T.C.
İSTANBUL
16. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2021/675 Esas
KARAR NO: 2022/750
DAVA: İtirazın İptali
DAVA TARİHİ: 13/10/2021
KARAR TARİHİ: 07/12/2022
Mahkememizde görülmekte olan İtirazın İptali davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
TALEP : Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; davalıya ait ... plakalı aracın 13.01.2019-14.05.2019 tarihleri arasında müvekkili şirkete ait köprü ve otoyollardan defalarca ücret ödemeksizin geçtiğini, yasal süresi içerisinde de geçiş bedellerini ödemediğini, geçiş ücretlerinin tahsili amacıyla asıl alacak geçiş bedeli , işlemiş faiz, ceza bedeli, faiz KDV si olmak üzere toplam 13.783,71 TL üzerinden .... İcra Müdürlüğü'nün 2019/... Esas sayılı dosyası üzerinden icra takibi başlatıldığını, davalı tarafça takibe itiraz edildiğini ve icra takibinin durduğunu beyanla itirazın iptali ile, takibin devamına karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
CEVAP: Davalıya usulüne uygun tebligat yapıldığı, ancak davaya karşı cevap dilekçesi sunulmadığı görülmüştür.
DELİLLER VE GEREKÇE: Dava; geçiş ihlali sebebine dayalı geçiş bedeli ile yasadan kaynaklı para cezasının ferileri ile birlikte tahsili amacı ile başlatılan icra takibine itirazın iptali ve icra inkar tazminatı istemine ilişkindir.
Davacı vekili tarafından ihlalli geçiş tablosu, geçiş bildirim sureti, geçiş görüntülerini içerir belgelerin ibraz edildiği, Karayolları 1 ve 4. Bölge Müdürlüğü yazı cevapları, araç tescil kayıtlarının celp edildiği görülmüştür.
İtirazın iptali istemine konu ... İcra Dairesinin 2019/... esas sayılı takip dosyası uyap üzerinden celp ve tetkik edilmiş olup davacı tarafından davalı aleyhine 12.033,25 TL geçiş ücreti ve para cezası, 1.483,44 TL faiz ve 267,02 TL KDV olmak üzere toplam 13.783,71 TL üzerinden takip başlatıldığı, takibe vâki itiraz üzerine takibin durduğu anlaşılmıştır.
Davalı yanın icra müdürlüğünün yetkisine vaki itirazının tetkikinde; İİK'nın 50. maddesi atfı kapsamında tatbiki gereken HMK'nın 10 ve TBK'nın 89. maddeleri gereğince davacı yanın adresi itibari ile İstanbul İcra Müdürlüklerinin yetkili olduğu anlaşılmakla; yerinde görülmeyen yetki itirazının reddine karar verilerek yargılamaya devam edilmiştir.
Mahkememiz dosya kapsamına alınan elektrik mühendisi bilirkişi ... tarafından hazırlanan raporda özetle; "...Davalıya ait, Rapor ekindeki listeye konu 346T9338 plakalı aracın 13.01.2019- 14.05.2019 tarihler arasındaki ihlalli geçişleri dosya kapsamına CD içerisinde sunulmuş olup, rapor Ek-1 içeriğinde de görülebileceği üzere genel itibariyle; YETERSİZ BAKİYELİ GEÇİŞLER NEDENİYLE KARA LİSTEYE ALINAN ... İLE - YETERSİZ BAKİYE kaynaklı nedenlerle ihlalli geçişlere sebebiyet verildiği (bakiye yetersizliğine bağlı PROVİZYON ALINAMADIĞI) anlaşılmaktadır.
... Geçişlerinde dava konusu ihlalli geçişlere esas Odayeri - Mecidiye — Kurnaköy gişelerinin Bariyerli gişe olduğu, Gişelerde bariyer ve gişe görevlilerinin bulunduğu, bariyerin açılmaması nedeniyle araç sürücülerinin gişe görevlileri ile iletişim halinde kalacakları, Ödemenin alınamadığı hususunda — araç — sürücüsü bilgilendirilmeden — GEÇİŞ BİLDİRİM FORMU araç sürücüsüne tebliğ edilemeden bariyerin açılmayacağı kanaatine varılmıştır. Açıklanan gerekçelerle gişedeki görevlinin varlığı gözetilerek davalı araç sürücüleri durumdan (ücreti ödenmeyen iş) haberdar edildiği, OLAY GÜNÜ İTİBARİYLE ARAÇ SÜRÜCÜLERİNE İhlalli geçiş bildiriminin yapılmış olduğuna kanaat getirilmiştir.
İhlalii geçiş bildirimlerinden davalının şoförlerce haberdar edilmesi gerekeceği,
Dava konusu ihlalli geçişlere esas ... geçişlerinin ise bariyersiz sistem ile ... hesapları üzerinden tahsilatların yapılmakta olduğu, geçişler esnasında ... cihaz ve etiketlerinin takılı ve hesaplarda yeter bakiye bulunması gerekeceği, Davalı tarafça bu hususta (yeter bakiye üzerinden ödemenin yapıldığı) belge sunulmamıştır.
... bakiye bilgilerinin hesabın açıldığı ... A.Ş. veya ilgili bankanın internet sitesinden görülebildiği, Araç sürücüsü veya davalı tarafça internet ortamı ve mobil uygulamalar ile İHLALLİ GEÇİŞ SORGULAMALARI yapılabilmekte, İhlal tarihinden 15 gün içerisinde ödeme yapılabilmektedir. İhlalli geçişi takip eden 15 gün içerisinde davalı tarafça sunulmuş ödeme yapıldığına ilişkin belge de görülememiştir.
Geçişler esnasında ... hesaplarında yeter bakiye bulunmuş olsa ... gişelerindeki bariyerler açılacak geçişlerde cezalı duruma düşülmeyecekti.
Davalının İcra Müdürlüğü'ne verdiği itiraz ve cevap dilekçelerinde içeriğinde ihlal yapıldığı iddia edilen tarihlerde araçlarının ihlalli geçiş bildiriminde yer alan gişelerde olmadıklarına ilişkin bir itirazının bulunmadığı, Davacı tarafça sunulan fotağraflar ile geçişler belgelenmiştir.
Temerrüt Tarihi Teşpiti:
Davacı ile Ulaştırma Denizcilik ve Haberleşme Bakanlığı arasında "... Kesiminin Yap-İşlet-Devret Modeli İle Yapılması, İşletilmesi Ve Devri İşine Ait İşletme Protokolü “ yapıldığı,
Düzenlenen protokol md. 8/2 bendinde; “Ücret toplama sislemlerine abone bir araç sahibinin veya manuel ödeme yaparak çıkış yapacak araç sahibinin/sürücünün, çıkış anında herhangi bir nedenle ödemesi gereken ücreti ödeyemediği durumda, bu geçişler ihlalli geçiş olarak işlem görür ve genel hükümler çerçevesinde tahsil edilir. Protokol tarihi itibariyle yürürlükteki kanunlar kapsamıma ilgili araç sahibi tarafından ihlalli ile geçişin yapıldığı tarihten itibaren 15 on beş) gün içinde ödeme yapılması durumunda ihlalli geçiş prosedürü sonlandırılır. Şüpheye mahal vermemek adına 6001 sayılı Kanun'un 30.cu maddesi uyarınca görevli şirketin ihlalli geçiş tarihinden itibaren 15 (on beş) günlük süre içerisinde herhangi bir bildirimde bulunmak yükümlülüğü bulunmadığı tarafların kabulündedir.” Şeklinde yazılı olduğu görülmüştür.
FAİZ:
Rapor Ek-2 de detayı verildiği üzere,
11.10.2019 tarih öncesi dönemde %19,50
11.10.2019 tarih sonrası dönemde %18,25
Raporumun “Temerrüt Tarihi Tespiti” kısmında yapılan açıklamaya istinaden ihlalli geçişlerde 15 (on beş) günlük süre sonrası tarih temerrüt tarihi olarak tespit edilerek, hesaplamalar temerrüt tarihi ve takip tarihi aralığında gerçekleştirilmiştir.
Faiz formülü= Anapara (İhlalli Geçiş + Gecikme Cezası) x Faiz (% 19.50 ; 18.25) X Gün/ 36000
Takibe komu 17 ayrı geçiş için 2.406,65 TL. + 9.626,60 TL. - 12.033.25 TL. tutarlı asıl alacak (geçiş + ceza ) bedeline, temerrüt tarihi olan 15 günlük Geçiş Ücretini cezasız ödeyebileceği süre ile takip tarihi (26.11.2019) aralığında yıllık %19,50 ; 18,25 değişen faiz oranı dahilinde 1481,94 TL. faiz tutarı hesaplanmıştır.
Davacı tarafından talep edilen KDV hesaplamasının kanuni hükümleri aşağıdaki gibidir;
“KATMA DEĞER VERGİSİ KANUNU
Kanun Numarası: 3065
Matraha dahil olan unsurlar:
Madde 24 — Aşağıda yazılı unsurlar matraha dahildir:
4) Teslim alanın gösterdiği yere kadar satıcı tarafından yapıları taşıma, yükleme ve boşaltma giderleri,
b) Ambalaj giderleri, sigorta, komisyon ve benzeri gider karşılıkları ile vergi, resim, harç, pay, fon karşılığı gibi unsurlar,
c) Vade farka, tiyat farkı, kur farkı, faiz, prim gibi çeşitli gelirler ile servis ve benzer adlar altında sağlanan het türlü menfaat, hizmet ve değerler.”
Yukarıdaki kanun hükümleri gereğince 1481,94 TL. X 0,18 KDV= 266,75 TL KDV, Sonuç ve kanaatine varılmıştır. Takdir Sayın Mahkemenize aittir,
V- SONUÇ;
Davalı şirkete ait (aksi yönde davalı iddiası bulunmamakla birlikte ... nin 22.01.2022 tarihli yazı ekindeki kayıtlardan, aracın ihlalli geçiş tarihleri itibariyle davalı şirkete ait olduğu anlaşılmaktadır.) rapor ekindeki listeye konu ... plakalı aracın 13.01.2019 - 14.05.2019 tarihler arasındaki ... otoyolu gişelerinden İHLALLİ GEÇİŞLERİ nedeniyle davalı şirket adına itiraza konu takip başlatılmıştır. İhlalli geçişlere sebep; davalıya ait aracın ... hesaplarındaki bakiyenin gişe geçişleri esnasında geçiş bedelini karşılamamasıdır.
Rapor Ek—1 içeriğinde davalıya ait aracın ihlalli geçişleri listenmiş, temerrüt - takip tarihi arası işlemiş faiz hesaplamaları yapılmış, (Hesap şekli için yukarıda ayrı başlık açılmıştır) Her bir geçiş esnasındaki ... bakiye tutarı belirlenmiş, Takibe konu 17 adet ihlatli geçişin tamamında gişe geçiş bedelini karşılar yeter bakiye bulunmadığı tespit edilmiştir.
Rapor EK — 1 de çizelge içeriğinde yer alan provizyon red neden açıklamaları, sorgulama sayi sütunu ve ihlalli geçiş bildirim numaraları doğrultusunda davacı tarafça davalıya ait araçların ... hesaplarının geçişler esnasında sorgulanmış oldukları anlaşılmaktadır. Davalı tarafça ihlalli geçişler için gerek geçiş tarihlerinde gerekse geçişi takip eden 15 gür süre içerisinde ödeme yapıldığına ilişkin makbuz örneği sunulmamıştır. ihlalli geçişler esnasında .../... hesabında gişe geçiş bedelini karşılayacak kadar bakiye bulunduğu hususu belgelendirilememiştir.
İhlalli geçişlere konu gişelerde bariyer ve gişe görevlilerinin bulunduğu, bariyerin açılmaması nedeniyle araç sürücülerinin gişe görevlileri ile iletişim halinde kalacakları. Ödemenin alınamadığı hususunda araç sürücüsü bilgilendirilmeden — ihlalli geçiş bildirim formu araç sürücüsüne tebliğ edilmeden bariyerin açılmayacağı kanaatine varılmıştır. açıklanan gerekçelerle gişedeki görevlinin varlığı gözetilerek davalı araç sürücüleri durumdan (ücreti ödenmeyen geçiş) haberdar edildiği, olay günü itibariyle araç sürücülerine ihlalli geçişi bildiriminin yapılmış olduğuna kanaat getirilmiştir.
Takip formundaki her bir ihlalli geçiş talebi, dosya kapsamına sunulan CD kayıtlarındaki geçişler ve sunuları fotoğraflar ile tek tek karşılaştırılmış, Yukarıda “Değerlendirmeler” bölümünde yapılan tespitler doğrultusunda,
2.406,65 TL. (geçiş bedeli) + 9.626,60 TL. (ceza bedeli) = 12.033,25 TL. (asıl alacak) + 1481,94 TL. (işlemiş faiz) + 266,75 TL (Faiz KDV si) = 13.781,94 TL. üzerinden takibin, davalı Yeni Sebat Yurtiçi Taş. Ve Dağ. Hiz. Tic.Ltd.Şti. adına devam edebileceği..." şeklinde mütalaada bulunulduğu görülmüştür.
Huzurdaki davada itirazın iptali istemine konu olan icra takibine dayanak alacağın, davacı tarafından işletilen köprü/otoyoldan araç maliki davalı şirkete ait aracın ücret ödemeden geçiş yapması iddiasına dayalı olduğu saptanmış olup davalı tüzel kişi tacirin takibe vâki itirazı üzerine huzurdaki davanın ikame edildiği anlaşılmıştır. Somut uyuşmazlığa tatbiki gereken 6001 sayılı Karayolları Genel Müdürlüğünün Teşkilat ve Görevleri Hakkında Kanun'un 30. maddesinin 5. fıkrasına göre; "4046, 3465 ve 3996 sayılı Kanunlar çerçevesinde işletme hakkı verilen veya devredilen otoyollar veya erişme kontrolünün uygulandığı karayollarından geçiş ücretlerini ödemeden geçiş yapan araç sahiplerinden, işletici şirket tarafından geçiş ücreti ödemeden giriş çıkış yaptığı mesafeye ait geçiş ücreti ile birlikte, bu ücretin dört katı tutarında ceza, genel hükümlere göre tahsil edilir. Ücretin dört katı fazlası olarak tahsil edilen ceza tutarının yüzde altmışı, tahsilini izleyen ayın yedinci günü mesai bitimine kadar, işletici şirket tarafından Hazine payı olarak, yıllık kurumlar vergisi yönünden bağlı olduğu vergi dairesine şekli ve içeriği Maliye Bakanlığınca belirlenen bir bildirimle ödenir. İşletici şirket tarafından Hazine payının eksik bildirilmesi veya hiç bildirilmemesi ya da bildirildiği halde süresinde ödenmemesi halinde, Hazine payının ödenmesi gerektiği tarih ile tahsil edildiği tarih arasında geçen süreye 6183 sayılı Kanunun 51 inci maddesine göre uygulanacak gecikme zammı ile birlikte ilgili vergi dairesince 6183 sayılı Kanun hükümlerine göre takip ve tahsil edilir." 6. fıkrasına göre; "4046, 3465 ve 3996 sayılı kanunlar çerçevesinde işletme hakkı verilen veya devredilen otoyollar veya erişme kontrolünün uygulandığı karayollarından ücretsiz geçiş yapan araçlar, işletici şirket tarafından bu maddenin yedinci fıkrasında öngörülen sürenin bitimini takip eden ilk iş gününde en yakın trafik kuruluşuna bildirilir." 7. fıkrasına göre; "Geçiş ücretlerini ödemeden geçiş yapanlardan, ödemesiz geçiş tarihini izleyen on beş gün içinde yükümlü olduğu geçiş ücretini usulüne uygun olarak ödeyenlere, bu maddenin birinci fıkrası ile beşinci fıkrasında belirtilen cezalar uygulanmaz." düzenlemesi câri olup araç maliklerinden geçiş ücreti ve ceza tutarının tahsil edileceği öngörülmüştür. Geçiş esnasında ödeme olmadığında veya ... yahut ... sisteminden provizyon alınamadığı takdirde gişe çıkışlarındaki bariyerler açılmadığından, davalı ücret ödemeden geçiş yaptığını bilmekte olup ... ve ... kartlarından para çekilmemesi halinde davalı geçiş ücretini ödemek zorundadır. (Emsal ilam: İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 17. Hukuk Dairesinin 2019/105 esas, 2022/389 karar sayılı kararı.)
Dosyada mübrez kamera/fotoğraf kayıtları, bildirim evrakları, Karayolları 1 ve 4. Bölge Müdürlüğü yanıtları, provizyon ve geçiş tablosu kapsamında huzurdaki davada, işletmesi davacıya ait köprü/otoyoldan davalının maliki olduğu aracın geçiş ihlali yaptığının sabit olduğu, aksinin tüm dosya kapsamında ispatlanamadığı, davalının araç maliki olmakla sorumluluğunun bulunduğu, nitekim anılı 6001 sayılı Kanun'un 30/5. fıkrasına göre araç maliklerinin geçiş ücretleri ve cezalardan sorumlu olduğu anlaşılmıştır. 6001 sayılı Kanun'un 30/5. fıkrasına göre araç maliklerinin geçiş ücretleri ve cezalardan sorumlu olduğu gibi anılan hükme göre tebliğ edilmesi dâhi öngörülmediğinden kanuni 15 günlük sürenin geçmesine müteakip mütemerrit olunmakla davacı alacağının sübut bulduğu anlaşılmıştır. Tüm bu nedenlerle; davacı yanın davalı taraftan takip tarihi itibariyle 12.033,25-TL asıl alacak, 1.483,44-TL işlemiş faiz, 267,02-TL faizin KDV'si (3065 sayılı Katma Değer Vergisi Kanunu 24. maddesi uyarınca) olmak üzere toplam 13.783,71-TL alacaklı olup bu tutar yönünden başlatılan icra takibine davalı takip borçlusunun vâki itirazının haksız olduğu sonucuna varılmıştır.
Son olarak icra inkar tazminatı yönünden inceleme yapılmış olup somut olayda takip konusu alacak miktarının tespiti yargılamayı gerektirmediğinden, bir başka ifade ile alacak, dava tarihi itibariyle likit ve muayyen olduğundan, davacının icra inkar tazminatı isteminin kabulüne karar verilmesi gerektiği (Emsal karar: İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 45. Hukuk Dairesi'nin 2020/1586 esas, 2020/80 karar sayılı kararı.) anlaşılmakla; davanın kabulüne dair aşağıdaki şekilde hüküm kurmak gerekmiştir.
H Ü K Ü M : Gerekçesi açıklandığı üzere;
1-Davanın KABULÜ ile,
... İcra Dairesinin 2019/... E. sayılı takip dosyasına davalı yanın itirazının iptali ile takibin aynen devamına,
2-Alacak likit olmakla alacağın %20'sine tekabül eden 2.756,74-TL icra inkar tazminatının davalıdan tahsili ile davacıya ödenmesine,
3- Kabul edilen dava değeri üzerinden hesaplanan 941,57 TL karar-ilam harcından, davacı tarafça peşin yatırılan 166,48 TL harcın mahsubu ile bakiye 775,09 TL harcın davalıdan tahsili ile Hazine'ye gelir kaydedilmesine,
4-Dava tam kabul ile sonuçlandığından, davacı tarafça yapılan 700,00 TL bilirkişi ücreti ve 129,30 TL posta ve tebligat gideri olmak üzere toplam 829,30 TL yargılama giderinin, davalıdan tahsili ile davacıya ödenmesine,
5-Davacı taraf kendisini vekille temsil ettirdiğinden Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca hesap ve takdir olunan 9.200 TL vekalet ücretinin davalıdan alınıp davacıya ödenmesine,
6- Taraflarca yatırılan gider avansının kullanılmayan kısmının 6100 sayılı Yasanın 333. maddesi ile Yönetmeliğin 207. maddesi gereğince hükmün kesinleşmesinden sonra hesap numarası bildirilmiş ise elektronik ortamda hesaba aktarmak suretiyle; hesap numarası bildirilmemiş ise masrafı kalan paradan karşılanmak suretiyle PTT merkez ve işyerleri vasıtasıyla adreste ödemeli olarak yazı işleri müdürü tarafından iadesine,
7- Davacı tarafça yatırılan 166,48 TL peşin harç ile 59,30 TL başvuru harcı olmak üzere toplam 225,78 TL'nin davalıdan tahsili ile davacıya ödenmesine,
8-Devletçe karşılanan 1.320 TL arabuluculuk ücretinin, davalıdan tahsili ile hazineye gelir kaydedilmesine,
Dair; davacı vekilinin yüzüne karşı, gerekçeli kararın tebliğinden itibaren iki hafta içerisinde mahkememize ya da mahkememize gönderilmek üzere istinaf dilekçesi sunulmak suretiyle ... Mahkemesi nezdinde istinaf kanun yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup, usulen anlatıldı. 07/12/2022
Katip ...
¸e-imzalıdır
Hakim ...
¸e-imzalıdır