T.C.
İSTANBUL
16. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2021/744 Esas
KARAR NO: 2024/107
DAVA: Banka Teminat Mektubunun İadesi Ve Depo Edilmesi (Depo Edilmesi İstemli)
DAVA TARİHİ: 12/11/2021
KARAR TARİHİ: 22/02/2024
Mahkememizde görülmekte olan Banka Teminat Mektubunun İadesi Ve Depo Edilmesi (Depo Edilmesi İstemli) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
DAVA: Davacılar vekili dava dilekçesinde özetle, davalı firma ile müvekkili şirketin ortaklarından olduğu ... arasında ... İnşaatlarının Yapım İşi İşine Ait Sözleşme imzalanmış olup, iş bu işle ilgili olarak müvekkili şirket tarafından ... Bankası ... şubesine ait ... tarih ve ... sayılı 3.330.000,00 TL'lik teminat mektubunun yarısı serbest bırakılmış kalan 1665.000,00 TL'lik kısmı serbest bırakılmadığını ve iadesinin de yapılmadığını, teminat mektubuna konu olan iş 18.05.2016 tarihinde tamamlanmadığını, 18.05.2017 tarihinde ise kesin kabul tutanağının imza altına alındığını, 16/01/2019 tarihinde teminat mektubunun iadesi için davalı tarafa başvuruda bulunulduğunu, davalı tarafından herhangi bir cevap verilmediğinden ... 9.Noterliği'nin ... tarih ve ... yevmiye numaralı ihtarnamesi ile tekrar başvurulduğunu ve yine iade edilmediğini, davalı firma ile ... arasında imzalanan ... İnşaatlarının Yapım İşi İşine Ait Sözleşme'nin 10.4.1 maddesinde teminat mektuplarına ilişkin Yapım İşleri Genel Şartnamesindeki hükümlere atıf yaptığını, Yapım İşleri Genel Şartnamesinin 45.maddesinde geçici kabul tutanağı imzalandığında teminat mektubunun %50'si kesin kabul tutanağı imzalandıktan sonra da kalan %50'nin iade edileceğine ilişkin düzenleme bulunmakta olduğunu, davalı firma tarafından geçici kabul ile birlikte davaya konu olan teminat mektubunun %50'si iade edildiğini ancak kesin kabul tutanağı ile birlikte kalan kısmının iade edilmediğini, ... İnşaatlarının yapım işine ilişkin müvekkili tarafa açılmış herhangi bir dava bulunmadığı gibi kesin kabul tarihi itibariyle de herhangi bir sorun oluşmadığını, müvekkili şirket tarafından ... tarih ve ... sayılı 3.330.000,00 TL'lik teminat mektubu için komisyonu ödenmekte olup, bu bedellerin de davalı firma tarafından müvekkili şirkete ödenmesi gerekmekte olduğunu, müvekkili tarafından sözleşme gereği bütün yükümlülüklerin yerine getirilmiş olmasına, geçici ve kesin kabul tutanaklarının imzalanmış olmasına rağmen ... tarih ve ... sayılı 3.330.000,00 TL'lik teminat mektubunun yarısı serbest bırakıldığını, kalan 1665.000,00 TL'lik Teminat mektubunun iade edilmemesi hukuka aykırılık teşkil etmekte olduğunu, mahkemenin re'sen gözeteceği nedenlerle, fazlaya dair her türlü talep hakları saklı kalmak kaydı ile; ... tarih ve ... sayılı 3.330.000,00 TL'lik teminat mektubunun yarısı serbest bırakılmış kalan 1665.000,00 TL'lik Teminat mektubunun iadesi, teminat mektubunun haksız yere iade edilmemesinden kaynaklı olarak müvekkili tarafından ödenen komisyonların bedellerinin faiziyle birlikte şimdilik 100,00 TL olmak üzere ödenmesi, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davalı tarafa yükletilmesi yönünde karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
CEVAP : Davalı ... vekili cevap dilekçesinde özetle; .... ile ... arasında yapılan bu sözleşme uyarınca 1.665.000,00 TL ... A.Ş.' ye ait teminat mektubu alındığını, davalı tarafın bu iş ile ilgili 12.612,99 TL borcu bulunmakta olduğunu, bu hususun işbu dilekçemiz ekindeki 25.11.2021 tarihli ... Muhasebe ve Finans Müdürlüğü yazısından da anlaşılacağını, ... ile davalı arasında yapılan bu sözleşme uyarınca davalı tarafından YÜKLENİCİ olarak yapılan inşaat nedeniyle ; ... yönünden risk olarak görülen;- ... 3. İcra Hukuk mahkemesi ... E. sayılı 1.000.000,00 TL istihkak davası, ... 21. İş Mahkemesi ... E. Sayılı henüz kesinleşmemiş belirsiz alacak davaları, ... 3. Tüketici Mahkemesi ... E. Sayılı dosyası ve bu dosya kapsamında ... 6. İcra Dairesi ...nolu icra dosyasına ... tarafından 03.05.2021 tarihinde yapılan ödeme bulunmakta olduğunu, bu hususun işbu dilekçe ekindeki 25.11.2021 tarihli ... Muhasebe ve Finans Müdürlüğü yazısından ve bildirilen kanıtlar ile toplanacak kanıtlardan da anlaşılacağını, yine ... ile davalı arasında yapılan sözleşme uyarınca davalı tarafından YÜKLENİCİ olarak yapılan inşaat nedeniyle dilekçe ekinde sundukları 24.11.2021 tarihli ... Müdürlüğü tarafından belirtilen 31 adet şikâyet bulunmakta olduğunu, şikayet edilen konutlar ve ayrıntılı bilgileri işbu dilekçemiz ekinde liste olarak sunulduğunu, davacı tarafından ...'a verilen teminat mektubunun iade edilebilmesi için davacı tarafından YÜKLENİCİ olarak yapılan inşaatlarda, ... ve ... İŞ ORTAKLIĞI adına açılan davaların kesin kararlarının olması ve Şantiyeler Müdürlüğünce iletilen şikayetlerin giderilmesi gerekmekte olduğunu, bu hususun yasa ve taraflar arasında imzalanan sözleşme gereği olduğunu, taraflar arasında imzalanan Sözleşmenin 10.4.1. Maddesi gereğince , "Yapım İşleri Genel Şartnamesi" uyarınca teminat mektubunun iadesi koşullarının belirtildiğini, yukarıda ayrıntıları ile belirttiği ve dilekçe ekinde yer alan işe ait eksik ve kusurların henüz giderilmemiş olması, İHALE MAKAMI olan ... yönünden riskler nedeniyle ve yasa hükümleri ile sözleşme gereğince davacı tarafından açılan iş bu davanın reddini gerektiğini, gerek yasal düzenlemeler ve gerekse Yargıtay Kararları gözönüne alındığında işbu davanın hukuki yarar yokluğundan reddi gerektiğini, İşbu davanın hak düşürücü süre ve dava şartı nedeniyle reddi gerektiğini, hukuki yarar yokluğundan davanın reddine, hak düşürücü süre ve dava şartı nedeniyle davanın reddine, yerinde olmayan davanın reddine, yargılama giderleri ile vekalet ücretinin karşı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE:
Mahkememiz tarafından deliller toplanılmış, ilgili belgeler celp edilerek dosya içerisine alınmış ve bilirkişi incelmesi yaptırılmıştır.
Mahkememizde açılan işbu dava, davacı şirket ile davalı şirketin ortaklarından olduğu ... ile ... A.Ş. Arasında imzalanan, ... inşaatlarının yapım işine ait yapım sözleşmesi gereğince, davacı tarafından, davalı ...'a verilen ... Bankası ...şubesine ait ... tarih ve ... sayılı 3.330.000,00TL, teminat mektubunun 1/2'sine isabet eden 1.665.000,00 TL'lik teminat mektubunun iadesi mümkün değil ise nakden ödenmesi ve ödenmiş olan komisyon bedellerinin şimdilik 100 TL'lik iadesine karar verilmesi talep edilmiştir.
Mahkememiz dosyası, bilirkişi heyetine dava konusu teminat mektubunun iadesi ve teminat mektubu komisyonlarının, iadenin gecikmesi nedeni ile haksız olarak davalı kurum tarafından bankaya ödenmesine sebebiyet verip vermediği, vermiş ise miktarın tespiti ve bu komisyonlardan, davalı şirketin sorumlu tutulup tutulmayacağı belirlenmesi bakımından, dosya bilirkişi kuruluna tevdi edilmiştir.
Bilirkişiler ..., ... ve ... tarafından hazırlanan raporda özetle;
"1.) ... Bankası'nın... tarih ve ... sayılı yazısına göre dava konusu ... tarihli ... sayılı 3.330.000 TL tutarlı teminat mektubunun 1.665.000 TL bakiyeli olduğu ve paraya çevrilmediği;
2.) Teminat mektubu komisyonları bakımından, ise cevabi yazıda komisyon oranı ve kısmi iade tarihi belirtimediğinden ve davacıödediği komisyonlar bakımından bir belge sunmadığından dolayı bir hesaplama yapılmasının mümkün olmadığı;
3.) Dava dosyasına mübrez bir kısmı derdest bir kısmı kararlı işçilik alacaklarına dair dava dosyalarının incelenmesinden, dava konusu teminat mektubuna ilişkin sözleşmede belirlenmiş olan rizikolardan “Sosyal Sigorta Kurumuna ait borçlarının ödenmemesi” rizikosunun halen mevcut olması nedeniyle, taraflar arasında akdedilen 21.11.2014 tarihli sözleşmenin 10.4.1. ve Yapım İşleri Genel Şartnamesinin 45. (1) ve (2) maddelerine göre ... numaralı teminat mektubunun bakiye tutarının ödenmesi koşullarının gerçekleşmediği " şeklinde mütalaada bulunulduğu görülmüştür.
Mahkememizce yapılan yargılama sonucunda;
Mahkememizce açılan işbu teminat mektubunun kısmen iadesi ve haksız olarak teminat mektubunun iade edilmemesi ile birlikte, davacı tarafından ödenmek zorunda kalınan teminat komisyonlarının iadesinin talep edildiği anlaşılmaktadır.
Mahkememizce alınan bilirkişi raporu ile dava konusu teminat mektubunun ; sözleşmede belirlenen rizokalardan, '' Sosyal Sigorta Kurumuna ait borçlarının ödenmemesi” rizikosunun halen mevcut olması nedeniyle, taraflar arasında akdedilen 21.11.2014 tarihli sözleşmenin 10.4.1. ve Yapım İşleri Genel Şartnamesinin 45. (1) ve (2) maddelerine göre ... numaralı teminat mektubunun bakiye tutarının ödenmesi koşullarının gerçekleşmediği '' tespit edilmesi sebebi ile dosya kapsamına uygun rapor, mahkememizce benimsenmekle, davacı yanın teminat bedeli iadesine yönelik talebinin, dava tarihi itibari ile ve halen dava konusu teminatın verilmesine yönelik , teminat mektubunun teminat oluşturduğu risklerin devam ettiği, bu nedenle teminat iadesi koşullarının henüz oluşmadığı mahkememizce kabul edilmekte, zamansız açılan davanın reddine karar vermek gerektiği, sonucuna varılmıştır.
Davacı yanın komisyon ücretine yönelik istemlerinin somutlaştırmadığı gibi buna ilişkin taleplerinden vazgeçtiği ve davalı yanın da bu vazgeçme beyanını kabul ettiğini açıkça beyan etmesi dikkate alınarak; komisyon ücretlerinin iadesi talepleri yönünden vazgeçme nedeni ile esas hakkında karar verilmesine yer olmadığına, karar vermek gerektiği sonucuna varılmış ve aşağıdaki gibi karar tesis etmek gerekmiştir.
HÜKÜM: Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;
1- Davacı yanın teminat bedeli iadesine yönelik talebin, dava tarihi itibari ile ve halen dava konusu teminatın verilmesine yönelik , teminat mektubunun teminat oluşturduğu risklerin devam ettiği, bu nedenle teminat iadesi koşullarının henüz oluşmadığı anlaşılmakla, zamansız açılan davanın REDDİNE,
2-Davacı yanın komisyon ücretine yönelik istemlerinin somutlaştırmadığı gibi buna ilişkin taleplerinden vazgeçtiği ve davalı yanın da bu vazgeçme beyanını kabul ettiğini açıkça beyan etmesi dikkate alınarak; komisyon ücretlerinin iadesi talepleri yönünden vazgeçme nedeni ile ESAS HAKKINDA KARAR VERİLMESİNE YER OLMADIĞINA,
3-Davacı tarafça peşin olarak yatırılan 59,30 TL peşin harç ile 28.435,00 TL tamamlama harcı olmak üzere toplam 28.494,30 TL harçtan alınması gereken 427,60 TL karar ve ilam harcının düşümü sonucu başkaca harç alınmasına yer olmadığına, kalan 28.066,70 TL harcın karar kesinleştiğinde davacıya iadesine,
3-Davacı tarafından yapılan yargılama giderinin kendi üzerinde bırakılmasına,
4-Davalı tarafından yapılmış yargılama gideri bulunmadığından bu konuda hüküm tesisine yer olmadığına,
5-Davanın konusunun teminat mektubunun iadesi talebine ilişkin olup, mahkemece dava konusu sözleşmeden kaynaklanan risklerin devam etmesi sebebi ile , dava tarihi itibari ile davanın zamansız açıldığı kabul edildiğinden , henüz teminat mektubunun teminat işlevi gereğince paraya çevrilmemiş olması ve sözleşmeye göre davalının risklerinin de tamamen ortadan kaldırılmadan dava açıldığı anlaşılmakla, mahkememizce davanın zamansız açıldığı kabul edildiğinden , teminat mektubunun meblağının henüz dava konusu hale gelmediğinden , davanın usul yönünden reddedildiği dikkate alınarak; davalı taraf kendisini vekille temsil ettirdiğinden Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca hesap ve takdir olunan 17.900,00 TL vekalet ücretinin davacıdan alınıp davalıya ÖDENMESİNE,
6-Taraflarca yatırılan gider avansının kullanılmayan kısmının 6100 sayılı Yasanın 333. maddesi ile Yönetmeliğin 207. maddesi gereğince hükmün kesinleşmesinden sonra hesap numarası bildirilmiş ise elektronik ortamda hesaba aktarmak suretiyle; hesap numarası bildirilmemiş ise masrafı kalan paradan karşılanmak suretiyle PTT merkez ve işyerleri vasıtasıyla adreste ödemeli olarak yazı işleri müdürü tarafından İADESİNE,
7-Devletçe karşılanan 1.320,00 TL arabuluculuk ücretinin davacıdan tahsili ile Hazine'ye gelir KAYDINA,
Dair, taraf vekillerinin yüzüne karşı kararın tebliğinden itibaren 2 haftalık yasal süre içerisinde İstanbul Bölge Adliye Mahkemesinde istinaf yasa yolu açık olmak üzere oy birliğiyle karar verildi.22/02/2024
Başkan
¸e-imzalıdır
Üye
¸e-imzalıdır
Üye
¸e-imzalıdır
Katip
¸e-imzalıdır