T.C.
İSTANBUL
16. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2021/302 Esas
KARAR NO: 2024/381
DAVA: Menfi Tespit (Kambiyo Senetlerinden Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ: 26/04/2021
KARAR TARİHİ: 06/06/2024
Mahkememizde görülmekte olan Menfi Tespit (Kambiyo Senetlerinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
DAVA: Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; davalı alacaklı, davalının selefi ...Tic Ltd. Şti ortak ve yetkilileri ...ve ... tarafından davacı müvekkilinin, ... 28. İcra Müdürlüğünün... takip sayılı dosyasından 610.000,00-TL ve 161.000,00-TL bedelli, 31/10/2017 tanzim ve 19/01/2018 vade tarihli iki senedin ciro silsilesine, ... 28. İcra Müdürlüğünün... takip sayılı dosyasından 27/01/2017 tanzim, 27/11/2017 vade tarihli 200.000,00-TL bedelli senet ve 27/01/2017 tanzim, 27/01/2018 vade tarihli 300.000,00-TL bedelli senetlere avalist olarak sorumluluk altına sokulduğunu, davacı müvekkilinin mezkur icra dosyalarındaki senetlerin ne anlama geldiğini bilmemekle birlikte sorumluluk altına girdiğinden habersiz olduğunu, davacı müvekkilinin anılan senetlerden, davalıya karşı sorumluluğu bulunmadığını, anılan senetlerde borçlu olarak görünen ...'in davacı müvekkilinin eşi olduğunu, davalı ve davalının selefi ...ve ... ile birlikte hareket ederek, davacı müvekkilinden fayda sağlamak maksadıyla senetlere hata, hile, aldatma yolu ile imza attırıldığını ve ilgili senetlerden sorumlu hale getirildiğini, asıl ilişkisi ile hiçbir alakası olmadığını ve ne alama geldiğini dahi bilmediği senetlerden hiçbir hak elde etmemiş olan müvekkilinin, üzerine kayıtlı taşınmazların cebri icra yolu ile satışa çıkarıldığını, müvekkilinin 08/08/1952 doğum tarihli olduğunu, ilkokul eğitimi dahi almadığını, hiçbir şekilde okuma yazma bilmediğini, okuma yazma bilmeyen davacının hem bu durumundan hem de yaşlı olmasından istifade edilerek ve mezkur senetlerde imza şekli çizdirildiğini, bir kişinin kambiyo yükümlülüğü altına girmesi, ciro zincirine dahil olması yahut aval vermesi için yalnızca imza atmasının yetmediğini, aynı zamanda imzanın ne anlama geldiğini bilmesi gerektiğini, müvekkili okuma yazma bilmediği için resmi ve hukuki işlemlerde parmak bastığını, ... 44. Noterliği... tarihli ... yevmiye numaralı işlem ile ... 44. Noterliği ... tarihli ... yevmiye numaralı işlemlerde ve ... Ticaret Sicil Müdürlüğü ... numaralı ... tarihli işlemlerinde parmak basmak suretiyle işlem yaptığını, ayrıca vekil tayin edildiği vekaletnamenin de yine parmak izi basmak suretiyle düzenlendiğini beyanla dava devam ettiği sürece müvekkili haciz baskısı altında kalacağından ve icra dosyasında borca yeterli miktarda gayrimenkul hacizli olduğundan Mahkememizce belirlenecek teminat karşılığında ... 28. İcra Müdürlüğünün ... takip sayılı dosyası ile ... takip sayılı dosyalarında takibin tedbiren davacı müvekkili yönünden durdurulmasına karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
CEVAP: Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; davacı tarafından dava konusu edilen icra dosyaları alacağının tüm ferileriyle birlikte, ... 57.Noterliği'nin ... tarih ve ... yevmiye numaralı Alacağın Devri Sözleşmesi'yle müvekkili tarafından temlik alındığını, icra dosyaları alacağını müvekkiline temlik eden bir önceki alacakl... olmasına karşın davacının eldeki mesnetsiz davayı sadece müvekkiline karşı açmasının usul yönünden yasalara aykırı olup, sırf bu yüzden dahi davanın yanlış tarafa açılmasından dolayı husumet yönünden davanın reddi gerektiğini, Ticaret hukukunda kendi cirosundan sonra ki ciranta ya değil ondan sonraki cirantaya tek taraflı dava açma gibi bir durumun mümkün olmadığını,davalı müvekkilinin iyiniyetli 3.kişi olup açılan işbu davanın muhattabı olmadığını, dava dilekçesinde senetlerdeki imzaların aldatma ve hile ile kendisi tarafından atıldığı iddiasını kabul etmemekle birlikte senetlerin ciro edildiği herhangi diğer üçüncü kişilere veya alacağı temlik alan kişilere karşı bu tarz itirazda bulunulmasının mümkün olmadığını, zira üçüncü kişilere ciro edilen kambiyo senetlerinin ticaret hayatının güvenliğini sağladığını, dava konusu senetlerden dolayı, daha önce davacı ... adına kayıtlı olan ... İli, ... İlçesi, ... Mah. 15094 Ada, 631 Parsel, 16 Nolu B.Bölüm kayıtlı taşınmaza 02.03.2018 tarihinde ve yine ... İli, ... İlçesi, ... Köyü, 146 Ada, 14 Parsel olan taşınmaza 05.03.2018 tarihinde ... 28.İcra Müdürlüğü'nün... ve... Esas sayılı dosyalarıyla haciz şerhleri istenildiğini, taşınmazlara haciz şerhinin işlenilmesinin akabinde ise davacı ... adına kayıtlı olan bu taşınmazların, 18.05.2018 tarihinde davacı tarafından apar topar bir şekilde hacizli olarak akrabası olan ...'e devredildiğini, adına kayıtlı ve icra dosyalarında haciz şerhi işlenilen işbu taşınmazları apar topar bir şekilde akrabasına devretmeyi akıl eden davacı tarafın, o tarihlerde söz konusu senetlerin iradesi dışında imzaladığını akıl edemediğini ve bu şekilde bir dava yoluna gitmediğini,davacının senetleri imzalamanın üzerinden aradan üç yıldan fazla bir süre geçtiği ve Türk Borçlar Kanunu'nda öngörülen bir yıllık hak düşürücü süre içerisinde söz konusu davanın açılmadığını, davacının birden fazla icra dosyasında borçlandıktan sonra sadece adına kayıtlı taşınmazları en yakını olan akrabası ...'e devrettiğini, davacının akrabası olan ...'in hacizli bir şekilde davacıdan devraldığı taşınmaz için meskeniyet iddiasıyla ... 1.İcra Hukuk Mahkemesi'nin ...E. sayılı dosyasıyla dava ikame ettiğini ve bu davanın reddedileceğini öngörünce de, bu sefer davacı tarafın kötüniyetli bir şekilde işbu davayı ikame ettiğini beyanla davanın reddine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE:
Mahkememiz tarafından deliller toplanılmış, ilgili belgeler celp edilerek dosya içerisine alınmıştır.
Mahkememizde açılan işbu dava, davacının, dava konusu ... 28.İcra Dairesinin ... ve ... esas sayılı dosyasının dayanağı bononun okuma yazma bilmemesi nedeniyle, asıl borç ilişkisiyle hiçbir alakası olmayan ilkokula dahi gitmemiş olmasından faydalanarak davacının hile ile iradesi sakatlanarak imzalatılan bono nedeniyle aleyhine icra takibi yapıldığı, takibe konu 5 adet bononun davacıyı aldatma ve hile ile düzenlendiği ve borçtan sorumlu hale getirildiği iddiasıyla İİK 72.mad göre açılan Menfi Tespit davası olup, davacı dava konusu icra takiplerine konu bonolardan ötürü davalı alacaklıya borçlu olmadığının tespitini talep etmektedir.
Mahkememiz tarafından dava konusu icra takip dosyaları celp ve incelenmiş olup;
a)... 28. İcra Dairesi'nin ... esas sayılı dosyasının incelenmesinde; ...Tic. Ltd. Şti., ... ve ... aleyhine icra takibi başlattığı, 771.000 TL asıl alacak, 3.397,01 TL işlemiş faiz ve 2.313,00 TL komisyon olmak üzere toplam 776.710,01 TL 'nin tahsilini talep ettiği, dava konusu icra takibinin dayanağının 31/10/2017 tanzim, 19/01/2018 vade tarihli 610.000-TL meblağlı ve 31/10/2017 tanzim, 31/01/2018 vade tarihli, 161.000-TL 'lik alacaklı ..., borçlusu ... Ltd. Şti. olan ve lehtar alacaklı ... tarafından ...'a ciro edilen bonoya dayalı icra takibi olduğu, bonoda davacı borçlunun imzasının yer aldığı görülmüştür.
b)... 28. İcra Dairesi'nin ...esas sayılı dosyasının incelenmesinde; ... tarafından ... ve ... aleyhine icra takibi başlattığı, 770.000 TL asıl alacak, 7.757, 27 TL işlemiş faiz ve 2.310,00 TL komisyon olmak üzere toplam 780.067,27 TL 'nin tahsilini talep ettiği, talep konusu işbu icra takibinin dayanağının 27/01/2017 tanzim ve 27/11/2017 vade tarihli, 200.000-TL, 27/01/2018 vade tarihli 300.000-TL, 27/12/2018 vade tarihli, 270.000-TL meblağlı senetlerin borçlusunun davacının eşi ... olduğu, bonoda aval verenin ... olarak yer aldığı ve imzasının ve isminin yazıldığı, alacaklısının ... olarak gözüktüğü tespit edilmiştir.
Mahkememize icra takiplerine konu alacağın davalı ...'e temlikine ilişkin ... 57.Noterliğinin ... gün ve ... yevmiyeli ve aynı noterliğin aynı günlü ... yevmiyeli temliknameleri dosyaya sunulmuş ve davalı alacaklının işbu temliknameler gereğince dava konusu alacağın takip ve tahsilini isteme hakkının bulunduğu tespit edilmiştir.
08/05/2023 tarihli celsede davacı ...'in, davacı tanığı ... ve davacı tanığı ... hazır bulunmuş ve mahkeme huzurunda beyanları alınmıştır.
Mahkememizce alınan beyanlarda;
Davacı ..., kendisine okunan ve gösterilen senetlerdeki ... ismini eşi ...'den sonra borçlandığını bilmediği halde ve senedin ne anlama geldiğini bilmediği halde ismini yazdırıp imza attırdıklarını, eşi ... bu yazı ve imzayı yazdırıp imzalamamı istedi. Bana ne için imzalattığını bilmiyorum. Kendisinin sahibi olduğu ... ŞTİ ve eşi ...'in beraber yaşadıkları halde kendisine iflas ettiğini anlatmadığını ama yazı geldiğinde çocuklarına ve komşularına yazıyı okuttuğunu, kendisine " sen eşinin şirketi ve kendisinin imzaladığı senetlerde arkasında senin imzan var" dediklerini ve borçlandığını anlattıklarını, bu senetlerden ötürü borçlandığından bir haberinin olmadığını, sadece isim ve soyadını yazabildiğini ve bu attığı imza gibi imzalayabildiğini ama onun dışında yazı yazamadığını ve okuyamadığını, beyan etmiştir.
Davacı tanığı ... beyanında; Davacının eşi ... 'in ablası olduğunu, kendini bu nedenle gayet iyi tanıdığını, ...'in de bacanağı olduğunu, dava konusu kendisine okunan yukarıda zapta geçen bonoların tanzimi sırasında ve özellikle davacı ...'İN ciro yapması anında yanında olmadığını, ...'in sadece harfleri tanıdığını kendini zorlayarak ismini yazdığını ancak imza atıp atmadığını bilmediğini, sadece ismini yazdığını bildiğini, sadece harfleri tanıdığını ve ancak okuyup yazdığına tanık olmadığını, senetlerin neden düzenlendiği konusunda bilgi sahibi olmadığını, bir yıldan fazla olmuş olabilir davacı ablası kendisinin eşi tarafından borçlandırıldığını, kendisine ismini yazdırdığını imza attırdıklarını ama neye imza attığını bilmediğini, ve neyle ilgili olduğunu bilmediğini söylediğini, bunu kendisine icra takibinden sonra anlattığını, beyan etmiştir.
Davacı tanığı ...; Davacı ...'in teyzesi olduğunu, yukarda zapta geçen 5 adet bononun tanziminde yanında olmadığını, senet arkasındaki isim ve imzasının ne zaman yazıldığını, ona ait olup olmadığını, bilmediğini, sadece davacı teyzesinin okur yazar olmadığını bildiğini, seri şekilde okuyamadığını bir numara verildiğinde onu yazamadığını ancak tek tek yazabildiğini yani rakam rakam söylendiğinde yazabildiğine tanık olduğunu, çok yavaş yavaş kuranı kerim okuduğunu, Türkçe' yide çok yavaş olarak okuduğunu, ancak gördüğü kişiyi de unutmayacağını, teyzesinin kanaatince senet metninin yavaş yavaş harfleri birleştirerek okuyabileceğini ama bunların ne anlama geldiğini ve senetlerdeki yazılanların ne anlama geldiğini bilecek durumda olmadığını, teyzesinin bunu borç senedi olduğunu bilecek durumda olmadığını, anlamayacağını düşündüğünü, bu senetlerden ve borçtan teyzemin ne zaman haberi olduğu konusunda bilgisinin olmadığını, kendisinin 2020 sonu veya 2021 in başında bu senetlerden haberi olduğunu düşündüğünü ve tam tarihini bilmediğini, beyan etmiştir.
Mahkememizde açılan işbu davada yapılan yargılama sonucunda; davacı okuma yazma bilmediğini, senedin okuma yazma bilmeyenler yönünden HMK 297/2. Maddesine göre bononun geçerli olması için elle yapılmış işaret kabul edilmesi veya 2 tanık ve ihtiyar heyeti tarafından onaylanması gerektiğine ilişkin şartların, yani parmak izi ve 2 tanık onayı ile senedin düzenlenmesi gerektiğini, kendisini dava dışı eşi ... ve oğlu ...'in takip alacaklısı ... ile birlikte hareket ederek hata ile ve aldatma yolu ile imzalatmış olduğunu iddia etmektedir.
Ancak mahkememizce davacının benzer imzasının bulunduğu senetler ve yapılan resmi işlemlerde imza kullandığı dosya kapsamındaki delillerden anlaşıldığı gibi, dava konusu icra takiplerinin 2018 yılında yapılmış olmasına rağmen ve bir kısım hacizler yapıldığı dosya kapsamları ile sabit olduğu halde davanın yaklaşık 3 yıl sonra açılmış olduğu , TBK'nın 39. Maddesine göre hata , hile ve aldatmaya dayalı davaların 1 yıllık hak düşürücü süre içerisinde açılması gerektiği, esasen dosya kapsamı itibariyle hata , hile ve aldatma yönünden hak düşürücü sürenin geçtiği mahkememizce tespit edilmiştir.
Davacı kendisinin borçlanma iradesinin bulunmadığını, eşiyle oğlunun ve kendisinin aldatıldığını ileri sürmüş ise de dinlenen tanık anlatımları ile, senedin üçüncü şahıslar tarafından ve özellikle eşi ve oğlu ile takiplerin alacaklısı tarafından hataya sevk edildiği ve aldatıldığına ilişkin somut bir beyan ile hata ve hile tespit edilemediği gibi davacının dosya içerisine celp edilen birçok takipte okuma yazma bilmediğini iddia etmesine rağmen , benzer şekilde bono imzaladığı ve aleyhine takipler yapıldığı, bu nedenle kendisinin tanıkların kısmi dolaylı beyanları ve duruşmadaki ifadelerinden esasen bononun niteliğini bilebileceği ve bonoları hata , hile ve aldatma ile imzaladığına ilişkin iddiasını yerinde olmadığı, hayatın olağan akışına göre bu eylemlerden sonra ilgilinin derhal gerekli mahkemelere başvurulması ve yasal haklarının kullanılmasının davacıdan beklenen davranış olacağı halde davacının olağan davranış sergilemediği mahkememizce benimsenmiştir.
Kaldı ki alacaklı ...ve temlik alan davalının davacıya karşı, iradesini ortadan kaldıran herhangi bir eylemde bulunduğuna dair iddia ortaya atılmamış olup işbu şahısların üçüncü şahıs niteliğinde bulunmakta olup temlik alacaklısı davalıya karşı TTK 687 ve 704. Maddesine göre şeklen geçerli bir senetten kaynaklanan alacağın, senet metninden anlaşılan defileri üçüncü şahıs alacaklıya karşı ileri sürebilir. Bu nedenle davacının iddialarını işbu üçüncü şahsa karşı ileri sürmesi mümkün değildir.
Ayrıca davacının isim ve imzalarının bulunduğu ... 11. Ve ... 12. İcra Dairesindeki takip , belge ve bilgilerden de davacının benzer şekilde başka bonolar düzenlediği dosya kapsamındaki icra dosyası örneklerinden anlaşılmıştır.
Mahkememizce sonuç olarak , davacının dava konusu senetlerin kendisine hata , hile ve aldatma sonucu düzenletildiğine ilişkin iddiasını, tanıkların beyanlarında davacının ismini yazdığı ağır ağır olsa da okuduğuna yönelik beyanları karşısında yazı ve imza atabildiği, kaldı ki bu iddiaları ancak lehtara karşı ileri sürebileceği, cirantadan senetleri devir alan ve alacağı temlik alan alacaklının kötü niyetli olduğunun ispat edilememesi halinde , davalı üçüncü şahsa TTK 687. Maddesi gereğince senet metninden anlaşılmayan şahsi defilerin ileri sürülemeyeceği, kaldı ki TBK 39. Maddesi gereğince bir yıllık hak düşürücü süresi içinde davanın açılmadığı , davacının iddiasını ispat edemediği sonucuna varılmış , dava konusu icra takibinin durmasına yönelik mahkememizce verilen ve uygulanan bir tedbir kararı bulunmadığı ve İİK 72/4 maddesinde belirtilen kötü niyet tazminatı talep koşulları oluşmadığı kanaatine varılmış ve aşağıdaki gibi hüküm tesis etmek gerekmiştir.
HÜKÜM: Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;
1-Davacının davalılar aleyhine açtığı davanın REDDİNE,
2-Davalı yanın kötü niyet tazminatı talep etmekte ise de İİK'nın 72/4. Maddesini aradığı koşullarının oluşmadığı anlaşılmakla, (mahkememizce verilmiş bir ihtiyati tedbir kararı bulunmadığından) kötü niyet tazminatı isteminin REDDİNE,
3-Davacı tarafından peşin olarak yatırılan 26.317,00 TL harçtan, alınması gereken 427,60 TL karar ve ilam harcının düşümü sonucu başkaca harç alınmasına yer olmadığına, kalan 25.889,40 TL harcın karar kesinleştiğinde ve talep halinde davacıya iadesine,
4-Davalı taraf kendisini vekille temsil ettirdiğinden Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca hesap ve takdir olunan 195.280,00 TL vekalet ücretinin davacıdan alınıp davalıya ÖDENMESİNE,
5-Davacı tarafından yapılan yargılama giderinin üzerinde bırakılmasına,
6-Davalı tarafından yapılan 100,00 TL yargılama giderinin davacıdan alınıp davalıya verilmesine,
7- Taraflarca yatırılan gider avansının kullanılmayan kısmının 6100 sayılı Yasanın 333. maddesi ile Yönetmeliğin 207. maddesi gereğince hükmün kesinleşmesinden sonra hesap numarası bildirilmiş ise elektronik ortamda hesaba aktarmak suretiyle; hesap numarası bildirilmemiş ise masrafı kalan paradan karşılanmak suretiyle PTT merkez ve işyerleri vasıtasıyla adreste ödemeli olarak yazı işleri müdürü tarafından iadesine,
Dair; taraf vekillerinin yüzüne karşı kararın tebliğinden itibaren 2 haftalık yasal süre içerisinde İstanbul Bölge Adliye Mahkemesinde istinaf yasa yolu açık olmak üzere oy birliğiyle karar verildi.06/06/2024
Başkan ...
¸e-imzalıdır
Üye ...
¸e-imzalıdır
Üye ...
¸e-imzalıdır
Katip ...
¸e-imzalıdır