T.C.
İSTANBUL
16. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2021/414 Esas
KARAR NO: 2022/86
DAVA: İstirdat (Ticari Satıma Konu Malın İadesi)
DAVA TARİHİ: 11/06/2021
KARAR TARİHİ: 09/02/2022
Mahkememizde görülmekte olan İstirdat (Ticari Satıma Konu Malın İadesi) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
TALEP : Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; ‘‘Müvekkili ile karşı taraf arasında 6361 sayılı Finansal Kiralama Kanunu çerçevesinde Finansal kiralama Faktoring ve ... ’nde ... yevmiye numarası ile tescil edilmiş, 04.05.2015 tarihli ... sözleşme numaralı ‘‘Düzenleme Şeklinde Finansal Kiralama Sözleşmesi’’nin akdedildiğini, alınan sözleşme ile mülkiyeti müvekkili şirkete ait olan; 1 adet 2015 model ... marka hasat makinası ... ve 1 adet 2015 model ... marka çapa makinası ... ’ nin davalı yana sözleşme gereği teslim edildiğini, ancak davalı tarafın Fiannsal kiralamadan kaynaklanan edim ve yükümlülüklerini yerine getirmediğini, Finansal kira bedellerini tam ve vadesinde ödemediğini, bunun üzerine müvekkili şirketçe vadesi gelen kira borçlarını, temerrüt faizini ve sözleşmeden kaynaklanan diğer borçlarını 60 günlük yasal sürede ödenmesinin talep edildiğini, aksi takdirde mezkur Finansal Kiralama Sözleşmesinin belirtilen süre sonunda fesh olunacağını, fesih ile birlikte finansal kiralama alacaklarının tamamının muaccel hale geleceğini ve finansal kiralamaya konu malların ... numaralı Finansal Kiralama Sözleşmesinin feshinden itibaren üç günlük süre içerisinde müvekkili şirkete iade etmesi gerektiğine ilişkin ... Noterliği 14.08.2020 tarih ve ... yevmiye numaralı ihtarnamenin keşide edildiğini, Kiracının ihtarnamede belirtilen yasal süre içerisinde Finansal Kiralamaya konu borçlarını tam ve eksiksiz olarak yerine getirmediğini ve sözleşme konusu malların iade ve teslim edilmediğini, bu nedenle dava konusu Finansal Kiralama Sözleşmesinin müvekkili şirket tarafından 6361 sayılı Finansal Kiralama Kanunu madde 3/1 gereğince haklı olarak fesh edildiğini, bunun üzerine haklarının zayi olmaması bakımından açacakları davada haklarının saklı kalması kaydıyla ... Asliye Ticaret Mahkemesinin 2021/... D.İş sayılı dosyasından ihtiyati tedbir kararının talep edildiğini, Sayın Mahkemenin söz konusu mallar üzerine ihtiyati tedbir vaazına karar verdiğini, 6361 sayılı Finansal Kiralama, Faktoring ve Finansman Şirketleri Kanunu’nun 23. Maddesi gereğince kiralanan malların mülkiyetinin müvekkili şirkete ait olduğunu, yine aynı yasanın 33. Maddesine göre kiracının sözleşmenin kiralayan tarafından feshi halinde finansal kirlama konusu mallarını iade etmekle yükümlü olduğunu, aleyhine tedbir istenen, sözleşmesi fesh olunmuş olmasına rağmen finansal kiralama konusu emtiaların bu güne kadar müvekkili şirkete teslim edilmediğini, Davacı vekili; mülkiyeti müvekkili şirkete ait olan 1 adet 2015 model ... marka hasat makinası ... ve 1 adet 2015 model ... marka çapa makinası ... üzerindeki davalının haksız ve kötü niyetli zilyetliğine son verilerek müvekkili şirkete aynen iadesine, mahkeme masrafları ile vekalet ücretinin davalı tarafa yükletilmesine’’ karar verilmesini talep etmiştir.
CEVAP: Davalıya çıkarılan tebligatların usulüne uygun olarak tebliğ edildiği, ancak herhangi bir cevap dilekçesi gönderilmediği anlaşıldı.
DELİLLER VE GEREKÇE: Dava; finansal kiralama sözleşmesine konu malın aynen iadesi istemine ilişkindir.
Taraf delillerinin ibraz edildiği, ... 10 ATM'nin 2021/... değişik iş sayılı dosyası uyap üzerinden celp ve tetkik edilmiştir.
Mahkememizce görevlendirilen bilirkişi ... marifetiyle hazırlanan 28/12/2021 tarihli bilirkişi raporunda özetle; ''...Davacı; ... A.Ş.’nin 2015-2016-2017-2018-2019-2020-2021 yıllarına ait ibraz edilen ticari defterlerinin tasdik bilgileri aşağıdaki gibidir.
Davacı; defterlerini 6102 sayılı TTK.m.64/3, VUK. M.182 uyarınca tutulması zorunlu olan 2015-2016- 2017-2018-2019-2020-2021 yıllarında E-Defter sistemine tabi olduğu, E-Defter sisteminde sadece Envanter Defterinin noter tasdikine tabi olduğu, davacının 2015-2016-2017-2018-2019-2020-2021 yıllarında envanter defteri açılış tasdikinin yasal süresi içerisinde yaptırılmış olduğu, bu itibarla HMK 222 md. ve 6102 sayılı TTK 64/3 madde gereğinde mevcut haliyle davacının 2015-2016-2017-2018-2019-2020-2021 yılları ticari defterlerinin lehine delil niteliğinin bulunduğunu, Davacının incelenen ticari defterlerinde davacı ile olan maliyet alacaklarını 2260000.0.0.00.1500420401 kodunda takip etmekte olduğu görülmüştür.
Davacının incelenen ticari defterlerinde davacı ile olan kira temerrüt alacaklarını ... kodunda takip etmekte olduğu görülmüştür.
Davacının incelenen ticari defterlerinde davacı ile olan masraf alacaklarını ... kodunda takip etmekte olduğu görülmüştür.
Dava konusunun; davacının, davalı ile olan uyuşmazlığının, taraflar arasındaki Finansal Kiralama Sözleşmesi kapsamındaki sözleşme konusu malların davacıya iadesi (istirdat) talebinden ibaret olduğunu, Davacı; defterlerini 6102 sayılı TTK.m.64/3, VUK. M.182 uyarınca tutulması zorunlu olan 2015-2016-2017-2018-2019-2020-2021 yıllarında E-Defter sistemine tabi olduğu, E-Defter sisteminde sadece Envanter Defterinin noter tasdikine tabi olduğunu, davacının 2015-2016-2017-2018-2019-2020-2021 yıllarında envanter defteri açılış tasdikinin yasal süresi içerisinde yaptırılmış olduğunu, bu itibarla HMK 222 md. ve 6102 sayılı TTK 64/3 madde gereğinde mevcut haliyle davacının 2015-2016-2017-2018-2019-2020-2021 yılları ticari defterlerinin lehine delil niteliğinin bulunduğunu, T.C. ... Asliye Ticaret Mahkemesinin 2021/... D.İş-2021/... K. sayılı kararı ile Sayın Mahkemece; ihtiyati tedbir talebinin 6100 sayılı HMK’nın 389 ve devam maddeleri uyarınca teminatsız olarak kabulü ile; Taraflar arasında düzenlenen finansal Kiralama Sözleşmesi gereğince mülkiyeti davacıya ait olan; ‘‘1 adet 2015 model ... marka hasat makinası ... ve 1 adet 2015 model ... marka GTİP:...’’ nin makine ve ekipmanları üzerine ihtiyati tedbir konulmasına, tedbiren malların yed-i emin sıfatıyla davacıya iadesine karar verildiğini, taraflar arasında, 29.04.2015 sözleşme tarihli ... sözleşme numarası ile düzenlenen Finansal Kiralama Sözleşmesinin ... tescil numarası ile 04.05.2015 tarihinde saat: 17:03’de 6361 Sayılı Finansal Kiralama, Faktoring ve Finansman şirketleri Kanunu 22. Maddesi gereğince Finansal Kiralama, Faktoring ve ... tarafından tescil edilen Finansal Kiralama Sözleşmesinin mevcut olduğunu, sözleşme kapsamında davacı ... A.Ş.’nin kiralayan, davalı ...’ın kiracı olduğunu, ...’ın müteselsil kefil olduğu, 28 sayfadan ibaret her sayfada tarafların ve kefillerin imzalarının bulunduğu Finansal Kiralama Sözleşmesinin dosya münderecatında mevcut olduğunu, davacının incelenen ticari defterlerine göre; dava tarihi (11.06.2021) itibari ile yukarıdaki ödeme planı çerçevesinde; 15.06.2020 tarihli 7. No.lu kira ödemesinin 115.782,54 TL tutarında olduğunu, ilgili kira ödemesine istinaden davalı tarafından kısmi olarak 40.000,00 TL tutarında ödeme yapıldığını, ilgili ödemenin takas mahsubu neticesinde 115.782,54 TL – 40.000,00 TL = 75.782,54 TL tutarında 7 no.lu kira taksit bedelinin ödenmediği ve 15.07.2020 tarih 8. No.lu 252,50 TL tutarında satış ödemesinin gerçekleştirilmediğini, dosya münderecatında yer alan; davacının davalı ile dava dışı muhataba gönderdiği ihtarnamede; davalı ve dava dışı muhataba sözleşme kapsamındaki borçların ihtarname tebliğinden itibaren 60 günlük süre içerisinde ödenmesinin, ödenmemesi halinde 6361 sayılı yasa ve sözleşme hükümlerine göre sözleşmenin feshedileceğinin ve finansal kiralama sözleşmesinin ilgili hükümleri gereğince sözleşmeye ekli faturalarda özellikleri yazılı mal ve/veya ekipmanları ihtarnamenin tebliğini müteakip 60 günlük yasal sürenin sonundan itibaren 3 gün zarfında sözleşmede yer alan adreste hazır bulundurmalarını, sözleşme konusu mal ve/veya ekipmanların tespit, muayene ve kontrolünü müteakip teslim alınacağı hususunda ihtarname gönderildiği, ilgili ihtarnameye istinaden dosya münderecatında; davalı ve dava dışı muhatabın ihtarnameye itiraz ve/veya ihtarnameye cevap verdiği hususunda bir veriye rastlanılmamış olmakla birlikte; ihtarname muhataplarının davalı ... – ... ile dava dışı ...’ın olduğu, ilgili ihtarname ekinde yer alan mazbatada hangi muhataba tebliğ edildiği hususunda açıklığın mevcut olmadığını, bu nedenle ilgili ihtarnamenin hangi muhataba tebliğ edildiği hususunda mazbatanın dava dosyasına sunulması gerektiğini, davacının ticari defterlerine göre; dava tarihi (11.06.2021) itibari ile davacının davalıdan; Kira 75.781,88 TL + Masraf 2.403,76 TL + Sigorta 9.319,66 TL = 87.505,30 TL alacaklı olduğu yönünde bakiyesinin bulunduğunu...'' mütalaa ettiği görülmüştür.
Huzurdaki dava; 6361 sayılı Finansal Kiralama Kanunu hükümlerine dayalı olarak açılmış olup; finansal kiralama konusu malın davalı kiracıdan alınarak davacı kiralayana verilmesi istemine ilişkindir.
Taraflar arasındaki 29/04/2015 tarih ve ... sözleşme numaralı finansal kiralama sözleşmesi ve 6361 sayılı Finansal Kiralama Kanunu'nun 22. maddesinin 2 .fıkrası uyarınca Düzenleme Şeklinde Finansal Kiralama Sözleşmesinin 6361 sayılı Kanun'un 33.maddesi hükmüne uygun olarak ve düzenleme şeklinde yapıldığı görülmüştür. Sözleşmede yazılı taşınır mal, kiralayan davacı tarafından kiracı davalıya teslim olunmuştur. Finansal Kiralama konusu mal, 6361 sayılı Kanun'un 23. maddesi gereğince kiralayan şirketin mülkiyetindedir. Anılan Kanun'un 24. maddesi hükmü gereğince de kiracı sözleşme süresinde finansal kiralama konusu malın zilyedi olup, malı sözleşmede öngörülen şart ve hükümlere göre özenle kullanmak zorundadır. 6361 sayılı Kanun'un 30. maddesine göre sözleşme süresinin dolması, 31.maddesi hükmüne göre de; sözleşmenin ihlali hallerinde, aynı Kanun'un 33.maddesi gereğince kiracı finansal kiralama konusu mal yahut malları, kiralayana derhal geri vermekle yükümlüdür.
Mahkememizce icra edilen yargılama ve tüm dosya kapsamından edinilen vicdani kanaat neticesinde; taraflar arasında akdedilen finansal kiralama sözleşmesi gereğince, davalı yana kiralanan ve teslim edilen emtiaların vadesi gelen ve ödenmeyen kira bedellerinin ödenmesi için keşide edilip tebliğ edilen ihtara rağmen davalı tarafça yasal 60 günlük süre içerisinde kira bedellerinden kaynaklanan borcun ödenmediği ve temerrüde düşüldüğü, davalı ticari defterlerinin ibraz edilmemekle ibrazdan kaçınılmış sayıldığı ve davacı tarafça akdin feshinin haklı nedene dayandığı, bu hali ile finansal kiralama kanunu ve finansal kiralama sözleşmesi gereğince; iadenin yasal koşullarının oluştuğu sübuta ermekle; davanın kabulü ile, davaya ve sözleşmeye konu emtiaların davalıdan alınarak davacıya aynen iadesine dair aşağıdaki şekilde hüküm kurmak gerekmiştir.
H Ü K Ü M : Gerekçesi açıklandığı üzere;
1-Davanın KABULÜ ile,
Dava ve finansal kiralama sözleşmesine konu 1 ADET 2015 MODEL ... ... MARKA HASAT MAKİNASI GTİP: ... , 1 ADET 2015 MODEL ... MARKA ÇAPA MAKİNASI GTİP:... emtiaların davalıdan alınarak davacıya aynen iadesine,
2-Hüküm altına alınan miktar üzerinden hesaplanan 2.049,30-TL ilam harcından peşin alınan 512,33-TL'nin mahsubu ile bakiye 1.536,97-TL ilam harcının davalıdan tahsili ile hazineye irat kaydına,
3-Davacı tarafından yatırılan 512,33-TL peşin harç ve 59,30-TL başvurma harcı olmak üzere toplam 571,63-TL'nin davalıdan tahsili ile davacıya verilmesine,
4-Davacı kendisini vekille temsil ettirdiğinden, karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesine göre hesaplanan 5.100,00 TL vekalet ücretinin davalıdan tahsili ile davacıya verilmesine,
5-Davacı tarafından yapılan 737,50-TL yargılama giderinin davalıdan tahsili ile davacıya verilmesine,
6-Taraflarca yatırılan gider avansının kullanılmayan kısmının 6100 sayılı Yasanın 333. maddesi ile Yönetmeliğin 207. maddesi gereğince hükmün kesinleşmesinden sonra hesap numarası bildirilmiş ise elektronik ortamda hesaba aktarmak suretiyle; hesap numarası bildirilmemiş ise masrafı kalan paradan karşılanmak suretiyle ... merkez ve işyerleri vasıtasıyla adreste ödemeli olarak yazı işleri müdürü tarafından iadesine,
Dair; davacı vekilinin yüzüne karşı, gerekçeli kararın tebliğinden itibaren iki hafta içerisinde mahkememize ya da mahkememize gönderilmek üzere istinaf dilekçesi sunulmak suretiyle ... Bölge Adliye Mahkemesi nezdinde istinaf kanun yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı.09/02/2022
Katip ...
¸e-imzalıdır
Hakim ...
¸e-imzalıdır