T.C.
İSTANBUL
16. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO:2022/331 Esas
KARAR NO :2025/699
DAVA:Menfi Tespit (Kambiyo Senetlerinden Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ:16/05/2022
KARAR TARİHİ:22/10/2025
Mahkememizde görülmekte olan Menfi Tespit (Kambiyo Senetlerinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
DAVA:
Davacı vekilinin dava dilekçesinden özetle; Davalı tarafından müvekkilleri aleyhine .... İcra Müdürlüğünün 2021/... Esas sayılı dosyası ile kambiyo senetlerine özgü icra takibi başlatıldığını, yapılan takip açıkça usule ve yasaya aykırı olduğunu, müvekkillerinin davalıya karşı borcunun olmadığını, müvekkillerin ilgili icra dosyasında borçlu sıfatı haiz olmadığının tespiti için bu davayı açtıklarını, dava konusu haksız takip sebebiyle müvekkilin ticari hayatında telafisi mümkün olmayan maddi ve manevi zararların meydana geleceği oldukça açık olduğundan davaya konu icra takibi neticesinde müvekkilinin uğrayacağı muhtemel zararların engellenmesi için ihtiyaten durdurulmasını, davacıların borçlu olmadığının tespitini talep ve dava etmiştir.
CEVAP :
Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle :Davaya konu protokol ve ödeme aracı olarak bono usul ve yasaya uygun olarak düzenlendiğini, davacıların bunu serbest iradeleri ile imzaladığını, bu yönü ile iadesi talep edilen bononun, ttk hükümlerine uygun bir bono olduğunu, davaya konu protokol ve ödeme aracı olan bono .... icra müdürlüğü 2021/... esas sayılı dosya borcunun ödenmesine ilişkin düzenlendiğini, bu husus protokol metninin ilk cümlesinde "işbu protokol .... icra müdürlüğü 2021/... esas sayılı dosyasına ilişkin düzenlenmiştir. dosyanın borcu aşağıda bilgileri yazan borçlular tarafından kabul edilmiştir." şeklinde açıkça ifade edildiğini ve taraflarca imza altına alındığını, sözleşme serbestisi çerçevesinde düzenlenen protokol ile davacılar borçlarını kabul ve taahhüt ettiğini bu nedenle açılan davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.
DELİLER :
... Cumhuriyet Başsavcılığı 2023/... Sor sayılı soruşturma dosyası dosyamız arasına alınmıştır.
Mahkemelere ve icra dairesine yazılan müzekkere yanıtlarının dosya arasına alınmış, tanıklar dinlenmiştir.
Mahkememiz tanık dinletilmesi için .... Asliye Ticaret Mahkemesi'ne talimat yoluyla başvurmuş olup davacı tanığı ... 04/07/2023 tarihli tanık beyanında özetle "davacı ... .. Limited şirketi bana aittir, faktoring şirketime ve oğlum ...'e karşı takip başlatmıştır, o takipten sonra, haciz için gelindiğinde borcumuzun bulunmadığını belirttik buna istinaden haciz yapma tehdidi altında oğlum ... ve bana içeriğini okutmadıkları bir protokol imzalatmışlardır. İmzalattıkları senet A4 kağıdı gibiydi, senet olduğunu fark etmedik bile haciz tehdidi altında protokol imzaladığımızı düşünmüştük. Senet olduğu sonradan ortaya çıkmıştır. Sonra bu belgeye dayanak göstererek icra takibi başlatılmıştır, şirketimin ve oğlumun böyle bir borcu yoktur, faktoring şirketinin hacze dayanak çekleri tarafıma ait olan ve kaybolan çeklerdir, o çekler kötü niyetli üçüncü kişilerin aracılığıyla faktoring şirketin eline geçmiştir, faktoring şirketi de tedavüle çıkarılan ve imzası şirketime ait olmayan çekleri dayanak göstererek takip başlattığı, o takipten sonra yukarıda bahsini ettiğim haciz için şirketime geldi ve yine yukarıda bahsettiğim protokolü imzalamamızı istediler" şeklinde; tanık ... " Ben davacı şirkette 4 yıldır çalışmaktayım, şirketin muhasebe işleriyle ilgilenmekteyim. ...'e ait olan çeklerin çalındığını biliyorum, bu çekler irade dışında elden çıktıktan sonra kimliğini bilmediğimiz kişiler tarafından tedavüle çıkarılmıştır, sonrasında davalı şirket tarafından ilgili çekler takibe konulmuştur, davalı şirket takibe istinaden davacı şirkete hacze geldiği zaman ben de bulunuyordum, haciz tehdidi altında ...'ün ve ...'ün bir kağıdı imzaladıklarını gördüm, borçlu olduklarını düşünmüyorum onlar da sırf haciz olmasın diye böyle bir belge imzalamışlardır, ben belgenin içeriğini görmedim, davacılar borçlu değil alacaklı olduklarını biliyorlardı, sırf haciz olmasın, ticari itibar zedelenmesin diye ortam da kalabalık olduğundan ilgili belgeyi imzaladıklarını biliyorum, ben de davacıların böyle bir borcunun olduğunu düşünmüyorum ben ... beyin ve oğlu ...'ün o telaşla belgeyi okumadıklarını düşünüyorum, imzaladıkları şey senede benzemiyordu dosya içerisinde A4 kağıda benziyordu,Davacı vekiline beyanda bulunmak üzere iki hafta süre verilmesine, bildiklerim bundan ibarettir " şeklinde beyanda bulunmuştur.
Mahkememiz tanık dinletilmesi için .... Asliye Ticaret Mahkemesi'ne talimat yoluyla başvurmuş olup davacı tanığı ... 04/07/2023 tarihli tanık beyanından özetle;'' Ben davacı şirkette 4 yıldır çalışmaktayım, şirketin muhasebe işleriyle ilgilenmekteyim. ...'e ait olan çeklerin çalındığını biliyorum, bu çekler irade dışında elden çıktıktan sonra kimliğini bilmediğimiz kişiler tarafından tedavüle çıkarılmıştır, sonrasında davalı şirket tarafından ilgili çekler takibe konulmuştur, davalı şirket takibe istinaden davacı şirkete hacze geldiği zaman ben de bulunuyordum, haciz tehdidi altında ...'ün ve ...'ün bir kağıdı imzaladıklarını gördüm, borçlu olduklarını düşünmüyorum onlar da sırf haciz olmasın diye böyle bir belge imzalamışlardır, ben belgenin içeriğini görmedim, davacılar borçlu değil alacaklı olduklarını biliyorlardı, sırf haciz olmasın, ticari itibar zedelenmesin diye ortam da kalabalık olduğundan ilgili belgeyi imzaladıklarını biliyorum, ben de davacıların böyle bir borcunun olduğunu düşünmüyorum ben ... beyin ve oğlu ...'ün o telaşla belgeyi okumadıklarını düşünüyorum, imzaladıkları şey senede benzemiyordu dosya içerisinde A4 kağıda benziyordu,Davacı vekiline beyanda bulunmak üzere iki hafta süre verilmesine, bildiklerim bundan ibarettir dedi. Tanıklık ücreti istemiyorum dedi'' şeklinde beyanda bulunmuştur.
.... İcra Dairesi'nin 2021/... Esas sayılı dosyası dosyamız arasına alınmıştır.
.... İcra Dairesi'nin 2021/... Esas sayılı dosyası dosyamız arasına alınmıştır.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ ve GEREKÇE:
Dava, İİK 72. Maddesine dayalı menfi tespit istemine ilişkindir.
Huzurdaki davada uyuşmazlık; .... İcra Dairesi 2021/... Esas sayılı dosyasında başlatılan takip sonucu uygulanan haciz esnasında alacaklı vekilinin teklifi üzerine davacının haciz tehdidi altında imzaladığı iddia edilen 15/09/2021 tarihli protokole dayalı başlatılan ve iş bu davanın konusunu oluşturan .... İcra Dairesi'nin 2021/... esas sayılı takip dosyasında dayanak belgenin kambiyo senedi vasfı taşıyıp taşımadığı, davacının hileye dayalı irade sakatlığı nedeniyle borçlu olup olmadığı, usulüne uygun kefil sıfatı olup olmadığı, kefalet sözleşmesinin usulüne uygun olup olmadığı hususlarında toplanmıştır.
.... İcra Dairesi'nin 2021/... Esas sayılı dosyasının incelenmesinde; alacaklısının ... Faktoring Anonim Şirketi borçlusunun ... Ltd. Şti., ... İnşaat Emlak Gıda Turizm Sanayi ve Ticaret Ltd. Şti., ve ... aleyhine 15/09/2021 tarihinde120.000,00 TL asıl alacak 826,03 TL işlemiş faiz ve 12.000,00 TL %10 Karşılıksız Çek Tazminatı olmak üzere toplam 132.826,03 TL üzerinden takip başlattığı görülmüştür.
.... İcra Dairesi'nin 2021/... Esas sayılı dosyasının incelenmesinde; Alacaklısının ... Faktoring Anonim Şirketi borçlusunun ... ... Nakliye Dayanıklı Tüketim Malları İthalat İhracat Sanayi ve Tic. Ltd. Şti., ve ... aleyhine 05/10/2021 tarihinde 155.000,00 TL asıl alacak 426,78 TL işlemiş faiz ve 465,00 TL %0,30 Komisyon olmak üzere toplam 155.891,78 TL üzerinden takip başlattığı görülmüştür.
Davaya konu protokolün incelenmesinde; borçluların davacılar .... LTD ve ... alacaklının ise davalı ... ... A.Ş olduğu olduğu , konusunu .... İcra Dairesi'nin 2021/... Esas sayılı dosyasının oluşturduğu ve bu takip dosyasının ödenmesine ilişkin protokol ile aşağıda incelemesi yapılan bononun kayıtsız şartsız ödeme aracı olarak belirlendiği görülmektedir.
Davaya konu bononun 29/09/2021 vade tarihli, borçluları/ keşidecileri davacılar .... LTD ve ... olan 165.000 TL bedelli ve lehtarı davalı ... ... A.Ş olan bono olduğu görülmektedir.
Yapılan tüm açıklamalar doğrultusunda somut olay değerlendirildiğinde; davalı .... A.Ş. 'nin .... İcra Dairesi'nin 2021/... Esas sayılı icra takip dosyasıyla dava dışı ... Grup Mobilya İthalat İhracat Sanayi ve Ticaret Ltd. Şti., ... İnşaat Emlak Gıda Turizm Sanayi ve Ticaret Ltd. Şti., ve davacı şirket temsilcisi ... aleyhine icra takibi başlatıldığı ve bu dosyada borçlu ...'ün adresine hacze gidildiği, haciz yapılacağı ve mallarının kaldırılacağı korkusuyla haciz sırasında davalının istemiyle borçlunun borcuna istinaden ödeme protokolü düzenlendiği ve bu protokol kapsamında bono tanzim edildiği ancak davacının aynı gün ve aynı anda yapılan her iki işlem dolayısıyşa baskı altında oldukları belirttiği görülmüştür. Protokol incelendiğinde borçlulardan birinin hacze gidilen takip dosyasının borçlusu sıfatında bulunduğu, davacıların protokolü imzalarken yaparken ihtirazi kayıt düşmedikleri, dinlenen tanık beyanlarından davacıların iradesinin korkutma ya da hile yolu ile sakatlandığı hususunun TBK 39. maddesi gereği ispatlanamadığı görülmüştür. Ayrıca dava konusuna ilişkin ... Cumhuriyet Başsavcılığı'nın 2023/... soruşturma sayılı dosyasının neticelenmesi beklenmiş ve dosyada kovuşturmaya yer olmadığına dair karar verilmiş olup bu karara ilişkin de itiraz reddedilmiştir. Açıklanan nedenlerle borcun sona erdiği ve imzalanan protokolün hükümsüz kaldığı davacılar tarafından ispat edilmediğinden ayrıca davacıların davaya konu protokol ile 3. şahısların borucunu TBK 195. maddesi kapsamında üstlenildiğine kanaat getirilmiş ve davanın reddine karar vermek gerekmiştir. ( Emsal İlam: İstanbul 16. Hukuk Dairesi 2023/261 Esas 2024/1422 Karar )
Yukarıda açıklanan tüm bu nedenlerle; davacı tarafından açılan davanın reddine, koşulları oluşmayan kötü niyet tazminatı talebinin reddine, dair aşağıdaki şekilde karar vermek gerekmiştir.
HÜKÜM:Yukarıda açıklanan gerekçe ve nedenlerle;
1-Davacı tarafından açılan davanın REDDİNE,
2-Koşulları oluşmayan kötü niyet tazminatı talebinin reddine,
3-Başlangıçta yatırılan 2.466,52 TL peşin harçtan alınması gereken 615,40 TL peşin harcın mahsubuna artan 1.851,12 TL harcın karar kesinleştikten sonra ve talep halinde davacıya iadesine,
4-Davacı tarafından yapılan yargılama giderinin kendi üzerinde bırakılmasına,
5-Davalı tarafından yapılan yargılama gideri olmadığından bu hususta hüküm kurulmasına yer olmadığına,
6-Davalı taraf kendisini vekille temsil ettirdiğinden, Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca hesap ve taktir olunan 32.675,70 TL vekalet ücretinin davacıdan tahsili ile davalıya ödenmesine,
7-Devletçe karşılanan 1.360,00 TL arabuluculuk ücretinin davacıdan tahsili ile Hazineye gelir kaydına,
8-Taraflarca yatırılan gider avansından kullanılmayan kısmın karar kesinleştiğinde ve talep halinde yatıran tarafa iadesine,
Dair, davacı vekilinin yüzüne karşı, davalının yokluğunda, gerekçeli kararın kararın tebliğinden itibaren iki hafta içerisinde mahkememize ya da mahkememize gönderilmek üzere istinaf dilekçesi sunulmak suretiyle İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi nezdinde istinaf kanun yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı. 22/10/2025
Katip ...
E-imza
Hakim ...
E-imza