T.C.
İSTANBUL
16. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2021/443 Esas
KARAR NO: 2022/636
DAVA: İtirazın İptali
DAVA TARİHİ: 24/06/2021
KARAR TARİHİ: 21/10/2022
Mahkememizde görülmekte olan İtirazın İptali davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
TALEP: Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; davalıya ait ... plakalı aracın 03.06.2019-31.07.2019 tarihleri arasında müvekkilinin işletmesinde bulunan köprü ve otoyol gişelerinden defalarca geçiş ücreti ödemeksizin geçtiklerini, söz konusu ihlaller nedeni ile ücretlerin ödenmemesinden dolayı alacağın tahsili için müvekkili tarafından .... İcra Müdürlüğü'nün 2019/... Esas sayılı dosyasından icra takibi başlattığını, ancak takibe haksız olarak itiraz edildiğini ve takibin durduğunu beyanla itirazın iptali ile takibin devamına karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
CEVAP: Davalıya usulüne uygun tebligat yapılmış, ancak davaya karşı cevap dilekçesi sunulmadığı görülmüştür.
DELİLLER VE GEREKÇE: Dava; geçiş ihlali sebebine dayalı geçiş bedeli ile yasadan kaynaklı para cezasının ferileri ile birlikte tahsili amacı ile başlatılan icra takibine itirazın iptali istemine ilişkindir.
Davacı vekili tarafından ihlalli geçiş tablosu, geçiş bildirim sureti, geçiş görüntülerini içerir belgelerin ibraz edildiği, Karayolları 1 ve 4. Bölge Müdürlüğü yazı cevapları, araç tescil kayıtlarının, ticaret sicil kayıtları ile vergi kayıtlarının celp edildiği görülmüştür.
İtirazın iptali istemine konu .... İcra Dairesinin 2019/... esas sayılı takip dosyası uyap üzerinden celp ve tetkik edilmiş olup davacı tarafından davalı aleyhine 19.909,75 TL geçiş ücreti-para cezası, 312,15 TL faiz ve 56,19 TL KDV olmak üzere toplam 20.278,09 TL üzerinden takip başlatıldığı, takibe vâki itiraz üzerine takibin durduğu anlaşılmıştır.
Mahkememizce dosya kapsamına alınan bilirkişi ... tarafından hazırlanan raporda özetle;"... I. 6001 sayılı kanunun 30/7 maddesine göre 15 gün içerisinde ihlalli geçişler ödendiği takdirde gecikme cezası alınmayacağı hükmünün olduğu, bunun yanı sıra sürücülerin ... ve ... cihazlarını sürekli bakiyesi müsait tutmakla ve kontrol etmekle sorumlu olduğu,
II. Karayolları Genel Müdürlüğü Sitesinde ... ve ... ile ilgili açıklamalarda ... sistemlerinden geçiş ihlali yapılması durumunda; geçiş ihlali yapılan plaka üzerine 15(on beş) gün içinde ... veya ... abonesi olunması veya mevcut ... veya ... hesaplarında geçiş için yeterli bakiyesi olması durumunda cezalı geçiş ücreti uygulanmadığının duyurulduğu,
III. Davalının, .../... cihazında yeterli bakiye varken geçiş anında değişik sebeplerden ücret alınamadığında cihazın uyarı sinyali vermesi sonucunda 15 gün içerisinde yanlışlığı giderecek yeterli süresi olduğu, davalının değişik kanallardan sahipliğindeki araçların plaklarını sorgulayarak borç durumunu öğrenebileceği, .../... cihazını doğru bir şekilde kullanmak, çalışır vaziyetinde tutmak ve cihazlara bağlı hesaplarını her zaman müsait olarak tutma sorumluluğunda olduğu,
IV. 6001 Sayılı Kanun’ da ve işletme protokolünde hiçbir şekilde ihlalli geçiş gerçekleştiren araç sahiplerine SMS, e-posta, ihtarname veya herhangi bir şekilde bildirim yapma yükümlülüğü ile ilgili bir düzenlemenin bulunmadığı,
.../... işletmeciliğinin Bankacılık Kanunu kapsamında sunulan bir hizmet ve bu hizmetinde ayrı bir yetkilendirmeye ve lisansa tabi olduğu, Söz konusu hizmetler hâlihazırda bankalar ve benzer statüdeki ... tarafından yönetildiği, .../... hizmetleri çerçevesinde mevcut olan araç sahiplerinin abonelik ilişkileri de bu şirketler ile müşterileri arasında olduğu, işletici şirketlerin .../... hesaplarının bakiyesini göremediği, Bunun neticesi olarak da işletici firmaların ödemenin yapılıp yapılmadığına ilişkin işlem sorgusu (provizyon) anında bankalardan ve ... ’den gelen yanıt ile bağlı kaldıkları, araç sahiplerinin .../... abonesi konumunda oldukları, hesap bakiyelerinin uygun olup olmaması ve/veya işlemin gerçekleştirilip gerçekleştirilmemesi noktasında araç sahiplerinin sorumlu olduğu, araç sahiplerinin .../... hesaplarının yeterli olsa dahi çeşitli nedenlerle geçiş bedelinin alınmadığı durumlarda ihlalli geçiş tarihlerinde cezalar hakkında sorgulama yapılabilecek kanallar ve mobil uygulamalar üzerinden sorgulama yapılarak , 15 gün içerisinde pos cihazı, kredi kartı ve v. b. Yollara ödeme yapılabileceği,
VI. Davalının geçek kişi olduğu, davalının sahipliğindeki aracın yolcu naklinde kullanılan Otobüs tipi ticari araç olduğu,
VII. Davalının sahipliğinde olan ... plakalı araç ile 03.06.2019- 31.07.2019 tarihleri arasında 106 kez ... etiketinin bağlı olduğu hesapta yeterli bakiye olmaması nedeni ile geçiş bedelinin alınamadığı, ... bakiyesinin yeterli olmaması nedeni ile kara listeye alındığı, kara listeye alındıktan sonra yapılan geçişlerin ihlalli geçiş olarak kabul edildiği,
VIII. Davacının, İhlalli Geçiş listesinde görülen geçişlerin incelenmesi sonucunda, Davalının sahipliğinde olan 07ABU513 plakalı araç ile 03.06.2019- 31.07.2019 tarihleri arasında 106 kez ödemeksizin işletme hakkı davacı şirkette olan köprü ve otoyolundan ihlalli geçişler gerçekleştirdiği, davalının araçlarına 3.981,95 TL Geçiş Bedeli, yasa gereği dört katı Geçiş Cezası 15.927,80 TL olmak üzere toplam 19.909,75 TL tahakkuk ettirildiği, tahakkuk ettirilen borç tutarının .... İcra Müdürlüğü’nün 2019/... E. sayılı icra takip dosyasında talep edilen asıl alacak ile örtüştüğü,
IX. Davacının .... İcra Müdürlüğü’nün 2019/... E. sayılı icra takip dosyasında 21:08.2019 tarihinde 3.981,95 TL Geçiş Bedeli, yasa gereği dört katı Geçiş Cezası 15.927,80 TL olmak üzere toplam 19.909,75 TL asıl alacak, 312,15 TL işlemiş faiz, KDV Kanunu gereği 56,19 TL %18 KDV olmak üzere toplam 20.278,09 TL üzerinden icra takibi başlattığı, alacağın takip tarihinden itibaren yıllık %19,50 ticari faizi artan oranlarda talep ettiği... " yönünde mütalaada bulunulduğu görülmüştür.
Huzurdaki davada itirazın iptali istemine konu olan icra takibine dayanak alacağın, davacı tarafından işletilen köprü/otoyoldan araç maliki davalıya (gerçek kişi tacir) ait aracın ücret ödemeden geçiş yapması iddiasına dayalı olduğu saptanmış olup davalı /gerçek kişi tacirin takibe vâki itirazı üzerine huzurdaki davanın ikame edildiği anlaşılmıştır. Somut uyuşmazlığa tatbiki gereken 6001 sayılı Karayolları Genel Müdürlüğünün Teşkilat ve Görevleri Hakkında Kanun'un 30. maddesinin 5. fıkrasına göre; "4046, 3465 ve 3996 sayılı Kanunlar çerçevesinde işletme hakkı verilen veya devredilen otoyollar veya erişme kontrolünün uygulandığı karayollarından geçiş ücretlerini ödemeden geçiş yapan araç sahiplerinden, işletici şirket tarafından geçiş ücreti ödemeden giriş çıkış yaptığı mesafeye ait geçiş ücreti ile birlikte, bu ücretin dört katı tutarında ceza, genel hükümlere göre tahsil edilir. Ücretin dört katı fazlası olarak tahsil edilen ceza tutarının yüzde altmışı, tahsilini izleyen ayın yedinci günü mesai bitimine kadar, işletici şirket tarafından Hazine payı olarak, yıllık kurumlar vergisi yönünden bağlı olduğu vergi dairesine şekli ve içeriği Maliye Bakanlığınca belirlenen bir bildirimle ödenir. İşletici şirket tarafından Hazine payının eksik bildirilmesi veya hiç bildirilmemesi ya da bildirildiği halde süresinde ödenmemesi halinde, Hazine payının ödenmesi gerektiği tarih ile tahsil edildiği tarih arasında geçen süreye 6183 sayılı Kanunun 51 inci maddesine göre uygulanacak gecikme zammı ile birlikte ilgili vergi dairesince 6183 sayılı Kanun hükümlerine göre takip ve tahsil edilir." 6. fıkrasına göre; "4046, 3465 ve 3996 sayılı kanunlar çerçevesinde işletme hakkı verilen veya devredilen otoyollar veya erişme kontrolünün uygulandığı karayollarından ücretsiz geçiş yapan araçlar, işletici şirket tarafından bu maddenin yedinci fıkrasında öngörülen sürenin bitimini takip eden ilk iş gününde en yakın trafik kuruluşuna bildirilir." 7. fıkrasına göre; "Geçiş ücretlerini ödemeden geçiş yapanlardan, ödemesiz geçiş tarihini izleyen on beş gün içinde yükümlü olduğu geçiş ücretini usulüne uygun olarak ödeyenlere, bu maddenin birinci fıkrası ile beşinci fıkrasında belirtilen cezalar uygulanmaz." düzenlemesi câri olup araç maliklerinden geçiş ücreti ve ceza tutarının tahsil edileceği öngörülmüştür. Geçiş esnasında ödeme olmadığında veya ... yahut ... sisteminden provizyon alınamadığı takdirde gişe çıkışlarındaki bariyerler açılmadığından, davalı ücret ödemeden geçiş yaptığını bilmekte olup ... ve ... kartlarından para çekilmemesi halinde davalı geçiş ücretini ödemek zorundadır. (Emsal ilam: İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 17. Hukuk Dairesinin 2019/105 esas, 2022/389 karar sayılı kararı.)
Dosyada mübrez kamera/fotoğraf kayıtları, bildirim evrakları, Karayolları 1 ve 4. Bölge Müdürlüğü yanıtları, provizyon ve geçiş tablosu kapsamında huzurdaki davada, işletmesi davacıya ait köprü/otoyoldan davalının maliki olduğu aracın geçiş ihlali yaptığının sabit olduğu, aksinin tüm dosya kapsamında ispatlanamadığı, davalının araç maliki olmakla sorumluluğunun bulunduğu, nitekim anılı 6001 sayılı Kanun'un 30/5. fıkrasına göre araç maliklerinin geçiş ücretleri ve cezalardan sorumlu olduğu anlaşılmıştır. 6001 sayılı Kanun'un 30/5. fıkrasına göre araç maliklerinin geçiş ücretleri ve cezalardan sorumlu olduğu gibi anılan hükme göre tebliğ edilmesi dâhi öngörülmediğinden kanuni 15 günlük sürenin geçmesine müteakip mütemerrit olunmakla davacı alacağının sübut bulduğu anlaşılmıştır. Tüm bu nedenlerle; davacı yanın davalı taraftan takip tarihi itibariyle 19.909,75-TL asıl alacak, 312,15-TL işlemiş faiz, 56,19-TL faizin KDV'si (3065 sayılı Katma Değer Vergisi Kanunu 24. maddesi uyarınca) olmak üzere toplam 20.278,09-TL alacaklı olup bu tutar yönünden başlatılan icra takibine davalı takip borçlusunun vâki itirazının haksız olduğu sonucuna varılmıştır.
Son olarak icra inkar tazminatı yönünden inceleme yapılmış olup somut olayda takip konusu alacak miktarının tespiti yargılamayı gerektirmediğinden, bir başka ifade ile alacak, dava tarihi itibariyle likit ve muayyen olduğundan, davacının icra inkar tazminatı isteminin kabulüne karar verilmesi gerektiği (Emsal karar: İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 45. Hukuk Dairesi'nin 2020/1586 esas, 2020/80 karar sayılı kararı.) anlaşılmakla; davanın kabulüne dair aşağıdaki şekilde hüküm kurmak gerekmiştir.
H Ü K Ü M : Gerekçesi açıklandığı üzere;
1-Davanın KABULÜ ile,
... İcra Dairesinin 2019/... esas sayılı takip dosyasına davalı yanın itirazının iptali ile takibin aynen devamına,
2-Alacak likit olmakla alacağın %20'ine tekabül eden 4.055,61-TL icra inkar tazminatının davalıdan tahsili ile davacıya ödenmesine,
3- Kabul edilen dava değeri üzerinden hesaplanan 1.385,2 TL karar-ilam harcından, davacı tarafça peşin yatırılan 244,91 TL harcın mahsubu ile bakiye 1.140,29 TL harcın davalıdan tahsili ile Hazine'ye gelir kaydedilmesine,
3-Dava tam kabul ile sonuçlandığından, davacı tarafça yapılan 700,00 TL bilirkişi ücreti ile 105,90 TL posta ve tebligat gideri olmak üzere toplam 805,90 TL yargılama giderinin, davalıdan tahsili ile davacıya ödenmesine,
4- Davalı taraf yargılama gideri yapmadığından bu hususta bir karar verilmesine yer olmadığına,
5- Davacı taraf kendisini vekille temsil ettirdiğinden Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca hesap ve takdir olunan 9.200,00 TL vekalet ücretinin davalıdan alınıp davacıya ödenmesine,
6-Dava tam kabul ile sonuçlandığından, davalı lehine vekalet ücretine hükmedilmesine yer olmadığına,
7- Taraflarca yatırılan gider avansının kullanılmayan kısmının 6100 sayılı Yasanın 333. maddesi ile Yönetmeliğin 207. maddesi gereğince hükmün kesinleşmesinden sonra hesap numarası bildirilmiş ise elektronik ortamda hesaba aktarmak suretiyle; hesap numarası bildirilmemiş ise masrafı kalan paradan karşılanmak suretiyle ... merkez ve işyerleri vasıtasıyla adreste ödemeli olarak yazı işleri müdürü tarafından iadesine,
8- Davacı tarafça yatırılan 244,91 TL peşin harç ve 59,30 TL başvuru harcı olmak üzere toplam 304,21 TL'nin davalıdan tahsili ile davacıya ödenmesine,
9-Devletçe karşılanan 1.320,00 TL arabuluculuk ücretinin, davalıdan tahsili ile hazineye gelir kaydedilmesine,
Dair; davacı vekilinin yüzüne karşı, gerekçeli kararın tebliğinden itibaren iki hafta içerisinde mahkememize ya da mahkememize gönderilmek üzere istinaf dilekçesi sunulmak suretiyle ... Mahkemesi nezdinde istinaf kanun yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup, usulen anlatıldı.21/10/2022
Katip ...
e-imzalıdır
Hakim ...
¸e-imzalıdır