T.C.
İSTANBUL
16. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2021/821 Esas
KARAR NO: 2024/122
DAVA: Tazminat (Haksız Fiilden Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ: 13/12/2021
KARAR TARİHİ: 28/02/2024
Mahkememizin yukarıda esas numarası yazılı dosyasının mahkememizde yapılan
yargılaması sonucunda;
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ :
DAVA:
Davacı vekili mahkememize sunmuş olduğu dava dilekçesinde özetle; 19.10.2020 tarihinde sürücü ...'in sevk ve idaresindeki ... plakalı sayılı aracıyla Bulancak ilçesi İskele başı ışıklı kavşağına geldiği esnada müvekkili şirkete ait ... plakalı aracın arka kısım tarafına çarptığını, çarpma sonucu çift taraflı yaralamalı ve maddi hasarlı trafik kazası meydana geldiğini, tutulan kaza tespit tutanağına göre sürücü ...'in sevk idaresinde bulunan ... plakalı aracın % 100 kusurlu bulunduğunu, müvekkil şirkete ait aracın meydana gelen kazada herhangi bir kusuru bulunmadığını, davalı ...'in sevk ve idaresindeki aracın ...plakalı araç maliki ...İnşaat San ve Tic A.Ş ait olduğu ve ...İnşaat San ve Tic A.Ş tarafından söz konusu aracın davalı ...o Kiralama İth.İhr.veTic. Ltd. Şti'ne kiralık olarak verildiğini, arabuluculukta her iki tarafında kiraya verildiği konusunda beyanda bulunmaları neticesinde arabuluculuk tutanağına taraf olarak ... Ltd.Şti eklendiğini, hem değer kaybı hem de kazanç kaybı zararında sürücü ...'le birlikte tüm tarafların müştereken ve müteselsilen sorumlu olduğunu, somut olayda davacı aracının hasarlandığı ve tamir gördüğü süre zarfında davacı yanca kullanmadığının sabit olduğunu, bahsi edilen aracın onarımının Bayrampaşa/İstanbul da yapıldığını, aracın müvekkil tarafından herhangi bir şekilde kullanılmadığını ve şirketin aracının ticari kazancının meydana geldiğini beyanla değer kaybı için tüm davalılardan müştereken ve müteselsilen şimdilik 2.500 TL ve kazanç kaybı için davalılar ...İnşaat, ... Star ve ...'den müştereken ve müteselsilen şimdilik 2.500 TL olmak üzere toplam 5.000 TL belirsiz alacağın tahsilini talep ve dava etmiştir.
CEVAP:
Davalı ... Sigorta vekili cevap dilekçesinde özetle; 19/10/2020 tarihinde... numaralı poliçe ile teminat altına alınan...'in sevk ve idaresindeki... plakalı araç ile İbrahim Sayının sevk ve idaresindeki ... plakalı araçlar arasında çift taraflı yaralamalı ve maddi hasarlı trafik kazası meydana geldiğini, kaza sonrası ... plakalı araçta meydana geldiği iddia edilen değer kaybının karşılanması talebiyle müvekkili şirkete başvuru yapılarak hasar dosyası açıldığını, dava konusu hasar nedeniyle 25/02/2021 tarihinde ...Sigorta tarafından tazminat ödemesi yapıldığını ve müvekkilinin teminat limitinin dolduğunu, müvekkilinin sorumluluğunun bulunmadığını beyanla davanın reddini savunmuştur.
Davalı ... Sigorta cevap dilekçesinde özetle; öncelikle müvekkili şirkete başvuru yapılmadığını, bu nedenle davanın dava şartı yokluğu nedeniyle reddinin gerektiğini, sigortalıya ait kasko poliçesinin teminat limitinin maddi-bedeni ayrı yapılmaksızın 300.000 TL olduğunu, müvekkil şirket tarafından ...sigorta A.Ş.'ye yapılan 134.000 TL sonrasında müvekkil şirketin ... bakiye teminat limitinin 166.000 TL olduğunu, müvekkil şirketin azamı sorumluluğunun bakiye limiti kadar olduğunu, davacıya ait ... plakalı aracın değer kaybı talepli zararının müvekkil şirket nezdinde düzenlenmiş olan kasko poliçesinde bulunan ihtiyari mali mesuliyet teminatına girmediğini beyanla davanın reddini savunmuştur.
Davalı ...İnşaat vekilinin cevap dilekçesinde özetle; öncelikle kabul anlamına gelmemek kaydıyla dava konusu alacak kalemlerinin zamanaşımına uğradığını, davacının belirsiz alacak davası açmakta hukuki yararının bulunmadığını, alacağın belirli olduğu durumlarda belirsiz alacak davası açılamayacağını, söz konusu kaza tarihinde araç taşıma işinin müvekkil şirket tarafından diğer davalı ...Trans'a verildiğini, bu nedenle dava konusu kazada müvekkiline kusur atfedilemeyeceğini, davacının ...plakalı araç ile ilgili tam ve asli kusurludur iddiasının gerçeği yansıtmadığını, kazanın meydana gelmesinde davacı tarafın kusurlu olduğunu, kazaya davacının dikkatsiz ve tedbirsiz araç kullanmasının sebebiyet verdiğini beyanla davanın reddini savunmuştur.
DELİLLER:
Dosyanın delillerini, ... Sigorta,... Sigorta ve ... Sigorta hasar dosyaları, ...'ne, ... Noterler Birliği'ne, ... Otomotiv'e,... Belediyesi'ne yazılan müzekkere cevapları, bilirkişi raporları v.s tüm evraklar oluşturmaktadır.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE;
Dava; 19.12.2020 tarihli trafik kazasında ... plakalı araçta meydana gelen değer ve kazanç kaybı isteminden ibarettir.
Huzurdaki davada uyuşmazlığın;19.12.2020 tarihli trafik kazasında ... plakalı araçta meydana gelen değer ve kazanç kaybı isteminin davalılardan tahsil edilip edilemeyeceği, davalıların sorumlu olup olmadıkları, kusur oranının ve tazminat bedellerinin tespiti noktalarında toplandığı görülmektedir.
Mahkememizce tespit edilen uyuşmazlık noktalarında tarafların iddia ve savunmaları ile dosya üzerinde makine mühendisi Prof. Dr. ... ve sigortacı bilirkişi ... tarafından inceleme icra edilerek, kazanın meydana gelmesindeki kusur oranları ile kaza nedeni ile ... plakalı araçta meydana gelen değer kaybı ile kazanç kaybının davacıya daha önce yapılan ödemelerin de dikkate alınması suretiyle tespiti hususlarında açıklamalı, ayrıntılı ve denetime elverişli rapor düzenlenmesinin istenilmiş ve konuya ilişkin 25/07/2022 tarihli rapor teminle dosyamız arasına alınmıştır.
Bilirkişiler anılı raporlarında özetle;
"Bilirkişi Değerlendirmesi:
“Dosyada mevcut ifade, yazışma ve diğer belgeler dikkate alınarak yapılan değerlendirmede:
Davaya konu yaralanmalı ve maddi hasarlı trafik kazasının: 19/12/2020 günü, saat 07.40 sıralarında, Giresun ili, ... ilçesinde, sürücü ... sevk ve idaresindeki... plaka sayılı taşıt ile Piraziz'den Bulancak istikametine seyri sırasında, Bulacak İskelebaşı üç yönlü ışıklı kavşağına geldiğinde,
Ön kısımları ile ışıkların yeşile dönmesi ile harekete geçen sürücü ... sevk ve idaresindeki ...plaka sayılı taşıta arkadan çarpması neticesi vuku bulduğu,
Kazanın meydana gelmesinde: ...plaka sayılı kamyonet sürücüsü ...'in dikkatsiz ve tedbirsiz hareket ederek sinyalizasyon ışıklarında nizami şekilde bekleme yaparak hareketine başlayan taşıta arkadan çarptığı ortaya çıktığından, 2918 sayılı K.T.K.'nun asli kusurlara ilişkin 84/d maddesinde belirtilen "arkadan çarpma" fiilini işlemesi nedeni ile 4100 oranında, tam ve asli kusurlu olduğu,
...plaka sayılı taşıt sürücüsü ...'ın nizami seyir halinde olduğu, taşıtına arkadan çarpılmasına engel olmak adına alabileceği tedbir de bulunmadığı, kural ihlali tespit edilemediği, dolayısı ile kendisine atfı kabil kusur bulunmadığı,
Dosyada mevcut belge ve gerek olay mahallinde gerek ise onarım sırasında çekilen fotoğraflara isitinaden, davaya konu ...plaka sayılı taşıtın ...marka, ... tip, 2017 model otobüs olduğu, kaza neticesi arka kısımlarında motor elemanlarına kadar sirayet edecek seviyede hasar oluştuğu, kafes yapının deforme olduğu,.. . marka, ... tip, 2017 model otobüsün kaza tarihine tekabül eden tarihte geçerli T.S.B.'nin M.T.V.'ne esas listesindeki değerinin 1.250.367,-TL olduğu, ikinci el piyasada odometre değeri gibi özellikleri de göz önüne alındığında ikinci el piyasada 1.200.000,-TL mertebesinde müşteri bulabildiği, dolayısı ile onarım bedeli ve değer kaybı birlikte göz önüne alınsa da pert etme seviyesine ulaşılamayacağı,
Davaya konu taşıtın kafes yapı ve motor elemanlarına sirayet eden, kayıtlara giren ve bir kısımı değer kaybı oluşturmasa da kaynak işlemi ile onatılan kısımlarına tatbik edilen işlemlerin fabrika çıkışı özelliklerine ulaşamayacağı, ikinci el piyasada satışı sırasında pazarlık konusu edileceğinin açık olduğu, ticari taşıt hüviyeti nedeni ile önceki hafif hasarları yanında çok daha ağır olan hasarının hasarsız muadillerine nazaran 60.000,-TL mertebesinde değer kaybına neden olacağı ve satılabileceği,
Kazanç kaybı açısından esas olanın hesap uzmanı bilirkişi vasıtası ile defter incelemesi neticesi kazanç kaybının belirlenmesi olmakla birlikte onarım süresi boyunca muadil taşıt kiralanabileceği göz önüne alındığı takdirde onarım süresi boyunca zarar hesabı yapma imkanı bulunduğu, taşıtın onarımının hasar bilgilerine istinaden teknik açıdan tamirat ve montaj dahil 10 gün içinde gerçekleştirilebileceği, dönem muadil taşıt kira bedelinin kısa süreli kiralamalarda 800,-TL/gün olduğu, dolayısı ile toplam zararın 8.000,-TL şeklinde oluşacağı, bunun dışında kalan sürenin hukuki mütalaaya muhtaç olması nedeni ile Sayın Mahkemenin uhdesinde bulunduğu sonucuna varılmıştır.
Sorumluluklar yönünden değerlendirme ;
2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunun 3. maddesi işleteni "Araç sahibi olan veya mülkiyeti muhafaza kaydıyla satışta alıcı sıfatıyla sicilde kayıtlı görülen veya aracın uzun süreli kiralama, ariyet veya rehni gibi hallerde kiracı, ariyet veya rehin alan kişidir. Ancak ilgili tarafından başka bir kişinin aracı kendi hesabına ve tehlikesi kendisine ait olmak üzere işlettiği ve araç üzerinde fiili tasarrufu bulunduğu ispat edilirse, bu kimse işleten sayılır" biçiminde tarif etmiştir.
2918 Sayılı Karayolları Trafik Kanunu'nun 85 nci maddesinde "bir aracın işletilmesi bir kimsenin ölümüne veya yaralanmasına veya bir şeyin zarara uğramasına sebep olursa; motorlu aracın işleteni bu zarardan sorumlu olur" hükmü getirilmiştir.
Aracın kayıt maliki ile diğer davalı arasında münakit dava dosyasına taraf delileri arasında bir örneği sunulan “Nakliye Sözleşmesi” hükümleri incelendiğinde, aracın münhasıran işletenini işveren sıfatıyla ...İnşaat San Ve Tic A.Ş olduğunun belirtildiği, davalı ... Ltd.Şti” nin — sıfatının nakliyeci olarak belirtildiği ve — sözleşmede işverene hizmet vereceği şekilde hükümler içerdiği; araç, araç maliki ve sürücü üzerinde bu şirkete mutlak bir hakimiyet ve tasarruf imkanı sağlanmamakla birlikte sözleşmenin 3.6 maddesinde — “ Nakliyecinin araçları kullandırtacağı şöför ile araçta bulunacak diğer kişilerin doğrudan yada dolaylı olarak karışacağı suçlardan ve kazalardan sorumlu olup bunlarla ilgili tüm sigorta mükellefiyetlerini yerine getireceği “” kabul edilmiş olmakla 2918 sayılı yasanın 3. maddesinde tarifi yapılan "aracı kendi hesabına ve tehlikesi kendisine ait olmak üzere işlettiği ve araç üzerinde fiili tasarrufu bulunan" kişi durumunda olduğu kabul ile adı geçen davalının da 3 kişiler nezdinde meydana gelen zarardan sorumlu olacağı neticesine Nihai Takdir Sayın Mahkemeye ait olmak üzere ulaşılmıştır gerekmiştir.
Başvuruya konu ihtilafa ilişkin olarak 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunun, “İkinci Ayırım Haksız Fiillerden Doğan Borç İlişkileri” başlıklı bölümü içinde yer alan 49, Maddesi; “kusurlu ve hukuka aykırı bir fiille başkasına zarar veren, bu zararı gidermekle yükümlüdür.”hükmünü içermekte olup., zarar verici fiili yasaklayan bir hukuk kuralı bulunmasa bile, ahlaka aykırı bir fiille başkasına kasten zarar veren de, bu zararı gidermesi gerektiği kabul edilmiştir.
Diğer taraftan 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu'nun 91. maddesi; “İşletenlerin, bu Kanunun 85 inci maddesinin birinci fıkrasına göre olan sorumlulukların karşılanmasını sağlamak üzere mali sorumluluk sigortası yaptırmaları zorunludur.” hükmünü haiz olup, aynı kanunun 85. Maddesinde ise; “Bir motorlu aracın işletilmesi bir kimsenin ölümüne veya yaralanmasına yahut bir şeyin zarara uğramasına sebep olursa, motorlu aracın bir teşebbüsün unvanı veya işletme adı altında veya bu teşebbüs tarafından kesilen biletle işletilmesi halinde, motorlu aracın işleteni ve bağlı olduğu teşebbüsün sahibi, doğan zarardan müştereken ve müteselsilen sorumlu olurlar.” şeklinde düzenlenmiştir. Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk Poliçesi Genel Şartları A.1 maddesinde poliçenin kapsamı başlığı altında “Sigortacı, poliçede tanımlanan motorlu aracın işletilmesi sırasında, bir kimsenin ölümüne veya yaralanmasına veya bir şeyin zarara uğramasına sebebiyet vermiş olmasından dolayı, 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu'na göre işletene düşen hukuki sorumluluğu, zorunlu sigorta limitlerine kadar temin eder.” şeklindeki düzenleme ile 2918 sayılı yasanın 85. Md. düzenlemesine paralel bir düzenleme yapılmıştır.
Trafik Sigortası (ZMSS.) Genel Şartları” nın (ÇA-I ) maddesine göre; “Sigortacı, poliçede tanımlanan motorlu aracın işletilmesi sırasında, bir kimsenin ölümüne veya yaralanmasına veya bir şeyin zarara uğramasına sebebiyet vermiş olmasından dolayı, 2918 sayılı Trafik Kanunu'na göre işletene düşen hukuki sorumluluğu, zorunlu sigorta limitlerine kadar temin ettiği belirtilmiş olup aynı zamanda Genel Şartların ( B-2-b ) maddesinde yer alan düzenlemesi sigortacının emsal Yargıtay kararları doğrultusunda, yargılama giderlerinden de tazminatın, teminata olan oranı dahilinde sorumlu olacağı ifade edilmiştir
Trafik kazası sonucunda araçlarda oluşan hasara bağlı değer kayıplarının dolaylı zarar olmayıp, trafik kazasının doğrudan sonucu olan doğrudan zararlar olduğu ve bu tip zararların gerek 2918 sayılı KTK ve gerekse ZMSS Genel Şartları ile teminat dışı bırakılan hallerden olmayıp ZMSS (Trafik) sigortası teminatına dahil olduğu hususu, Yargıtay Kararları ile de yerleşik hale gelmiştir. (Yargıtay 4. Hukuk Dairesi'nin 2003/16114 E. Yargıtay 4. Hukuk Dairesi'nin 2003/477 B., Yargıtay 15. Hukuk Dairesi'nin 2004/5684 E. Yargıtay 19, Hukuk Dairesi'nin 2001/115 BE.Yargıtay 4, Hukuk Dairesi'nin 2002/130 E. sayılı kararlarında )
"Tamamen onarılmış olsa bile kazaya uğrayan araba, tahribatın izlerini taşıyacağından onarıldıktan sonra mübadele ( rayiç ) değerinin olaydan önceki mübadele değerinden az olacağının kabulü gerekir. Aracın onarılmış durumdaki değeri, ne kadar iyi onarılmış olursa olsun kural olarak aynı nitelikteki hiç hasara uğramayan araç değerinden düşüktür ve bu da cari değerinden kaybettirmektedir. Zararı tazminle yükümlü olan kimse, tazmin borcunu doğuran eylemin meydana gelmesinden önceki durumu iadeye mecburdur" denilmiştir.
ZMS (Trafik) sigortacısının, araç işleteninin KTK md. 85/1 deki sorumluluğunu teminata aldığı, yani, anılan yasa maddesi ve devamı maddeler uyarınca işletenden talep hakkının azaldığı veya ortadan kalktığı her durumda, sigortacının sorumluluğunun da işleteni takip ettiği hususu da çekişmesiz. olduğundan, zarar görenlerin, KTK md. 85/1 uyarınca işletenden alabilecekleri miktar kadar ve poliçe limitini aşmamak üzere sigortacıdan talepte bulunabilecekleri anlaşılmıştır. Poliçe limitiyle sınırlı olarak ve sigorta ettirenlerin sorumluluklarını takip suretiyle sorumluluk, sadece trafik sigortasının değil, sigorta hukukunun genel ilkelerinden olduğundan gerek TIK gerekse KTK ile zarar görene tanınan doğrudan doğruya dava hakkı, sigortacıyı gerçekleşen zarardan direkt olarak sorumlu kılmayacağı kabul edilmiştir.
Bir şeye zarar verilmesi halinde işletenin sorumluluğu bu zararı gidermede hangi kapsamda ise sigortacının da sorumluluğu aynı kapsamda olması gerekir. Bu nedenle bu zararda öncelik, o şeyin eski hale getirilebilmesi için gereken onarım yani yedek parça ve işçilik giderlerini kapsar.Bunlar dışında kalan zararlar, örneğin, araçta taşınan eşyanın hasar ve ziyaı ile trafik kazası sebebiyle hasar gören aracın onarım süresince çalıştırılamaması sebebiyle oluşan kazanç kaybının trafik sigortası kuvertürü dışında kaldığı Özel Daire'nin ... kararlarında açıklanmıştır.”(Işıl ULAŞ - Uygulamalı Sigorta Hukuku — 8. Bası — 2012 — s,998 vd )
Yargıtay 17. Hukuk Dairesi 30.04.2014 Tarih, E.2014/7628, K.2014/6658 sayılı karartı; “Araçta meydana gelen değer kaybı gerçek zarar kapsamında ise de, aracın tamiri süresince çalıştırdamaması sebebiyle oluşan kazanç kaybı dolaylı zararlardan olup, gerçek zarar kapsamında değildir. Bir başka anlatımla davalı trafik sigortası şirketinin kazanç kaybından sorumluluğu bulunmamaktadır.” Yargıtay 17. Hukuk Dairesi 04.11.2014 Tarih, E.2014/18874, K.2014/15089 sayılı kararı; “Zorunlu Mali Sorumluluk Sigorta şirketleri, 3. kişinin aracında oluşan gerçek zararı, azami poliçe limitiyle sorumlu olmak üzere gidermekle yükümlüdür. Gerçek (doğrudan) zarar kapsamı içinde araç hasarı, değer kaybı bulunmakta ise de zarar gören aracın tamir süresince kullanılamaması nedeniyle meydana gelen kazanç kaybı gerçek zarara dahil olmayıp dolaylı zararlardandır.” — denilmiştir.Motorlu Kara Taşıtları İhtiyari Mali Sorumluluk Sigortası Genel Şartları” nın Sigorta Teminatının Kapsamı “başlıklı 1. Maddesi - Sigortacı, işbu poliçede gösterilen aracın kullanılmasından doğan ve Karayolları Trafik Kanununa ve Umumi Hükümlere göre aracın işletenine terettüp eden hukuki sorumluluğu ve bu poliçe teminat kapsamında olmak şartıyla Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası hadlerinin üzerinde kalan kısmını, poliçede yazılı hadlere kadar temin eder, ” şeklinde belirtilmiştir.
Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk (Trafik) Sigortası Genel Şartları A.6. Teminat Dışında Kalan Haller- k) bendi ile Gelir kaybı, kâr kaybı, iş durması ve kira mahrumiyeti gibi zarar verici olguya bağlı olarak oluşan yansıma veya dolaylı zararlar nedeniyle yöneltilecek tazminat talepleri, kapsam dışında bırakılmış olmasına rağmen uyuşmazlığa konu Genel Şartlar, da Umumi Hükümlere göre aracın işletenine terettüp eden hukuki sorumluluğun — teminat altına alınmış olduğu anlaşılmıştır. Başvuru sahibine ait araçta oluşan ve dava konusu kazanın yol açtığı iddia edilen zararların sigorta şirketi tarafından ödenmemesi hususuna dayanan derdest dosya kapsamında gerekli incelemeler tamamlanmak suretiyle yapılan bilirkişi değerlendirmesi kapsamında ekte yer alan neticeye ulaşılmıştır. Davaya konu kazanın oluşumunda dikkatsiz ve tedbirsiz hareket ederek sinyalizasyon ışıklarında nizami şekilde bekleme yaparak hareketine başlayan taşıta 2918 sayılı K.T.K.'nun 0100 oranında, tam ve asli kusurlara ilişkin 84/d maddesinde belirtilen "arkadan çarpma" fiilini işleyerek arkadan çarptığı ortaya çıkan ... plaka sayılı avalı ...İnşaat adına kayıtlı, HS Star firmasına kiralanmış kamyonetin
Davalı sigorta kuruluşlarından ;
...Sigorta A.Ş —nezdinde : — 08.12.2020 - 08.12.2021 ZMMS poliçesi bulunduğu, ilgili poliçe limitinin( 41.000,00 TL Kaza başına Maddi Zararlarda ) olduğu, adı geçen şirketçe ... sigorta A.şirketine 19/12/2020 günü, gerçekleşen kaza kapsamında poliçe limit dahilinde 41.000,-TL rücuen tazminat ödemesi yapılmış olduğu, ve sigorta şirketinin davacı yana — katşı bir sorumluluğunun bulunmadığı, — ilgili ödeme kapsamında sorumluluğun yerine getirildiği tespit olunmuştur.
Davalı ... Sigorta nezdinde;
...plaka sayılı aracın 08.12.2020 - 08.12.2021 vadeli... nolu Genişletilmiş Kasko Sigorta Poliçesine ek olarak verilen Motorlu Kara Taşıtları İhtiyari Mali Sorumluluk Sigorta Poliçesi bulunduğu ilgili poliçe limitinin( 300.000,00 TL Maddi, Bedeni ayırımı yapılmaksızın ) olduğu, işbu teminatı kapsamında ...SigortaA.Ş ne 134.000,-TL tutarında ödeme gerçekleştiği, ancak bakiye limit bulunduğu, tespit edilmiştir.
6102 sayılı Türk Ticaret Kanun'unda “ Sorumluluk Sigortaları”” — ayrı bir bölüm olarak düzenlenmiş olmakla beraber b KTK'nun 90. maddesi tazminat taleplerinin Türk Borçlar Kanunu hükümlerine göre çözülmesi gerektiğini belirtilmiş olup, taraflar arasında düzenlenen bir sözleşmeye değil, doğrudan yasada belirtilen bir sorumluluğuna dayanan, haksız fiilden doğan tazminat alacağında TBK'nın 76, 88 ve 120. maddelerine istinaden yasal faiz uygulanması gerektiği tespit olunmuştur.Buna göre sigorta şirketi de asıl zarar sorumlusunun yükümlülüğünü karşıladığından, zarar verenden (sigortalıdan) talep edilecek olan faizden başka faize hükmedilemeyeceği değerlendirilerek talep konusu alacağa yasal faiz uygulanması gerektiği kanaatine varılmıştır.
Kazanın vuku bulmasında:... plaka sayılı kamyonet sürücüsü ...'in 4100 oranında, tam ve asli kusurlu olduğu,
Kazada ... plaka sayılı taşıt sürücüsü...'a atfi kabil kusur bulunmadığı,
Davaya konu taşıt hasarının onarım bedeli ve değer kaybının pert seviyesine ulaşmadığı,
Taşıtın kayıtlara giren ve değer kaybına esas hasarı neticesi ikinci el piyasada önceki hafif hasarlarına oranla ağır gerçekleşen tahribat neticesi 60.000,-TL mertebesinde değer kaybına uğrayacağı, Taşıtın kullanılamaması kaynaklı zarar tespiti hesap uzmanı bilirkişi incelemesine muhtaç olmakla birlikte, teknik açıdan 10 gün içinde tamamlanması mümkün olan onarım süresinde muadil taşıt kiralanması durumunda 800,-TL gün rayiç bedel üzerinden toplam zararın 8.000,-TL olacağı, varsa aşkın süreye ilişkin hukuki mütalaanın Sayın Mahkemenin uhdesinde bulunduğu,
60.000,00 -TL mertebesinde değer kaybından ve 8.000,00 -TL muadil taşıt kiralanma giderinden davalı ...Sigorta A.Ş nce Trafik -ZMMS poliçesi limiti tüketilmiş olmakla sorumluluğu bulunmadığı,
60.000,00 -TL mertebesinde değer kaybından ve - 8.000,00 -TL muadil taşıt kiralanma giderinden davalı...Sigorta A.Ş nce Trafik -ZMMS poliçesi limiti üxzerinde kalan tutardan sigortalısı ile birlikte sorumluluğu olacağı,
60.000,00 -TL mertebesinde değer kaybından ve 8.000,00 -TL muadil taşıt kiralanma giderinden ...İnş. San. ve Tic. A.Ş. ve ...Ltd. Şti. Ve ... 'in davacıya karşı müştereken ve müteselsilen sorumluluğu bulunduğu" şeklinde mütaalada bulundukları görülmüştür.
Mahkememizce bilirkişi heyetine bilirkişiler ... ve ...'da eklenerek tarafların itirazlarının değerlendirilmesi amacıyla ek rapor istenilmiş ve konuya ilişkin bila tarihli ek rapor teminle dosyamız arasına alınmıştır.
Bilirkişiler anılı ek raporlarında özetle;
"Hukuki ve nihai karar tamamen Sayın Mahkemenize ait olmak üzere; iddia, savunma, toplanan deliller ve tüm dosya kapsamı üzerinde yapmış olduğumuz inceleme sonucunda, yukarıda arz ve izah edilen hususlar doğrultusunda, dava konusu somut olayda,
Davalı sürücü ... olayda *4 100 (yüzde yüz) oranında kusurlu olduğu, davacı taraf sürücüsü... olayda kusursuz olduğu, değer kaybı zararının 60.000, TL olduğu ve iş bu zarardan... Sigorta A.Ş. dışındaki davalıların sorumlu olacağı, 4) Kazanç kaybı zararının 8.000,00.- TL. olduğu ve iş bu zarardan ... Sigorta A.Ş. Ve ... Sigorta A.Ş. dışındaki diğer davalıların sorumlu olacağı" şeklinde mütalaada bulundukları görülmüştür.
Davacı vekili 27/10/2023 tarihli bedel arttırım dilekçesi ile, 2.500 TL olan değer kaybı tazminat talebini 57.500 TL arttırarak 60.000 TL'ye ve 2.500 TL olan kazanç kaybı tazminat talebini 5.500 TL arttırarak 8.000 TL'ye yükselterek toplam dava değerini toplam 68.000 TL'ye yükseltmiştir.
Yukarıda yapılan açıklamalar sonrasında yargılama kapsamında toplanan tüm delillerin değerlendirilmesi neticesinde:
A- Davalıların sıfatlarının belirlenmesine ilişkin değerlendirmede;
Mahkememizce alınan kök ve ek raporda davalıların ilişkin KTK 3. ve 85. maddesi uyarınca ayrıntılı gerekçeli ve hükme elverişli değerlendirmeler yapılmış olmakla yaşanan kazada davalı ...İnşaat ile...Kir şirketi arasındaki nakliye sözleşmesi incelendiğinde kazaya sebebiyet veren aracın uzun süreli kiralama ile kiralanmadığı, nakliye işinin H.S Star.... Kir tarafından yapıldığı bu nedenle davalı ...İnşaat .. 'nın sorumlu olduğu anlaşılmıştır. Davalı ... Şirketinin ise araç sürcüsünü ve nakliyeyi sağladığı anlaşılmakla bu nedenle teşebbüs sahibi olarak sorumluluğu bulunmaktadır. Davalı sürücünün araç sürücüsü olarak, davalı ... Sigorta'nın kazaya sebebiyet veren aracın İMMS'si olarak ve davalı Türkiye Sigorta'nın ise ZMMS olarak sorumluluğu vardır.
B- Değer kaybı istemi yönünden yapılan teknik ve hukuki değerlendirme neticesinde; 2019/40 esas, 2020/40 karar sayılı Anayasa Mahkemesinin iptal kararı kapsamında genel şartlar ifadesi iptal edilmekle (Yargıtay Hukuk Genel Kurulunun 13.07.2011 tarihli ve 2011/1-421 esas, 2011/524 karar sayılı kararında; “Eldeki dava sonuçlanıp kesinleşmeden o davaya uygulanabilecek olan yasa metni Anayasa Mahkemesince iptal edilip, yürürlüğün durdurulmasına karar verildiğine göre, iptal kararı sonucu oluşan durumun 05/09/1960 tarihli, 21/9 sayılı YİBK'da belirtildiği üzere maddi anlamda kesinleşmemiş olup, derdest olan eldeki davaya da uygulanması zorunludur.” denilmiş, aynı yöndeki içtihat, Yargıtay Hukuk Genel Kurulunun 21/03/2012 tarihli ve 2012/20-12 esas, 2012/232 karar sayılı kararında da oy birliği ile kabul edilmiştir. Keza 21/01/2004 tarihli ve 2004/10-44 esas, 2004/19 karar sayılı ve 03/02/2010 tarihli ve 2010/4-40 esas, 2010/54 karar sayılı kararlarında da; “Uygulanması gereken bir kanun hükmü, hüküm kesinleşmeden önce Anayasa Mahkemesince iptaline karar verilirse, usulî kazanılmış hakka göre değil, Anayasa Mahkemesinin iptal sonrası oluşan yeni duruma göre karar verilebilecektir.” yönünde değerlendirme ve açıklama yapılmıştır.) derdest dava yönünden bağlayıcı olup 01/06/2015 tarihinde yürürlüğe giren ZMSS Genel Şartlarına göre belirlenen değer kaybı hesaplama yöntemine göre değerlendirme yapılamayacağı sonucuna varılmıştır. Kabul edilen hukuksal durum gereğince, Yargıtay (Kapatılan) 17. Hukuk ve 4. Hukuk Dairesinin istikrar kazanan içtihatları doğrultusunda; aracın kaza tarihindeki hasar görmemiş 2. el piyasa değeri ile kazadan sonra onarılmış hâldeki 2. el piyasa değeri arasındaki fark, aracın serbest piyasa koşullarına göre kaza tarihi itibariyle hasarsız haldeki ikinci el rayiç değeri ile aracın yaşı, özellikleri, hasar miktarı ve hasarlı kısımların özelliği dikkate alınarak kazadan sonraki onarılmış halinin rayiç değeri tespit edilip bu iki miktar arasındaki azalmaya (farka) göre hesaplanması gerekmiş olup bu kapsamda yapılan inceleme neticesinde, davacı yanın talep edebileceği değer kaybına dayalı maddi tazminat miktarının 60.000 TL olduğu tespit edilmiştir. ...Sigorta tarafından poliçe limiti dahilinde ...sigorta şirketine rücuen tazminat ödemesi yapılmış olduğundan somut olayda davalı olarak sorumluluğun olmadığı tespit edilmekle onun yönünden açılan davanın reddine karar verilmiştir. Diğer davalılar yönünden ise tarafların kusur durumu için alınan rapor hükme elverişli olmakla birlikte davalı araç sürücüsünün tam kusurlu olduğu anlaşıldığından kusur oranında davalılar (... sigorta hariç) tam sorumlu tutulmuşlar ve davanın kabulüne karar verilmiştir.
C- Kazanç kaybı istemi yönünden yapılan teknik ve hukuki değerlendirme neticesinde; dava konusu ... plakalı aracın onarım süresi boyunca muadil taşıt kiralanabileceği ve bu sürede davacının ödediği kira bedelini talep edebilecektir. Bilirkişiler tarafından aracın onarım döneminde muadil taşıt kira bedelinin günlük 800 TL olarak bildirildiği ve davacının on günlük onarım süresinde 8000 TL bedeli talep edebileceği tespit edilmiş olmakla davacının rapora itirazı olmadığı da göz önüne alınarak mahkememizce hükme elverişle rapor doğrultusunda davanın bu talep yönünden kabulüne karar verilmiştir. Sigorta şirketleri kazanç kaybı istemini teminat kapsamına almadığından aleyhlerine hüküm kurulamayacağı benimsenmekle hüküm kısmında sehven yazım hatası olarak aleyhlerine hüküm kurulmuş olmakla HMK 304. Ve 305. Madde koşulları da oluşmadığından mahkememizce bir işlem tesis edilmemiştir.
D- Faiz ve temerrüt tarihi yönünden yapılan değerlendirmede ; 2918 sayılı KTK’nın 99/1. maddesi ve Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası Genel Şartları'nın B.2.b. maddesi uyarınca, rizikonun bilgi ve belgeleri ile birlikte sigortacıya ihbar edildiği tarihten itibaren 8 iş günü içinde sigortanın tazminatı ödeme yükümlülüğünün bulunduğu, bu sürenin sonunda ödememe halinde sigorta şirketi yönünden temerrütün gerçekleşeceği görülmüştür. Davalı ihtiyari mali mesuliyet sigortacısı ... için davadan önce yapılmış belgeler ibraz edilmediğinden dava tarihi itibari ile temerrüde düştüğü kabul edilmiştir. Diğer davalıların ise B.K ve K.T.K 85. Maddesi gereği olay tarihi olan 19/12/2020 tarihi itibariyle temerrüte düştükleri kabul edilmiştir. Tacir olan davalılar yönünden avans faizine tacir olmayan ve sorumluluğu haksız fiile dayanan araç sürücüsü içinse yasal faize hükmedilmiştir.
Açıklanan tüm bu nedenlerle; davacı tarafından davalı ... sigorta A.Ş'ye değer kaybı ve kazanç kaybına ilişkin açılan davanın reddine, davacı tarafından davalılar ...İnşaat San. Tic. A.Ş, ... Kiralama İth. İhr. Ve Tic. Ltd. Şti., ... ve ...Sigorta A.Ş'ye değer kaybı ve kazanç kaybına ilişkin açılan davanın kabulü ile 60.000 TL değer kaybı ve 8.000 TL kazanç kaybı olmak üzere toplam 68.000 TL maddi tazminatın; davalı ... Sigorta A.Ş.'den dava tarihi olan 13/12/2021 tarihinden işleyecek avans faizi ile tahsili suretiyle davacıya verilmesine, fazlaya ilişkin istemin reddine, davalılar ...İnşaat San. Tic. A.Ş, ... Kiralama İth. İhr. Ve Tic. Ltd. Şti. için olay tarihi olan 19/12/2020 tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile tahsili suretiyle davacıya verilmesine, fazlaya ilişkin istemin reddine, davalı ...'den olay tarihi olan 19/12/2020 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile tahsili suretiyle davacıya verilmesine, fazlaya ilişkin istemin reddine, dair açıklanan gerekçelerle aşağıdaki şekilde karar vermek gerekmiştir.
HÜKÜM :Yukarıda açıklanan gerekçelerle;
1-Davacı tarafından davalı ... sigorta A.Ş'ye değer kaybı ve kazanç kaybına ilişkin açılan davanın REDDİNE,
2-Davacı tarafından davalılar ...İnşaat San. Tic. A.Ş, ... Kiralama İth. İhr. Ve Tic. Ltd. Şti., ... ve ...Sigorta A.Ş'ye değer kaybı ve kazanç kaybına ilişkin açılan davanın KABULÜ İLE 60.000 TL değer kaybı ve 8.000 TL kazanç kaybı olmak üzere toplam 68.000 TL maddi tazminatın;
A)Davalı ... Sigorta A.Ş.'den dava tarihi olan 13/12/2021 tarihinden işleyecek avans faizi ile tahsili suretiyle DAVACIYA VERİLMESİNE, fazlaya ilişkin istemin reddine,
B)Davalılar ...İnşaat San. Tic. A.Ş, ... Ltd. Şti. için olay tarihi olan 19/12/2020 tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile tahsili suretiyle DAVACIYA VERİLMESİNE, fazlaya ilişkin istemin reddine,
C)Davalı ...'den olay tarihi olan 19/12/2020 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile tahsili suretiyle DAVACIYA VERİLMESİNE, fazlaya ilişkin istemin reddine,
3-Alınması gerekli 4.645,08 TL karar harcından 85,39 TL peşin harç ve 1.161,27 TL ıslah harcı olmak üzere toplam 1.246,66 TL'nin mahsubu ile 3.398,42 TL'nin davalılar ...İnşaat San. Tic. A.Ş, ... Kiralama İth. İhr. Ve Tic. Ltd. Şti., ... ve ...Sigorta A.Ş'den tahsili ile Hazine'ye irat kaydına,
3-Davacı tarafından yatırılan 85,39 TL peşin harç, 1.161,27 TL ıslah harcı ve 59,30 TL başvurma harcı olmak üzere toplam 1.305,96 TL'nin davalılar ...İnşaat San. Tic. A.Ş, ... Kiralama İth. İhr. Ve Tic. Ltd. Şti., ... ve ...Sigorta A.Ş'den tahsili ile davacıya verilmesine,
4-Davacı kendisini vekille temsil ettirmiş olduğundan A.A.Ü.T. gereğince hesap ve taktir olunan 17.900 TL vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
5-Davalı ... Sigorta kendisini vekille temsil ettirmiş olduğundan A.A.Ü.T. gereğince hesap ve taktir olunan 17.900 TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalıya verilmesine,
6-Davacı tarafından yapılan 2.650,40 TL (bilirkişi ücreti, tebligat v.s.) yargılama giderinin davalı Türkiye Sigorta dışındaki tüm davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsili ile davacıya verilmesine,
7-6325 sayılı Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu'nun 18/A-14. maddesi ile Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu Yönetmeliği'nin 26. maddesine göre; Adalet Bakanlığı bütçesinden karşılanan arabuluculuk ücretinin davada haksız çıkan taraftan karşılanması gerekmekle, 1.400 TL arabuluculuk ücretinin ... Sigorta dışındaki tüm davalılardan alınarak hazineye gelir kaydına,
8-Davacı tarafça yatırılan gider avansından kullanılmayan kısmın karar kesinleştiğinde ve talep halinde davacıya iadesine,
Dair, davacı vekili ve ...Sigorta vekilinin yüzüne karşı, diğer tarafların yokluğunda gerekçeli kararın tebliğinden itibaren iki hafta içerisinde mahkememize ya da mahkememize gönderilmek üzere istinaf dilekçesi sunulmak suretiyle İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi nezdinde istinaf kanun yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı. 28/02/2024
Katip
e-imza
Hakim
e-imza