T.C.
İSTANBUL
16. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2021/79 Esas
KARAR NO: 2022/116
DAVA: İtirazın İptali (Hizmet Sözleşmesinden Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ: 29/01/2021
KARAR TARİHİ: 16/02/2022
Mahkememizde görülmekte olan İtirazın İptali (Hizmet Sözleşmesinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
TALEP : Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkili şirketin ülkedeki en büyük alt yapı projelerinden biri olan " ... Projesi” nin yap- işlet-devret modeli ile yapımı ve işletilmesini, ... ile imzalamış olduğu ... tarihli Uygulama Sözleşmesi çerçevesinde üstlendiğini, bu doğrultuda yapımı tamamlanan ... Kavşağı (Km: 124664) ile Kesim sonu (Km:434296) arası ve ... kesimi başlangıcı (Km:434296) ile ... ) Kavşağı (Km:5841529) arası ... tarihli ve 29686 sayılı Resmi Gazete'de ilan edilmek suretiyle ... tarihinde işletmeye açıldığını, ayrıca ... 'nün de içinde bulunduğu ... Kavağı ile ... Kavşağı (Km: 124664) arası yapım işlerinin tamamlanması ile ... tarihli ve ... sayılı Resmi Gazete'de ilan edilmek suretiyle ... tarihinde işletmeye açıldığını, ihlalli geçişin müvekkili şirket tarafından yapımı ve işletmesi üstlenilen otoyolun geçiş ücreti ödenmeksizin kullanılması ve tahakkuk eden ücretin geçişi takip eden 15 günlük kanuni ödeme süresi içinde de ödenmemiş olması anlamına geldiğini, bu itibarta, ihlalli geçişi takip eden 15 günlük süre içerisinde geçiş ücretine herhangi bir ceza tahakkuk ettirilmediğini, kullanıcıların bu süre içerisinde sadece geçiş ücretini ödemekle yükümlü olduğunu, ilk 15 günlük cezasız sürenin dolmasını müteakip müvekkili şirket tarafından ...'nden otoyoldan ihlalli geçiş yapan ve 15 günlük yasal süre içerisinde geçiş ücretlerini ödemeyerek cezaya düşen araçların sahiplik bilgileri talep edildiğini, bu nedenle müvekkili şirketin yasal olarak araç sahiplik bilgilerine ceza tahakkuk ettirilmeden erişememekte ve dolayısıyla bu süre içerisinde borçlulara herhangi bir bildirim yapamadığını, müvekkili şirket tarafından işletilen köprü ve otoyoldan, davalıya ait ... plakalı aracın ihlalli geçişleri nedeniyle doğan ve yasal süresi içerisinde ödenmeyen geçiş tutarları ve yasadan kaynaklı para cezalarının tahsili amacıyla ... lcra Müdürlüğü'nün 2020/ ... E. Sayılı dosyasından başlatılan icra takibinden gönderilen ödeme emrine davalı tarafından borcun tamamına itirazda bulunulduğunu, itiraz konusu dosya alacağı hakkında takibin devamına karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
CEVAP: Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; davacı tarafa karşı müvekkilinin böyle bir borcunun bulunmadığını, ... hesabının kredi kartına bağlı otomatik ödeme talimatı bulunduğunu, bakiye azaldıkça başkaca işleme gerek kalmadan kredi kartından ... hesabına yükleme yapıldığını, davacı tarafın sistem hataları ve bankalarla yaşanan aksaklık kaynaklı sebeplerle müvekkilinin sorumlu tutulmaya çalışıldığını, bildirim yapılmadan takip başlatıldığını, ceza bedelinin fahiş olduğunu, davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.
DELİLLER VE GEREKÇE: Dava; geçiş ihlali sebebine dayalı geçiş bedeli ile yasadan kaynaklı para cezasının tahsili amacı ile başlatılan icra takibine itirazın iptali istemine ilişkindir.
Davacı vekili tarafından ihlalli geçiş tablosu, geçiş bildirim sureti, geçiş görüntülerini içerir belgelerin ibraz edildiği, araç tescil kayıtlarının celp edildiği görülmüştür.
Davalı yanın savunması kapsamında ... bankasına yazılan yazı cevapları ile ... ile ... A.Ş'ye yazılan yazı cevapları tetkik edilmiştir.
İtirazın iptali istemine konu .... İcra Müdürlüğü'nün 2020/ ... esas sayılı dosyası celp ve tetkik edilmiş olup; ... plakalı aracın ... gişelerinden ihlalli geçişleri nedeniyle, davacı tarafından davalı şirket aleyhine 06.10.2020 tarihinde icra takibi başlatıldığı, 256,30 TL. geçiş ücreti, 1.025,20 TL. ceza tutarı olmak üzere toplam 1.281,50 TL'nin ödeme emrine ekli listede plakaları belirtilen, Borçluya ait araçların davacı Şirket tarafından işletilen Köprü ve Otoyoldan ihlalli geçişleri sebebiyle tahakkuk eden geçiş ücreti ve 6001 sayılı Kanun uyarınca tahakkuk ettirileri geçiş ücretinin dört katı tutarındaki ceza bedelinin tahsilinin talep edildiği, takibe itiraz üzerine takibin durduğu anlaşılmıştır.
Mahkememizce dosya kapsamına alınan bilirkişi raporunda özetle;
"... OTOYOLU GEÇİŞLERİNE İLİŞKİN:
... Otoyol boyunca Gişelerin tamamında bariyer ve gişe görevlisi konumlandırılmış olduğu, Ödemenin alınamadığı hususunda araÇ sürücüleri bilgilendirilmeden İHLALLİ GEÇİŞ BİLDİRİM FORMU ARAÇ SÜRÜCÜSÜNE TEBLİĞ EDİLEMEDEN bariyer açılmayacağı,
Bu tespitler doğrultusunda ücreti tahsil edilemeyen geçişler kapsamında;
Davacı şirketçe, Davalı şirketin araçlarına ait banka ve ... hesaplarından ÖDEMELERİN ALINAMADIĞI HUSUSUNDA ARAÇ SÜRÜCÜLERİNE GEREKLİ İHLAL BİLDİRİMLERİNİN YAPILMIŞ OLDUĞUNA KANAAT GETİRİLMİŞTİR.
ÜCRET TOPLAMA SİSTEMİ ÇALIŞMA PRENSİPLERİ HAKKINDA AÇIKLAMA
* ... nda giriş ve çıkışlarda bariyer bulunmaktadır.
*Araçta ... veya ... etiketi olsa bile etiket problemi, bakiye yetersizliği vb nedenlerle bariyerin açılamayabileceği dikkate alınmalı ve bariyere durabilecek bir hızda yaklaşılmalıdır.
*Çıkış gişelerinde NAKİT, ... veya ... ile ödeme yapılabilir. NAKİT gişelerinde nakit, kredi kartı yada banka kartı ile ödeme yapılabilir.
Davacı şirketin internet sitesinde yer alan “Ücret toplama sistemi çalışma Prensipleri hakkında açıklama” bölümünde belirtilenler doğrultusunda gişelerde bariyer ve gişe görevlilerinin bulunduğu, bariyerin açılmaması nedeniyle araç sürücülerinin gişe görevlileri ile iletişim halinde kalacakları. Ödemenin alınamadığı hususunda araç sürücüsü bilgilendirilmeden — İHLALLİ GEÇİŞ BİLDİRİM FORMU araç sürücüsüne tebliğ edilemeden bariyerin açılmayacağı kanaatine varılmıştır.
TAKİBE KONU HER BİR İHLALLİ GEÇİŞE İLİŞKİN DEĞERLENDİRMELER:
Davacı şirket internet sitesinde de belirtildiği üzere, İstanbul-Bursa-İzmir Otoyolu geçişlerinde geçiş ücretleri, mevcut ... sisteminden farklı olarak .../... hesaplarından ANLIK BAKİYE SORGUSU YAPILARAK tahsil edilmektedir. Yani; eğer geçiş anında hesapta geçiş bedelini karşılayacak tutarda para varsa ancak o zaman ... ... ile geçiş yapılabileceği açıkça belirtilmektedir. Bu kapsamda davalı tarafça ihlatli geçiş yapılan tarihlerde araçlara ait .../... hesaplarında yeter bakiye bulunduğuna ilişkin veyahut ihlalli geçişi takip eden 15 gün içerisinde .../... hesabına geçiş bedelini karşılar bakiye yüklendiğine ilişkin dosya kapsamına sunulmuş belge görülememiştir.
Araçta hem ... hem de ... bulunmasına rağmen .../... hesabi bulunan bankadan veya ... den olumlu cevap gelmemesi (Bakiye yetersizliğine bağlı provizyon alınamaması) halinde gişede bulunan görevliye nakit veya kredi kartı ile ödeme yapılabilmektedir.
Dava dilekçe ekinde yer alan belgelerden, Bankadan Provizyon alınamama gerekçeleri arasında; "Ürün sisteme tanımlı değil” — 'ürün kara listede' nedenler gösterilmekte olup davalı tarafça kayıtların aksi SİSTEME TANIMLI ... — ... ETİKETİ BULUNDUĞU, geçiş tarihi itibariyle yeterli bakiye bulunduğu hususları ispat edilememiştir. ... bankası tarafından gönderilen 05.10.2021 tarihli yazı içeriğinde ilgili kişinin ... — ... sistemi ile ilgili otomatik ödeme anlaşması bulunmadığı bildirilmiştir. Yine ... tarafından gönderilen 18.05.2021 tarihli yazı içeriğinde, ilgili tarihlerde bankalarında tanımlı ... ürünü bulunmadığı belirtilmiştir.
Davacı şirketçe, davalı şirkete ait ... plakalı aracın yukarıda çizelge 1 de detayı verilen zaman diliminde ... gişelerinden otoyol ücret geçiş bedellerini ödemeden geçmesi sebebiyle toplam 2 adet geçiş için geçiş ücreti (256,30 TL.) + ceza geçiş ücreti (1025,20 TL.) = 1281,50 TL. toplamı kadar davalı şirket aleyhine icra takibi başlatılmış davalı şirket vekilinin itirazı doğrultusunda takip durmuştur.
Karayolları Genel Müdürtüğü ile davacı şirket arasında imzalanan 27/09/2010 tarihli sözleşme kapsamında davacı şirkete ... otoyolu geçiş ücretleri ve ceza tutarlarını tahsil etme hak ve yetkisi verilmiştir.
Yukarıda örnek fotoğraf 2 altında yer alan tespitler ayrıca davacı şirketin internet sitesinde yer alan “Ücret toplama sistemi çalışma Prensipleri hakkında açıklama” bölümünde belirtilenler doğrultusunda gişelerde bariyer ve gişe görevlilerinin bulunduğu, bariyerin açılmaması nedeniyle araç sürücülerinin gişe görevlileri ile iletişim halinde kalacakları. Ödemelerin alınamadığı hususunda araç sürücüsü bilgilendirilmeden - İHLALLİ GEÇİŞ BİLDİRİM FORMU araç sürücüsüne tebliğ edilemeden bariyerin açılmayacağı kanaatine varılmıştır. Açıklanan gerekçelerle gişedeki görevlinin varlığı gözetilerek davalı şirket araç sürücüleri durumdan (ücreti ödenmeyen geçiş) haberdar edildiği, OLAY GÜNÜ İTİBARİYLE ARAÇ SÜRÜCÜSÜNE İhlalli geçişi bildiriminin yapılmış olduğuna kanaat getirilmiştir. İhlalli geçiş bildirimterinden davalı şirket yönetiminin şoförlerce haberdar edilmesi gerekecektir.
Araç sürücüsü veya davalı şirket yetkililerince internet ortamından İHLALLİ GEÇİŞ SORGULAMALARI yapılabilmekte, İhlal tarihinden 15 gün içerisinde gişe geçiş ücret ödemesi yapılabilmektedir.
Davalı şirket vekilinin takibe yapmış olduğu itirazında, ihlal yapıldığı iddia edilen tarihte şirketlerine ait aracın ihlalli geçiş bildiriminde yer alan gişelerde olmadığına ilişkin bir itirazı bulunmamakta olup davacı vekilince sunulan fotoğraflar ile ihlalli geçişler belgelenmiştir. Davalı şirket vekilince aksi durumun ispatına yönelik sunulmuş belge bulunmamaktadır.
SONUÇ;
Yukarıda Değerlendirmeler bölümünde yapıları tespitler gözetilerek,
Takibe konu davacı talebi; davalı şirkete ait 1.sınıf aracın, ... gişelerinden ihlalli geçişleri sebebiyle talep edilen geçiş tarife + 4 kat ceza bedeli toplamıdır. Talep edilen asıl alacak bedeli geçiş tarihi itibariyle araç sınıfı gözetilerek davacı otoyol işletme tarifesine uygundur. ... İl Emniyet Müdürlüğü'nün 05.02.2021 tarihli yazı ekinde yer alan Araç Özet Bilgileri formundan; takibe konu ... plakalı aracın İHLLALLİ geçişler tarihi itibariyle davalı şirkete ait olduğu anlaşılmaktadır.
Bu hususta Nihai Karar sayın Mahkemeye ait olmak üzere,
Davacı şirket internet sitesinde de belirtildiği üzere, ... geçişlerinde geçiş ücretleri mevcut ... sisteminden farklı olarak .../... hesaplarından ANLIK BAKİYE SORGUSU YAPILARAK tahsil edilmektedir. Yani eğer geçiş anında hesapta geçiş bedelini karşılayacak tutarda para varsa ancak o zaman .../... ile geçiş yapılabileceği açıkça belirtilmektedir. Şayet geçiş ihlalli yapılmış ise geçişe müteakip 15 gün içerisinde davacı şirketin ... ve ... hesaplarına geçiş bedelleri cezasız ödenebilmektedir. İHLALLİ GEÇİŞ BİLDİRİM FORMU araç sürücüsüne tebliğ edilmeden bariyer açılmayacağından İHLALLİ GEÇİŞ BİLDİRİMİNİN davalı tarafa YAPILDIĞINA kanaat getirilmiştir. Davalı şirketçe takibe konu gişe geçiş bedelinin gerek geçiş esnasında gerekse geçişi takip eden 15 gün içerisinde ödenmiş olduğu hususu belgelenememiştir.
Dosya kapsamında yer alan ... Daire Başkanlığı'nın yazı içeriğinde; “... plakalı araca tanımlı ... numaralı ... ürününde 15/08/2019 -16/09/2019 tarihler arasında 0,60 TL. bakiye bulunduğu ve herhangi bir hesap hareketinin bulunmadığı" bildirilmiştir. Bu durumda ihlalli geçişler tarihi olan 01.09.2019 tarihi itibariyle davalı şirket aracına ait ... ürününde yeter bakiye bulunmadığı ayrıca ihlalli geçişleri takip eden 15 gün içerisinde davalı şirket aracına ait ... ürününe bakiye yüklemesi yapılmadığı anlaşılmaktadır. ... ve ... ... yazı içeriklerinde, ilgili kişinin ... - ... sistemi ile ilgili otomatik ödeme anlaşması bulunmadığı belirtilmiştir.
İhlalli geçiş bildirim formu ve sunulan fotoğraflar doğrultusunda ihlalli geçişler belgelenmiştir. Aksi yönde (ihlalli geçiş esnasında aracın farklı bir konumda olduğuna dair .../... geçiş kaydı vb.) davalı tarafça sunulmuş belge bulunmamaktadır.
Davacı şirketin ... ile imzalamış olduğu 27 Eylül 2010 tarihli uygulama sözleşmesi çerçevesinde davalı şirkete takibe konu asıl alacak bedeli tahakkuk ettirilmiş olup,
Yukarıda “Yönetmelik ve Kanun Maddeleri” başlık altında yapılan değerlendirmeler doğrultusunda,
7144 sayılı Torba Kanun ile, Torba Kanun'un yürürlük tarihi olan 25.05.2018 tarihi itibari ile ve sadece tahsil edilmemiş ceza tutarları hakkında uygulanmak üzere, geçiş ücretinin geçiş tarihinden itibaren 15 (onbeş) gün içerisinde ödenmemesi halinde tahakkuk eden geçiş ücretinin 10 katı tutarındaki ceza; 4 katı olarak değiştirilmiş ve hazine payı uygulaması ortadan kaldırılmıştır.
Takibe konu 2 ayrı ihlalli geçiş için,
Geçiş ücreti ; 256,30 TL.
Ceza Ücreti ; 1.025,20 TL. (7144 sayılı Torba Kanun gereği geçiş ücretinin 4 katı)
Toplam : 1.281,50 TL.
Takibin toplam 1.281,50 TL. üzerinden davalı ... A.Ş. adına devam edebileceği,
...'' şeklinde mütalaada bulunulduğu görülmüştür.
Huzurdaki davada itirazın iptali istemine konu olan icra takibine dayanak alacağın, davacı tarafından işletilen köprü/otoyoldan davalıya ait araçların ücret ödemeden geçiş yapması iddiasına dayalı olduğu saptanmış olup davalı yanın takibe vaki itirazı üzerine huzurdaki davanın ikame edildiği anlaşılmıştır. Tatbiki gereken 6001 sayılı ...nün Teşkilat ve Görevleri Hakkında Kanun'un 30. maddesinin 5. fıkrasına göre; "4046, 3465 ve 3996 sayılı Kanunlar çerçevesinde işletme hakkı verilen veya devredilen otoyollar veya erişme kontrolünün uygulandığı karayollarından geçiş ücretlerini ödemeden geçiş yapan araç sahiplerinden, işletici şirket tarafından geçiş ücreti ödemeden giriş çıkış yaptığı mesafeye ait geçiş ücreti ile birlikte, bu ücretin dört katı tutarında ceza, genel hükümlere göre tahsil edilir. Ücretin dört katı fazlası olarak tahsil edilen ceza tutarının yüzde altmışı, tahsilini izleyen ayın yedinci günü mesai bitimine kadar, işletici şirket tarafından Hazine payı olarak, yıllık kurumlar vergisi yönünden bağlı olduğu vergi dairesine şekli ve içeriği Maliye Bakanlığınca belirlenen bir bildirimle ödenir. İşletici şirket tarafından Hazine payının eksik bildirilmesi veya hiç bildirilmemesi ya da bildirildiği halde süresinde ödenmemesi halinde, Hazine payının ödenmesi gerektiği tarih ile tahsil edildiği tarih arasında geçen süreye 6183 sayılı Kanunun 51 inci maddesine göre uygulanacak gecikme zammı ile birlikte ilgili vergi dairesince 6183 sayılı Kanun hükümlerine göre takip ve tahsil edilir." düzenlemesi yürürülükte olup araç maliklerinden geçiş ücreti ve ceza tutarının tahsil edilebileceği öngörülmüştür. Dosyada mübrez görüntü/fotoğraf kayıtları, bildirim evrakları, provizyon ve geçiş tablosu kapsamında huzurdaki davada, işletmesi davacıya ait köprü/otoyoldan davalının maliki olduğu aracın geçiş ihlali yaptığının sabit olduğu, davalı tarafça beyan edilen ... bankasına yazılan yazı cevabında otomatik ödeme talimatının bulunmadığı bilgisinin verildiği gibi ... ve ... Bölge Müdürlüğünün yazı cevabında da ihlale konu tarih aralığında ve 15 gün sonrasına ait döneme ilişkin ödemenin/bakiyenin görünmediği, bu hali ile davalı savunmasının sübut bulmadığı, geçiş sayısı karşısında ... bakiyesinin yeterli olmadığının bilirkişi marifeti ile tespit edildiği, yukarıda anılan 6001 sayılı Kanun'un 30/5. fıkrasına göre araç maliklerinin geçiş ücretleri ve cezalardan sorumlu olduğu anlaşılmıştır. Tüm bu nedenlerle; davacı yanın davalı taraftan takip tarihi itibariyle 256,30-TL geçiş ücreti ve 1.025,20-TL ceza tutarı olmak üzere toplam 1.281,50-TL alacaklı olup bu tutar yönünden başlatılan icra takibine davalı takip borçlusunun vaki itirazının haksız olduğu sonucuna varılmıştır.
Son olarak icra inkar tazminatı yönünden inceleme yapılmış olup somut olayda takip konusu alacak miktarının tespiti yargılamayı gerektirmediğinden, bir başka ifade ile alacak, dava tarihi itibariyle likit ve muayyen olduğundan, davacının icra inkar tazminatı isteminin kabulüne karar verilmesi gerektiği (Emsal karar: İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 45. Hukuk Dairesinin 2020/1586 esas, 2020/80 karar sayılı kararı.) anlaşılmakla; davanın kabulüne dair aşağıdaki şekilde hüküm kurmak gerekmiştir.
H Ü K Ü M : Gerekçesi açıklandığı üzere;
1-Davanın KABULÜ ile,
.... İcra Müdürlüğü'nün 2020/... E. sayılı takip dosyasına davalı yanın itirazının iptali ile takibin aynen devamına,
2-Alacak likit olmakla alacağın %20'si oranında 256,30-TL icra inkar tazminatının davalıdan tahsili ile davacıya ödenmesine,
3- Kabul edilen dava değeri üzerinden hesaplanan 87,54 TL karar-ilam harcından, davacı tarafça peşin yatırılan 59,30 TL harcın mahsubu ile bakiye 28,24 TL harcın davalıdan tahsili ile Hazine'ye gelir kaydedilmesine,
4-Dava tam kabul ile sonuçlandığından, davacı tarafça yapılan 695,75 TL yargılama giderinin, davalıdan tahsili ile davacıya ödenmesine,
5- Davacı taraf kendisini vekille temsil ettirdiğinden Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca hesap ve takdir olunan 1.281,50 TL vekalet ücretinin davalıdan alınıp davacıya ödenmesine,
6- Dava tam kabul ile sonuçlandığından, davalı lehine vekalet ücretine hükmedilmesine yer olmadığına,
7- Taraflarca yatırılan gider avansının kullanılmayan kısmının 6100 sayılı Yasanın 333. maddesi ile Yönetmeliğin 207. maddesi gereğince hükmün kesinleşmesinden sonra hesap numarası bildirilmiş ise elektronik ortamda hesaba aktarmak suretiyle; hesap numarası bildirilmemiş ise masrafı kalan paradan karşılanmak suretiyle ... merkez ve işyerleri vasıtasıyla adreste ödemeli olarak yazı işleri müdürü tarafından iadesine,
8-Devletçe karşılanan 1.320 TL arabuluculuk ücretinin, davalıdan tahsili ile hazineye gelir kaydedilmesine,
9- Davacı tarafça yatırılan 59,30 TL başvuru harcı ile 59,30 TL peşin harç olmak üzere toplam 118,60 TL'nin davalıdan tahsili ile davacıya ödenmesine,
Dair; taraf vekillerinin yüzüne karşı, dava miktarı itibariyle kesin olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı.16/02/2022
Katip ...
¸e-imzalıdır
Hakim ...
¸e-imzalıdır