T.C.
İSTANBUL
16. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2021/637 Esas
KARAR NO: 2024/22
DAVA: İstirdat (Ticari Satımdan Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ: 27/09/2021
KARAR TARİHİ: 16/01/2024
Mahkememizde görülmekte olan İstirdat (Ticari Satımdan Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; Davaya konu çekin dava dışı ... Ltd. Şti tarafından müvekkili bankanın ... Şubesine teminat olarak depo edilmek sureti ile tevdi edildiğini, ancak şube içerisi kontrol edildiğinde çekin bulunulmadığını, çekin zayi olması sebebi ile ....ATM'nde 2019/... esas sayılı dosyasının hasımsız olarak açıldığını, muhatap bankaya yazılan müzekkere cevabında söz konusu çekin 31/01/2019 tarihinde davalı ... ... tarafından ibraz edilip tahsilatın gerçekleştiği bilgisini verdiğini, bu nedenle ....ATM'nin istirdat davası için taraflarına süre verdiğini, çekin istirdatı için ....ATM'nin 2019/... esas sayılı dosyasının açıldığını, ....ATM ise 22/01/2020 tarihinde 2020/... karar sayılı kararı ile dava şartı yokluğundan davanın reddine karar verdiğini, usuli eksikliğin tamamlanması amacı ile arabuluculuk başvurusu gerçekleştirildiğini ve davalı ile uzlaşma sağlanamadığından iş bu davanın açılmasının hasıl olduğunu, dosyanın çekin borçlusu olan ... Tic. Ltd. Şti'ne ihbarını talep ettiklerini, davanın kabulünü , çekin istirdatını, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davalı yana hükmedilmesini arz ve dava etmiştir.
Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; Müvekkilinin mezkur çeki yıllar önce hatırladığı kadarı ile ... unvanlı şirketten ciro yolu ile aldığını ve sonrasında bankaya ibraz ederek çekin bedelini tahsil ettiğini, müvekkili çeki ibraz ettiğinden herhangi bir ödeme yasağı veya başkaca bir durum ile karşılaşmadıklarını ve çek bedelini tahsil ettiklerini, müvekkilinin düzgün bir ciro silsilesi ile iktisap ettiğini , çeke ilişkin olarak uydurmadan ibaret beyanlar ile ikame edildiğini, davacının bu şekilde asılsız beyanlar ile dava ikame edilmesinin tek nedeni temelinde çeki iade etmiş olduğu ... Ltd. Şti'nin sonradan borca batık duruma düşmesi , davacı bankanın bu şirketten alacağının bulunması ... Ltd. Şti'nden borcun tahsil imkanının bulunmaması olduğunu, davacı bu şirketten alacağını tahsil edemeyeceğini anladığını ve bu şekilde bir asılsız beyan ile mezkur çek bedelini tahsil etme şeklinde gayri yasal bir yola başvurduğunu belirterek işbu davanın reddini, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davacı yana hükmedilmesini arz ve beyan etmiştir.
TAHKİKAT, DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE;
Dava; davaya konu senedin teminat senedi olarak davacı yana verildiği ve davacı yanca kaybedildiğinden bahisle çekin istirdatı istemine ilişkindir.
Muhatap bankadan celbedilen kayıtlar ve ibraz bilgileri uyarınca davaya konu çekin keşidecisinin ... ... Ltd. Şti, lehtarının ve ilk cirantanın ... , sonraki cirantaların ... Nakliye, ... Makine ve davacı banka olduğu, davacı bankanın cirosu üzerine iptal yazıldığı, sonrasında ... Ltd. Şti ve davalının yer aldığı , senet bedelinin 100.000 TL, tarihinin 30.01.2019 olduğu görülmüştür.
Bilirkişi ... tarafından düzenlenen 24/05/2022 tarihli bilirkişi raporunda özetle;
''..Davalı yan vekili tarafından davalının tacir olmadığından bahisle incelemeye herhangi bir defter sunmayacakları beyan edilmiştir.
Davaya konu ... Bankası ... Şubesine ait ... numaralı çek, davacı ... A.Ş'nin ticari defter ve belgeleri ibraz edilmediği için incelenememiş ve ticari defterlerinde kayıtlı olup olmadığı , dava dışı ... Ltd. Şti'ne iade edilip edilmediği hususu tespit edilememiştir.
Tarafların inkar tazminatı ve diğer benzeri taleplerinin Sayın Mahkemenizin takdirleri içerisinde kaldığı, kanaat ve sonucuna varılmıştır. "şeklinde mütalaada bulunmuştur.
Bilirkişi ... tarafından düzenlenen 08/02/2023 tarihli bilirkişi ek raporunda özetle;
''......Asliye Ticaret Mahkemesi 22/01/2020 tarihinde 2020/... Karar sayılı kararı ile ; HMK 114/2 ve HMK 115/2 maddeleri gereği davanın usulden ve Arabuluculuk dava şartı nedeniyle dava şartı yokluğundan davanın reddine karar verildiği görülmektedir.
Davacı yan vekili ... ile yapılan görüşmeler neticesinde Av. ... tarafından davacı ... Bankasına iletilen maillere iş bu rapor tarihine kadar davacı yan tarafından olumlu dönüş yapılmadığından davaya konu ... Bankası ... Şubesine ait ... numaralı çek , davacı ... A.Ş'nin ticari defter ve belgeleri ibraz edilmediği için incelenememiş ve ticari defterlerinde kayıtlı olup olmadığı , dava dışı ... Tic. Ve San. Ltd. Şti'ne iade edilip edilmediği hususu tespit edilememiştir.
Tarafların inkar tazminatı ve diğer benzeri taleplerinin Sayın Mahkemenizin takdirleri içerisinde kaldığı, kanaat ve sonucuna varılmıştır. "şeklinde mütalaada bulunmuştur.
Yargılama kapsamında toplanan tüm delillerin değerlendirilmesi sonucunda; Davacının, davaya konu senedin teminat senedi olduğu ve davacı uhdesinde iken kaybolduğu iddiası ile senedin istirdatı istemi ile eldeki davayı ikame ettiği, senedin teminat senedi olduğuna ilişkin iddianın Yargıtay yerleşik içtihatlarında belirtildiği üzere, neyin teminatı olarak verildiğinin ya senet önündeki veya arkasındaki yazılar ya da ayrı bir belge ile kanıtlanması gerektiği, bu anlamda senet üzerinde bir ibare bulunmadığı, davacı tarafın bilirkişi ile yaptığı yazışmalarda görüldüğü üzere davacı banka kayıtlarına ulaşılamadığı, merkezden herhangi bir bilgi ve belgenin temin edilemediği hususunun bildirildiği, bu nedenle banka kayıtlarının incelenemediği, yine muhatap banka tarafından sunulan kayıtlarda görüldüğü üzere davacının cirosunun iptal edildiği, TTK'nın 792. maddesi uyarınca; “Çek herhangi bir suretle hamilin elinden çıkmış bulunursa ister hamile yazılı ister ciro yoluyla devredilebilen bir çek sözkonusu olup da hamil hakkını 790. maddeye göre ispat etsin, çek eline geçmiş yeni hamil ancak çeki kötü niyetle iktisap etmiş olduğu veya iktisapta ağır kusuru bulunduğu takdirde o çeki geri vermekle yükümlüdür.” hükmü geçerli olmakla ispat yükü davacı taraf üzerinde olup, davacının çekin rızası hilafına elinden çıktığını ve çeki elinde bulunduran şahsın kötüniyetli veya iktisabında ağır kusurlu olduğunu ispat etmesi gerektiği, bu hali ile tüm dosya kapsamında davalının çekleri iktisapta bile bile borçlunun zararına hareket ettiği ve iktisabında kötü niyetli olduğu iddiasının kanıtlanamadığı, davacı tarafın banka kayıtlarını sunmadığı, çekin ciro silsilesinde şeklen kopukluk bulunmadığı, davalı şirketin şeklen yetkili hamil olduğu, davacının yemin deliline de dayanmadığı anlaşılmakla ispatlanamayan davanın reddine dair aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
H Ü K Ü M : Gerekçesi açıklandığı üzere;
1-Davanın REDDİNE,
2-Davacı tarafından yatırılan 1.707,75-TL peşin harçtan alınması gereken 427,60-TL harcın mahsubu ile fazla yatan 1.280,15-TL nin karar kesinleştiğinde talep halinde davacıya iadesine,
3-Davacı tarafça yapılan yargılama giderinin üzerinde bırakılmasına,
4-Davalı kendisini vekille temsil ettirmiş olmakla, karar tarihinde yürürlükte bulunan A.A.Ü.T. göre hesaplanan 17.900,00-TL ücreti vekaletin davacıdan tahsili ile davalıya verilmesine,
5-Yargılama giderlerinden sayılan 1.320,00-TL arabuluculuk ücretinin davacıdan alınarak Hazineye gelir kaydına,
6-Taraflarca yatırılan gider avansından kullanılmayan kısmın karar kesinleştiğinde ve talep halinde yatıran tarafa iadesine,
Dair, tarafların yüzüne karşı , gerekçeli kararın tebliğinden itibaren iki hafta içerisinde mahkememize ya da mahkememize gönderilmek üzere istinaf dilekçesi sunulmak suretiyle ... Mahkemesi nezdinde istinaf kanun yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı.16/01/2024
Katip ...
¸e-imzalıdır
Hakim ...
¸e-imzalıdır