T.C.
İSTANBUL
16. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO :2022/170 Esas
KARAR NO:2025/462
DAVA:Menfi Tespit (Kambiyo Senetlerinden Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ:13/10/2020
KARAR TARİHİ:17/06/2025
Mahkememizde görülmekte olan Menfi Tespit (Kambiyo Senetlerinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; Müvekkilinin, davalı ...'ın birtakım yerlere işçi-eleman alacakları hakkındaki iş ilanlarını duyarak, iş bulurum umuduyla 19.02.2010 tarihinde ...'ın bürosuna gittiğini ve iş başvurusunda bulunduğunu, birkaç gün sonra ...'ın, kendisini çağırarak iş başvurusunun kabul edildiğini, iş kıyafetleri için elbise ve ayakkabı ölçüsü vereceklerini söyleyerek, bazı evraklara müvekkilinin çeşitli imzalarını aldığını, bu imzaladığı evraklar arasında ayrıca beyaz boş bir kağıda da imza attığından müvekkilinin haberi dahi bulunmadığını, iş bulmasının mutluluğu içindeki müvekkilinin bu durumdan o anda habersiz olduğunu, sonrasında kendisine vaat edilen işin olmadığına yönelik bilgi verildiğini, müvekkilinin elinden aldığı beyaz kağıdın üzerini kendi el yazısını kullanmadan dolduran davalı ...'ın müvekkili aleyhine başlatmış olduğu icra takibi neticesinde, müvekkillinin imzalamış olduğu beyaz kağıdın üzerinin rızası dışında doldurularak 58.000-TL bedelli ... isimli bir kişi lehine bir senet oluşturulduğundan ancak haberdar olduğunu (.... İcra Dairesi ... E. (Eski esas no: 2010/...)) müvekkilinin konuyla ilgili... Cumhuriyet Başsavcılığı'na şikayetçi olduğunu ve bu olayla ilgili soruşturma başlatıldığını, (Soruşturma no 2013/...) soruşturma sırasında sadece müvekkilinin ve ... isimli kişinin imza ve el yazısı örnekleri incelendiğini ve ... ile ilgili tek bir inceleme yapılmadığını, oysa ki böyle bir inceleme yapılmış olsaydı, ... isimli bir kişinin aslında hiç var olmadığının anlaşılmış olacağını, bu gerekçelerle müvekkilinin şikayeti üzerine soruşturmayı yürüten İstanbul Cumhuriyet Başsavcılığı tarafından 24.04.2018 tarihinde ... ve ... hakkında kovuşturmaya yer olmadığına karar verildiğini, ... ile ilgili ise bir karar bulunmadığını, çünkü bu kişinin kim olduğunun araştırılmadığını, işbu davanın açılması öncesinde de .... İcra Dairesi ... takip sayılı dosyasından müvekkilinin borcu bulunmadığına yönelik 09.08.2020 tarihinde taraflarınca arabuluculuk başvurusu yapıldığını, ancak taraflarca uzlaşma sağlanamadığını, bilgilerine ulaşılamadığından ...'in arabuluculuk aşamasına dahil edilemediğini, bu senedin ... imzası ile davalı ...'a devredilmediğini, ...'in müvekkili ile aralarında en ufak bir borç ilişkisi olmayan sadece ismi olan, cismi olmayan bir kişi olduğunu, ülkemizde ... isimli binlerce kişi olabileceğini ama hiçbirisinin burada imzası olan ... olmadığını, dolayısıyla geçerli bir ciro zinciri hiç oluşmadığını, ciro silsilesinin muntazam olabilmesi için de ilk cironun senedin lehtarı tarafından yapılması gerektiğini, senedin lehtarı tarafından yapılmayan ciro ve ondan sonraki ciroların geçersiz olacağını, senedin üzerindeki senedin ...'a ciro edildiğine ilişkin ... imzasının sahte olduğunu, çünkü ... tarafından müvekkilinden alınmış bir senet olmadığını, böyle bir şahıs olmadığı için de aslında ciro zincirinin hiç oluşmadığını, ... yetkili hamil olmadığını ve senedin geçersiz olduğunu, müvekkili bu senet karşılığında hiç kimseden her hangi bir hizmet veya mal almadığını, aslı .... İcra Müdürlüğünün 2010/... takip sayılı icra dosyasında bulunan ve lehtar olarak ... isimli bir kişiye verildiği iddia olunan senet üzerinde yazılı 58.000-TL kadar borçları olmadığını ispat etmek için iş bu davayı açmak zorunda kaldıklarını, davalılardan ...'ın, kanunun ve uygulamaların boşluklarından faydalanarak müvekkilini açıkça kandırdığını, buna bağlı olarak yaptıkları şikayet üzerine başlatılan soruşturma dosyasının ise, sadece müvekkilinin ve ...'ın imzaları alınarak inceleme yapılması nedeniyle kapatılıp gittiğini, oysa ki burada imza incelemesi yaptırılması gereken kişi her ikisi de olmayıp ... isimli kişi olduğunu, olmayan bir kişinin imza örneği de alınamayacağından bu dava açmadan durumun açıklığa kavuşturulmasının imkan ve olanağı kalmadığını beyanla davalılara borçlu olunmadığının tespitine, yargılama gideri ve vekalet ücretinin davalılara yüklenmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
Davalı ... vekili cevap dilekçesinde özetle; Eldeki davanın kambiyo senedinin bedelsiz ve hükümsüzlüğüne dayalı menfi tespit davası olduğunu, dava konusu icra takibinin 2010 yılında yapıldığını, her ne kadar menfi tespit davası için kanunda hak düşürücü süre öngörülmemiş ise da somut olayın özelliklerine göre menfi tespit davasının belirli süreler icinde açılması gerektiğini, ödeme emrinin tebliginden itibaren 1 yıl içinde menfi tespit davası ikame edilmesi gerektiğini, bu sebeple öncelikle davanın zamanaşımı sebebiyle reddi gerektiğini, müvekkilinin dava konusu ... İcra Müdürlüğünün ... takip sayılı (yeni ...) dosya alacağını ....Noterliğinin 19.02.2010 tarih ve ... yevmiyeli temliknamesi ile 89.308-TL bedel ile temlik aldığını, söz konusu temliknameyi icra dosyasına sunduğu gibi borçlular davacı ... ve ...'e tebligini sağlandığını, davacı 2013 yılında müvekkili ve diger borçluları ... Cumhuriyet Başsavcılığı'na sahte senet düzenlemek ve dolandırıcılıktan şikayet etmiş ise de Savcılığın 2013/... soruşturma sayılı dosyası ile taraflar hakkında takipsizlik kararı verilerek kararın kesinleştiğini, davacının, davaya konu iddiasının kambiyo senetlerinde bedelsizlik iddiası olduğunu ve TTK 599. madde anlamında kişisel defi olduğunu, açıklanan sebeplere binaen haksız ve mesnetsiz davanın reddi ile mahkeme masraf ve ücreti vekaletin karşı tarafa tahmiline karar verilmesi arz ve talep etmiştir.
Davalı ... cevap dilekçesinde özetle; Davacı vekilinin, dava dilekçesinde iddia ettiği hususların, hukuki dayanaktan yoksun, haksız ve mesnetsiz olduğunu ve sadece yargılamayı uzatmaya matuf iş bu davanın reddi gerektiğini, avukatı tarafından 25/01/2020 tarihinde, .... İcra Müdürlüğü'nün 2010/... takip numaralı icra dosyasıyla, borçlu ... aleyhine, ciro yoluyla eline geçmiş olan kambiyo senedine ilişkin takip başlatıldığını, ödeme emrinin 27/10/2010 tarihinde tebliğ edildiğini, fakat borçlu ...'ın kambiyo senetlerine mahsus haciz yolu ile yapılan bu takibe ödeme emrinin tebliğinden itibaren 5 gün içerisinde imzaya veya borca itiraz etmediğini, İstanbul Cumhuriyet Başsavcılığına 2011/... Soruşturma numarasıyla "bedelsiz senedi kullanma" suçlamasıyla şikayette bulunduğunu, ödeme emrinin tebliğ edildiği tarihten itibaren, 6 aylık şikayet süresi geçtikten sonra yapılan bu şikayet takibi şikayete bağlı suçlardan olduğu için 6 aylık şikayet süresinin gecmis olması sebebiyle savcılık tarafından hakkında 2011/... karar numarasıyla kovuşturmaya yer olmadığına dair karar verildiğini, savcılık tarafından yaptırılan inceleme sonucunda, 05/03/2018 tarihli bilirkişi raporundan anlaşılacağı üzere, inceleme konusu 01.02.2008 tanzim 25.08.2008 ödeme tarihli borçlusu H.... AN, alacaklısı ... olan 58.000-TL meblağlı senet aslı ön yüzünde ...'a atfen borçlu sıfatıyla atılmış imzaların ...'ın eli ürünü olduğu yönünde rapor düzenlendiğini, dava konusu senet, kambiyo evrakı vasfına haiz olup icraya konulabilir nitelikte olduğunu ve senedin iyi niyetli meşru hamili olduğunu, senet ciro yolu ile eline geçtiğini, TTK hükümlerine göre iyi niyetli hamil konumunda olduğu ve bunun aksini iddia eden davacı tarafın bu iddianın ispatı hususunda huzurdaki dava dosyasına hiç bir kanıt sunmamış olduğundan davacı yan iddialarının reddi gerektiğini beyanla davanın reddi ile mahkeme masraf ve ücreti vekaletin karşı tarafa tahmiline karar verilmesi arz ve talep etmiştir.
TAHKİKAT, DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE;
Dava; davaya ve takibe konu senet nedeniyle davalılara borçlu olunmadığının tespiti istemine ilişkindir.
Davaya konu senedin incelenmesinde; keşidecisinin davacı, lehtarının davalı ..., sonraki cirantanın davalı ... olduğu, düzenlenme tarihinin 01.02.2008 ve ödeme tarihinin 25.08.2008 olduğu, bedelinin 58.000 TL yazıldığı, ilk cironun lehtar tarafından atıldığı, ciroların birbirini takip ettiği ve şeklen bir kopukluk bulunmadığı, görülmüştür.
....İcra Md. ... takip sayılı dosyasının incelenmesinde, alacaklının davalı ..., borçluların davacı ve ... olduğu, davaya konu 58.000 TL bedelli senede dayalı olarak başlatıldığı görülmüştür.
Davacı tanığı ... beyanında; Davacı ... ... yanımızda Güngören de çalışmıştı, ben onun iş vereniydim , 15 yıl kadar önce geldiğinde başka bir iş başvurusu da yaptığını, oraya gömlek ve ayakkabı numarası verdiğini, bir yerlere imza attığını söyledi, bizde çağırırsalar gidersin , o zamana kadar çalış dedik, ancak kendisini çağıran olmamış , bizim ile 2 sene kadar çalıştı, sonrasında tebligatlar geldi, davacı bize attığı o imzalar nedeni ile dolandırıldığını söyledi, demiştir.
Davacı vekilinin sorusu üzerine tanıktan sorulduğunda; davacı bizim tekstil üzerine çalıştığımız iş yerinde şoför olarak çalıştı, ticaret ile uğraşmıyordu , sonrasında maddi bir sıkıntı yaşadı mı bilmiyorum, bunun dışında davaya konu olaya ilişkin bilgim yoktur demiştir.
Davacı tanığı ... beyanında; ben davacının davalılar ile olan ilişkilerini bilmiyorum ancak davacı bizim iş yerimizde iş başvurusu yaptığında başka bir yere de başvuru yaptığını , çağırır iseler oraya gideceğini söyledi, bahsettiği yerde ayakkabı numarası gibi bilgileri verip bir yerlere imza attığını söylemişti, bizde şoför olarak çalışacaktı, diğer yerde ne işi yapacağını bilmiyorum, bizde işe başladıktan bir kaç ay sonra bir takım yazılar geldi, davacının bahsettiğim iş yerinde alınan imzaları kullanılmış , nasıl yapıldığını bilmiyoruz, davacının evi iş yerine yakındı, evine gitmişliğimiz var, bakımlı bir ev değildi, davacı ticaret yapmıyor , bizim ile bir süre çalıştıktan sonra ayrıldı, hala başka bir yerde şoför olarak çalıştığını biliyorum , bizden ayrıldıktan sonra pek görüşmedik , bunun dışında davaya konu olaya ilişkin bilgim yoktur demiştir.
Yargılama kapsamında toplanan tüm delillerin değerlendirilmesi sonucunda; Davacının, davalılardan ...'ın boş kağıda imza attırarak sonradan doldurulan senedi takibe koyduğunu, senedin aslında bedelsiz olduğunu, davalılardan ... isimli şahsın gerçek bir şahıs olmadığını ve bu nedenle imzasının da sahte olduğunu, ciro silsilesinin hiç oluşmadığını beyanla menfi tespit istemi ile eldeki davayı ikame ettiği görülmüştür.
TTK'nın 677. Maddesinde ; ''Bir poliçe, poliçe ile borçlanmaya ehil olmayan kişilerin imzasını, sahte imzaları, hayali kişilerin imzalarını veya imzalayan ya da adlarına imzalanmış olan kişileri herhangi bir sebeple bağlamayan imzaları içerirse, diğer imzaların geçerliliği bundan etkilenmez.'' hükmü yer almaktadır.
TTK nın 778/2-d bendinde geçerli olmayan imzanın sonuçlarına ilişkin 677. madde hükümlerinin de bonolara uygulanacağı düzenlenmiştir.
İstanbul CBS'nin 2013/... soruşturma sayılı dosyasında müştekinin davacı, şüphelilerin davalılar ... ve ... olduğu, resmi belgede sahtecilik ve dolandırıcılık suçlarından kyok verildiği ve kararın 16.07.2024 tarihinde kesinleştiği görülmüştür.
Davacının davaya konu senedin kandırma ve dolandırma suretiyle alındığı, boş kağıdın sonradan senet haline getirildiği yönündeki iddiaları bakımından; CBS dosyasında zamanaşımının dolmasının yanında müşteki beyanlarının soyut olduğu da belirtilerek kyok yazıldığı, somut olayda davacının dolandırılmasına ve kandırılmasına yönelik bir delil bulunmadığı, tanık beyanlarında da senedin buna yönelik görgüye dayalı bir anlatımın olmadığı, tanıkların davacıdan duydukları kadarıyla bilgi sahibi olduğu, böylece davacının kandırıldığı veya dolandırıldığı yönündeki soyut iddialarının ispat edilemediği, TTK 677 ve 778 maddeleri uyarınca kendi imzasını inkar etmeyen keşideci davacının, lehtarın imza sahteliğine dayanamayacağı, zira kendi imzasının bu sahtelikten etkilenmeyeceği, davaya konu çek üzerindeki imzanın davacı tarafından inkar edilmediği, çekte cirosu bulunan lehtarın cirosunun sahte olmasının imzaların istiklali prensibi gereğince çekte keşideci olan davacıyı borçtan kurtarmayacağı, davacının çekte ciroları bulunan cirantalarla ticari ilişkisi bulunup bulunmadığına dair bilirkişi incelemesi yapılmasının sonuca etkili olmayacağı, kaldı ki tarafların tacir olduğu yönünde bir iddia ve savunma olmadığı, delil olarak ticari defterlere dayanılmadığı, ciro silsilesinin muntazam bir şekilde birbirini takip edip etmediğini incelerken dış görünüşü incelemenin yeterli olduğu, cirantalardan birinin imzasının sahte olmasının ciro zincirini etkilemeyeceği, ayrıca imzaların istiklali prensibi gereğince ciro silsilesinde şekli bir eksiklik bulunmadığı sürece çeki elinde bulunduran hamilin iyi niyetli olduğunun kabul edileceği, davacının davalıların kötüniyetli olduğunu ispat edemediği, Emsal Karar İstanbul BAM 16. H.D. 2023/647 Esas ve 2024/1730 Karar, İstanbul BAM 20. H.D 2024/46 esas ve 2025/1368 karar, İstanbul BAM 12.H.D 2022/532 esas ve 2024/1692 karar ), davalı ...'ın davaya konu senedin iktisabı konusunda isticvap edildiği ancak mazeret beyan ederek hazır olmadığı, ön bürodan verilen mazeret dilekçesinin duruşma icrasından sonra dosyaya girdiği ,bu sebeple isticvabın tamamlanamadığı, ancak isticvabın sonuca etkili olmayacağı, zira davalı ...'ın davalı ... ile bir ticari ilişkisi olmadığı veya davalı ...'in gerçekte var olmadığı kabul edilse dahi davacının imzasının geçerliliğinin bundan etkilenmeyeceği, ayrıca kambiyo senetleri sebepten soyut olup davalıların bu senedin dayandığı hukuki ilişkiyi açıklamak zorunda olmadıkları, kambiyo senedine dayalı olarak borçlu olmadığını iddia eden davacı tarafın ispatla mükellef olduğu, davalı ...'ın temlik alan olduğu, kambiyo ilişkisinde yer almadığı, davacı taraf yemin deliline dayanmış ise de; bedelsiz senedi kullanma , dolandırıcılık gibi suçlar nedeniyle ceza yargılamasına konu olabilecek hususlarda yemin teklif edilemeyeceği, ( Emsal Karar İstanbul BAM 12. H.D 2022/532 esas ve 2024/1692 karar), davacı vekili ciro zincirinin hiç oluşmadığını beyan etse de şeklen düzgün bir ciro silsilesi bulunduğu, emsal olarak sunulan kararların incelenmesinde somut olayla benzer olmadığı, örneğin emsal olarak sunulan kararlardan birinde ön kısımda yazan lehtar adı ile ilk ciroyu yapan lehtar adının farklı olduğu, yine birinde lehtar cirosunun hiç bulunmadığı, oysa somut olayda isimlerin ve imzaların tam olarak yazılı bulunduğu , davacının lehtar imzasının sahte olduğunu iddia ettiği anlaşılmakla, davanın reddine, davalıların İİK 72/4 maddesi uyarınca şartları oluşmayan tazminat taleplerinin de reddine dair aşağıdaki şekilde karar vermek gerekmiştir.
H Ü K Ü M : Gerekçesi açıklandığı üzere;
1-Davanın REDDİNE,
2-Davacı tarafından yatırılan 990,50-TL peşin harçtan alınması gereken 615,40-TL harcın mahsubu ile fazla yatan 374,10-TL nin karar kesinleştiğinde talep halinde davacıya iadesine,
3-Davacı tarafça yapılan yargılama giderinin kendi üzerinde bırakılmasına,
4-Davalı ..., kendisini vekille temsil ettirmiş olmakla, karar tarihinde yürürlükte bulunan A.A.Ü.T. göre hesaplanan 30.000,00-TL ücreti vekaletin davacıdan tahsili ile anılan davalıya verilmesine,
5-Yargılama giderlerinden sayılan 1.360,00-TL arabuluculuk ücretinin davacıdan alınarak Hazineye gelir kaydına,
6-Taraflarca yatırılan gider avansından kullanılmayan kısmın karar kesinleştiğinde ve talep halinde yatıran tarafa iadesine,
Dair, davacı vekilinin yüzüne karşı , gerekçeli kararın tebliğinden itibaren iki hafta içerisinde mahkememize ya da mahkememize gönderilmek üzere istinaf dilekçesi sunulmak suretiyle İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi nezdinde istinaf kanun yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı. 17/06/2025
Katip ...
e-imzalıdır
Hakim ...
e-imzalıdır