T.C.
İSTANBUL
16. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2022/418 Esas
KARAR NO: 2024/130
DAVA: İtirazın İptali (Ticari Satımdan Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ: 15/06/2022
KARAR TARİHİ: 28/02/2024
Mahkememizin yukarıda esas numarası yazılı dosyasının mahkememizde yapılan yargılaması sonucunda;
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ :
DAVA:
Davacı vekili mahkememize sunmuş olduğu dava dilekçesinde özetle; müvekkilinin davalı şirkete etler (mallar) verdiğini ve verilen etler karşılığında irsaliyeli faturalar kesildiğini, davalının davaya konu fatura bedellerini ödemediğini, müvekkilinin alacağının tahsili için davalı aleyhine ... 34. İcra Dairesi'nin ... Esas sayılı dosyası ile takip başlatıldığını, davalının itiraz ettiğini, takibin durduğunu beyanla davalının haksız itirazının iptali ile takibin devamını ve davalının %20'den az olmamak üzere icra inkar tazminatı ile sorumlu tutulmasını talep ve dava etmiştir.
CEVAP:
Davalı vekilinin cevap dilekçesinde özetle; müvekkilinin davacıya takibe konu borcunun bulunmadığını, faturaların, mal ve teslime ilişkin tüm iddiaların gerçek dışı olduğunu, borçlunun itirazında sebep bildirmek zorunda olmadığını, ancak borçlunun bildirmiş olduğu itiraz sebepleri ile bağlı olduğunu beyanla öncelikle zamanaşımı nedeni ile davanın reddini gerektiğini, aksi halde icra inkar tazminatı talebinin ve haksız, mesnetsiz ve kötü niyetli davanın davanın reddini ve davacının % 20'den az olmamak üzere kötüniyet tazminatı ile sorumlu tutulmasını talep ve dava etmiştir.
DELİLLER:
Dosyanın delillerini icra dosyası örneği ve bilirkişi raporları oluşturmaktadır.
Mahkememizce tarafların ticari defter ve belgeleri ile dosya üzerinde, iddia ve savunma doğrultusunda mali müşavir bilirkişi ...marifetiyle inceleme icra edilmiş ve konuya ilişkin 27/02/2023 tarihli kök rapor teminle dosyamız arasına alınmıştır.
Bilirkişi anılı raporunda özetle;
"Davacı ...Şti. kanuni defter kayıtlarında davalı ... Şti.'den takip tarihi 02.09.2021 itibariyle 155.999,00 TL alacaklı olduğu, takibin 149.999,60 TL fatura alacağı üzerinden başlatıldığı,
Davalı ... Ltd. Şti. 'nin ticari defterlerini ve davacı defterlerinde görülen borç bakiyesini ödediğine dair evrak sunamadığı,
Davalı ... Ltd. Şti. ... 34. lera Müdürlüğünün ... E. sayılı dosyasına yaptığı itirazın iptali ile takibin devam etmesi gerekebileceği" şeklinde mütaalada bulunduğu görülmüştür.
Mahkememizce taraf itirazları ve bilirkişi raporunun incelenmesi neticesinde edinilen kanaat gereği dosyanın tarafların ticari defter ve belgeleri ile dosya üzerinde, iddia ve savunma doğrultusunda yeniden inceleme yapılabilmesi için mali müşavir bilirkişi ... marifetiyle inceleme icra edilmiş ve konuya ilişkin 25/09/2023 tarihli rapor teminle dosyamız arasına alınmıştır.
Bilirkişi anılı raporunda özetle;
"Davacı defterlerinin TTK ilgili hükümleri yönünden usulüne uygun tutulduğu, her üç defter sonuçlarının birbiri ile ve ilgili belgelerle uyum arz ettiği, defterlerin davacı lehinde delil niteliği taşıdığı, HMK 222 hükmü gözetilerek takdiri Sayın Mahkemenize ait olduğu, davalı defterlerinin TTK ilgili hükümleri yönünden usulüne uygun tutulduğu, her üç defter sonuçlarının birbiri ile ve ilgili belgelerle uyum arz ettiği, defterlerin davalı lehinde delil niteliği taşıdığı, HMK 222 hükmü gözetilerek takdiri Sayın Mahkemenize ait olduğu, rapor içerisinde belirttiğimiz üzere;
İcra takip tarihi itibariyle davacının davalıdan 155.999,00 TL cari hesap alacağı olduğu, takip talebinde 150.000,00 TL asıl alacak, 42.990,12 TL işlemiş faiz olmak üzere, toplam 192.990,12 talep ettiğini, talebinin yerinde olmadığını, icra takip tarihinden itibaren davacının talepleri doğrultusunda avans faizi uygulanması gerektiği, davalı 2019 yılı ticari defterleri ve buna bağlı olarak hesap hareket dökümü incelendiğinde 31.12.2019 tarihinde davalı defterlerinde görülen 661.070,56 TL borç bakiyesinin ... adı altında ödediğine dair evrak sunamadığını, talep edilen icra inkar tazminatı, ücreti vekalet ve diğer taleplerin ise Sayın Mahkemenin takdirleri içinde kaldığı" şeklinde mütaalada bulunduğu görülmüştür.
Mahkememizce tarafların beyan süresi dolduktan sonra ve müzekkere cevabı da incelenmek üzere, dava konusu takibe konu faturalardan hangilerinin davacı tarafından vergi dairesine bildirilip bildirilmediği, vergi dairesine bildirilmemiş faturalar var ise bunların tek tek belirlenmesi suretiyle incelenen ticari kayıtlarda irsaliyeli faturaların mevcut olup olmadığı da irdelenerek faturalara konu ürünlerin davalıya teslim edilip edilmediklerinin tespiti yapılarak davalının yaptığı ödemelere ilişkin kayıtların da karşılaştırılması suretiyle davacının davalıdan takip tarihi itibariyle alacağının varlığı ve miktarının tespiti hususunda ve taraf itirazlarının gerekçeli olarak değerlendirilmesi amacıyla ek rapor istenilmiş ve konuya ilişkin 25/10/2023 tarihli rapor teminle dosyamız arasına alınmıştır.
Bilirkişi anılı ek raporunda özetle;
"Taraf defterlerinin açılış ve kapanış yönünden usulüne uygun tutulduğunu, İcra takip tarihi itibariyle taraflar 155.999,00 TL bakiye üzerinden anlaşıldığını, İşlemiş faiz yönünden davacı 42.990,12 TL talep ettiğini, talebinin yerinde olmadığı, 2019 yılı davalı defterlerinde görülen 661.070,56 TL borç bakiyesini ödediği dair evrak sunamadığı" şeklinde mütalaada bulunduğu görülmüştür.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE;
Dava; ... 34. İcra Dairesi'nin... esas sayılı dosyasında faturaya dayalı alacak istemi ile başlatılan icra takibine davalı yanın itirazının haklı olup olmadığı hususundan ibarettir.
Mahkememizce celp edilen ... 34. İcra Dairesi'nin... takip sayılı icra dosyası örneğinin yapılan tetkikinde; takibin davacı tarafça davalı aleyhine cari hesap alacağına istinaden toplam 192.990,12 TL alacağın avans faizi ile birlikte tahsili için yapılan ilamsız icra takibinden ibaret bulunup davalının yasal süre içerisinde sunduğu itiraz dilekçesi ile; ödeme emrine, borca, ferilerine ve yetkiye itiraz ettiği, takibin durduğu ve davanın yasal süre içerisinde açıldığı anlaşılmıştır.
Huzurdaki dava incelendiğinde uyuşmazlığın; taraflar arasında ticari ilişki bulunup bulunmadığı, davacı tarafından davalıya malların teslim edilip edilmediği, davalının malların bedelini ödeyip ödemediği, davacının davalıdan alacaklı olduğunun tespiti halinde talep edebileceği icra inkar tazminatı bulunup bulunmadığı noktalarında toplandığı görülmüştür. Tarafların delil olarak ticari defter ve kayıtlara dayandığı anlaşılmakla mahkememizce tespit edilen uyuşmazlık noktalarında davacı ve davalı şirketin ticari defterleri üzerinde mali müşavir bilirkişi marifeti ile inceleme icra edilmesine karar verilmiştir. Yapılan ilk bilirkişi incelemesinde davacının davalıdan alacaklı olduğu tespit edilmiş ancak taraf defterlerinin fiziken incelenip incelenmediği hususunda davalı vekilinin itirazları haklı görüldüğünden mahkememizce yeni bir bilirkişiden ikinci kez rapor tanzim edilmesine karar verilmiştir. Taraf defterlerinin incelenmesi sonucu alınan 25/09/2023 tarihli ikinci raporda da davacı kayıtlarında alacaklı olduğunun, davalı kayıtlarında ise davacıya borçlu olmadığının tespit edildiği görülmüştür. Mahkememizce alınan raporlar yeterli görülmediğinden "dava konusu takibe konu faturalardan hangilerinin davacı tarafından vergi dairesine bildirilip bildirilmediği, vergi dairesine bildirilmemiş faturalar var ise bunların tek tek belirlenmesi suretiyle incelenen ticari kayıtlarda irsaliyeli faturaların mevcut olup olmadığı da irdelenerek faturalara konu ürünlerin davalıya teslim edilip edilmediklerinin tespiti yapılarak davalının yaptığı ödemelere ilişkin kayıtların da karşılaştırılması suretiyle davacının davalıdan takip tarihi itibariyle alacağının varlığı ve miktarının tespiti hususunda ve taraf itirazlarının gerekçeli olarak değerlendirilmesi amacıyla" ek rapor tanzimi istenmiş olup alınan ek raporda irsaliyeli faturaların mevcut olmadığı ancak dava konusu faturaların her iki tarafça da BA-BS formları ile vergi dairesine bildirildiği tespit edilmiştir. Davalı tarafından alınan ek rapora itiraz edilmiş olsa da mahkememizce itiraz edilen hususların rapor tanzimi öncesi zaten değerlendirilmesi istenildiğinden usul ekonomisi gereği yeniden rapor alınması yoluna gidilmemiş ve davalı itirazları reddedilmiştir. Açıklanan nedenlerle taraflar arasındaki ticari ilişkinin varlığı HMK 222. maddesi gereği usulüne uygun tutulmuş taraf defterleriyle sabit olup davacı kayıtlarında dava konusu alacak her iki tarafın faturaları vergi dairesine bildirildiği tespit edilmiş olduğundan davacının davalıdan alacaklı olduğu kanaatine varılmıştır.
İşlemiş faiz yönünden yapılan değerlendirmede; TTK 1530. maddesinin tedarik sözleşmelerinde uygulama alanı bulduğu (İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 2020/750 Esas , 2022/1573 Karar belirtildiği üzere)kabul edilen dava değerinin ise fatura alacağına dayalı olduğu ve taraflar arasında böyle bir ilişkinin var olmadığı anlaşılmıştır. Bu nedenle temerrüt hali TBK 117. maddesine göre değerlendirilmiş ve davacının davalıyı ihtar yoluyla temerrüde düşürmediği, aralarında buna ilişkin başkaca bir sözleşme de olmadığı anlaşıldığından talebin reddine karar vermek gerekmiştir.
İcra inkar tazminatı yönünden yapılan değerlendirmede; alacağın faturaya dayalı ve likit olduğu anlaşılmakla mahkememizce kabul edilen asıl alacağın % 20'si oranındaki icra inkar tazminatının davalıdan alınarak davacıya verilmesine karar verilmiş ve aşağıdaki gibi hüküm kurulmuştur.
Yukarıda yapılan tüm açıklamalar doğrultusunda; davanın kısmen kabulü ile, ... 34. İcra Dairesi'nin ...Esas sayılı takip dosyasında takip tarihi itibari ile davacının davalıdan 155.999,00 TL asıl alacaklı olduğunun tespiti ile bu miktara vaki itirazının iptaline, takibin asıl alacağa takip tarihinden itibaren yıllık %16,75'i geçmemek üzere değişen oranlarda avans faizi uygulanması sureti ile takibin diğer kayıt ve şartlarla aynen devamına, fazlaya ilişkin talebin reddine, likit alacağa vaki haksız itiraz nedeniyle İİK 67/2 maddesi uyarınca asıl alacağın % 20'si oranında hesaplanan 31.199,80 -TL icra inkar tazminatının davalıdan alınarak davacıya verilmesine, dair açıklanan gerekçelerle aşağıdaki şekilde karar verilmiştir.
Ayrıca davanın itirazın iptali davası olması nedeniyle asıl alacakla sıkı sıkıya bağlı olup 150.000 TL üzerinden hüküm kurulması gerekirken mahkememizce sehven raporda cari hesap alacağı olarak tespit edilen 155.999,00 TL üzerinden hüküm kurulmuş olup HMK 304. ve 305. maddenin şartları oluşmadığından işlem tesis edilmemiş ve icra inkar tazminatı, harçlar yargılama gideri ve vekalet ücreti kabul edilen dava değeri olan 155.999,00 TL üzerinden hesaplanmıştır.
HÜKÜM :Yukarıda açıklanan gerekçelerle;
1-Davanın KISMEN KABULÜ ile,
... 34. İcra Dairesi'nin ... Esas sayılı takip dosyasında takip tarihi itibari ile davacının davalıdan 155.999,00 TL asıl alacaklı olduğunun tespiti ile bu miktara vaki itirazının iptaline, takibin asıl alacağa takip tarihinden itibaren yıllık %16,75'i geçmemek üzere değişen oranlarda avans faizi uygulanması sureti ile takibin diğer kayıt ve şartlarla aynen devamına, fazlaya ilişkin talebin REDDİNE,
2-Likit alacağa vaki haksız itiraz nedeniyle İİK 67/2 maddesi uyarınca asıl alacağın % 20'si oranında hesaplanan 31.199,80 -TL icra inkar tazminatının davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
3-Alınması gerekli 10.656,29 TL karar harcından 1.596,68 TL peşin harcın mahsubu ile 9.059,61 TL'nin davalıdan tahsili ile Hazine'ye irat kaydına,
4-Davacı tarafından yatırılan 1.596,68 TL peşin harç ve 80,70 TL başvurma harcı olmak üzere toplam 1.677,38 TL'nin davalıdan tahsili ile davacıya verilmesine,
5-Davacı kendisini vekille temsil ettirmiş olduğundan A.A.Ü.T. gereğince hesap ve taktir olunan 24.959,84 TL vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
6-Davalı kendisini vekille temsil ettirmiş olduğundan A.A.Ü.T. gereğince hesap ve taktir olunan 17.900 TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalıya verilmesine,
7-Davacı tarafından yapılan 5.120 TL (bilirkişi ücreti, tebligat v.s.) yargılama giderinin davanın kabul ve ret oranına göre 4.138,63 TL'sinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine, geri kalanın davacı üzerinde bırakılmasına,
8-6325 sayılı Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu'nun 18/A-14. maddesi ile Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu Yönetmeliği'nin 26. maddesine göre; Adalet Bakanlığı bütçesinden karşılanan arabuluculuk ücretinin davada haksız çıkan taraftan karşılanması gerekmekle, 1.320 TL arabuluculuk ücretinin 1.066,99 TL'sinin davalıdan, 253 TL'sinin davacıdan alınarak hazineye gelir kaydına,
9-Davacı tarafça yatırılan gider avansından kullanılmayan kısmın karar kesinleştiğinde ve talep halinde davacıya iadesine,
Dair, taraf vekillerinin yüzüne karşı, gerekçeli kararın tebliğinden itibaren iki hafta içerisinde mahkememize ya da mahkememize gönderilmek üzere istinaf dilekçesi sunulmak suretiyle İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi nezdinde istinaf kanun yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı. 28/02/2024
Katip ...
e-imza
Hakim ...
e-imza