T.C.
İSTANBUL
16. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2022/20 Esas
KARAR NO: 2024/462
DAVA: İtirazın İptali (Hizmet Sözleşmesinden Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ: 10/01/2022
KARAR TARİHİ: 09/07/2024
Mahkememizde görülmekte olan İtirazın İptali (Hizmet Sözleşmesinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkil ile davalı şirket arasında tek abonelik için 01.11.2017 tarihli 12 aylık elektrik tedarik sözleşmesi yapıldığını, davalı abonenin sözleşmenin geçerli olduğu 01.12.2017-01.12.2018 dönemi içerisinde görevli tedarik şirketindeki perakende satış sözleşmesini feshetmek sureti ile tahliye olduğunu ve dağıtım şirketindeki aboneliğini kapattığını, sözleşme maddelerinde sayılan nedenlerin gerçekleşmesi durumunda, müvekkili tedarik şirketinin yapılan indirimlerin iadesini ve piyasa maliyetlerinin isteyeceğinin düzenlendiğini, davaya konu olayda abonenin, sözleşme bitiş tarihinden önce tahliye ettiğini ve bir takım faturalarını ödemeyerek sözleşmeye aykırı davrandığını, sözleşmeye uygun olarak davalıya sağlanan indirimler ve piyasa maliyetleri hesaplanarak ... numara 27/10/2021 tarihli 20.980,95 TL bedelli fatura düzenlendiğini, davalı tarafından faturanın ödenmemesi üzerine ... (İstanbul) 2021/... E. sayılı dosyası üzerinden takip başlatıldığını, sözleşmenin 4.2 maddesine göre faturanın %12 oranında icra ceza bedeli olan 2.517,71 TL nin takibe eklendiğini, davalının söz konusu icra emrine itiraz ettiğini beyanla, davanın kabulüne, itirazın iptaline, takibin devamına, alacağın %40'ından aşağı olmamak üzere icra inkar tazminatına hükmolunmasına, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin karşı taraf üzerine bırakılmasına karar verilmesini talep etmiştir.
Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; Müvekkil Şirketin sözleşmeyi süresinden önce feshetmesinin haklı nedene dayandığını, müvekkili şirketin ne zaman biteceği belli olmayan bir işi için, bu işin bitiminden iki ay öncesinde davacı şirkete bildirim yapmasını beklemenin mümkün olmadığını, müvekkili şirket tarafından ... Tarafından Atıksu Arıtma Yapım işinin alındığını, bahsi geçen iş kapsamında müvekkil şirket ile davacı şirket arasında Enerji Satış Sözleşmesi akdedildiğini, ihale konusu işin tamamlanması ile ... Başkanlığına devir edildiğini, bunun üzerine müvekkili şirket tarafından davacı şirkete aboneliğin sona erdiği ve nakit teminatın iadesi gerektiği hususun bildirildiğini, davacı Şirketin, müvekkili tarafından yatırılmış güvence bedelini iade etmemek için gönderilen ihtarnamenin tebliğ edildiği tarihte 20.09.208 tarihli ... numaralı 77.540,60 TL bedelli fatura düzenleyerek müvekkili şirkete gönderdiğini, müvekkili şirket tarafından faturaya noter vasıtası ile itiraz edildiğini, davacı tarafın icra takibi başlattığını, itiraz edilmesi üzerine .... Asliye Ticaret Mahkemesinin 2018/... E. sayılı dosyasıyla dava açıldığını, davacı Şirket tarafından İcra Takibinde ve İş bu davada talep edilen faiz oranının fahiş olduğunu, davacı şirketin müvekkil şirketten fazladan tahsil ettiği bedellerin davacı şirketin alacağından Takas/Mahsup edilmesinin talep edildiğini, müvekkili şirketin davacı şirket ile %15 indirimli anlaşma yaptığını, davacı şirketin YEK bedeli adı altında yeni bir fatura kalemi ilave ederek müvekkili şirketten aboneliği boyunca EPDK fiyatlarına göre %15 indirimli fiyat yerine %7,8 zamlı fiyattan enerji sattığını, davacı şirketin müvekkili şirketin kullandığı enerjiyi 176.760,32 TL ye satması gerekirken 212.388,94 TI ye satarak 35.628,62 TL fazla para tahsil ettiğini, bu miktarın iade edilmesi gerektiğini, ... ATM'nin 2018/... esas sayılı dosyasında alacaklı oldukları beyan edilen rapor uyarınca alacağın mahsup edilmesini, beyanla davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.
TAHKİKAT, DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE;
Dava; taraflar arasındaki elektrik tedarik sözleşmesinden kaynaklı alacak yönünden davacı tarafça ...nin 2021/... takip sayılı dosyası ile başlatılan takibe davalı tarafça yapılan itirazın iptali istemine ilişkindir.
Mahkememizce celp edilen ...nin 2021/... takip sayılı icra dosyasının yapılan tetkikinde; takibin davacı tarafça davalı aleyhine faizler dahil toplam 23.778,41-TL alacağın %60 oranında faizi ile birlikte tahsili için yapılan ilamsız icra takibinden ibaret bulunup davalının yasal süre içerisinde sunduğu itiraz dilekçesi ile itiraz ettiği, takibin durduğu ve davanın yasal süre içerisinde açıldığı anlaşılmıştır.
Taraflar arasındaki sözleşme, dosyada mübrezdir.
Zamanaşımına yönelik itirazın değerlendirilmesinde ise; taraflar arasındaki sözleşmeye dayalı talepler nedeniyle zamanaşımı süresi 10 yıldır (818 sayılı Borçlar Kanununun 125 vd. maddeleri ile 6098 sayılı TBK'nın 146 vd. Maddeleri).Davacı tarafından 2021 yılında takip başlatılmak suretiyle zamanaşımı kesilmiş ve yeniden işlemeye başlamıştır. Dolayısıyla sözleşme, fesih, takip ve dava tarihleri itibari ile de 10 yıllık süre dolmadığı anlaşılmakla yargılamaya devam olunmuştur.
Mahkememizce; iddia ve savunma doğrultusunda, davalı tarafça feshin haklı olup olmadığı, haklı veya haksız olmasının davacı taleplerine etkisi, taraflar arasındaki sözleşme uyarınca davacının indirimleri geri alıp alamayacağı, alabilir ise miktarı, talep edebilir ise indirim ve piyasa maliyetinin tutarı, ceza bedelinin tutarı, davalının takas mahsup talebi hususlarında inceleme yapılmak üzere bilirkişi raporu alınmıştır.
Bilirkişiler 16/01/2023 tarihli raporunda özetle; "Davacı şirkete ait ticari defterlerinin özel hesap dönemine göre açılış ve kapanış tasdiklerinin yasal süresinde TTK hükümlerine göre usulüne uygun yapıldığı, dolayısı ile sahibi lehine delil niteliği taşıdığı, davacı şirkete ait Ticari Defter kayıtlarına göre, takip tarihi olan 04.11.2021 tarihi itibariyle davalı şirketten 20.980,95 TL alacağının bulunduğu, taraflar arasında 23.10.2017 tarihinde imzalanan elektrik enerjisi sözleşmesinin 01.12.2017-01.12.2018 dönemlerini kapsadığı, davalı Şirketin 16.07.2018 tarihinde kullanım yerini tahliye ederek aboneliğini 18.07.2018 tarihinde sona erdirdiğini, davalı Şirketin sözleşmeyi erken fesih ettiği, feshin haklı olmadığı, taraflar arasındaki sözleşme uyarınca davacının davalıya sağlamış olduğu indirimleri geri alabileceği, sözleşmenin 4.2 maddesine göre;”Abone'nin sözleşme hükümleri veya borçtan dolayı icra takibine sebebiyet vermesi halinde, icralık her faturanın yüzde on ikisi (%12'si) kadar icra ceza bedeli talep edilecektir.” Hükmüne göre davalı yandan icra ceza bedeli talep edebileceği, icra Ceza Şart Bedelinin 2.517,71 TL olarak hesaplandığı, takip tarihi olan 04.11.2021 tarihi itibariyle 279,75 TL İşlemiş faiz miktarı hesaplandığı, davacı/alacaklının takip talebinde talep etmiş olduğu işlemiş faiz miktarı ile aynı olduğu, davacı şirketin davalı şirketten takip tarihi itibariyle, 20.980,95 TL Fatura alacağı, 2.517,71-TL icra cezai şart bedeli ve 279,75 TL İşlemiş faiz miktarı olmak üzere toplam 23.778.41 TL talep edebileceği" yönünde mütalaada bulunmuşlardır.
Bilirkişiler 08/01/2024 tarihli bilirkişi ek raporunda özetle; "Sözleşme madde 4 - Toptan satış bedeli ve Faturalandırılması madde başlığı altında davalı vekilinin itirazına esas YEK Bedelinin fatura içeriğine dahil edileceği hususu davalı şirket dikkatine formülasyon ile sunulmuş ancak bu belirtecin teknik bilgi gerektireceği kanaatine varıldığı, sözleşme madde 3.1 içeriğinde, itiraza esas yek bedelinin bildirime gerek olmaksızın aboneye (davalı şirkete) yansıtarak faturalama hakkına sahip olduğuna dair hüküm yer aldığını, davacı şirket fatura uygulaması sözleşme hükümlerine uygun olduğunu, davalı vekilinin itirazları bakımından kök rapordaki kanaatlerinin aynen devam ettiği, faturalara YEK bedeli dahil edilemeyeceğine karar verilmesi halinde, davalı adına tahakkuk ettirilen faturalarda 28.298,15 TL. YEK bedeli yer aldığından davacı tarafın %15 indirim sağlamış olamayacağı, bu nedenle harca esas değere konu edilen 20.980,95 TL. İndirim yapılmış olamayacağı dolayısıyla huzurdaki davada davacı talebi olamayacağı / davalı itirazında haklı olabileceği" yönünde ek mütalaada bulundukları görülmüştür.
Davalı defterlerinin incelendiği 16/04/2024 tarihli raporunda özetle; "..Davalı yanın 2021-2022 yıllarına ilişkin yasal defter açılış ve kapanış onaylarının yasal süreleri içerisinde yapıldığı sahibi lehine delil vasfı taşıdığı, davacı yan takip talebinde 23.778,41 TL alacak talebinde bulunmuş olup, davalı yasal defter kayıtları ve takibe konu faturanın incelenmesi neticesinde; davaya/takibe konu faturanın davalı defterlerindeki kayıtlı olmadığı, davacı tarafın davalı taraftan davaya konu ettiği faturalar ve cari hesap uyarınca davacı şirkete borcunun bulunmadığı" yönünde mütaalada bulunduğu görülmüştür.
Yargılama kapsamında toplanan tüm delillerin değerlendirilmesi sonucunda; Taraflar arasında imza tarihi 01.11.2017 olan, 01.12.2017 tedarik başlangıç tarihli, 12 ay süreli elektrik tedarik sözleşmesi bulunduğu, davalı yanın 18.07.2018 tarihinde kullanım yerini tahliye ederek sözleşme süresi sona ermeden aboneliğini sonlandırdığı, bunun üzerine davacı yanın yapmış olduğu indirimleri geri alarak davalıya fatura ettiği ve takip başlattığı, davalı yanın takibe itirazı üzerine eldeki davanın ikame edildiği, davalı yanın, elektrik enerjisini kullandığı yerde işin bittiğini ve dava dışı idareye teslim edildiğini beyan ederek kullanımın sona ermesinin ve taraflarınca sözleşmenin feshinin haklı olduğunu savunduğu, taraflar arasında .... ATM'nin 2022/... esas ve 2023/... karar sayılı( BAM kaldırma kararı öncesi 2018/..., 2021/34) dosyasında, dosyamız davacısı şirketin davacı, davalı şirketin de davalı olduğu ve taraflar arasındaki aynı sözleşmenin erken feshi nedeniyle ceza koşulu ve mahsup edilen güvence bedeli nedeniyle eksik kalan ceza fatura bedeli istemine ilişkin talepte bulunulduğu, ... BAM ... Hukuk Dairesi 2021/... esas , 2022/... karar nolu ilamında ''..Hangi tür sözleşme hükümlerinin dürüstlük kuralına aykırı ve diğer tarafın şartlarını ağırlaştırıcı nitelikte olduğu hususu Kanunda düzenlenmemiş olup, mahkemece her somut olayda bu durumun tartışılması ve değerlendirilmesi gerekir. İçerik denetimi aşamasında, sözleşme hükmünün dürüstlük kuralına aykırı olduğu ve karşı tarafın şartlarını ağırlaştırdığının tespiti halinde, genel işlem koşulu niteliğindeki bu hükmün, yürürlük denetiminden farklı olarak, Kanunun emredici hükmüne açık aykırılık sebebiyle kesin hükümsüz sayılması gerekir. Yukarıda açıklanan yöntemle yapılan inceleme sonucunda ,davaya dayanak sözleşmede genel işlem şartlarına aykırılık tespit edilmemiştir.
Davalının yaptığı işin kesin kabul tarihi belli olduğundan, davalı sözleşmenin 6.6 maddesine uygun davranmamıştır.Bilirkişinin bu yöndeki görüşü olaya uygun düşmemektedir.Bu sebeple davacının cezai şart talep etme hakkı bulunduğu kabul edilmesinde hukuka aykırılık bulunmamaktadır, Alacak likit bulunduğundan icra inkar tazminatına hükmedilmesinde de hukuka aykırılık yoktur.'' denilmek suretiyle belirtildiği üzere taraflar arasındaki sözleşmenin genel işlem koşullara aykırı olmadığı ve davalının sözleşme 6.6 da belirtilen 2 ay önceden yazılı bildirim şartına uymadan aboneliği sonlandırması nedeniyle feshin haksız olduğu, davalı yan işin ne zaman biteceğinin belli olmadığını ve bu sebeple 2 ay önceden bildirim yapılmasının beklenemeyeceğini savunmuş ise de işin kesin kabul tarihinin belli olduğu, bu sebeple davalının feshin haklı olduğuna ilişkin savunmalarına itibar edilemeyeceği anlaşılmıştır.
....ATM'nin anılan dosyasında cezai şart isteminde bulunulduğu, eldeki dosyada ise indirimlerin geri alınması nedeniyle düzenlenen fatura bedelinin talep edildiği, bu sebeple dava konularının farklı olduğu anlaşılmıştır.
Yine mahkememizin 2018/... Esas- 2020/... Karar sayılı dosyasında dosyamız davalısı .....Ltd Şti'nin güvence bedelini iade isteyerek davacı olduğu ve mahkememizce davanın erken açıldığı, .... ATM'nin yukarıda anılan dosyasının derdest olduğu belirtilerek davanın reddine karar verildiği, istinaf istemi üzerinde ... BAM ....H.D nin 2020/... Esas ve 2021/ ... karar nolu ilamı ile; ... ATM'nin 2019/... E.sayılı davasında, elektrik şirketinin davacı olduğu ve güvence bedelini mahsup ettikten sonra ceza faturasından kalan bakiye alacağın edildiği belirtilerek davanın kısmen kabulüne karar verildiği, mahkememizin anılan dosyası ile ... ATM nin dosyasının güvence bedelinin mahsup işlemleri nedeniyle bağlantılı olabileceği, ancak her 2 dosyanın da eldeki davayı etkilemeyeceği, zira konularının farklı olduğu, her ne kadar davalı yan mahkememizin 2018/... Esas- 2020/... Karar sayılı dosyasında alacaklı olduğunu beyan ederek mahsup talebinde bulunmuş ise de ayrı davalar ile talep edilen alacakların bir de takas mahsuba konu edilemeyeceği, her bir talebin açılan davalarda zaten ayrı ayrı karara bağlanmış olduğu anlaşılmakla ayrı davalar ile ileri sürülen ve ayrı ayrı icrası gereken talepler hakkında takas mahsup işlemleri yapılmamıştır.
Taraflar arasındaki sözleşmenin 6.7 maddesinde yer alan' 'Abone’nin sözleşme bitiş tarihinden önce sözleşmeyi sonlandırması, tahliye etmesi veya devretmesi
halinde, Tedarikçi, Abone’ye sağlanan tüm indirimleri ve ... veya Dağıtım Şirketleri tarafından
Madde 5’de belirtilen Piyasa maliyetlerini ve ileride doğabilecek diğer bedelleri tahsil hakkına sahiptir.'' hükmü uyarınca davalının erken ve haksız feshi nedeniyle davacının sağlamış olduğu tüm indirimleri davalıdan tahsil edebilecektir.
Mahkememizce alınan bilirkişi raporları ile belirlendiği üzere davalı yana sağlanan ve sözleşmenin erken feshi nedeniyle davacıya iadesi gereken bedellerin, sözleşmenin 3.1 maddesinde yer alan ''
..Tedarikçi, elektrik satışından kaynaklı olarak kendisine
yansıtılan reaktif/kapasitif, güç aşım bedelini, çeşitli sayaç bedellerini, mevzuat gereği ... (Elektrik Piyasa İşletmecisi) tarafından yansıtılan piyasa maliyetlerini (sıfır bakiye, yek bedeli, piyasa işletim
ücreti, dengesizlik, ödenmeyen alacak, fark fonu vb. yeni gelecek bedelleri) ayrıca bildirime gerek
olmaksızın aboneye yansıtma, bedel başına beş TL lik ilave yansıtma hizmeti bedeli eklenmiş olarak
faturalama hakkına sahiptir.” hükmü uyarınca eklenecek YEK bedeli de dahil olmak üzere 20.980,95 TL olduğu, bu durumda davacının ... İcra Müdürlüğü'nün 2021/... sayılı takip dosyasında, takip tarihi itibari ile davalıdan 20.980,95-TL asıl alacak tutarı kadar alacaklı olduğu ve alacak davalı yanca da belirlenebilir olduğundan davacı lehine icra inkar tazminatına hükmedilmesi gerektiği, davalı yan davadan önce temerrüde düşürülmediğinden işlemiş faize ilişkin talebin ise reddi gerektiği anlaşılmakla davanın kısmen kabulüne dair miktar bakımından kesin olmak üzere aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
H Ü K Ü M : Gerekçesi açıklandığı üzere;
1-Davanın KISMEN KABULÜ ile;
... İcra Müdürlüğü'nün 2021/... sayılı takip dosyasında, takip tarihi itibari ile davacının davalıdan 20.980,95-TL asıl alacak tutarı kadar alacaklı olduğunun tespiti ile bu miktara vaki itirazının iptaline, takibin diğer kayıt ve şartlarla aynen devamına,
Alacağın % 20'si oranındaki 4.196,19-TL icra inkar tazminatının davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
2-Kabul edilen dava değeri üzerinden hesaplanan 1.433,21-TL karar-ilam harcından, davacı tarafça peşin yatırılan 406,08-TL harcın mahsubu ile bakiye 1.027,13-TL harcın davalıdan tahsili ile Hazine'ye gelir KAYDEDİLMESİNE,
3-Davacı tarafça yatırılan 406,08-TL peşin ve 80,70-TL başvuru harcı olmak üzere toplam 486,78-TLnin davalıdan tahsili ile davacıya ödenmesine,
4-Davacı tarafça yapılan 2.323,50-TL yargılama giderinden davanın kabul oranına göre hesaplanan 2.050,26-TL yargılama giderinin davalıdan tahsili ile davacıya ödenmesine, kalan bakiye kısmın davacı üzerinde BIRAKILMASINA,
5-Davalı tarafça yapılan 5.500-TL yargılama giderinden davanın kabul oranına göre hesaplanan 646,80-TL yargılama giderinin davacıdan tahsili ile davalıya ödenmesine, kalan bakiye kısmın davalı üzerinde BIRAKILMASINA,
6-Davacı taraf kendisini vekille temsil ettirdiğinden Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca hesap ve takdir olunan 17.900,00-TL vekalet ücretinin davalıdan alınıp davacıya ödenmesine,
7-Davalı kendisini vekille temsil ettirdiğinden, reddedilen talep üzerinden Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca hesap ve taktir olunan 2.797,46-TL vekalet ücretinin davacıdan tahsili ile davalıya ödenmesine,
8-Taraflarca yatırılan avansların kullanılmayan kısmının, karar kesinleştiğinde, istek halinde ilgili tarafa iadesine,
9-Devletçe karşılanan 1.320-TL arabuluculuk ücretinin, davanın kabul oranına göre hesaplanan 1.164,77-TL 'sinin davalıdan, bakiye 155,23-TL kısmın davacıdan tahsili ile Hazineye gelir KAYDEDİLMESİNE,
Dair, taraf vekillerinin yüzüne , miktar bakımından KESİN olarak verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı. 09/07/2024
Katip ...
¸e-imzalıdır
Hakim ...
¸e-imzalıdır