışı talep edilemez, mahcuzların maliklerinin iflasına karar verilemez, ilgili takyidatlar hakkında zamanaşımı ve hak düşücüsü süreler işlemez." hükmünün getirildiğini, bu kapsamda hakkında Tasarruf Mevduatı Sigorta Fonu 1. Tahsilat Daire Başkanlığı tarafından Ticari ve İktisadi Bütünlük oluşturulduğunu, davacının talep ettiği ihtiyati tedbir kararının da taraflarına tebliğ edilmediğini, davaya konu malların alınmış olunan ticari ve iktisadi bütünlük kararı doğrultusunda "Tezcan Proje Ticari ve İktisadi Bütünlüğü" içinde yer aldığını, davaya konu menkullerin davalıya ait olduğunu, aynı zamanda TMSF mevzuatına göre oluşturulmuş "... Proje Ticari ve İktisadi Bütünlüğü' nün bir parçası olduğunu, Ticari ve İktisadi bütünlüğün bozulmasının hukuken mümkün olmadığını beyanla öncelikle dava şartları yokluğundan davanın reddine, mahkemece yargılamaya devam edilmesi halinde davanın usulden ve esastan reddine karar verilmesini talep etmiştir.
DELİLLER VE GEREKÇE: Dava; finansal kiralama sözleşmesine konu malın aynen iadesi istemine ilişkindir.
Taraf delillerinin ibraz edildiği, İstanbul ... ATM'nin...değişik iş sayılı dosyası fiziken celp ve tetkik edilmiştir.
TMSF'ye yazı yazılarak davalı savunması kapsamında kalan hususlar yönünden ticari/iktisadi bütünlük kapsamındaki karar ve varlık listeleri celp ve tetkik edilmiştir.
Davalı yanın mahkememizin yetkisine vâki itirazının tetkikinde; tatbiki gereken HMK'nın 17. maddesi gereğince taraflar arasında geçerli finansal kiralama sözleşmesinin 51. maddesi kapsamında İstanbul Mahkemelerinin yetkili olduklarının kararlaştırıldığı görülmekle tacir olan taraflar arasında geçerli ve uygulanması gerekli sözleşmedeki yetki şartı nedeni ile yerinde görülmeyen mahkememizin yetkisine yönelik usûli itirazın reddine karar verilerek yargılamaya devam edilmiştir.
Mahkememizce dosya kapsamına alınan mali bilirkişi Fahrettin Ülkü tarafından hazırlanan raporda özetle;"...1-) DELİL SÖZLEŞMESİ ;
Davacı ile davalı arasında imzalanan Sözleşmenin 49 maddesi Delil Sözleşmesi niteliğinde bulunduğundan, incelemelerimizde davacı Finansal Kiralama şirketinin defter ve yardımcı kayıtları esas alınmıştır. Ancak 6100 sayılı HMK 193/2 maddesinde, “ . taraflardan birinin ispat hakkının kullanımını imkânsız kılan veya fevkalade güçleştiren delil sözleşmeleri geçersizdir.” Hükmü de göz önüne alınarak, davacı kayıtları yanında davalı tarafında ibraz olunan deliller /belgeler de göz önün de bulundurulmuştur.
2-) KANUNİ DEFTERLERİN TASTİK DURUMU;
Davacı Finansa! Kiralama Şirketinin, finansal kiralama işleminin yapılmış olduğu 2014 yılına ait kanuni Defterlerinin açılış ve kapanışlarını ve E-Defter uygulamalarını; TTK 69 (TTK 64 ve 213)- TTK 70/6-72/3 (TTK 64/3) ve VUK nun 215- 224 ve 225 maddelerine uygun olarak yaptırdığı, Takdiri Sayın Mahkemenin olmak üzere, defterlerinin lehine kesin delil olma özelliğinin bulunduğu kanaati ne varılmıştır.
3-)TARAFLAR ARASINDAKİ İLİŞKİNİN BELİRLENMESİ:
3/A-)SÖZLEŞME:
Davacı...AŞ ile davalı ... AŞ arasında; Gaziantep... Noterliği'nin 18.11.2014-... tarih ve sayılı Finansal Kiralama Sözleşmesi'nin akdedilmiş olduğu, sunulan sözleşme suretinden görülmektedir.
3/B-)MALIN TESLİMİ:
Bu sözleşmeler çerçevesinde Finansal Kiralama Şirketinin,
6361 sayılı yasanın 24 maddesi gereği, Finansal Kiralamaya konu, malları;
1 adet 2014 model ...marka ... plakalı...Tip-HS-
...Şasi Seri, ...Motor Seinolu YOL SÜPÜRME MAKİNESİ..ni
Finansal Kiracı davalıya teslim ettiği; sevk irsaliyesinden tesellüm ve kabul belgesinden anlaşılmaktadır.
Ayrıca malın teslim edilip edilmediği konusunda, taraflar arasında bir çekişmeye de rastlanmamıştır.
3/C-) Ödeme Planının Tespiti;
Sözleşme ekinde formülasyon şeklinde yer alan ödeme planı, maliyetlerin sonuçlanması ile kesinleştirilmiş olup;
İlk ödeme 30.01.2015 tarihinde 27.417,00 TL peşin
Daha sonra 36 ay vade ile her bir kira bedeli 6.989,92 TL olarak düzenlenmiş olup;
36 aylık ilk ödeme 06.02.2015 tarihinde başlatılmış,
Vade sonunda ödenmesi gereken miktar 280.234,42 TL olarak belirlenmiştir.
3/D-)Kira Ödemelerindeki Aksaklıkların Belirlenmesi
Davalı Finansal Kiracının 36 aylık bu ödeme planı ile ilgili olarak ödemelerinin bir kısmını yapmış olmakla birlikte; kira ödemelerini uzun bir süre yapamamış olup;
22.10.2020 tarihi itibariyle ödenmeyen kiralardan ve gecikme faizlerinden kaynaklanan borç miktarının;
Ödenmeyen kira toplamı155.968,69 TL,
Kiraların gecikme faizi109.034,07 TL,
Ödenmeyen sigorta primi10.312,00 TL,
Sigorta primleri gecikme9.617,05 TL,
Masraf834,75 TL,
Gecikme586,90 TL,
TOPLAM286.353,46 TL'na ulaştığı, sunulan muavin defter kayıtlarından anlaşılmaktadır.
4-)İHTARNAME:
Yukarıda belirtilen ödeme planı ile ilgili olarak kira ödemelerinde gecikilmesi üzerine davacı Finansal Kiralama Şirketi tarafından kiracı davalıya;
Beyoğlu ... Noterliği'nin... tarih ve yevmiye numaralı ihtarnamesi keşide edilerek;
Ödeme planı ile belirlenen kira ödemelerinden toplam 286.353,46 TL'nin bugüne kadar ödenmediği, ...ödemenin 60 gün içerisinde yapılmaması halinde başkaca bir ihbar ve ihtar yapılmaksızın sözleşmenin feshedilmiş olacağı, ...bu nedenle sözleşmeye (finansal kiralamaya) konu malın ...60 günlük süreyi takip eden 3 gün içerisinde ...tam ve eksiksiz olarak iadesine, ..." ihtarında bulunulduğu görülmüştür.
5-) İHTARNAMEDEN SONRA 60 GÜNLÜK SÜRE İÇERİSİNDE YAPILAN ÖDEMELERİN TESPİTİ VE TEMERRÜT HALİNİN BELİRLENMESİ:
Yukarıda da belirtildiği gibi davalıya 6361 sayılı yasanın 31.maddesi gereği ihtarname ile davalı kiracıya 60 günlük süre verilmiş olup, ihtarnamenin davalıya (adresinde bulunamamakla birlikte sözleşme kapsamında) 26.10.2020 de tebliğ edildiği görülmekle, 26.10.2020 tarihi ile 26.12.2020 tarihleri arasında (60 günlük süre içerisinde) davalı tarafından ihtarında belirtilen borçların/ geciken kira bedellerinin davacıya eksiksiz ödenmesi gerekmekte olup;
Davalı işbu ödemeleri yapar ise temerrüde düşmeyecek ve sözleşmenin feshi gerçekleşmeyecek, aksi halde; sözleşme feshedilmiş sayılacak ve finansal kiralamaya konu malların, finansal kiralama şirketine aynen iadesi gerekeceği gibi, vadesi gelmemiş kira bedellerinin (ileriye yönelik olarak tahakkuk ettirilen faizler ortadan kalkacağı için) anapara bedelleri de muaccel hale gelecektir.
Bu açıklamalar ışığı altında;
Davacı Finansal Kiralama Şirketi tarafından sunulan ödeme planına ilişkin muavin kayıtlar incelendiğinde; 26.10.2020 tebliğ tarihi ile 60 günlük sürenin dolduğu 26.12.2020 tarihleri arasında davalı tarafından hiçbir ödemede bulunulmadığı görülmüş olmakla; finansal kiracının 60 günlük sürenin sonu olan 26.12.2020 tarihinin bir gün sonrası 28.12.2020 itibariyle temerrüde düştüğü kanaatine varılmıştır.
6-)SÖZLEŞMENİN FESHİN TESPİTİ;
6361 sayılı yasanın Sözleşmenin İhlali başlıklı 31/1 maddesinde;
"..Kiralayan , Finansal Kira bedelini ödemede temerrüde düşen kiracıya verdiği 30 günlük süre içerisinde de ödenmemesi halinde, sözleşmeyi feshedebilir. Ancak sözleşmede, süre sonunda mülkiyetin kiracıya geçeceği kararlaştırılmış ise, bu süre 60 günden az olamaz..." denilmekte,
Taraflar arasında akdedilen Finansal Kiralama Sözleşmesi'nin kiralayanın fesih hakkı başlıklı 38/a maddesinde;
"...38/a-Kiralayan aşağıda belirtilen durumlarda sözleşmeyi feshedebilir.
a-Kiracının kiralama bedellerini, ödeme planı çerçevesinde ödemede temerrüde düşmesi ve kiralayanın Finansal Kiralama Kanunu nun ...maddesine uygun olarak verdiği sürede de borçlarını ödememesi..hükmü yer almaktadır.
Belirtilen hükümlerden hareketle;
Davacı finansal kiralama şirketinin, ödemelerini yerine getirmeyen kiracıya, 6361 sayılı yasanın 31/1 maddesi gereği ihtarname keşide ederek, borçlarını 60 gün içerisinde ödemesi, aksi halde sözleşmenin feshedebileceği ihtarında bulunmuş olup; yasa gereği verilen süreye rağmen kiracı tarafından ihtarnamede belirtilen ödemelerin tamamının yapılmadığı görülmekle, 6361 sayılı yasanın 31/1 ve sözleşmenin 38/a maddeleri kapsamında sözleşmenin ihlal edildiği ve 28.12.2020 temerrüt tarihi itibariyle finansal kiralama sözleşmesinin feshedildiği kanaatine varılmıştır.
7-)MALIN KİRALAYANA İADESİ GEREĞİNİN TESPİTİ:
6361 sayılı yasanın 23 maddesinde; "...Finansal Kiralama konusu malın mülkiyeti kiralayan şirkete aittir..."
25 maddesi; "...Sözleşmenin kiralayan tarafından feshi halinde kiracı mali iade ile birlikte vadesi gelmemiş Finansal Kiralama bedellerini ödemek yükümlülüğü altında olduğu gibi, kiralayanın bunu aşan zararından da sorumludur..." hükmünü içermektedir.
6361 sayılı Finansal Kiralama Faktoring ve Finansman Şirketleri Kanunu nun 24 maddesi hükmü gereğince kiracı, sözleşme süreci içerisinde Finansal Kiralanan Malların zilyedi olup, malları sözleşmede belirtilen şart ve hükümlere göre özenle kullanmak zorundadır. Yasanın 30 maddesine göre sözleşme süresinin dolması, sözleşmenin diğer sebeplerle sona ermesi ve 31 madde hükmüne göre sözleşmenin ihlalli hallerinde, yasanın 32 ve 33 maddeleri gereğince kiracı; finansal kiralama konusu mal veya malları Kiralayan Finansal Kiralama Şirketine derhal geri vermekle yükümlüdür.
Bu hükümlere paralel olarak oluşturulan,
Sözleşmenin 39 maddesinde ise; "...Madde 39-kiracı kiralananı sözleşmenin sona ermesini veya feshedilmesini müteakip 3 gün içerisinde kiralayana iade ve teslim etmek zorundadır..." denilmektedir.
Bu hükümlerden hareketle;
Finansal kiralama sözleşmesinin feshedilmesiyle, yasanın 32-33 ve sözleşmenin 39 maddeleri gereği; malın sahibine iade edilmesi gereği ortaya çıkmış, bir başka deyişle; finansal kiralamaya konu malın iade koşullarının oluştuğu kanaatine varılmış olmakla; finansal kiralanan
1 Adet 2014 Model ...Marka ... plakalı, ...-HS-
... Şasi Seri, ... Motor Seinolu Yol süpürme makinesinin
Davalı kiracı tarafından, kiralayan'a yasa ve sözleşme ve ihtarname gereği 28.12.2020 olan tümerrüt/fesih tarihini takip eden en geç 3 gün sonrası olan 31.12.2020 tarihi itibariyle iadesinin gerektiği kanaatine varılmıştır.
Diğer yandan, sunulan belgelerden; davacı Finansal Kiralama Şirketinin; malların kendisine teslimini sağlamak amacıyla İstanbul 3 Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 2021-7 değişik iş sayılı dosyası ile ihtiyati tedbir kararı aldırdığı anlaşılmaktadır.
8-)KİRALAMAYA KONU MALIN AYNEN İADESİNİN MÜMKÜN OLMAMASI HALİNDE;
Kiralanan malların, mal sahibi Finansal Kiralama Şirketine aynen iadesinin mümkün olmaması halinde ; İİK nun 24 maddesi gereğince malların bedellerinin tahsilinin sağlanması gerektiği kanaatine varılmıştır.
9-)6361 Sayılı Finansal Kiralama, Faktoring ve Finansman Şirketleri Yasasının 33 maddesi ile ilgili değerlendirme;
6361 sayılı Finansal Kiralama Faktoring ve Finansman Şirketleri Kanunu'nun 33 maddesi;
"...iadesi edilen malın üçüncü kişilere satılması halinde sözleşmede aksi bir değer kararlaştırılmadıkça satış bedelinin, vadesi gelmemiş finansal kiralama bedelleri ile varsa kiralayanın bunu aşan zararı toplamından düşük olması durumunda aradaki fark kiracı tarafından kiralayana ödenir. Sözleşmede aksi bir değer kararlaştırılmadıkça, iade edilen malın satış bedelinin vadesi gelmemiş finansal kiralama bedelleri ile varsa kiralayanın bunu aşan zararı toplamından yüksek olması halinde aradaki fark kiralayan tarafından kiracıya ödenir. İade alınan malın üçüncü kişilere finansal kiralama yöntemi ile kiralanması halinde de aynı esaslar uygulanır..." hükmünü içermekte olup;
Finansal kiralamaya konu malları aynen iade alacak olan davacı finansal kiralama şirketinin, finansal kiralamaya konu malları satması veya yeni bir finansal kiralama işlemine tabi tutması halinde; bu bedeli asıl borçlunun borcundan mahsup etmesi gerektiğinin sayın mahkemenin takdirlerinde olduğu kanaatine varılmaktadır.
10-)Ayrıca davalı Finansal Kiracı itirazlarında; "...15 Temmuz 2016 tarihinden sonra Gaziantep ...Sulh Ceza Mahkemesi'nin 05.08.2016 tarih ve ...değişik iş sayılı kararı ile yönetim için kayyım atandığını, ...daha sonra Gaziantep ... Sulh Ceza Hakimliği'nin ...değişik iş sayılı kararı ile kayyım heyetinin görev ve yetkilerinin TMSF' ye devredildiğini,
Bu kapsamda; 678 sayılı KHK'nın 37 maddesinde yer alan hükümler, 674 sayılı KHK'nın 20 maddesinde yer alan hükümler, ...678 sayılı KHK'nın 33 maddesinde yer alan hükümler kapsamında; şirketleri hakkında doğrudan ihtiyati haciz, ihtiyati tedbir ve haciz işlemlerine yönelik takip iş ve işlemleri yapılamayacağı ve bu doğrultuda karar alınamayacağı ..."iddia olunmakla birlikte;
İddia ve beyanlar ihtisas alanımız dışında kalıp tamamen hukuki mahiyette olmakla bu konudaki değerlendirme ve takdirin Sayın Mahkemede olduğu görüş ve kanaatine varılmıştır.
GÖRÜŞ VE KANAAT:
Detayları yukarıdaki verilen inceleme, tespit ve değerlendirmeler sonucunda;
1-)Taraflar arasında;
Gaziantep ...Noterliğinin ...tarih ve sayılı Finansal Kiralama Sözleşmesi akdedilmiş olup,
Sözleşmenin; 6361 sayılı yasanın 22.maddesi gereği; düzenleme şeklinde yazılı olarak hazırlanmış olduğu; işbu sözleşme çerçevesinde 6361 sayılı yasanın amir olan 18 maddesi kapsamında kiralanan malların zilyetliğinin kiracı davalıya devredildiği ve taraflar arasında borç ilişkisinin doğduğu,
2-)Davalının sözleşmelerden kaynaklanan Finansal Kira borçlarını ödemede temerrüde düşmesiyle, davacı tarafından davalıya ihtarname keşide edilerek; 6361 sayılı yasanın emredici nitelikte olan 31/1 maddesi gereği (Sözleşme sonunda kiralamaya konu malın mülkiyetinin kiracıya devredileceği kararlaştırılmış olduğundan) "...borcun 60 günlük süre içerisinde ödenmesi aksi halde sözleşmenin feshedilmiş olacağı..."nın ihtar edildiği,
3-)Davacının ibraz etmiş olduğu yasal defterleri, muavin kayıtları ve hesap ekstrelerinin tetkikinden; ihtarnamenin tebliğ tarihi 26.10.2020 den 60 günlük sürenin dolduğu 26.12.2020 tarihine kadar , Finansal Kiracı/ davalı tarafından; ihtarnamede belirtilen ödemelerin tamamının yapılmadığı, tespit edilmiş olup;
4-)İhtarname ile verilen süre içerisinde talep edilen borcun (geciken kira bedellerinin) tamamının ödenmemesi ile verilen 60 günlük sürenin sonunda/ temerrüt tarihi 28.12.2020 itibariyle,6361 sayılı yasanın / 31-1 ve taraflar arasında akdedilen sözleşmenin 38/a maddesi kapsamında, sözleşmenin ihlal edildiği ve dava konusu Finansal Kiralama Sözleşmesinin 28.12.2020 temerrüt tarihi itibariyle feshedilmiş sayıldığı,
5-)Finansal Kiralama Sözleşmesi'nin feshiyle birlikte; 6361 sayılı yasanın 32-33 ve Sözleşmenin 39 maddeleri gereğince;
a-Finansal Kiralamaya konu malların iade koşullarının oluştuğu,
b-Temerrüt tarihinden (verilen 60 günlük süre sonundan) en geç 3 gün sonrası, 31.12.2020 tarihi itibariyle Finansal Kiralamaya konu malların davacıya aynen iadesinin gerektiği,
6-)Kiralanan malların, Mal sahibi Finansal Kiralama Şirketine aynen iadesinin mümkün olmaması halinde; İİK nun 24 maddesi hükmünün uygulanması gerekeceği,
7-)Kiralamaya konu malların davalıdan alınarak davacıya teslimi için davacı tarafından İstanbul... Asliye Ticaret Mahkemesi'nin ...değişik iş sayılı dosyası ile ihtiyati tedbir kararı alındığı anlaşılmakla , bu konulardaki değerlendirmenin ve
8-)6361 sayılı Finansal Kiralama Faktoring ve Finansman Şirketleri Kanunu'nun 33 maddesinin uygulanabilirliği ile ilgili değerlendirmelerin,
Tarafların (15 Temmuz 2016 sonrası el konulma / kayyum atanması ve TMSF ye devir ile 674 ve 678 sayılı KHK ler kapsamında işlem yapılamaması gerektiği gibi) sair taleplerinin sayın mahkemenin takdirlerinde olduğu... " yönünde mütalaada bulunulduğu görülmüştür.
Mahkememiz dosya kapsamına alınan Gaziantep ... Asliye Ticaret Mahkemesinin... talimat sayılı dosyasından aldırılan Bilirkişi ... tarafından hazırlanan raporda özetle; "...İNCELEME VE DEĞERLENDİRME:
Sayın mahkeme ara kararında talimat mahkemesi tarafından davalı taraf ticari defter ve belgelerinin inceleme için ibrazı yada talep halinde bilirkişiye yerinde inceleme yetkisi verilmesini, yönünde karar alındığı, davalı tarafın 14.06.2021 tarihinde iki CD içinde 2015-2016-2017-2018 yıllarına ait kayıtları sunduğu, tespit edilmiştir.
Dava dosyasına Finansal Kiralama sözleşmesinin sunulduğu, ... nolu Finansal Kuralama kira bedeli ödeme tablosuna göre ödemenin 1 peşin 37 ay olarak kira bedeli toplam KDV dahil toplam 279.445,00 TL yazıldığı görülmüştür.
Davacı ...Kiralama AŞ adına düzenlenmiş 06.01.2015 tarihli sevk irsaliyesi ve 07.01.2015 tarihli fatura (KDV dahil 230.100,00 TL) ve aynı tutarlı 04.11.2014 tarihli proforma fatura fotokopileri dava dosyasına sunulduğu görülmüştür.
Beyoğlu ... Noterliği'nce düzenlenen keşidecisinin...AŞ muhatabın ... AŞ ve kefil olarak ..'nun yazıldığı, tablo halinde yazılmış toplam 286.353,46 TL alacak olduğunu, muaccel hale gelecek borçlarla beraber toplam 287.533,46 TL alacak olduğunu, borçların 60 gün içinde ödenmemesi halinde sözleşmenin ek/tadil metinleri ile beraber feshedilmiş olacağını, dava konusu kiralananın 60 günlük süreyi takip eden 3 iş günü içinde tam ve eksiksiz olarak şirketlerine iade edilmesinin yazılı olduğu görülmüştür.
DAVALI TARAF TİCARİ DEFTER VE BELGELERİNİN İNCELENMESİ:
Ticari defterlerin, ticari davalarda delil olarak kabul edilebilmesi için gereken şartlar "kanuna göre eksiksiz ve usulüne uygun olarak tutulma, açılış ve kapanış onayları yaptırılmış olma ve defter kayıtlarının birbirini doğrulamış olmasıdır.
Ticari defterlerin açılış onayları kuruluş sırasında ve kullanmaya başlamadan önce, izleyen faaliyet dönemlerindeki açılış onayları ise defterlerin kullanılacağı faaliyet döneminin ilk ayından önceki ayın sonuna kadar noter tarafından yapılır. Şirketlerin kuruluşunda defterlerin açılışı ticaret sicili müdürlükleri tarafından da onaylanabilir, açılış onaylarının her hesap dönemi için yapılması zorunludur. Yevmiye defterleri kapanış onayları, izleyen faaliyet döneminin altıncı ayının sonuna kadar yapılmalıdır.
Ticari defter kayıtlarının, elektronik ortamda tutulmasında da herhangi bir sakınca bulunmamaktadır. Nitekim ticari defterlerin elektronik ortamda tutulması halinde bu defterlerin açılışlarında ve yevmiye defterleri ile yönetim kurulu karar defterlerinin kapanışında noter onayı aranmaz. Davalı vekili tarafından iki adet CD içerisinde 2015-2016-2017-2018 yıllarına ait e-defter şeklinde yevmiye defteri ve defteri kebir kayıtları mahkemeye sunulduğu envanter defterlerinin sunuladığı tespit edilmiş olup, ticari defterlerinin ticari delil olarak değerlendirilmesi hususunun sayın mahkemenin takdirindedir.
Dava dosyasına sunulan cd içerisindeki kayıtlar ve davalı taraf ticari defter kayıtlarının incelenmesi neticesinde davacı tarafın davalı taraftan, yukarıda tabloda ayrıntılı olarak verilen kayıtlara göre 21.06.2021 tarihi itibari ile 162.992,74 TL alacaklı göründüğü tespit edilmiştir.
SONUÇ VE KANAAT :
Sayın mahkemenin verdiği görevle sınırlı olarak , dosyada bulunan delillerin takdir ve değerlendirmesi sayın mahkemeye ait olmak üzere;
Davalı taraf ticari defter ve kayıtları üzerinde tarafımca yapılan inceleme neticesinde davalı tarafın davacı tarafa 162.992,74 TL borçlu olduğu..." yönünde mütalaada bulunulduğu görülmüştür.
Huzurdaki davanın; 6361 sayılı Finansal Kiralama Kanunu hükümlerine dayalı olarak açıldığı ve finansal kiralama konusu (1 adet ... marka, 2014 model, ... plakalı, ... tipinde, ... şasi seri numaralı ... motor seri numaralı yol süpürme makinasının) malın davalıdan alınarak davacı kiralayana verilmesi istemine ilişkin olduğu anlaşılmıştır. Dosyada mübrez 18/11/2014 tarihli ve 23161 numaralı finansal kiralama sözleşmesinin 6361 sayılı Finansal Kiralama Kanunu'nun 22. maddesinin 2. fıkrası ve 6361 sayılı Kanun'un 33.maddesi hükmüne uygun olarak ve resmi /düzenleme şeklinde yapıldığı görülmüştür. Sözleşmede yazılı taşınır malın kiralayan davacı tarafından davalı kiracıya teslim edildiği anlaşılmıştır. Finansal Kiralama konusu mallar 6361 sayılı Kanun'un 23. maddesi gereğince kiralayan şirketin mülkiyetindedir. Anılı Kanun'un 24. maddesi hükmü gereğince kiracı sözleşme süresinde finansal kiralama konusu malın zilyedi olup malı sözleşmede öngörülen şart ve hükümlere göre özenle kullanmak zorundadır. 6361 sayılı Kanun'un 30. maddesine göre sözleşme süresinin dolması, 31. maddesi hükmüne göre de sözleşmenin ihlali hallerinde aynı Kanun'un 33. maddesi gereğince kiracı finansal kiralama konusu mal yahut malları, kiralayana derhal geri vermekle yükümlüdür.
Mahkememizce icra edilen yargılama kapsamında dosyada mübrez delillerin tetkiki ile tüm dosya kapsamından edinilen vicdani kanaat neticesinde; taraflar arasında akdedilen finansal kiralama sözleşmesi gereğince kiralanan ve davalıya teslim edilen emtianın vadesi gelen ve ödenmeyen kira bedellerinin ödenmesi için keşide edilip tebliğ edilen ihtarnameye rağmen yasal 60 günlük süre içerisinde kira bedellerinden kaynaklanan borcun ödenmediği ve temerrüde düşüldüğü, davalı ticari defterleri ile davacı kayıtları üzerinde yapılan bilirkişi incelemeleri neticesinde davalı kiracının borçlu olduğunun tespit edildiği görülmüştür. Ayrıca davalı /kiracı şirket yönünden Gaziantep ...Sulh Ceza Mahkemesinin 05/08/2016 tarih ve ... değişik iş sayılı kararı ile yönetim için kayyım atandığı, devamında Gaziantep ... Sulh Ceza Hakimliğinin ... değişik iş sayılı kararı ile kayyım heyetinin görev ve yetkilerinin TMSF'ye devredildiği, ticari ve iktisadi bütünlük kararı alındığı, bu nedenle aynen iade isteminin reddi gerektiği davalı tarafça savunulmuş ise de 6361 sayılı Finansal Kiralama Faktoring ve Finansman Şirketleri Kanunu uyarınca finansal kiralama konusu malın mülkiyeti davacı finansal kiralama şirketine aittir. Sözleşmenin sona ermesiyle davacının malın iadesini isteme hakkı mevcuttur. Fesih ihbarının yapıldığı tarihte kiralama sözleşmesi kapsamında ödenmeyen borcun bulunduğu, sonraki taksitlerin de ödenmediği sabittir. 6361 sayılı Finansal Kiralama, Faktoring ve Finansman Şirketleri Kanunu'nun 31/2.maddesi; “Taraflardan birinin sözleşmeye aykırı harekette bulunduğu hâllerde, bu aykırılık sebebiyle diğer tarafın sözleşmeyi devam ettirmesinin beklenemeyeceği durumlarda sözleşme feshedilebilir.” şeklinde düzenlenmiş olup somut olayda, davalı şirket hakkında her ne kadar TMSF tarafından ''İktisadi Bütünlük Kararı'' alınmış ise de bu kararın davalıya ait malları kapsadığı, mülkiyeti davacıya ait finansal kiralama konusu mal yönünden bu kararın bağlayıcılığının bulunmadığı anlaşılmıştır. Açıklanan sebeplerle davalı vekilinin savunmalarına itibar edilmesi mümkün olmamıştır. Kabul edilen hukuksal olgu ışığında, davacı tarafça akdin feshinin haklı nedene dayandığı, ihtiyati tedbir kararının infaz edilmediği de beyan edilmekle Finansal Kiralama Kanunu ve finansal kiralama sözleşmesi gereğince aynen iadenin yasal koşullarının oluştuğu anlaşılmakla, davanın kabulüne dair aşağıdaki şekilde hüküm kurmak gerekmiştir.
H Ü K Ü M : Gerekçesi açıklandığı üzere;
1-Davanın KABULÜ ile,
Dava ve finansal kiralama sözleşmesine konu bir adet ... marka, 2014 model, ... plakalı, ... tipinde, ... şasi seri numaralı ... motor seri numaralı yol süpürme makinasının davalıdan alınarak davacıya aynen iadesine,
2-İstanbul ...Asliye Ticaret Mahkemesinin ...D.iş Sayılı dosyasında verilen ihtiyati tedbir kararının HMK'nın 397/2. maddesi gereğince hüküm kesinleşinceye kadar devamına,
3- Kabul edilen dava değeri üzerinden hesaplanan 5.123,25 TL karar-ilam harcından, davacı tarafça peşin yatırılan 1.280,82 TL harcın mahsubu ile bakiye 3.842,43 TL harcın davalıdan tahsili ile Hazine'ye gelir kaydedilmesine,
4-Dava tam kabul ile sonuçlandığından, davacı tarafça yapılan 1.150,00 TL bilirkişi ücreti ile 130,60 TL posta ve tebligat gideri olmak üzere toplam 1.280,60 TL yargılama giderinin, davalıdan tahsili ile davacıya ödenmesine,
5- Davacı taraf kendisini vekille temsil ettirdiğinden Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca hesap ve takdir olunan 12.000 TL vekalet ücretinin davalıdan alınıp davacıya ödenmesine,
6- Taraflarca yatırılan gider avansının kullanılmayan kısmının 6100 sayılı Yasanın 333. maddesi ile Yönetmeliğin 207. maddesi gereğince hükmün kesinleşmesinden sonra hesap numarası bildirilmiş ise elektronik ortamda hesaba aktarmak suretiyle; hesap numarası bildirilmemiş ise masrafı kalan paradan karşılanmak suretiyle PTT merkez ve işyerleri vasıtasıyla adreste ödemeli olarak yazı işleri müdürü tarafından iadesine,
7- Davacı tarafça yatırılan 1.280,82 TL peşin harç ile 59,30 TL başvuru harcı olmak üzere toplam 1.340,12 TL'nin davalıdan tahsili ile davacıya ödenmesine,
Dair; taraf vekillerinin yüzüne karşı, gerekçeli kararın tebliğinden itibaren iki hafta içerisinde mahkememize ya da mahkememize gönderilmek üzere istinaf dilekçesi sunulmak suretiyle İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi nezdinde istinaf kanun yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup, usulen anlatıldı. 21/12/2022
Katip
¸e-imzalıdır
Hakim
¸e-imzalıdır