T.C.
İSTANBUL
16. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO:2021/680 Esas
KARAR NO:2025/177
DAVA:Alacak (Taşıma Sözleşmesi Kaynaklı), İtirazın İptali (Taşıma Sözleşmesi Kaynaklı)
DAVA TARİHİ:15/10/2021
KARAR TARİHİ:11/03/2025
Mahkememizde görülmekte olan Alacak (Taşıma Sözleşmesi Kaynaklı), İtirazın İptali (Taşıma Sözleşmesi Kaynaklı) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Asıl davada davacı vekili dava dilekçesinde özetle; Müvekkilinin uluslararası hava taşıma hizmeti verdiğini, davalı tarafa aralarındaki cari hesap ilişkisine istinaden taşıma işi sonucu kesilen toplam 7 adet faturanın bedelinin ödenmediğini, müvekkilinin davalı yan ile aralarında oluşan cari hesap ilişkisine ve sözleşmeye istinaden davalı yana yasa ve uluslararası kurallar çerçevesinde hizmet verdiğini ve haklı olarak da verilen hizmetle ilgili olarak oluşan bedelin ödenmesini talep etti ise de davalı yanın ödeme yapmaması nedeni ile alacağın tahsili amacı ile ....İcra Müdürlüğü'nün 2021/... takip sayılı dosyası üzerinden icra takibi başlatıldığını, davalı yanın itirazı ile takibin durduğunu, akabinde yapılan arabuluculuk görüşmelerinden de bir sonuç alınamadığından işbu davanın açıldığını belirterek, davanın kabulüne, itirazın iptaline, alacağın %20'sinden az olmamak üzere icra inkar tazminatına hükmedilmesine, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davalı yana tahmiline karar verilmesini arz ve dava etmiştir.
Asıl davada davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; Dava konusu hukuki ihtilafın kaynağı ve sebebinin farklı ifade edildiğini, ihtilafın üçüncü şahıs alıcılara teslim edilmesi için verilen mal ve malzemelerin , teslim yeri devleti yasalarına uygun şekilde teslim edilmemesi ve davacı yanca , muhataplara malların teslimi için gerekli yasal işlemlerin yerine getirilmemesi veya yerine getirilemeyeceğini bildiği halde bu durumu müvekkiline bildirmemesi ve açıklamaması olduğunu, pek çok mal ve malzemenin, farklı ülkelerdeki alıcılara teslim edilmek üzere davacı yana verildiğini, taşıma hizmetine dair düzenlenen fatura bedellerinin de davacı yan tam ve zamanında ödendiğini, ancak dava dilekçesinde belirtilen 7 adet faturanın müvekkili ticari defterlerine işlenmeyerek yasal 8 günlük süre içerisinde faturalara itiraz edildiğini ve davacı yana usulüne uygun yolla iade edildiğini, dava dilekçesinde aksi iddia edilse de bu faturaların müvekkili tarafından kabul edilmediğini, dava konusu faturaların kaynağı olan taşıma iş ve işlemlerine konu malların, müvekkili şirketçe eksiksiz ve hasarsız şekilde, sözleşme şartlarına uygun ambalajlanarak davacı yana teslim edildiğini, davacı yanın iddialarını kabul etmediklerini, zira bu iddialar gerçek ve geçerli olsa idi, davacı yan taşıma iş ve işlemine konu malları taşınmak üzere teslim almayacağını, taşımayı kabul etmeyeceğini ve paketleri geri iade edeceğini, ancak paketleri iade etmediğini, malları kabul ettiğini , malları teslim edeceği ABD ve Senagel'e götürdüğünü, fakat önceden bilmesi ve müvekkili şirkete bildirmesi gereken yasal zorunluluklara uygun belgelendirme olmadığı için malların bu nedenle bu ülkelere girişini ve muhatap alıcılara teslimini sağlayamadığını, malların Türkiye'ye iade edilmesi ile işlemin sonlandırıldığını, taşıma işini konu malların halen davacı bünyesindeki depolama yerinde olduğunu ve müvekkilinin 26/02/2021 tarihinden itibaren aylık 5.015-TL bedel ödediğini beyanla tüm bu sebepler ışığında haksız davanın reddine, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davacı yana tahmiline karar verilmesini arz ve talep etmiştir.
Birleşen davada davacı vekili dava dilekçesinde özetle; Müvekkilinin uluslararası hava taşıma hizmeti vermekte olup davalı tarafa da aralarındaki cari hesap ilişkisine istinaden vermiş olduğu taşıma hizmeti sonucu keşide edilen faturalardan; 12.10.2020 tarihli 30.405,71-TL tutarında Fatura, 30.11.2021 tarihli 362,15- TL tutarında Fatura olmak üzere toplamda 2 (İKİ) adet fatura bedeli ödenmediğini, davalı tarafın cari hesapta yer alan yukarıdaki fatura bedellerini ödememesi sebebiyle faturalardaki son ödeme tarihinden itibaren ticari faiz uygulanmak suretiyle davalı hakkında .... İcra Müdürlüğü’nün ... E. sayılı dosyası ile icra takibi başlatıldığını, davalı taraf kendisine gönderilen ödeme emrinde belirtilen borca ve ferilerine, itiraz ederek borcu olmadığı bahisle icra takibini haksız ve kötü niyetli bir şekilde durdurduğunu beyanla itirazın iptaline, takibin devamına, takip sonrası asıl alacağa avans faizi uygulanması ile alacağın tahsiline, haksız itiraz için alacağın %20’sinden aşağı olmamak üzere inkar tazminatı ödemesine ve yargılama masrafları ile ücret-i vekaletin davalı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
Birleşen davada davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; davaya konu takibin usul ve yasaya aykırı olduğu, ödeme emrinde sebep gösterilmemiş olduğuna dair itirazları olduğunu, davaya konu icra takibinde , müvekkile gönderilen ödeme emrinde ; "2- senet tarihi ve senet yoksa borcun sebebi:" bölümünde ; fatura alacağı 30.405,71-tl ve fatura alacağı 362,15 tl" yazmakta olup, alacakların sebebine ilişkin bir açıklama yapılmadığı gibi , faturaların tarihi ve açıklayıcı bilgilerin yazılmadığını ve üstelik birer örneğinin ödeme emri ekine eklenmediğini, dayanak belge sunulmadığını, dosyanın İstanbul 16. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 2021 / 680 Esas sayılı dava dosyası içerisinde birleştirilmesini, neticeten haksız, hukuka ve açıkça kanuna aykırı dava ve davacı taleplerinin reddiyle alacağın % 20 sinden aşağı olmamak üzere müvekkili lehine, tazminata hükmedilmesini, yargılama giderleri ile avukatlık ücretinin karşı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.
TAHKİKAT, DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE;
Dava; Asıl ve birleşen dava, taşıma işine dayalı olarak fatura alacağına dayalı başlatılan takiplere yapılan itirazın iptali istemine ilişkindir.
Asıl davada mahkememizce celp edilen ....İcra Müdürlüğü'nün 2021/... takip sayılı icra dosyasının yapılan tetkikinde; takibin davacı tarafça davalı aleyhine fatura alacağına istinaden faizler dahil toplam 280.770,12-TL alacağın avans faizi ile birlikte tahsili için yapılan ilamsız icra takibinden ibaret bulunup davalının vekili marifetiyle yasal süre içerisinde sunduğu itiraz dilekçesi ile; ödeme emrine, borca, ferilerine itiraz ettiği, takibin durduğu ve davanın yasal süre içerisinde açıldığı anlaşılmıştır.
Birleşen davada mahkememizce celp edilen İstanbul ... Müdürlüğü'nün ... takip sayılı icra dosyasının yapılan tetkikinde; takibin davacı tarafça davalı aleyhine fatura alacağına istinaden faizler dahil toplam 37.484,31-TL alacağın yasal faizi ile birlikte tahsili için yapılan ilamsız icra takibinden ibaret bulunup davalının vekili marifetiyle yasal süre içerisinde sunduğu itiraz dilekçesi ile; ödeme emrine, borca, ferilerine itiraz ettiği, takibin durduğu ve davanın yasal süre içerisinde açıldığı anlaşılmıştır.
Bilirkişiler ... ve ... tarafından düzenlenen 20/07/2022 tarihli anılı bilirkişi raporunda;
''..Davacı ve davalı tarafından ibraz edilen ticari defterler ve tüm dosya muhteviyatı belgeler üzerinde yapılan incelemelerde;
1-Davacının taşımasını yaparak, varma şeri hukuki şartlarının sağlanamaması , gümrük girişi yapılamaması sebebi ile alıcısına teslim edemediği ve geri getirmek durumunda kaldığı,
2-Teslim engeli sebebi ile yapılan geri taşımada dahi, davacının taşıma kaynaklı ücret- ek ücret ve masraflarını davalıdan talep edebileceği,
3-Davacının düzenlediği fatura içeriği bedellere hesaplaması bakımından itiraz olmadığı gözetilerek , davacının ticari defterleri ile ortaya konulacak faturalara dayanan alacaklarını takip ve dava konusu edebileceğinin değerlendirildiği,
4-Buna göre cari hesapta davacı şirketin davalı şirketten 283.083,75-TL alacaklı olduğu, ancak davacı tarafından takip talebinde 252.678,04-TL talep edildiğinden talebi ile bağlı olduğu, takip talebinde 11.363,59-TL işlemiş faiz talep edebileceği hususlarını,
Sayın Mahkemenizin takdirlerine arz ederiz. "şeklinde mütalaada bulunmuşlardır.
Bilirkişiler ... tarafından düzenlenen 11/01/2024 tarihli anılı bilirkişi ek raporunda;
''..Sayın Mahkeme ek görevlendirmesi hususları gözetilerek , tarafların kök rapora beyan ve itirazları ile , davalı tarafın ürünlerin davacıya teslimi sırasında bir hasar olmadığı var ise de davacı tarafça buna ihtirazi bir kayıt düşmediği iddiaları ile faturaların e- fatura olduğu ve 2 kere iade edildiği bu iadenin yine elektronik ortamda gerçekleştiği iddialarının incelenmesi yine celse arası birleşen dosya incelenmekle;
-Her iki davanın da davacının kendi ticari defterlerinde kayıtlarında oluşan cari hesap bakiyesi için ikame edildiği,
-Toplam bakiye alacağın 283.083,75-TL hesaplanmasına karşı asıl davada 252.678,04-TL asıl alacak talep edildiği,
-Birleşen davada ise bakiye 30.405,71-TL fark için takip ve dava sürecinin işletildiği,
-Yapılan taşımalar için düzenlenen faturaların somut olaya uygun olduğu değerlendirilmesi bakımından nihai takdirin yüce mahkemeye ait olacağı,
Sonuçlarına varıldığını, sayın Mahkemenizin takdirlerine arz ederiz. "şeklinde mütalaada bulunmuşlardır.
Bilirkişiler ... tarafından düzenlenen 04/02/2025 tarihli anılı bilirkişi 2. ek raporunda;
''..1-Dava konusu malların hasarsız tam ve gecikmeksizin gönderilene teslime hazır edilmesine karşın, gönderilenin gümrük iş ve işlemlerini yaparak malı almamasından dolayı ... faaliyeti olarak geri taşındığı, delil tespiti aşamasında teknik bilirkişi tarafından hasar, zayi veya malda bozulma tespit edilmediği,
2-Malın alınmamasının , gönderilen dolaysı ile de davalının gönderen sıfatı ile sorumluluk alanında olduğu, bu süreci aşması gerekenin gönderen ve / veya gönderilen olması gerektiği,
3-Asıl dava konusu ... Müdürlüğü 2021/... takip sayılı dosyası bakımından yapılan tespitlerde karşılıklı ticari defterlerle davacı alacağının belirlendiği, kök raporda faiz hesabının gereği gibi yapıldığı, davacının faturalara dayanan toplam 252.678,04-TL asıl alacak ve 11.363,59-TL işlemiş faiz talep edebileceği,
4-Birleşen dava konusu ... Müdürlüğü ... takip sayılı takipte ancak 30.405,71-TL asıl alacak için takipte bulunabileceği, aşan asıl alacak e faiz iddialarının yerinde olmadığı, fatura davalı yan kayıtlarında yer almamakla ve davalı yana önceden temerrüt ihtarı sabit olmamakla , faiz hesabı da yapılmadığı,
5-Sair taleplerin yüce mahkemece ayrıca değerlendirilebileceği,
Sonuçlarına varıldığını, sayın Mahkemenizin takdirlerine arz ederiz. "şeklinde mütalaada bulunmuşlardır.
Yargılama kapsamında toplanan tüm delillerin değerlendirilmesi sonucunda; Davacı tarafın davalıya ait malları hava yolu ile taşıdığını beyan ederek asıl dosyada 7, birleşen dosyada 2 adet faturayı ödenmediklerinden bahisle davaya konu ettiği, davalı yanın ise taşımanın gereği gibi yapılmadığını, davacı yanın teslim edemediği malları geri getirdiğini ve bu sebeple ödeme talep edemeyeceğini beyan ettiği, mahkememizce alınan raporlarda görüldüğü üzere davacının kendi defterlerinde davaya konu faturaların yer aldığı, taşınan maske, koruyucu, dezenfektan maddelerin alıcısı tarafından kabul edilmediği, teknik incelemede ürünlerin tam ve sağlam olduğu, nitekim ... SHM'nin ...D.iş sayılı dosyasında da sadece son kullanım tarihi geçen dezenfektanlar dışında ürünlerin kullanılabilir olduğunun tespit edildiği, davalı taraf bu ürünlerin hala davacının deposunda olduğunu beyan etse de alıcısı tarafından teslim alınmamış, iade gelmiş ve zarar görmemiş bu ürünlerin sahibi olan davalı tarafça niçin teslim alınmadığının da anlaşılamadığı, alınan bilirkişi raporlarında tespit edildiği üzere malın alıcısı tarafından teslim alınmaması halinde taşıyıcının bir kusurunun bulunmadığı, yine resmi belge ve gümrükleme ile ilgili bir sorun olması halinde de TTK nın 860. Maddesinde'' Gönderen eşyanın tesliminden önce resmi nitelik taşıyan, özellikle gümrük işlemleri için gerekli bulunan bilgileri taşıyıcıya vermek ve söz konusu belgeleri taşıyıcının tasarrufuna bırakmak zorundadır'' hükmü gereği davalı yanın cevap dilekçelerindeki iddiasının aksine yasal belgelendirme işlemlerinin davalı yanca yapılması ve belgelerin davacı taşıyana teslim edilmesi gerektiği, bu sebeple alıcıya teslim edilememe halinde kusuru olmayan ve emtiayı hasarsız geri getiren davacının ödemeye hak kazanacağı, davalı taraf talebin aşıldığını iddia ederek Yargıtay HGK kararı sunmuş ise de; sunulan kararda takipte kredi kartı üyelik sözleşmesine dayanılmış iken davada genel kredi sözleşmesinin dikkate alınması durumunun tartışıldığı, eldeki dosyada ise davacının takip talebini aşan veya talebinden farklı bir incelemenin yapılmadığı, takibe ve davaya konu olan taleplerin aynı faturalar olduğu ve mahkememizce de anılan 9 fatura incelenerek hüküm kurulduğu, tarafların tacir ve dava konusunun faturalar olması nedeniyle uyuşmazlığın çözümünde faturaların kayıtlı olup olmadığı, ödenip ödenmediği, tutarları gibi hususlarda ticari defter kayıtlarının incelenmesi gerektiği, davacı yanın taşıma işi dışında birleşen dava kapsamında 362,15 TL ihtarname masrafını da davaya konu ettiği ancak 273,90 TL ödeme makbuzunun sunulduğu , yine davacının anılan ihtar ile takibe konu ettiği toplam 9 faturanın 7 si bakımından davalıyı temerrüde düşürdüğü, bu sebeple sadece ihtarda yer alan faturalar bakımından davalının takipten önce temerrüde düşeceği, buna göre işlemiş faizin her iki davaya konu takipte fazla talep edildiği anlaşılmakla ; asıl ve birleşen davaların kısmen kabulüne, taşıma işinin gereği gibi ifa edilip edilmediği ve sorumlunun tespiti yargılamayla belirlendiğinden icra inkar tazminatı taleplerinin ise reddine dair aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
H Ü K Ü M : Gerekçesi açıklandığı üzere;
1-ASIL Davanın KISMEN KABULÜ ile,
....İcra Müdürlüğünün 2021/... takip sayılı dosyasında, takip tarihi itibari ile davacının davalıdan 252.678,04-TL asıl alacak, 11.363,59-TL işlemiş faiz olmak üzere toplam 264.041,63-TL alacaklı olduğunun tespiti ile bu miktara vaki itirazının iptaline, takibin diğer kayıt ve şartlarla aynen devamına,
Alacak likit olmadığından davacı yanın icra inkar tazminatı talebinin reddine,
2-BİRLEŞEN Davanın KISMEN KABULÜ ile,
.... İcra Müdürlüğü’nün ... takip sayılı dosyasında, takip tarihi itibari ile davacının davalıdan 30.679,61-TL asıl alacak, 1.367,42-TL işlemiş faiz olmak üzere toplam 32.047,03-TL alacaklı olduğunun tespiti ile bu miktara vaki itirazının iptaline, takibin diğer kayıt ve şartlarla aynen devamına,
Alacak likit olmadığından davacı yanın icra inkar tazminatı talebinin reddine,
2-Asıl dava yönünden ; kabul edilen dava değeri üzerinden hesaplanan 18.036,68-TL karar-ilam harcından, davacı tarafça peşin yatırılan 4.794,86-TL harcın mahsubu ile bakiye 13.241,82-TL harcın davalıdan tahsili ile Hazine'ye gelir kaydedilmesine,
-Birleşen dava yönünden; Kabul edilen dava değeri üzerinden hesaplanan 2.189,13-TL karar-ilam harcından, davacı tarafça peşin yatırılan 452,72-TL harcın mahsubu ile bakiye 1.736,41-TL harcın davalıdan tahsili ile Hazine'ye gelir kaydedilmesine,
3-Asıl ve birleşen dava yönünden; davacı tarafça yapılan 8.237,00-TL yargılama giderinden davanın kabul oranına göre hesaplanan 7.663,70-TL yargılama giderinin davalıdan tahsili ile davacıya ödenmesine, kalan kısmın davacı üzerinde bırakılmasına,
4-Asıl ve birleşen dava yönünden; davalı tarafça yapılan 10.000-TL yargılama giderinden davanın red oranına göre (% 6,96) hesaplanan 696-TL yargılama giderinin davacıdan alınıp davalıya ödenmesine, kalan kısmın davalı üzerinde bırakılmasına,
5-Asıl dava yönünden; davacı taraf kendisini vekille temsil ettirdiğinden Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca hesap ve takdir olunan 42.246,66-TL vekalet ücretinin davalıdan alınıp davacıya ödenmesine,
-Birleşen dava yönünden ; Davacı taraf kendisini vekille temsil ettirdiğinden Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca hesap ve takdir olunan 30.000-TL vekalet ücretinin davalıdan alınıp davacıya ödenmesine,
6-Asıl dava yönünden ;davalı taraf kendisini vekille temsil ettirdiğinden, reddedilen talep üzerinden Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca hesap ve taktir olunan 16.728,49-TL vekalet ücretinin davacıdan tahsili ile davalıya ödenmesine,
-Birleşen dava yönünden; davalı taraf kendisini vekille temsil ettirdiğinden, reddedilen talep üzerinden Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca hesap ve taktir olunan 5.437,28 TL vekalet ücretinin davacıdan tahsili ile davalıya ödenmesine,
7-Asıl dava yönünden ; davacı tarafça yatırılan 4.794,86-TL peşin 59,30-TL başvuru harcı olmak üzere toplam 4.854,16-TL nin davalıdan tahsili ile davacıya ödenmesine,
-Birleşen dava yönünden ; davacı tarafça yatırılan 452,72-TL peşin ve 80,70-TL başvuru harcı olmak üzere toplam 533,42-TL nin davalıdan tahsili ile davacıya ödenmesine,
8-Asıl dava yönünden; Devletçe karşılanan 1.320-TL arabuluculuk ücretinin, davanın kabul oranına göre hesaplanan 1.241,35-TL 'sinin davalı taraftan, bakiye 78,65-TL'sinin davacıdan tahsili ile Hazineye gelir kaydedilmesine,
-Birleşen dava yönünden ; Devletçe karşılanan 1.560,00-TL arabuluculuk ücretinin, davanın kabul oranına göre hesaplanan 1.333,71-TL 'sinin davalı taraftan, bakiye 226,29-TL'sinin davacıdan tahsili ile Hazineye gelir kaydedilmesine,
9-Taraflarca yatırılan avansların kullanılmayan kısmının, karar kesinleştiğinde, istek halinde ilgili tarafa iadesine,
Dair, taraf vekillerinin yüzlerine karşı , gerekçeli kararın tebliğinden itibaren iki hafta içerisinde mahkememize ya da mahkememize gönderilmek üzere istinaf dilekçesi sunulmak suretiyle İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi nezdinde istinaf kanun yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı. 11/03/2025
Katip ...
e-imzalıdır
Hakim ...
e-imzalıdır