T.C.
İSTANBUL
16. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO : 2022/403 Esas
KARAR NO : 2024/633
DAVA : Menfi Tespit (Kambiyo Senetlerinden Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ : 08/03/2021
KARAR TARİHİ : 16/10/2024
Mahkememizde görülmekte olan Menfi Tespit (Kambiyo Senetlerinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
DAVA:
Davacı Vekili dava dilekçesinde özetle; davaya konu senetlerin ... ... A.ş İle Müvekkili ... ... arasında yatırım amaçlı ... ... Konut Satım Sözleşmesi Gereğince "... ada, ... -2 Blok 51 No.lu " dairenin yapımı ve müvekkiline 30/11/2017 tarihinde teslimi konusunda anlaştıklarını ama senetlerin lehtarı olan yapımcı firma ... ... A.Ş'nin sorumluluklarını yerine getiremeyeceğinin anlaşılması üzerine taraflar arasında 30/09/2017 tarihli konut satış sözleşmesinin feshi ibraname düzenlendiğini, sözleşme sona erdirildiğini, taraflar birbirini ibra ettiğini ve söz konusu senetler için .... İcra Müdürlüğü'nün 2020/... Esas sayılı icra takibinin iptalini, teminatsız olarak durdurulmasını, davanın kabulünü, borçlarının olmadığının tespitini, yargılama giderlerinin ve vekalet ücretinin karşı tarafa yükletilmesine, karar verilmesini talep etmiştir.
CEVAP:
Davalı ... ... A.Ş' nin cevap dilekçesinden özetle; davacının haksız olduğunu bu nedenle davanın reddini, yapılan incelemeler neticesinde davacının bonolar hakkında itirazlarının haksız olduğunu, davanın şirkete karşı sözleşmeden kaynaklı tüm edimlerinin yerine getirdiğini, sözleşme konusu hususlardan kaynaklı müvekkili şirketin sorumluluğu bulunmadığını, davayı müvekkili olduğu şirkete yönlendirilmesinin yanlış olduğunu, davaya ve fazlaya dair tüm haklarının saklı tuttuklarını, yargılama giderlerinin karşı tarafa yüklenmesini talep etmiştir.
DELİLLER:
Davalı ... ... Ticaret A.Ş'nin 30/03/2021 tarihi itibari ile iflasına karar verildiği, .... İcra Dairesinin ... iflas sayılı dosyası kapsamında tasfiye işlemlerinin devam ettiği, usul ekonomisi ilkesi ışığında müflis şirket yönünden mahkememizin 2021/... E. sayılı dosyası kapsamında davanın tefrikine karar verilmekle 2022/... Esas numarasına kaydedildiği anlaşıldı.
.... İcra Dairesine yazı yazılarak 2021/... sayılı iflas dosyası kapsamında davalı müflis şirket ... ... A.Ş yönünden iflas kararının kesinleşip kesinleşmediği sorulmuş ve iflas kararının kesinleştiği bilgisi verilmiştir.
İflas idare memurlarına tebligat yapılarak bilirkişi raporları tüm dosya safahatları, duruşma zabıtları, dava ve cevap dilekçelerinin ve duruşma gün ve saatini bildirir davetiyenin tebliğ edildiği anlaşılmıştır.
....İcra Müdürlüğünün 2020/... sayılı dosyasıyla takibe konu (12 adet bono) bonoların bedelsiz kalıp kalmadığı hususları dosya kapsamındaki deliller ve ticari defter kayıtları ile de tetkik edilmek sureti ile dosya Mali Müşavir bilirkişi Türkan ÖZDEMİR'e tevdii edilmiş bilirkişi raporu mahkememiz dosyası arasına alınmıştır.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE:
Mahkememiz tarafından tarafların delil listesinde gösterdikleri tüm deliller celp ve incelenmiş, mahkemece değerlendirilmiştir.
Dava; ....İcra Müdürlüğünün 2020/... sayılı dosyasıyla takibe konu (12 adet bono) bonoların niteliği (nama yazılı olup olmadığı ve hukuki etkisi) , bono lehtarı davalı (.../... A.Ş ) ile davacı arasındaki sözleşmenin feshine dayalı olarak bonoların bedelsiz kalıp kalmadığı, bedelsizlik iddiasının lehtar yanında davalı bankaya da ileri sürülüp sürülemeyeceği, davacının davalılara borçlu olmadığının tespitine ilişkindir.
Mali Müşavir bilirkişi ... 'nin 02/06/2022 tarihinde sunmuş olduğu bilirkişi raporundan özetle; "...Dosya, ... İcra İflas müdürlüğüne gidilerek temin edilen davalı müflis şirkete kayıtları, sözleşme, ibraname ve dosya mevcudu incelemeleri netidesinde ;- Müflis şirket kayıtlarında |davacının davalı Müflis şirketten 127.198,30 TL alacaklı: olduğu, dolayısıyla gerek düzenlenen sözleşme je gerekse davaya konu senetlerin borçlusu davacının ... firmasına herhangi bir borcunun mevcut olmadığı |;- Diğer Davalı ... tarafından takibe konu edilen senetlerin, davacı ile müflis davalı arasındaki ibraname kapsamında davacıya| iade edilecek senetlerden olduğu, Senet borçlusu ve ... arasındaki tespit edilen bedelsizlik durumunun davanın bildirdiği şekilde davalıya da ileri sürülüp sürülemeyeceğinde nihai takdirin Sayın Mahkemeye ait olacağı Hususlarındaki işbu inceleme ve tlespitlerimi nihai takdiri Sayın Mahkemeye ait olmak üzere saygı ile sunarım..." şeklinde görüş bildirmiştir.
Huzurdaki davada; .... İcra Dairesinin 2020/... esas sayılı takip dosyasına dayanak bonolar yönünden davacı/takip borçlusu tarafından İİK'nın 72. maddesine dayalı menfi tespit ve kötü niyet tazminat istemleri ileri sürülmüş olup davacının bono keşidecisi, davalı bankanın hamil, tefrik edilen müflis şirket ... - ... A.Ş'nin ise bono lehtarı olduğu görülmüştür. Davacı tarafça bonoların nama yazılı olup alacağın temliki hükümlerine tâbi oldukları, davalı bankanın bu prosedüre uymadığı taktirde hamil sayılamayacağı gerekçeleri ile birlikte davaya konu bonoların müflis şirket ... Ticaret A.Ş. ile davacı arasında düzenlenen 28/03/2015 tarihli "Yatırım Amaçlı ... ... Konut Satım Sözleşmesi" gereğince "... ada, ... Blok, 51 no.lu" dairenin yapımı ve davacıya 30/11/2017 tarihinde teslimi konusundaki anlaşma kapsamında düzenlendiği, bu kez 30/09/2017 tarihli "Konut Satış Sözleşmesinin Feshi İbranamesi" düzenlenerek sözleşmenin sona erdirildiği, tarafların birbirini ibra ettikleri, bu nedenle bonoların bedelsiz kaldığı iddiası ile hem lehtar/müflis şirket hem de hamil/ banka aleyhine menfi tespit isteminin ileri sürüldüğü, sözleşme ve fesih ibranamesine davalılar tarafından herhangi bir itirazın yöneltilmediği, davalı müflis şirketin davalı bankanın sorumlu olduğunu savunduğu, davalı bankanın ise yetkili hamil ve iyi niyetli 3. kişi sıfatı ile davanın reddini savunduğu anlaşılmıştır. Bu kapsamda somut olaydaki uyuşmazlığın; ....İcra Dairesinin 2020/... esas sayılı dosyasıyla takibe dayanak (12 adet bono) bonoların niteliği (nama yazılı olup olmadığı, hukuki etkisi, devredilme prosedürü), bono lehtarı davalı (.../... A.Ş ) ile davacı arasındaki sözleşmenin feshine dayalı olarak bonoların bedelsizliği iddiasının şahsi defi olup lehtar yanında davalı bankaya karşı da ileri sürülüp sürülemeyeceği hususlarında toplandığı saptanmıştır.
Mahkememizin 2021/... Esas sayılı dosyasında yapılan yargılama sırasında .... İcra Dairesine yazılan müzekkereye müflis/davalı ... - ... A.Ş'nin 30/03/2021 tarih saat 14:24 itibari ile iflasına karar verildiği, müflis masasında tasfiye işlemlerinin İ.İ.K'nın 219. maddesi gereğince adi tasfiye usulü ile yürütülmesine karar verildiği, birinci alacaklılar toplantısında iflas idaresi seçilemediğinden İ.İ.K'nın 222. maddesi gereğince tasfiyenin ikinci alacaklılar toplantısına kadar müdürlük nezdinde re'sen yürütülmesine karar verildiği, iflas kararı kesinleşmediğinden ikinci alacaklılar toplantısı için herhangi bir gün tayin edilmediği bilgisinin verildiği anlaşılmıştır. Dosya davalıları arasında müteselsil sorumluluğun bulunmadığı ve davalı müflis şirket yönünden iflasın hukuki neticeleri yönünden İİK'nın 194. maddesi gereğince ikinci alacaklılar toplantısının beklenmesine yönelik sürecin henüz iflas kararı kesinleşmediğinden dosyayı sürüncemede bırakılmaması bakımından müflis/ davalı ... - ... A.Ş yönünden davanın tefrikine karar verilmiş ve böylelikle mahkememizin 2022/403 esasına kaydedilen eldeki yargılamada davalı müflis şirkete iflas idare memurları atandığı, iflas idare memurlarına usulüne uygun olarak tebligat yapıldığı ve iflas idaresinin vekaletini sunduğu anlaşılmıştır.
Menfi tespit istemine konu bonoların nama yazılı oldukları, temlik cirosu ile davalı bankanın iktisap ettiği, davacı ile müflis şirket arasında yapılan 28/03/2015 tarihli “... 2.kat ... nolu Bağımsız Bölüm konutun alım satımı” sözleşmesi kapsamında davacı tarafından 31/03/2015 - 30/03/2020 tarihleri arasını içeren toplam 388.000-TL tutarında 67 adet bononun keşide edildiği, davacı ve müflis şirket arasında 30/09/2017 tarihinde Konut Satım Sözleşmesinin Feshi – İbranamesi düzenlenerek 30/09/2017 tarihine kadar yapılmış ödemelere ilişkin cezai şart bedelinin düşümü ile kalan kısmın iadesi ve kalan bonoların bankalardan alınarak davacıya iadesi hususunda anlaşmaya varıldığı, ticari defterler üzerinde mali müşavir bilirkişi marifeti ile yapılan inceleme neticesinde müflis şirket kayıtlarında davacıya ait iki adet hesap uyarınca davacının müflis şirketten 127.198,30-TL alacaklı olduğunun görüldüğü, davalı banka tarafından icra takibine konu olan davaya konu toplam 79.500-TL bedelli 12 adet bononun davacı ve müflis şirket tarafından yapılan ibraname kapsamında davacıya iade edilecek bonolar olduğu tespit edilmiştir.
Yapılan incelemeler neticesinde her ne kadar davacı aleyhine .... İcra Dairesinin 2020/... E. sayılı takip dosyasında davacı aleyhine icra takibi başlatılmış ise de alınan bilirkişi raporuyla da sabit olduğu üzere davalı müflis şirketin .... İcra Dairesinin 2020/... E. sayılı takip dosyasına dayanak bonolar (30/03/2020 vade tarihli 3.500-TL bedelli, 29/02/2020 vade tarihli 3.500-TL bedelli, 28/02/2020 vade tarihli 41.000TL bedelli, 30/01/2020 vade tarihli 3.500TL bedelli, 30/12/2019 vade tarihli 3.500TL bedelli, 30/11/2019 vade tarihli 3.500TL bedelli, 30/10/2019 vade tarihli 3.500TL bedelli, 30/09/2020 vade tarihli 3.500TL bedelli, 30/08/2020 vade tarihli 3.500TL bedelli, 30/07/2020 vade tarihli 3.500TL bedelli, 30/05/2020 vade tarihli 3.500TL bedelli, 30/04/2020 vade tarihli 3.500TL bedelli bonolar) nedeni ile borçlu olmadığı, takibe konu bonoların icra takibinde alacaklı görünen diğer davalı ... A.Ş'ye ciro yoluyla devredilmesi nedeniyle işbu takip bakımından davacının davalı müflis ... ... şirketine de takibe konu bonolar nedeniyle borçlu olmadığının tespitine karar verilerek aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
H Ü K Ü M : Gerekçesi açıklandığı üzere;
1-Davanın KABULÜ ile, .... İcra Dairesinin 2020/... E. sayılı takip dosyasına dayanak bonolar nedeniyle davacının davalı Müflis ... A.Ş'ye borçlu olmadığının tespitine,
2- Kabul edilen dava değeri üzerinden hesaplanan 5.907,76 TL karar-ilam harcından, davacı tarafça peşin yatırılan 1.476,95 TL harcın mahsubu ile bakiye 4.430,81 TL harcın davalıdan tahsili ile Hazine'ye gelir kaydedilmesine,
3-Dava tam kabul ile sonuçlandığından, davacı tarafça yapılan 43,00 TL yargılama giderinin, davalıdan tahsili ile davacıya ödenmesine
4-Davalı taraf yargılama gideri yapmadığından bu hususta bir karar verilmesine yerolmadığına,
5-Davacı taraf kendisini vekille temsil ettirdiğinden Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca hesap ve takdir olunan 30.000,00- TL vekalet ücretinin davalıdan alınıp davacıya ödenmesine,
6-Dava tam kabul ile sonuçlandığından, davalı lehine vekalet ücretine hükmedilmesine YER OLMADIĞINA,
7-Taraflarca yatırılan avansların kullanılmayan kısmının, karar kesinleştiğinde, istek halinde ilgili tarafa iadesine,
8-Davacı tarafça peşin yatırılan 1.451,59 TL karar ve ilam harcının ve başvurma harcı olan 80,70 TL toplam 1.532,29TL'nin davalıdan tahsili ile davacıya ödenmesine,
9-Devletçe karşılanan 1.360,00 TL arabuluculuk ücretinin, davalıdan tahsili ile hazineye gelir kaydedilmesine,
Dair davacı vekili ve davalı vekilinin yokluğunda/ huzurunda, HMK'nın 341. ve 345/1. maddeleri uyarınca tebliğ tarihinden itibaren 2 haftalık yasal süre içerisinde ... Mahkemesi nezdinde istinaf kanun yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı.16/10/2024
Katip ...
e-imzalıdır
Hakim ...
e-imzalıdır