T.C.
İSTANBUL
16. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2021/635 Esas
KARAR NO: 2023/124
DAVA: Teslim/Değişim
DAVA TARİHİ: 25/09/2021
KARAR TARİHİ: 22/03/2023
YAZIM TARİHİ: 17/04/2023
Mahkememizde görülmekte olan Teslim/Değişim istemli davanın yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
TALEP : Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; taraflar arasında 07.08.2019 tarihinde ... için 1 adet dişlisiz makine daireli sistem asansörün yapım işiiçin sözleşme imzalandığını, davalı tarafından eski asansörün yenisi ile değiştirildiğini ve daha sonra 20.01.2020 tarihinde asansör bakım sözleşmesi imzalandığını, 2020 yılı için taraflarca aylık KDV dahil 336,00 TL olarak belirlendiğini, davalı tarafın 2021 yılı bakım hizmetine yüksek bir fiyat belirlediği için müvekkilinin bakım sözleşmesini yenilemediğini, bu hususun davalıya bildirildiğini, davalı şirketin 2021 yılı itibariyle hizmet vermeyi bu nedenle bıraktığını, müvekkilinin 2022 yılı itibariyle yeni bir yetkili servis firması ile bakım sözleşmesi imzaladığını, müvekkilinin yeni çalışmakta olduğu yetkili servis tarafından edinmiş olduğu bilgiler ışığında asansörün kumanda panosunun, kumanda tablosunun sözleşme ile belirlenen marka olarak takıldığı ancak sözleşmede belirtilmeyen ve müvekkilin bilgisi dahilinde olmayan ... sistem adı verilen şifreli bir sistem kurulduğu ve asansördeki arızaların tespitine onarımına yarayan her asansörde kullanılabilen el terminalinin bu asansörde kullanılamayacağı, asansörün kendisine özel olarak şifrelenmiş bir el terminali olduğunun tespit edildiğini, davalı şirketin müvekkile asansörde bakım ve onarım işlemlerini yaptığı dönemde de el terminalinin şifreli olduğuna dair herhangi bir bilgi vermediğini, sözleşmeye aykırı olarak ve müvekkilinin herhangi bir bilgisi olmadan davalı tarafından asansörün kumanda panosu, kumanda tablosu şifrelenmiş olup yeni yetkili servis asansördeki bakım ve arızalara müdahale edemediği gibi asansörün özelliklerinde de değişiklik yapılamamakta ve müvekkilinin mağduriyetinin arttığını, sözleşmeye aykırılığın giderilmesi gerekirken davalı el terminalinin tesliminin ücretsiz yapılamayacağı gibi 1250 EURO tutarında bir fahiş fiyat belirleyerek müvekkilinden haksız kazanç elde etmeye çalışıldığını, davalının kötü niyetli davranarak müvekkilinin zarara uğramasına neden olduğunu, müvekkilinin zaten asansörün yapım işi için davalı tarafa 138.000 TL ödeme yaptığını, bu ödeme ile asansörün bütün kullanım ve mülkiyet hakkının müvekkiline geçtiğini, yapılması için bedeli ödenen bir ürünün kullanımının devamını sağlamaya yönelik olan bakım ve onarım işlemlerinde kullanılacak parçanın şifreleme yoluyla tek hale getirilmesi doğal olarak kullanılan parçayı üründen ayrı değil ürünle bir bütün hale getirdiğini , davalı tarafın şifreleme işlemini gerçekleştirmemiş olsa idi taraflarından ücretsiz olarak el terminali isteme gibi bir durumun olmayacağını ancak parçanın şifrelenmiş olmasının terminali asansör ile bütün hale getirdiğinden el terminalinin sözleşmenin içeriğine dahil olduğunu, taraflarınca davalıya şifreli el terminalinin teslimi veya kumanda panosunun sözleşmede belirtildiği gibi şifresiz olarak değiştirilmesi amacıyla Bakırköy 40. Noterliğinin 22.06.2021 tarihli 12404 yevmiye numaralı ihtarnamesi keşide edildiğini, ancak davalının seçimlik haklardan hiçbirini kullanmadığını, sözleşmeye aykırılıkta ısrarcı davrandığını ve yükümlülüklerini yerine getirmediğini beyanla şifreli el terminalinin taraflarına ücretsiz bir şekilde teslimine karar verilmesini, mahkeme aksi kanaatte ise kumanda panosunun ve zorunlu olarak beraber çalışan kumanda tablosunun sözleşmedeki özelliklerde marka ve kalitede şifresizi ile değiştirilmesine, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davalı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
CEVAP: Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; müvekkilinin sözleşmeden doğan borçlarını eksiksiz bir şekilde ifa ettiğini, bu nedenle davanın reddine karar verilmesi gerektiğini, müvekkili ile davacı arasında, 138.000,00 TL karşılığında 1 adet dişlisiz makine daireli sistem asansörün teslim ve montajı için 7.8.2019 tarihinde sözleşme kurulduğunu, anılan sözleşme uyarınca yapılan asansörün tüm imalat, dizayn ve uygulamalarının müvekkiline ait olduğunu, söz konusu asansörün komponentleri sertifikalı ürünler olduğunu ve bunların asansöre özel olarak müvekkili şirket tarafından imal edildiğini, kumanda tablosunun "Arkel Integra" olduğu sözleşmede belirlendiğini ve asansörün, TPE nezdinde 2005/ ... Başvuru numarası ile müvekkili adına tescilli " ... " markalı olduğu sözleşmede açıkça yer aldığını, davacının talep ettiği ürünlerin yalnızca yetkili servisler tarafından işletilebilir nitelikte olduğunu ve talep edildiği takdirde bedeli mukabilinde her zaman temin edilebileceğini, müvekkili ile davacının kurmuş olduğu 07/08/2019 tarihli sözleşmenin ani ifalı sözleşme niteliğinde olduğunu, sözleşmede kararlaştırılan edimlerin tümünün müvekkili tarafından eksiksiz bir şekilde ifa edilerek davacının sözleşmeye olan çıkarının gerçekleştiğini, sözleşmeden sonra müvekkili ile davacı arasında asansör bakım sözleşmesi kurulduğunu, müvekkilinin bu süre zarfında asansörün bakım ve gerektiğinde onarım işlemlerini sözleşmeye uygun bir şekilde eksiksiz yerine getirdiğini, esasen müvekkilinin dava konusu ve eski asansörün yaklaşık 10 yıldır bakım ve onarım hizmetlerini gerçekleştirmekte olduğunu, bütün bu süre zarfında hizmet bedeline yalnızca yıllık olağan artışlar eklendiğini, el terminalinin piyasa koşullarına uygun bedeli üzerinden satıldığını, davacı tarafın hiçbir şekilde sulhe girişmeden doğrudan ihtarname yoluyla ücretsiz el terminali ve yeni kumanda panosu elde etmeye çalıştığını, haksız ve kötüniyetli taleplere karşı ... Noterliği'nin 29/06/2021 tarihli ihtarnamesi keşide edildiğini ve bedeli mukabilinde taleplerin yerine getirileceğinin davacıya açıkça bildirildiğini, buna rağmen davacı tarafın işbu hukuka aykırı ve mesnetsiz davayı ikame etmekle haksız kazanç elde etmeye çalıştığını beyanla davanın reddini savunmuştur.
DELİLLER VE GEREKÇE: Dava; şifreli el terminalinin ücretsiz şekilde teslimi aksi halde kumanda panosunun/ kumanda tablosunun sözleşmedeki özelliklerde marka ve kalitede şifresizi ile değiştirilmesi istemine ilişkindir.
Taraflar arasındaki 07/08/2019 tarihli sözleşme, 20/01/2020 tarihli asansör bakım sözleşmesi, .... Noterliğinin 22/06/2021 tarihli ... yevmiye numaralı ihtarnamesi, Bakım ve onarım hizmetine dair faturalar ile ... Noterliğinin, 29/06/2021 tarihli ve ... yevmiye numaralı ihtarnamesinin ibraz edildiği görülmüştür.
Mahkememizce dosyamız kapsamına alınan makine mühendisi bilirkişi ... tarafından hazırlanan raporda özetle; "... DEĞERLENDİRME:
1.Davaya konu ürünlerin davacıya sağlam olarak teslim edildiği, kartlara konulan şifrenin asansörün güvenliği için ve asansöre yetkisiz kişilerin müdahale etmesinin engellemeye yönelik olduğu, şifrenin bulunmasının satılan malı ayıplı hale getirmediği ,
2. ... San. ve Tic. Ltd. Şti. firması ... Yönetçiliğin asansör tesisin bakımını 10 yıl boyunca düzenli olarak yaptığı belirlenmiştir.
3. Boğaziçi han yöneticisi ... yeni çalışmakta olduğu yetkili servis tarafından edinmiş olduğu bilgiler ışığında asansörün kumanda panosunun, kumanda tablosunun sözleşme ile belirlenen marka olarak takıldığı ancak sözleşmede belirtilmeyen ve bilgisi dahilinde olmayan ... sistem adı verilen şifreli bir sistem kurulduğu ve asansördeki arızaların tespitine, onarımına yarayan her asansörde kullanılabilen el terminalinin bu asansörde kullanılamayacağı, asansörün kendisine özel olarak şifrelenmiş bir el terminali ile donatıldığı anlaşılmıştır.
4. Dosya içeriğinde ... Ltd. Şti. Firması arasında 1 adet 9 duraklı 320 kg kapasiteli dişlisiz makine daireli Asansör tesisi yapım sözleşmesi imza altına alınmış ve bu sözleşme içeriğinde Asansör kumanda tablosu ... dahili invertörlü tam elektronik sistemli toplama kumandalı, elektronik kart üzerindeki ekran vasıtası ile arıza ve parametrelerin izlenebildiği nitelikte olduğu ancak sözleşme içeriğinde özel şifreli olarak tasarlanacağı açık olarak belirtilmediği ve müşteriye bu konuda bilgi verilmediği anlaşılmıştır.
5. Davalı şirket, davacı tarafa asansörde bakım ve onarım işlemlerini yaptığı dönemde de el terminalinin şifreli olduğuna dair herhangi bir bilgi vermediği, sözleşmeye aykırı olarak ve davacı tarafın bilgisi olmadan davalı tarafın asansörün kumanda panosu ana kart yazılımını şifreleyerek yeni yetkili bakım servisin asansördeki bakım ve arızalara müdahale etmesi engellenmiş olduğu anlaşılmıştır. ... San. ve Tic. Ltd. Şti. firması ... ile yaptığı bakım sözleşmesi sonuçlandığı tarihten itibaren montajını yaptığı asansör tesisindeki şifreyi kaldırarak sözleşmede açık olarak belirtilmediğinden dolayı şifresiz olarak davacı tarafa teslim etmesi kanaati hasıl olmuştur.
SONUÇ VE KANAAT:
Yukarıda yapılan açıklamalar muvacehesinde, tarafların itirazları, dosyaya ibraz edilen belgeler, asansörle ilgili standart ve yönetmeliklerin incelenmesi sonucunda,
1.El terminalinin asansörün asli parçası olmadığı,
2.El terminalinin şifreli olmasının sözleşme şartlarına aykırılık teşkil ettiği,
3.Asansör tesisinin sözleşmeye uygun olarak şifresiz haliyle davacı tarafa teslim etmesi..." yönünde mütalaada bulunulduğu görülmüştür.
Davacı vekilinin tahkikat aşamasında 02/11/2022 tarihli beyan dilekçesi ile kumanda panosu ve kumanda tablosunun davacı tarafça değiştirilmek zorunda kalındığını, işbu işlemler karşılığında dava dışı 3. şirkete 30.090,00 TL ödeme yapıldığını, bu nedenle 30.090,00 TL’nin işleyecek ticari faizi ile birlikte davacıya ödenmesine karar verilmesini talep ettiği görülmüştür.
Huzurdaki davanın tarafları arasında 07/08/2019 tarihli ... için 1 adet dişlisiz makine daireli sistem asansörünün yapım işine dayalı sözleşmenin akdedildiği, davalının yüklenici, davacının iş sahibi olduğu, sözleşmeye konu asansörün davacıya teslim edildiği, iş bedelinin davalıya ödendiği ve asansör bakım sözleşmesi kapsamında 01/01/2020 - 31/12/2020 dönemi arasında davalı tarafça bakım/onarım hizmetinin verildiği hususlarında ihtilaf bulunmadığı saptanmıştır. Davacı tarafından; 2021 yılında bakım sözleşmesini yenilenmediği, yeni çalışmakta olduğu yetkili servis tarafından edinmiş olduğu bilgiler ışığında asansörün kumanda panosunun, kumanda tablosunun sözleşme ile belirlenen marka olarak takıldığı ancak sözleşmede belirtilmeyen ve davacının bilgisi dahilinde olmayan mot sistem adı verilen şifreli bir sistem kurulduğu ve asansördeki arızaların tespitine onarımına yarayan her asansörde kullanılabilen el terminalinin bu asansörde kullanılamayacağı, asansörün kendisine özel olarak şifrelenmiş bir el terminali olduğunun tespit edildiğinin beyan edildiği, şifreli el terminalinin teslimini mümkün değilse kumanda panosunun sözleşmeye uygun hale getirilmesini davalıdan talep etmesine rağmen davalı yanın el terminalinin tesliminin ücretsiz yapılamayacağını beyan etmesi nedeni ile huzurdaki davanın ikame edildiği anlaşılmıştır. Davalı tarafın ise sözleşme konusu asansörün komponentlerinin sertifikalı ürünler olup bunların asansöre özel olarak davalı şirket tarafından imal edildiğini, kumanda tablosunun "... olduğunun sözleşmede belirlendiği ve asansörün, ... nezdinde 2005/ ... Başvuru numarası ile davalı adına tescilli "..." markalı olduğunun sözleşmede açıkça yer aldığını, davacı tarafın, sözleşmeye dayanarak el terminali ve yeni bir kumanda panosu talep etmekte ise de taraflar arasında akdedilen sözleşme ile kararlaştırılmamış olan ve bedeli de bu sözleşme bedeline yansıtılmamış olan ürünün asli unsur olduğunu kabul etmenin söz konusu olamayacağını beyan etmekle davanın reddini savunduğu görülmüştür. İddia ve savunmanın tetkiki neticesinde ihtilaf noktasını oluşturan yanlar arasındaki uyuşmazlığın; şifreli el terminalinin asansörün asli parçası olup olmadığı, el terminalinin şifreli olmasının sözleşme şartlarına aykırılık teşkil edip etmediği, sözleşmede betimlenen özellikler ve davaya konu ekipmanın asansörün asli parçası olup olamayacağı değerlendirmelerine göre asansör şifreli el terminalinin ücretsiz bir şekilde teslimi aksi halde kumanda panosunun ve kumanda tablosunun şifresizi ile değiştirilmesine yönelik isteme kanuni düzenlemeler ışığında cevaz verilmesinin mümkün olup olmadığı hususlarında toplandığı saptanmıştır.
Her ne kadar davacı vekilinin tahkikat aşamasında 02/11/2022 tarihli beyan dilekçesi ile kumanda panosu ve kumanda tablosunun davacı tarafça değiştirilmek zorunda kalındığını, işbu işlemler karşılığında dava dışı 3. şirkete 30.090,00-TL ödeme yapıldığını, bu nedenle 30.090,00-TL’nin işleyecek ticari faizi ile birlikte davacıya ödenmesine karar verilmesini talep ettiği görülmüş ise de kumanda panosu ve kumanda tablosunun değişiminden kaynaklı 30.090,00-TL’nin tahsiline dayalı anılı istem yönünden usulüne uygun harçlandırılmış/ ıslah edilmiş dava bulunmadığından anılı talep yönünden karar tesisine yer olmadığına dair karar verilmesi gerekmiştir. Bu nedenle yargılama kapsamında dava dilekçesindeki talepler ve savunmalar yönünden inceleme yapılmıştır. Mahkememizce teknik bilirkişi marifeti ile rapor alınmış ve el terminalinin asansörün asli parçası olmadığı tespit edilmiştir. Anılı tespite taraflarca herhangi bir itirazın ileri sürülmediği görülmüştür. Ayrıca asansörün kumanda panosunun, kumanda tablosunun sözleşme ile belirlenen marka olarak takıldığı hususu davacının da kabulünde olup sözleşmeye konu asansörün asli parçası olmayan el terminalinin ücretsiz şekilde teslimine cevaz verilmesini mümkün kılan kanuni ve sözleşmesel dayanak bulunmadığından işbu talebin reddine karar verilmesi gerekmiştir. Terditli talep yönünden ise kumanda tablosunun "... " olduğunun sözleşmede belirlendiği ve asansörün, TPE nezdinde ... başvuru numarası ile davalı adına tescilli "... " markalı olduğunun sözleşmede açıkça yer aldığı, kumanda panosu ve tablosunun sözleşmeye uygun olduğunun davacının da kabulünde olduğu, davacının tacir olmakla basiretli bir iş adamı gibi hareket etmekle yükümlü olup Tüketicinin Korunması Hakkındaki Kanun hükümleri kapsamında tüketici olarak kabulünün mümkün olamayacağından tüketici lehine hükümlerin tatbikine yer olmadığı, kartlara konulan şifrenin asansörün güvenliği için ve asansöre yetkisiz kişilerin müdahale etmesini engellemeye yönelik olduğunun teknik inceleme ile tespit edilmekle şifrenin mevcudiyetinin sözleşmeye aykırılık teşkil etmeyeceğinden dolayı kumanda panosunun/ tablosunun sözleşmedeki özelliklerde marka ve kalitede şifresizi ile değiştirilmesine yönelik taleplerine cevaz verilmesini mümkün kılan kanuni ve sözleşmesel dayanak bulunmadığından işbu taleplerin de reddine dair karar verilmesi gerekmiştir. Tüm bu gerekçeler ışığında; davacı yanın şifreli el terminalinin ücretsiz teslimi ile terditli talebi olan kumanda panosunun/ tablosunun sözleşmedeki özelliklerde marka ve kalitede şifresizi ile değiştirilmesine yönelik taleplerinin reddine, kumanda panosu ve kumanda tablosunun değişiminden kaynaklı 30.090,00-TL'nin tahsili beyan dilekçesi ile talep edilmiş ise de, anılı istem yönünden usulüne uygun harçlandırılmış/ıslah edilmiş dava bulunmadığından anılı talep yönünden karar tesisine yer olmadığına dair aşağıdaki şekilde hüküm kurulması gerekmiştir.
H Ü K Ü M : Gerekçesi açıklandığı üzere;
1-Davacı yanın şifreli el terminalinin ücretsiz teslimi ile terditli talebi olan kumanda panosunun/ tablosunun sözleşmedeki özelliklerde marka ve kalitede şifresizi ile değiştirilmesine yönelik taleplerinin reddine,
2-Kumanda panosu ve kumanda tablosunun değişiminden kaynaklı 30.090,00-TL'nin tahsili beyan dilekçesi ile talep edilmiş ise de, anılı istem yönünden usulüne uygun harçlandırılmış/ıslah edilmiş dava bulunmadığından anılı talep yönünden karar tesisine yer olmadığına,
3-Alınması gereken 179,90 TL karar ve ilam harcından, davacı tarafça peşin olarak yatırılan 59,30 TL'nin düşümü sonucu kalan 120,60 TL'nin davacıdan tahsili ile Hazine'ye gelir kaydına,
4- Davalı taraf kendisini vekille temsil ettirdiğinden Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca hesap ve takdir olunan 9.200,00 TL vekalet ücretinin davacıdan alınıp davalıya ödenmesine,
5-Davacı tarafından yapılan yargılama giderlerinin kendi üzerinde bırakılmasına,
6-Davalı tarafından yapılmış yargılama gideri bulunmadığından bu konuda hüküm kurulmasına yer olmadığına,
7- Taraflarca yatırılan gider avansının kullanılmayan kısmının 6100 sayılı Yasanın 333. maddesi ile Yönetmeliğin 207. maddesi gereğince hükmün kesinleşmesinden sonra hesap numarası bildirilmiş ise elektronik ortamda hesaba aktarmak suretiyle; hesap numarası bildirilmemiş ise masrafı kalan paradan karşılanmak suretiyle ... merkez ve işyerleri vasıtasıyla adreste ödemeli olarak yazı işleri müdürü tarafından iadesine,
8-Devletçe karşılanan 1.320,00 TL arabuluculuk ücretinin, davacıdan tahsili ile hazineye gelir kaydedilmesine,
Dair; taraf vekillerinin yüzüne karşı, gerekçeli kararın tebliğinden itibaren iki hafta içerisinde mahkememize ya da mahkememize gönderilmek üzere istinaf dilekçesi sunulmak suretiyle ... Mahkemesi nezdinde istinaf kanun yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup, usulen anlatıldı. 22/03/2023
Katip ...
¸e-imzalıdır
Hakim ...
¸e-imzalıdır