T.C.
İSTANBUL
16. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO:2021/85 Esas
KARAR NO :2025/37
DAVA : Tazminat (Ölüm Ve Cismani Zarar Sebebiyle Açılan Tazminat)
DAVA TARİHİ : 01/02/2021
KARAR TARİHİ : 21/01/2025
Mahkememizde görülmekte olan Tazminat (Ölüm Ve Cismani Zarar Sebebiyle Açılan Tazminat) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; Müvekkilinin 18/01/2019 tarihinde ...plakalı davalı ...'ın sevk ve idaresindeki belediye otobüsüne bindiğini, Huzur Mahallesi durağında aracın arka kapısından inmek üzere olduğu sırada henüz inişini tamamlamadan davalı şoförün gerekli kontrollerini yapmadan aracı hareket ettirdiğini, müvekkilinin kolunun kapıya sıkıştığını, 50 metre kadar yerde sürüklendiğini ve otobüsün tekerleğinin müvekkilinin ayağının üzerinden geçtiğini, akabinde kolunu kurtaran müvekkilinin yere düştüğünü ve sol ayağından ağır bir şekilde yaralandığını, yapılan ameliyatlardan dolayı 10 gün ortopedi kliniğinde yattığını, davalılardan birinin kazaya sebebiyet veren aracın sürücüsü olduğunu, ...trafik kazasına karışan ...plakalı aracın maliki olduğunu, davalı sigorta şirketinin ise belirtilen aracı sigorta eden şirket olduğunu, müştereken ve müteselsilen sorumlu olduklarını, müvekkilinin ... ve Araştırma Hastanesinin 22/06/2020 tarihli heyet raporunda %18 oranında süresiz olarak engelli kaldığının tespit edildiğini, müvekkilinin kaza sebebi ile yürümekte zorluk çektiğini, tedavi sürecinde 3 kez ameliyat olmak zorunda kaldığını, olaya ilişkin müvekkilinin şikayeti üzerine İstanbul CBS'nın ... soruşturma sayılı dosyanın açıldığını, kaza nedeni ile ... Sigorta A.Ş'ne müracaatta bulunduğunu ancak herhangi bir tazminat ödemesi yapılmadığını belirterek, 5.000-TL maddi, 20.000-TL manevi tazminatın müştereken ve müteselsilen davalılardan tahsilini, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davalılara yükletilmesini arz ve dava etmiştir.
Davalı ... vekili cevap dilekçesinde özetle; Yaşanan kazada müvekkili idarenin ve araç şoförünün bir kusurunun bulunmadığını, davanın müvekkili idare sürücüsünün tam kusurlu olduğu varsayımına dayandırıldığını, kusur oranının ne olduğuna ilişkin inceleme yapılmasının gerektiğini, yaşanan kazanın davacı tarafın kontrolsüzce otobüsün kapısına tutunması nedeni ile gerçekleştiğini, olay anında şoförün iç kamerayı ve aynaları kontrol ettikten sonra orta kapının dış kısmında davacıyı gördüğünü ve hemen araçtan inip yanına gittiğini, sonrasında 112 acil servisi aradığını ve davacı hastaneye kaldırdığını, ayrıca şoförün kaza sonrasında davacının yanına gittiğinde inerken dengesini kaybetmemek için otobüsün kapısından tutunduğunu ve elinin kapıya sıkıştığını söylediğini ve davacı vekilinin belirttiği 50 metrelik bir sürünmenin mümkün olmadığını, en fazla birkaç metre kadar eli aracı sıkışık halde ilerlemenin olduğunu, davayı kabul anlamına gelmemek ile birlikte davacının maddi tazminat taleplerinin teker teker hangi kaleme ilişkin olduğunu yazmadığını, genel ifadeler kullanıldığından dava dilekçesinin usulen eksik olduğunu belirterek, davanın idare açısından husumetten reddine, koşulları oluşmamış haksız ve mesnetsiz davanın reddine, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davacı yana tahmiline karar verilmesini arz ve talep etmiştir.
Davalı ... Sigorta vekili cevap dilekçesinde özetle; müvekkili sigorta şirketinde sigortalı bulunan ... adına kayıtlı ...plakalı araç için kaza tarihi itibari ile ölüm ve sakatlanma teminat limitinin kişi başı 360.000-TL olduğunu, müvekkilinin ancak ve ancak sigortalısının kusuru oranında tazminat talebinden sorumlu olacağını, maddi vakıanın tespiti açısından kaza sonrasında açılan CBS dosyasının kesinleşmesinin ve bekletici mesele yapılmasının gerektiğini, davacı yanın başvurusu sonucu hasar dosyasının açıldığını, davacı yanca eksik belgelerin ibrazı sonrasında hasar dosyasında alınan aktüer rapora göre davacı yana 29.606,75-TL destek tazminatı belirlendiğini, müvekkilinin arabuluculuk sürecinde hem de öncesinde ödemeyi teklif ettiğini ancak davacının kabul etmediğini, yasal mevzuat çerçevesinde hasar dosyasında yapılan hesaplama sonrasında ödemeyi kabul etmeyen davacı tarafın davanın açılmasına sebebiyet verdiğinin açık olduğunu, bu sebepten müvekkili aleyhine yargılama gideri ve vekalet ücretine hükmedilemeyeceğini belirterek davanın reddini, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davacı yana tahmiline karar verilmesini arz ve talep etmiştir.
Davalı ... cevap dilekçesinde özetle; davacının yaşlı olması nedeniyle otobüsten indikten sonra da kapıyı tuttuğunu, adına açılan davayı kabul etmediğini beyan etmiştir.
TAHKİKAT, DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE;
Dava; 18.01.2019 tarihli trafik kazasında davacının malul kaldığından bahisle maddi manevi tazminat istemine ilişkindir.
ATK tarafından düzenlenen 25/08/2022 tarihli bilirkişi raporunda sonuç olarak;
''..... oğlu 07.07.1944 doğumlu ...’ın 18.01.2019 tarihinde geçirdiği trafik kazasına bağlı gelişen yaralanmasının, 30.03.2013 tarih ve 28603 sayılı Resmi Gazetede yayımlanan Özürlülük Ölçütü Sınıflandırması ve Özürlülere Verilecek Sağlık Kurulu Raporları hakkında yönetmelik dikkate alındığında;
Kas İskelet Sistemi, Alt esktremiteye ait sorunlar, Tablo 3.10’a göre %7 olup, tablo 3.2’ye e göre;
1)Kişinin Tüm Vücut Engellilik Oranının %4(yüzdedört) olduğu,
2)İyileşme (iş göremezlik) süresinin kaza tarihinden itibaren 3 (üç) aya kadar uzayabileceği,
3)Sürekli ya da geçici olarak bir başkasının bakımına muhtaç durumda olmadığı oy birliği ile mütalaa olunur. "şeklinde mütalaada bulunmuşlardır.
Bilirkişiler ... ve ... tarafından düzenlenen 20/07/2023 tarihli bilirkişi raporunda özetle;
''..Delillerin ve hukuki durumların takdiri Sayın Mahkemeye ait olmak üzere 18.01.2019 tarihinde meydana gelen trafik kazasında;
1- Araç sürücüsü davalı ... olayda % 100 (yüzde yüz) oranında kusurlu olduğu,
2- Davacı ... olayda kusursuz olduğu,
3-Davalıların 96100 kusur oranındaki sorumluluk durumuna göre; bu kaza nedeniyle yaralanan davacı ...'ın ;
a)Geçici iş göremezlik dönemine ait maddi zararının = 5.487,06 TL,
b)Sürekli iş göremezlik dönemine ait
%4 maluliyeti ile ilgili maddi zararının =26.664,18 TL,
c)Tedaviye bağlı ulaşım giderinin zararının = 600,00 TL. olduğu,
d)ATK tarafından iyileşme döneminde bakıma muhtaç olmadığı belirlendiğinden bakıcı (refakatçi) gideri nedeniyle maddi zararının belirlenemediği,
e)Davacının maddi zararlarının poliçe limitlerini aşmadığı,
Manevi tazminat taleplerinin zorunlu trafik sigorta poliçesi kapsamında olmaması nedeniyle Sayın Mahkemece takdir edilecek manevi tazminat tutarından sigorta şirketi dışındaki araç sürücüsü ve işletenin sorumlu olacağı,
f)Dava dilekçesinde 01.02.2021 dava tarihinden itibaren faiz talep edildiği,
g)Sigortalı aracın kullanım şeklini gösterir belge bulunmamakla birlikte aracın ... adına kayıtlı olması ve anılan davalının kamu hizmeti niteliğinde toplu taşıma işi yapması nedeniyle ticari faiz talebine ilişkin takdir Sayın Mahkemeye ait olduğu,
Sonuç ve kanaati ile tarafımızca tanzim olunan işbu raporu arz ederiz. "şeklinde mütalaada bulunmuşlardır.
Bilirkişiler ... ve ...tarafından düzenlenen 29/08/2024 tarihli bilirkişi raporunda özetle;
''..Delillerin ve hukuki durumların takdiri Sayın Mahkemeye ait olmak üzere 18/01/2019 tarihinde meydana gelen trafik kazasında davalıların %100 kusur oranındaki sorumluluk durumuna göre davacı ...'ın ;
a)Geçici iş göremezlik dönemine ait maddi zararının = 5.487,06-TL ,
b)Sürekli iş göremezlik dönemine ait
%4 maluliyeti ile ilgili maddi zararının =34.862,29-TL,
c)SGK kapsamı dışında kalan tedavi gideri zararının = 800,00-TL
d)Tedaviye bağlı ulaşım gideri zararının = 647,80-TL olduğu,
e)ATK tarafından iyileşme döneminde bakıma muhtaç olmadığı belirlendiğinden bakıcı (refakatçi) gideri nedeniyle maddi zararının belirlenemediği,
f)Davacının maddi zararlarının poliçe limitlerini aşmadığı,
Manevi tazminat taleplerinin zorunlu trafik sigorta poliçesi kapsamında olmaması nedeniyle Sayın Mahkemece takdir edilecek manevi tazminat tutarından sigorta şirketi dışındaki araç sürücüsü ve işletenin sorumlu olacağı,
g)Başvuru tarihine göre sigorta şirketi bakımından temerrüt tarihi 12.03.2019 olarak belirlenmiş olup, diğer davalılar bakımından temerrüdün 18.01.2019 olay tarihinde gerçekleşmiş olacaktır. Ancak ;
Dava dilekçesinde 01.02.2021 dava tarihinden itibaren faiz talep edilmiş olup, bu hususa ilişkin hukuki durumun takdirinin Sayın Mahkemeye ait bulunduğu,
h)Sigortalı aracın kullanım şeklini gösterir belge bulunmamakla birlikte aracın ... adına kayıtlı olması anılan davalının kamu hizmeti niteliğinde toplu taşıma işi yapması nedeniyle ticari faiz talebine ilişkin takdir Sayın Mahkemeye ait olduğu,
Sonuç ve kanaati ile tarafımızca tanzim olunan işbu raporu arz ederiz. "şeklinde mütalaada bulunmuşlardır.
Yargılama kapsamında toplanan tüm delillerin değerlendirilmesi sonucunda; Davacı tarafın 18.01.2019 tarihinde yolcu olarak bulunduğu otobüsün kapılarının kendi inişi tamamlanmadan kapandığını ve davacı asilin düştüğünü, bu sebeple malul kaldığını beyanla maddi manevi tazminat istemi ile eldeki davayı ikame ettiği, davalıların kusuru kabul etmeyerek davanın reddini savunduğu, olaya ilişkin yargılamanın .... ASCM'nin ... esas sayılı dosyasında yapıldığı, anılan dosyada dosyamız davacısının katılan ve davalı araç sürücüsü ...'ın sanık olarak yer aldığı, kazada davalı araç sürücüsünün % 100 oranında kusurlu olduğuna dair rapor tanzim edildiği ve verilen cezanın 02.12.2021 tarihinde kesinleştiği, mahkememizce alınan bilirkişi raporunda da davalı araç sürücüsünün ceza yargılamasında alınan rapor ile benzer tespitler sonucu % 100 oranında kusurlu olduğunun tespit edildiği, kusura ilişkin başkaca türlü değerlendirmeyi gerektirir bir delil de bulunmadığı, ATK'dan alınan rapor uyarınca davacının kaza tarihinde yürürlükte bulunan mevzuat kapsamında %4 oranında sürekli maluliyeti ve 3 ay kadar geçici maluliyeti bulunduğunun belirlendiği, böylece davacının davalı sürücünün % 100 kusurlu hareketi ile malul kaldığının sabit olduğu, yargılamanın devamı sırasında davacı ile davalı sigorta arasında ibraname ve feragatname başlıklı anlaşmanın imzalandığı, davacı vekilinin 23.11.2024 tarihli beyanı ile maddi tazminat istemlerinin ödeme ile konusuz kaldığını beyan ettiği, anılan sözleşme uyarınca davacı tarafa maddi tazminat ile birlikte 30.000 TL vekalet ücreti ve 15.298 TL yargılama gideri de ödendiği, böylece davacının maddi tazminat istemli davasının konusuz kaldığı, davacı tarafın maddi tazminat bakımından vekalet ücretini ve 15.298 TL ye kadar yargılama giderini de tahsil etmiş olduğu anlaşılmakla; maddi tazminata dayalı davanın esası hakkında karar tesisine yer olmadığına, davacı lehine vekalet ücretine ve 15.298 TL den az olan yargılama giderlerine hükmedilmesine yer olmadığına ancak davacı taraf dava açmakta haklı olduğundan Hazineye kaydedilecek alacaklar bakımından ise tüm davalıların sorumlu tutulmasına karar vermek gerekmiştir.
Manevi tazminat talebi yönünden ;6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu’nun 56/1. maddesine göre, Hakimin olayın özelliklerini göz önünde tutarak manevi tazminat adı ile hak sahibi yararına takdir edeceği para tutarı adalete uygun olmalıdır. Hükmedilecek bu para, zarara uğrayanda manevi huzuru doğurmayı gerçekleştirecek tazminata benzer işlevi olan özgün bir nitelik taşır. Bir ceza olmadığı gibi, malvarlığı hukukuna ilişkin zararın karşılanması da amaç edinilmemiştir. O halde, tazminatın sınırı onun amacına göre belirlenmelidir.
Takdir edilecek miktar, mevcut halde elde edilmek istenilen tatmin duygusunun etkisine ulaşmak için gerektiği kadar olmalıdır. 22/06/1966 günlü ve 7/7 sayılı Yargıtay İçtihadı Birleştirme Kararı'nın gerekçesinde, takdir olunacak manevi tazminatın tutarını etkileyecek özel hal ve şartlar açıkça gösterilmiştir. Bunlar, her olaya göre değişebileceğinden; Hakim, bu konuda takdir hakkını kullanırken ona etkili olan nedenleri de karar yerinde objektif ölçülere göre isabetli bir biçimde göstermelidir. Hakim manevi tazminat yönünde takdir hakkını kullanırken, ülkenin ekonomik koşulları, tarafların sosyal ve ekonomik durumları, paranın satın alma gücü, tarafların kusur durumu, olayın ağırlığı, olay tarihi gibi özellikleri göz önünde tutması ve buna göre manevi tazminat takdir edilmesi gerekmektedir. (HGK 23/06/2004, 13/291-370)
Yukarıda açıklanan ilkeler ışığında, manevi tazminat zenginleşme aracı olmamakla beraber, bu yöndeki talep hakkındaki hüküm kurulurken olay sebebiyle duyulan acı ve elemin kısmen de olsa giderilmesi amaçlanmalı ve bu sebeple tarafların sosyal ve ekonomik durumları ile birlikte olayın meydana geliş şekli de gözönünde tutularak, hak ve nesafet kuralları çerçevesinde bir sonuca varılmalıdır.
Anılı düzenlemeler ve içtihatlar ışığında somut olaya bakıldığında; olayın ağırlığı ve verdiği üzüntünün bir nebze olsun telafisi bakımından meydana gelen olayın oluş şekli, maluliyet oran ve süreleri, kusur oranları, tarafların mali ve sosyal durumları dikkate alınarak davalı sigorta dışındaki davalılara yöneltilen manevi tazminata ilişkin istemin kabulüne karar verilmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
H Ü K Ü M : Gerekçesi açıklandığı üzere;
1-Davanın KISMEN KABULÜ ile,
Maddi tazminat istemine ilişkin talep ödeme ile konusuz kaldığından esası hakkında karar tesisine yer olmadığına,
Davacının manevi tazminat talebinin kabulü ile 20.000-TL manevi tazminatın dava tarihi olan 01.02.2021 tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalılar ... ve ...'tan alınarak davacıya verilmesine,
2-Kabul edilen dava değeri üzerinden hesaplanan 1.707,75-TL karar-ilam harcından, davacı tarafça peşin yatırılan 85,39-TL harcın mahsubu ile bakiye 1.622,36-TL harcın tüm davalılardan tahsili ile Hazine'ye gelir kaydedilmesine,
3-Davalı ... tarafından yapılan 100-TL yargılama giderinin kendi üzerine bırakılmasına,
4-Manevi tazminat yönünden; Davacı taraf kendisini vekille temsil ettirdiğinden Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca hesap ve takdir olunan 20.000,00-TL vekalet ücretinin davalılar ... ve ...'tan alınıp davacıya ödenmesine,
5-Davalılar lehine vekalet ücretine hükmedilmesine YEROLMADIĞINA,
6-Taraflarca yatırılan avansların kullanılmayan kısmının, karar kesinleştiğinde, istek halinde ilgili tarafa iadesine,
7-Davacı tarafça yatırılan 85,39-TL ve 59,30-TL başvuru harcı olmak üzere toplam 144,69-TL nin davalılar ... ve ...'tan tahsili ile davacıya ödenmesine,
8-Devletçe karşılanan 1.360-TL arabuluculuk ücretinin, tüm davalılardan tahsili ile Hazineye gelir kaydedilmesine,
Dair, davacı vekilinin yüzüne karşı gerekçeli kararın tebliğinden itibaren iki hafta içerisinde mahkememize ya da mahkememize gönderilmek üzere istinaf dilekçesi sunulmak suretiyle İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi nezdinde istinaf kanun yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı.21/01/2025
Katip ...
e-imzalıdır
Hakim ...
e-imzalıdır