T.C.
İSTANBUL
16. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2022/290 Esas
KARAR NO: 2023/615
DAVA: İtirazın İptali (Hizmet Sözleşmesinden Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ: 25/04/2022
KARAR TARİHİ: 15/11/2023
Mahkememizin yukarıda esas numarası yazılı dosyasının mahkememizde yapılan
yargılaması sonucunda;
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ :
DAVA:
Davacı vekili mahkememize sunmuş dava dilekçesinde özetle; müvekkili şirketin ... markasıyla ve www.....com alan adlı internet sitesi üzerinden e-ticaret sektöründe faaliyet sürdürdüğünü, akdedilen sözleşmelere istinaden ülke genelindeki birçok gerçek ve/veya tüzel kişi tacirin ürünlerinin satışına da aracılık ettiğini, davalı tarafla da 03.04.2020 tarihinde Satıcı İş Ortaklığı ve İlan Sözleşmesi [kısaca “Sözleşme”] akdedildiğini, sözleşme uyarınca davalıya ait ürünler www.....com alan adlı internet sitesi üzerinden tüketicilere satışa sunulduğunu, her bir satış işlemiyle ilgili olarak da müvekkilin kararlaştırılan oranlardaki komisyonlar başta olmak üzere cezai şart, hediye çeki, kargo ve iade bedellerinden kaynaklı sair hak ediş bakiyelerinin doğduğunu, müvekkile ait platform (www.....com alan adlı internet sitesi) üzerinden yapılan işlemler neticesinde her bir taraf nezdinde doğan hak edişlerin faturalandırılarak cari hesaba kaydedildiğini, müvekkil şirketin, sözleşmenin diğer tarafı olan satıcıların cari hesapta alacak bakiyeleri doğduğunda ödeme işlemlerini gecikme olmaksızın yerine getirdiğini, buna karşın davalı gibi birçok satıcı tarafından borç bakiyelerinin ödenmediğini, davalı tarafın cari hesabının da 7.951,85 TL olduğunu, tutarın ödenmediğini, davalı aleyhine takip başlatıldığını, davalının takibe itiraz ettiğini, takibin durduğunu beyanla davalının haksız itirazının iptalini, takibin devamını ve davalının %20'den az olmamak üzere icra inkar tazminatı ile sorumlu tutulmasını talep ve dava etmiştir.
CEVAP:
Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; öncelikle itirazın iptali davasının süresinde açılmadığını, davacının iddialarının maddi gerçeklikle uyuşmadığını, davacı alıcı ile satıcıyı bir araya getiren (komisyoncu ) durumunda bulunduğunu, davacının her satışta hak edişlerini alıcıdan peşin olarak tahsil ettiğini, müvekkilinin davacıya borcu bulunmadığını beyanla öncelikle zaman aşımı itirazlarının bulunduğunu beyanla davanın reddine karar verilmesini ve kötü niyetli takip nedeniyle % 20'den az olmamak üzere davacı aleyhine tazminata hükmedilmesini talep etmiştir.
DELİLLER:
Dosyanın delillerini icra dosyası örneği, bilirkişi raporları, ...a yazılan müzekkere cevabı oluşturmaktadır.
Mahkememizce tarafların ticari defter ve belgeleri ile dosya üzerinde, iddia ve savunma doğrultusunda mali müşavir ... marifetiyle inceleme icra edilerek konuya ilişkin 01/02/2023 tarihli rapor teminle dosyamız arasına alınmıştır.
Bilirkişi anılı raporunda özetle;
"İcra Takibi;
Davaya konu ... İcra Müdürlüğü 2021/... E. sayılı dosyası; 01.09.2021 tarihinde davacı ... A.Ş. tarafından; 7.951,85 TL Cari Hesap Alacağı (Asıl Alacak) (İstenen Yıllık Adi Kanuni Faiz) 7.951,85 TL Toplam Alacak üzerinden davalı ... Tic.Ltd.Şti. aleyhine İlamsız Takiplerde Ödeme Emri yoluyla takip başlatıldığı, Takip dayanağı 7.951,85 TL'lfik 11.02.2021 vade tarihli Cari Hesap Alacağı olarak gösterilmiştir. Davalı tarafın itirazı ile takip durdurulmuştur.
Davacı ... A.Ş. Kanuni defterini 6102 sayılı TTK. Madde 64 ve 66 uyarınca ilgili kanun maddeleri hükümlerine göre yasal süresi içinde usulüne uygun olarak açılış ve kapanış tasdikini yaptırmış olduğundan, H.M.K 222 maddesi uyarınca, ticari defter kayıtları lehine/aleyhine delil olarak kabul edilebilecektir.
Davalı taraf, 14.11.2022 tarihli defter incelemesine katılmamıştır.
Davacı ... A.Ş. kanuni defter kayıtlarında davalı ... Tic.Ltd.Şti.'den TAKİP TARİHİ OLAN 01.09.2021 itibariyle takip DAYANAĞI OLARAK 11.02.2021 vade tarihli ekstre gösterilmiş olup, bu ekstrede takip tarihi itibariyle alacak 7.912,85 TL olarak görülmektedir. Oysa, defter kayıtlarında 01.09.2021 tarihi itibariyle (takip tarihi) görünen alacak tutarı 6.313,38.-TL 'dir.
Takip için çıkartılan ekstre tarihinden sonra, fiili takibe kadar geçen sürede davalı borçlunun ödemeler yaptığı, farkın buradan kaynaklandığı değerlendirilmektedir. Davacı alacağının Kargo ücreti, komisyon ve iade işlemlerinden kaynaklardığı anlaşılmaktadır. Davalı-borçlu defter deliline dayanmadığı için cari hesap kalemlerinin karşılaştırması yapılamamıştır.
Sonuç olarak;
Davacı ... A.Ş. kanuni defter kayıtlarında davalı ... Tic.Ltd.Şti.'den takip tarihi olan 01.09.2021 tarihi itibariyle 6.313,36 TL alacaklı olduğu,
Davalı ... Ltd.Şti.'nin ... İcra Müdürlüğü 2021/... E. dosyasına yaptığı itirazın kısmi iptali ile takibin 6.313,36 TL üzerinden devam etmesi" şeklinde mütaalada bulunduğu görülmüştür.
Mahkememizce davacı taafından tutulan cari hesap tablosunda belirlenen tutarların neye ilişkin olduğu, hangi kısmını iade kargo bedellerinin hangi kısmını geç teslim/teslim edilmeyen ürünler için davacı yanca tahakkuk ettirilen ceza-i şarta ilişkin bedellerin oluşturduğu ve ceza-i şart bedellerinin sözleşmede belirlenen tutarlarla uyumlu olup olmadığı buna ilişkin faturalar ayrıntılı belirtilmek suretiyle belirtilen hususlarının denetime elverişle şekilde incelenerek ve taraf itirazları değerlendirilerek ek rapor hazırlanması istenilmiş ve konuya ilişkin 31/08/2023 tarihli ek rapor teminle dosyamız arasına alınmıştır.
Bilirkişi anılı ek raporunda özetle;
"20.01.2023 tarihli Kök Raporumuzdaki görüşlerimizde herhangi bir değişiklik olmadığı;
Davacı ... A.Ş. kanuni defter kayıtlarında davalı ... Tic.Ltd.Şti.'den takip tarihi 01.09.2021 itibariyle 6.313,36 TL alacaklı olduğu,
Davalı ... Tic.Ltd.Şti.'nin ...İcra Müdürlüğü 2021/... E. dosyasına yaptığı itirazın kısmi iptali ile takibin 6.313,36 TL üzerinden devam edebileceği" şeklinde mütaalada bulunduğu görülmüştür.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE;
Dava; davacı tarafından cari hesaba dayalı başlatılan ... İcra Dairesi'nin 2021/... Esas sayılı takibine dayalı itirazın iptali davasından ibarettir.
Mahkememizce celp edilen ... İcra Dairesi'nin 2021/ ... takip sayılı icra dosyası örneğinin yapılan tetkikinde; takibin davacı tarafça davalı aleyhine cari hesap alacağına istinaden toplam 7.951,85 TL alacağın avans faizi ile birlikte tahsili için yapılan ilamsız icra takibinden ibaret bulunup davalının yasal süre içerisinde sunduğu itiraz dilekçesi ile; ödeme emrine, borca, ferilerine itiraz ettiği, takibin durduğu ve davanın yasal süre içerisinde açıldığı anlaşılmıştır.
Tarafların dava ve cevap dilekçeleri incelendiğinde; davacı, ... adlı internet satış sitesi üzerinden davalı tacirin ürünlerinin satışına aracılık ettiğini buna dair taraflar arasında 03/04/2020 tarihli sözleşme imzalanmış olduğunu bu sözleşme gereği kurulan ticari ilişki nedeniyle davalı yanca ödenmeyen cari hesap alacağının bulunduğundan bahisle takip başlattığını, davalının buna itiraz ettiğini ve vaki itirazın iptalini talep etmiştir. Davalı ise sunduğu cevap dilekçesinde davanın hak düşürücü sürede açılmadığını, taraflar arasındaki sözleşmenin EK-3 maddesi gereği borçlarının olmadığından bahisle davanın reddini savunmuşlardır. Dilekçelerin incelenmesi sonucu taraflar arasındaki uyuşmazlığın; yanlar arasında ticari ilişki gereği davacı yanın cari hesap alacağının olup olmadığı, bedellerinin davalı yanca ödenip ödenmediği, davalının itirazında haklı olup olmadığı hususlarında toplandığı anlaşılmıştır. Dava kapsamında dilekçelerin teatisi aşamasında delil olarak taraflar taraflar arasındaki sözleşme, cari hesap belgeleri ve taraf ticari defterlerine dayanıldığı görülmekle, davacı ve davalı şirketin ticari defterleri üzerinde mali müşavir bilirkişi marifeti ile inceleme icra edilmesine karar verilmiştir. Davacı defterleri incelenmiş, davalının ise yapılan bilirkişi incelemesinde usulüne uygun ihtarlara rağmen ticari defterlerini ibraz etmediği görülmüştür. 6100 sayılı HMK'nın 222. maddesi; "(1) Mahkeme, ticari davalarda tarafların ticari defterlerinin ibrazına kendiliğinden veya taraflardan birinin talebi üzerine karar verebilir.
(2) Ticari defterlerin, ticari davalarda delil olarak kabul edilebilmesi için, kanuna göre eksiksiz ve usulüne uygun olarak tutulmuş, açılış ve kapanış onayları yaptırılmış ve defter kayıtlarının birbirini doğrulamış olması şarttır.
(3) İkinci fıkrada belirtilen şartlara uygun olarak tutulan ticari defter kayıtlarının sahibi ve halefleri lehine delil olarak kabul edilebilmesi için, diğer tarafın aynı şartlara uygun olarak tutulmuş ticari defterlerindeki kayıtların bunlara aykırı olmaması veya diğer tarafın ticari defterlerini ibraz etmemesi gerekir... (22/07/2020) " hükmünü içermekte olup tatbiki gereken usul düzenlemesi gereğince davalı tarafın mahkememizce ibrazdan kaçınılmış sayılacağı ihtarı ile verilen süre içerisinde ticari defterlerini ibraz etmemekle davacı ticari defterlerindeki kayıtların davacı lehine delil teşkil ettiği, davalının davacı yanın anılı delilini hükümden düşürecek aksi yönde başkaca bir delil ibraz edilmediği anlaşılmıştır. Bu sebeple yalnızca davacı tarafın ticari defterleri müşavir bilirkişi marifetiyle inceleme yapılabildiği, anılı kök ve ek bilirkişi raporunun dosya kapsamına uygun, ayrıntılı ve gerekçeli olarak hazırlamakla hükme esas alınmaya elverişli olduğu, davacı tarafından ibraz edilen ticari defterlerin kanuna göre eksiksiz ve usulüne uygun olarak tutulmuş olduğu, açılış ve kapanış tasdiklerinin yaptırıldığı ve kayıtların birbirini doğruladığı, ibraz edilen ticari defterlerin delil vasfını haiz olduğu görülmüştür. Yapılan bilirkişi incelemesinde ve taraflar arasındaki sözleşmenin değerlendirilmesinde taraflar arasında 2021 yılında ticari ilişki bulunduğu, davacı tarafın takibe konu alacak istemine dayalı cari hesap alacağının davacı ticari defterlerinde kayıtlı olduğu 6.313,36 TL alacağı bulunduğu, alacağın kaynağının sözleşmenin 4.12 ve EK-3 finansal şartlar başlığı altında imzalanan hizmet komisyonu, ödeme vadesi ve şartları ve diğer şartlar başlığı altında belirlenen cezai şarta uygun olarak düzenlenen fatura alacaklarına ilişkin olduğu buna göre davalının iade kargo bedellerinden ve cezai şart alacağından sorumlu olduğunun sabit olduğu anlaşılmıştır. Tüm bu nedenlerle hukuki denetime elverişli bilirkişi raporu esas alınmış ve davalının da aksi delil sunmadığı gözetilerek davacının davalıdan takip tarihi itibariyle alacaklı olduğu bedel üzerinden davanın kısmen kabulüne karar vermek gerekmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
Yukarıda yapılan tüm açıklamalar doğrultusunda; davanın kısmen kabulü ile,
... İcra Dairesi'nin 2021/... esas sayılı takip dosyasında davacının davalıdan 6.313,36 TL asıl alacaklı olduğunun tespiti ile bu miktara vaki itirazın iptaline, takibin aynı kayıt ve şartlarla devamına , fazlaya ilişkin istemin reddine, alacağın likit olduğu anlaşılmakla, kabul edilen dava değerinin %20'sine tekabül eden 1.262,67 TL icra inkar tazminatının davalıdan alınarak davacıya verilmesine dair açıklanan gerekçelerle aşağıdaki şekilde karar vermek gerekmiştir.
HÜKÜM :Yukarıda açıklanan gerekçelerle;
1-Davanın KISMEN KABULÜ ile,
... İcra Dairesi'nin 2021/... esas sayılı takip dosyasında davacının davalıdan 6.313,36 TL asıl alacaklı olduğunun tespiti ile bu miktara vaki İTİRAZIN İPTALİNE, takibin aynı kayıt ve şartlarla devamına , fazlaya ilişkin istemin reddine,
2-Alacağın likit olduğu anlaşılmakla, kabul edilen dava değerinin %20'sine tekabül eden 1.262,67 TL icra inkar tazminatının davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
3-Alınması gerekli 431,26 TL karar harcından 96,04 TL peşin harcın mahsubu ile 335,22 TL'nin davalıdan tahsili ile Hazine'ye irat kaydına,
4-Davacı tarafından yatırılan 96,04 TL peşin harç ve 80,70 TL başvurma harcı olmak üzere toplam 176,74 TL'nin davalıdan tahsili ile davacıya verilmesine,
5-Davacı kendisini vekille temsil ettirmiş olduğundan A.A.Ü.T. gereğince hesap ve taktir olunan 6.313,36 TL vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
6-Davalı kendisini vekille temsil ettirmiş olduğundan A.A.Ü.T. gereğince hesap ve taktir olunan 1.638,49 TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalıya verilmesine,
7-Davacı tarafından yapılan 2.152,25 TL (bilirkişi ücreti, tebligat v.s.) yargılama giderinin ret ve kabul oranına göre hesap edilen 1.708,77 TL'sinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
8-Davacı tarafça yatırılan gider avansından kullanılmayan kısmın karar kesinleştiğinde ve talep halinde davacıya iadesine,
Dair, tarafların yüzüne karşı, miktar itibariyle kesin olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı. 15/11/2023
Katip ...
e-imza
Hakim ...
e-imza