T.C.
İSTANBUL
16. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2021/859 Esas
KARAR NO: 2023/96
DAVA: Menfi Tespit (Kambiyo Senetlerinden Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ: 27/12/2021
KARAR TARİHİ: 08/03/2023
Mahkememizde görülmekte olan Menfi Tespit (Kambiyo Senetlerinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
TALEP : Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkilinin babası ... ...'ın 24.08.2017 tarihinde davalı şirketten bir adet ... dijital baskı makinesi satın aldığını, karşılığında 4.100 Euro bedelli bonoyu davalıya teslim ettiğini, makinenin ayıplı olması nedeniyle müvekkilinin babası ... ... ile davalı şirket arasında uyuşmazlık çıktığını ve taraflar arasındaki uyuşmazlık karşılıklı anlaşma yoluyla sona erdirilemediğini, davalılar tarafından 13.11.2017 tarihinde .... İcra Müdürlüğü'nün 2017/... Esas sayılı dosyası üzerinden müvekkili aleyhine kambiyo senetlerine mahsus haciz yoluyla icra takibi başlatıldığını, takibin kesinleştiğini, müvekkilinin babası ... ... ile davalı arasında görülen ... Asliye Hukuk Mahkemesi'nin 2017/... Esas 2020/... Karar sayılı dosyasında, baskı makinesinin ayıplı olduğunun tespitine, makinenin davalı şirkete iadesi koşuluyla düzenleyenin müvekkili ...'ın olduğu, 13.09.2017 düzenleme ve 01.11.2017 ödeme tarihli 4.100 Euro bedelli bononun müvekkilinin babası ... ...'a iadesine kararı verildiği, müvekkilinin babasının karar gereğince baskı makinesini davalıya iade ettiğini, davalı şirket tarafından icra takip dosyasının kapatılmadığını ve takibe konu bononun müvekkilinin babasına iade edilmediğini, bu nedenle işbu menfi tespit davasını açtıklarını beyanla müvekkili aleyhine 4.117,69 Euro üzerinden takip başlatılmış ise de, takibin başlatıldığı tarihte 1 Euro'nun 4,5163 TL olduğu, takibin başlatıldığı tarihten geçen yaklaşık 4 yıl 1 aylık süre sonunda takip konusu borcun şu an için 26.219,45 TL olduğunu, bu nedenle .... İcra Müdürlüğü'nün 2017/... Esas sayılı takip dosyası üzerinden yürütülen takip konusu 26.219,45 TL'lik borcun mevcut olmadığının tespitine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
CEVAP: Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; eksik ifa söz konusu olduğundan müvekkili şirketin işbu davaya da konu edilen senedi iade borcunun henüz doğmadığını, senedin iadesinin de bu aşamada müvekkilinden talep edilemeyeceğini, V.U.K.232.maddesinde belirtilen mükellefler için fatura düzenlenmesinin zorunlu olduğunu, müvekkili şirketin Güney Koru menşeili kurumsal bir şirket olduğunu, defter ve kayıtlarının usulüne uygun bir şekilde tutma yükümlülüğü altında olduğunu ve bu yükümlülüğe uyarak hareket ettiğini, malın müvekkili şirkete teslim edilmiş olmasının cari hesabın kapatılmasına imkan tanımadığını, cari hesabın kapatılması için müvekkili şirkete iade faturası kesilmesi ve bu faturanın müvekkili şirketin defterlerine işlenerek bu şekilde cari hesabın kapatılması gerektiğini, ... Asliye Hukuk Mahkemesi'nin 2017/... Esas sayılı dosyasına konu dijital baskı makinesinin müvekkili şirkete teslim edildiğini ancak müvekkili şirketin tüm taleplerine rağmen söz konusu makineye ilişkin iade faturası kesilerek müvekkili şirkete halihazırda gönderilmediğini, karşılıklı borç yükleyen özleşmelerde bir edimin ifa edilmiş sayılması için edimin sözleşmeye uygun olarak ifa edilmiş olması gerektiğini beyanla işbu davanın reddini talep etmiştir.
DELİLLER VE GEREKÇE: Dava; bonoya dayalı olarak başlatılan kambiyo senetlerine özgü icra takibine yönelik İİK'nın 72. maddesine dayalı menfi tespit istemine ilişkindir.
Menfi tespit istemine konu .... İcra Dairesinin 2017/... esas sayılı takip dosyası celp ve tetkik edilmiş olup davalı ... tarafından davacı ... aleyhine 1 adet bono bedelinden kaynaklı 4.100,00 Euro asıl alacak, 5,39 Euro işlemiş faiz ve 12,30 Euro komisyon olmak üzere toplam 4.117,69 Euro'nun tahsilinin talep edildiği, takibin kesinleştiği anlaşılmıştır.
Davacı vekilinin mail yazışma ekran görüntülerini ibraz ettiği, ... Asliye Hukuk Mahkemesinin 2017/... esas, 2020/... karar sayılı dosyasının uyap üzerinden celp edildiği, anılı dosyanın karara çıktığı ancak davacı yanın istinaf başvuru talebi üzerine istinaf incelemesinde olduğu anlaşılmıştır.
Davalı tanıklarının beyanları alınmış ve tetkik edilmiştir.
Huzurdaki davada; 13/09/2017 tanzim tarihli, 01/11/2017 ödeme tarihli, 4.100 Euro bedelli bonoya dayalı olarak başlatılan kambiyo senetlerine özgü icra takibine yönelik İİK'nın 72. maddesine dayalı menfi tespit isteminin ileri sürüldüğü, davacının bono keşidecisi, davalının ise lehtar sıfatını haiz olduğu saptanmıştır. Tüm dosya kapsamında yapılan inceleme neticesinde; davacının babası olan ... ...'ın 24/08/2017 tarihinde davalı şirketten 1 adet ... dijital baskı makinesi satın aldığı, bu satım karşılığında davacının keşidecisi olduğu takibe konu 4.100 Euro bedelli bononun davalıya teslim edildiği, satıma konu makinenin ayıplı olması iddiası ile dava dışı ... ... ile davalı şirket arasında doğan uyuşmazlık neticesinde ... ASHM'nin 2017/... esas, 2020/... karar sayılı dosyası kapsamında yürütülen yargılama neticesinde ... dijital baskı makinesinin ayıplı olduğunun tespitine, satıma konu makinenin davalı yana iadesine ve icra takibine konu bononun davacıya iadesine dâir hüküm kurulduğu ve karara karşı tazminat istemi reddedilen davacı ... ...'ın istinaf talebinde bulunduğu hususlarında herhangi bir ihtilafın olmadığı görülmüştür. Ayrıca taraf vekillerinin beyanları ve dinlenen tanık beyanları kapsamında; anılı mahkeme kararı ile ayıplı olduğu tespit edilen ve davalı/satıcının istinaf başvurusunda bulunmayarak ayıp tespitinin kesinleştiği anlaşılan ... dijital baskı makinesinin davalı şirkete iade edildiğinin de ihtilafsız olduğu anlaşılmıştır. Davacı/keşidecinin, ... dijital baskı makinesinin mahkeme kararı gereğince davalı şirkete iade edilmesine karşın davalı şirket tarafından .... İcra Dairesinin 2017/... esas sayılı kesinleşen icra takibi yönünden haciz tehdidi altında olması ve takibe dayanak bononun iade edilmemesi nedeni ile huzurdaki menfi tespit davasını ikame etmekte bu yönü ile hukuki menfaatinin mevcut olduğu anlaşılmıştır. Davalı/satıcı tarafından istinaf edilmeyen ... ASHM dosyası yönünden oluşan usuli kazanılmış hak ilkesi gereğince ayıplı olduğunun kesinleştiği makinenin davalıya iade edildiğinin tarafların kabulünde olması nedeni ile ilgili dosyanın kesinleşmesinin beklenmesine yer olmadığı, davalı yanın davacının işbu satım kapsamında keşideci sıfatı ile düzenlendiği bonoyu iade ile yükümlü olmasına karşın kendi iç işleyişi nedeni ile iade etmekten imtina etmesinin davacıya karşı ileri sürülmesini haklı kılan herhangi bir yasal düzenlemenin mevcut olmadığı, bu hâli ile bedelsiz olduğu sabit olan ve iade edilmesi gereken bono nedeni ile dayanak icra takibi yönünden davacı yanın menfi tespit istemine cevaz verilmesinin gerektiği anlaşılmıştır. Tüm bu gerekçeler ışığında; davanın kabulü ile 13/09/2017 tanzim tarihli, 01/11/2017 ödeme tarihli, 4.100 Euro bedelli bonoya dayalı olarak başlatılan ... İcra Dairesinin 2017/... E. sayılı icra takip dosyası yönünden davacının davalıya borçlu olmadığının tespitine dâir aşağıdaki şekilde hüküm kurmak gerekmiştir.
H Ü K Ü M : Gerekçesi açıklandığı üzere;
1-Davanın KABULÜ ile,
.... İcra Dairesinin 2017/... E. sayılı icra takip dosyası yönünden davacının davalıya borçlu olmadığının tespitine,
2- Kabul edilen dava değeri üzerinden hesaplanan 1.791,05 TL karar-ilam harcından, davacı tarafça peşin yatırılan 447,77 TL harcın mahsubu ile bakiye 1343,28 TL harcın davalıdan tahsili ile Hazine'ye gelir kaydedilmesine,
3-Dava tam kabul ile sonuçlandığından, davacı tarafça yapılan 45,00 TL yargılama giderinin, davalıdan tahsili ile davacıya ödenmesine,
4-Davacı taraf kendisini vekille temsil ettirdiğinden Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca hesap ve takdir olunan 9.200 TL vekalet ücretinin davalıdan alınıp davacıya ödenmesine,
5-Taraflarca yatırılan gider avansının kullanılmayan kısmının 6100 sayılı Yasanın 333. maddesi ile Yönetmeliğin 207. maddesi gereğince hükmün kesinleşmesinden sonra hesap numarası bildirilmiş ise elektronik ortamda hesaba aktarmak suretiyle; hesap numarası bildirilmemiş ise masrafı kalan paradan karşılanmak suretiyle ... merkez ve işyerleri vasıtasıyla adreste ödemeli olarak yazı işleri müdürü tarafından iadesine,
6- Davacı tarafça peşin yatırılan 447,77 TL ile 59,30 TL başvuru harcı olmak üzere toplam 507,07 TL'nin davalıdan tahsili ile davacıya ödenmesine,
Dair; taraf vekillerinin yüzüne karşı, gerekçeli kararın tebliğinden itibaren iki hafta içerisinde mahkememize ya da mahkememize gönderilmek üzere istinaf dilekçesi sunulmak suretiyle ... Mahkemesi nezdinde istinaf kanun yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup, usulen anlatıldı. 08/03/2023
Katip ...
e-imzalıdır
Hakim ...
e-imzalıdır