T.C.
İSTANBUL
16. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO:2022/467 Esas
KARAR NO :2026/409
DAVA:Alacak (Hizmet Sözleşmesinden Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ:05/07/2022
KARAR TARİHİ:07/05/2026
Mahkememizde görülmekte olan Alacak (Hizmet Sözleşmesinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
DAVA:
Davacı vekili dava dilekçesinde, : davalı şirket ile müvekkil şirket eski yöneticileri arasında haksız kazanç elde etmek amacıyla rayiç bedellerin çok üzerinde sözleşme akdedilmiş ve müvekkil şirket tarafından sözleşme bedellerinin üzerinde ödeme yapılmasına rağmen davalı şirketin bugüne kadar hiçbir edimini ifa etmediğini, müvekkili şirketin satın alma ve yayın departmanları dahil olmak üzere şirket içi prosedürlere de riayet edilmeden bu sözleşmelerin imzalandığını ve davalı şirket tarafından sözleşmelere konu kitapların müvekkili şirkete teslim edilmediğini, davalı şirket tarafından teslim edileceği taahhüt edilen 20.11.2020 tarihli Satım Sözleşmesi ile 18.000 adet 3 farklı kitap grubu müvekkil şirkete hiç teslim edilmediği gibi, 7 farklı kitap grubu olmak üzere toplam 230.903 adet kitap basımında ise içeriklerin müvekkili şirket tarafından hazırlanıp gönderilmiş olmasına rağmen bu kitaplara ilişkin herhangi bir teslimatın da gerçekleşmediğini, asla kabul anlamına gelmemek kaydıyla bir an için davalı yanın sözleşmesel tüm yükümlülüklerini yerine getirdiği ve sözleşmeye konu kitapları müvekkili şirkete teslim ettiği kabul edilse dahi davalı şirketin müvekkili şirkete borçlu konumda olduğunu, davalı şirketin dava dışı müvekkili şirket eski yöneticileri ile iş birliği içerisinde hareket ederek müvekkili şirketin zarara uğramasına sebebiyet verdiğini, öyle ki müvekkili şirketten tahsil edilen bedellerin yine dava dışı eski yöneticilerin iş birliği içerisinde hareket ettiği dava dışı ...’a ait başka şirketlere aktarıldığı bilgisi edinildiğini, davalı şirketin müvekkili şirketi zarara uğrattığının sabit olup, dava bedelinin yüksek olması nedeniyle ve davanın kabulü halinde dahi müvekkili şirketin alacağına kavuşamama ihtimali bulunması nedeniyle, davalı şirketin mal varlıkları hakkında ihtiyati haciz kararı verilmesi gerektiğini, öncelikle iik 257. maddesi uyarınca talep edilen ihtiyati haciz taleplerinin kabulü ile teminatsız şekilde fazlaya dair tüm talep, dava, alacak ve sair hakları saklı kalmak kaydıyla şimdilik talep edilen 11.554.429,30 TL (faiz, masraflar ve ferileri hariç) tutarlı alacak için davalı borçlu adına kayıtlı menkul ve gayrimenkul malları ile üçüncü kişilerdeki hak, alacak ve istihkaklarının ihtiyaten haczedilmesine, bu talepleri kabul görmez ise mahkemece uygun görülecek makul bir teminat karşılığında davalı borçlu adına kayıtlı menkul ve gayrimenkul malları ile üçüncü kişilerdeki hak, alacak ve istihkaklarının ihtiyaten haczedilmesine, davanın kabulü ile 11.554.429,30 TL'nin dava tarihinden itibaren işleyecek en yüksek mevduat faizi ile davalı şirketten alınarak müvekkili şirkete ödenmesine, yargılama giderleri ile vekalet ücretinin davalı yan üzerine bırakılmasına karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
CEVAP:Davalı vekili cevap dilekçesinde : davacı tarafın dava dilekçesinin taraflar arasında akdedilen sözleşmenin rayiç bedellerinin çok üzerinde olduğunu iddia ettiğini, işbu iddiaların dayanaksız olduğunu, zira müvekkili şirketin davacı şirkete uygun fiyatlarda satış gerçekleştirdiğini, zira müvekkili şirketin normalde satış fiyatları davacı şirkete yapılan satış fiyatlarından çok daha fazla olduğunu, buna ilişkin olarak müvekkili şirket tarafından dava dışı 3. kişilere düzenlenen fatura örneğini işbu dilekçe ekinde sunuyoruz. davacı tarafa yapılan satış tarihinden önceki tarihlerde bile müvekkil şirket davacı tarafa yapılan satıştan daha yüksek bedeller ile satışlar gerekleştirdiğini, dilekçe eklerindeki faturalardan da görüleceği üzere örneğin 2019 yılında ... Kolejine 41,6 TL üzerinden satış yapılırken, davacı tarafa 2020 tarihinde 38 TL'den satış yapıldığını, konuya ilişkin örnek faturaları işbu dilekçe ekinde sunduklarını, ayrıca mahkemece gerekli görülürse; ticari kayıtları kapsamlı olduğundan ticari defter incelemesi yapılarak fiyat tespiti yapılmasına karar verilmesini, kaldı ki tarafların tacir olduğunu, işbu sebeple sözleşme bedeli belirlerken tarafların serbest olduğunu, ticaret hukukunda ‘’sözleşme özgürlüğü’’ prensibi geniş bir uygulama alanı bulmakta olup tacir olan taraflar satış koşullarını serbestçe belirleyebilmekte olduğunu, karşı taraf tüketici olmamakta olup rayiç bedelden fazla olduğu yönündeki iddiasının kabulü bu yönü ile de mümkün olmadığını, ayrıca iki tarafça da akdedilmiş ve imza itirazı yapılmayan bir sözleşmenin söz konusu olduğunu, davacı tarafın dava dilekçesinin ekinde sunduğu sözleşmede de görüleceği üzere taraflar 11.5. madde de sözleşmeyi " özgür iradeleri " ile imzaladıklarını kabul ettiklerini, ayrıca yine işbu 11.5. madde de sözleşmenin taraflarca okunarak imzalandığının belirtildiğini, bu aşamada ve bunca zaman sonra bu yönde yapılan bir itiraz tamamen kötü niyetli ve haksız bir gelir elde etmeye yönelik olduğunu, müvekkilinin üzerine düşen edimleri tam ve eksiksiz olarak yerine getirdiğini, davacı tarafın dava dilekçesinde müvekkilinin bugüne kadar hiçbir edimini ifa etmediğini iddia etmiş olup işbu iddiaların asılsız olduğunu, ürünler kargo aracılığı ile gönderilmiş olup alıcı, varış, teslim eden personel - telim alan personel adet miktarı vb. hususların gösterildiği kargo takip listelerini işbu dilekçe ekinde sunduklarını, müvekkili şirketin ... Kargo ... Şubesi ile çalışmakta olup ... Kargo ... Şubesine müzekkere yazılmasını talep ettiklerini, yazarlara telif ücretleri ödendiğini, davacının tanık dinletmesine muvafakatlarının olmadığını, huzurdaki dava tanıkla ispat edilebilecek nitelikte bir dava olmadığını, davanın reddine, yargılama gideri ve vekalet ücretinin davacı taraf üzerinde bırakılmasına karar verilmesini talep etmiştir.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE:
Mahkememiz tarafından deliller toplanılmış, ilgili belgeler celp edilerek dosya içerisine alınmıştır.
Mahkememizde açılan iş bu dava; davacı şirket tarafından davalı şirket ile aralarında kitap ve hizmet alımı sözleşmesi hükümlerine göre, mal ve hizmetlerin alınmamış olmasına rağmen üçüncü şahıslara ait mal ve hizmet faturasının davacı şirket defterlerine kayıt edilerek, üçüncü şahıs gerçek ve tüzel kişilere ödeme yapıldığı, 10/09/2020 tarihli baskı ve 20/11/2020 tarihli satım sözleşmesi ile 18.000 adet 3 farklı kitap grubunun davalı şirkete hiç teslim edilmediği, 7 farklı kitap grubuna ilişkin olarak toplamda 230.903 kitap basımında ise içeriklerin davacı tarafından hazırlanıp gönderilmiş olmasına rağmen bu kitaplara ilişkin herhangi bir teslimatın da gerçekleşmediği, davacı şirket yöneticilerinin davalı şirketin yöneticileri ile iş birliği içerisinde hareket ederek davacı şirkete, kestikleri faturaları davacı şirket kayıtlarına alındığı, davacı şirketin davalıya 2019-2020 yıllarında gönderilen faturalar karşılığında davalı yana toplamda 16.085.000 TL ödemiş olduğunu, karşılığında herhangi bir kitap teslimatının gerçekleşmediğini, 10/09/2020 tarihli Baskı .. Hizmet Sözleşmesinin kapsamındaki 230.903 adet kitap basım bedelinin 9.176.635 TL ve 20/11/2020 tarihli satış sözleşmesine konu 18.000 adet kitap karşılığı 726.000 TL olmak üzere toplam 9.902.635 TLlik kitap bedeli belirlenmesine rağmen yapılan ödemenin 16.085.000 TL olması sebebiyle kitap teslim hizmetinin yerine getirilmiş olsa dahi davacının doğrudan davalı yana 16.085.000 TL - 9.902.635 TL sözleşmeden kaynaklanan kitap bedeli = 6.182.365 TL fazla ödeme yaptığı, kaldı ki kitap teslimatının yapılmamış olduğu davadan önce davalı tarafından yapılan ödemelerden 4.530.570,70 TL'sinin rızayen iadesi sonrasında kalan 11.554.429,39 TLnin dava tarihinden itibaren işleyecek en yüksek mevduat faiziyle birlikte davalı şirketten tahsili ile davacı şirkete verilmesi istemine ilişkindir.
Davacının ihtiyati haciz talebinin mahkememizin 06/07/2022 tarihli ara kararı ile "Dosya kapsamı, mevcut delil durumu alacağın varlık ve miktarının tayininin yargılamayı gerektirmesi, yaklaşık ispat kuralları ışığında İİK'nın 257 maddesi yasal kurallarının bu aşamada oluşmadığı" gerekçesine istinaden red kararı verildiği, verilen kararın davacı tarafça İstinaf edildiği, İstanbul BAM 2022/2772 Esas, 2022/1814 Karar ve 27/10/2022 tarihli kararı ile istinaf başvurusunun reddine karar verildiği anlaşılmıştır.
Mahkememizce dosya kapsamı, taraf beyan ve delilleri, dosya arasına alınan müzekkere cevapları doğrultusunda, taraflar arasında yapılan sözleşmelere konu mal ve hizmetlerin davacı tarafından alınıp alınmadığının tespiti, Davacının eski temsilcilerinin davalı yanla aralarında yapılan sözleşmeler ile alınması kararlaştırılan malların teslim tarihlerindeki rayiç bedellerine uygun olup olmadıkları ve bu malların davacı yana teslim edilip edilmediğinin tespiti, Davacının yapılan sözleşmelere konu malları almadığı halde davalı yana yaptığı fazla bir ödemenin bulunup bulunmadığının tespiti, Taraflar arasındaki cari hesap mutabakatlarının, usulüne uygun olarak yetkililer tarafından yapılıp yapılmadığının ve mutabakatlarla cari hesap dayanağı kayıtların uyumlu olup olmadığının tespiti, sonuç olarak davacının davalı yandan, sözleşme konusu mal ve hizmetlerin bedelleri ödenmesine rağmen, mal ve hizmet alınmamış veya fahiş fiyat gösterilerek davacı temsilcisi ve davalı temsilcilerinin davacı şirketi zarara uğratmak için işlem yapıp yapmadıklarının belirlenerek davacının davalı yana haksız olarak yaptığı bir ödeme var ise bu ödemelerin nasıl yapıldığının ödeme tarihinin ve haksız olarak ödendiği iddia edilen miktarın tespiti bilirkişiler SMMM ... ..., Borçlar Hukuku ... ve ... .. marifetiyle inceleme yapılması istenilmiş ve konuya ilişkin 01/04/2024 tarihli rapor teminle dosyamız arasına alınmıştır.
Bilirkişi anılı raporlarında özetle;
"Taraflar arasında ticari ilişki nedeniyle davacı-alacaklı tarafından davalı borçlu aleyhine aralarındaki cari hesap yönünden dava 05.07.2022 tarihine kadar ödemeleri yapıldığı halde malları teslim olunmayan ve ortada sevk irsaliyeleri ve teslim tesellüm fiş ve belgeleri olmayan davalı yönünde haksız zenginleşme bakımından davalı tarafından davacı tarafa geri iade olmayan ve ödenmeyen 11.554.429,30 TL. Cari hesap bakiyesi asıl alacak tutarlı alacaklarının tahsili amacıyla huzurdaki alacak davayı başlatmış oldukları,
Taraflar arasındaki ticari ilişki yönünde düzenlenmiş olan 2 (iki) adet sözleşme düzenlenmiş olunduğu, davacı alacaklı tarafın 2021 Mali yılı ticari defter ve belgeleri yerinde yapılan incelemelerde borçlu davalı adına yekün 11.554.429,30 TL. Miktarlı 8 (sekiz) adet e-arşiv faturalar düzenlemiş ve davacı yasal kayıtlarına intikal ettirerek işlemiş olduğu tespitine ulaşılmıştır.Ancak davacı şirket davalı şirkete 4.530.570,70 TL. Cari hesap bakiyesi haricinde fazla ödeme yapınca toplamda cari hesap bakiyesi 16.085.000,00 TL. Olduğu, davalı tarafından davacı banka aracılığı ile 4.4530.570,70 TL. Gibi miktar davacı hesap numarasına davacı şirketin hesabına iade olarak hesap kapama açıklaması ile geri ödeme yapması neticesinde davacının davalı tarafından dava konusu olan 11.554.429,30 TL.davacı şirketin davalı şirketten alacak bakiyesi kaldığı,
Taraflar arasında dava dosyasındaki karşılıklı beyan ve iddialar ile dava dosyasındaki mevcut belgelerden de anlaşılacağı üzere tarafların kitap alım satımı ile ilgili anlaşma gereği sözleşmelerinin feshi sonraki cari hesap bakiyelerini ödenmemesi ihlalinden doğan cari hesap bakiyesi davalı borçlu tarafından ödenmeyince davacı (alacaklı) tarafından alacak-haksız zenginleşme yönünde huzurdaki davayı açmiş ve davanın devam etmiş olduğu görülmektedir.
Tarafların aralarındaki 2 (iki) adet ayrı ayrı sözleşmeler ile davalıdan dava konusu mallar(kitaplar) ile ilgili malları teslim almadan ödemeler yapması ve sözleşme sonrası davacının mallarını teslim almaması sevk irsaliyelerinin ve teslim tesellüm fişlerinin ortada olmaması karşısında 11.554.429,30 Tl. Ödeme yapması karşısında 4.430.570,70 TL. muavin cari hesap kayıtlarına göre fazla ödeme yaparak yekün 16.085.000,00 TL.cari hesap alacağı oluşmuş olduğu, davacının fazla ödeme yapması ve davalının taraflar arasındaki arabuluculuk sonrası 4.4530.570,70 TL. Gibi miktar davacı hesap numarasına iade olarak hesap kapama açıklaması ile geri ödeme yapması eski ortakların ve karşı şirket ortakları ile aynı ticari hareket ve şaibeli ticari ilişki ile tüzel kişi davacı şirketi zarara uğratmış olabilecekleri de -takdiri Sayın Mahkeme'ye ait olmakla- dikkate alındığında, neticede; davacının ödemiş olduğu 11.554.429,30 TL'yi davalı taraftan 05.07.2022 dava tarihi itibariyle yasal faizi ile birlikte tahsilini talep edebileceği"şeklinde mütaalada bulunmuştur.
Mahkememizce tarafların ticari defterlerin incelenmesi ve davalı tarafların itirazlarının karşılanması bakımından bilirkişilerden ek rapor hazırlaması istenilmiş ve konuya ilişkin 13/11/2024 tarihli 1. Ek rapor teminle dosyamız arasına alınmıştır.
Bilirkişiler anılı 1. Ek raporlarında özetle;
"Taraflar arasında ticari ilişki nedeniyle davacı-alacaklı tarafından davalı borçlu aleyhine aralarındaki cari hesap yönünden dava 05.07.2022 tarihine kadar ödemeleri yapıldığı halde malları teslim olunmayan ve ortada sevk irsaliyeleri ve teslim tesellüm fiş ve belgeleri olmayan davalı yönünde haksız zenginleşme bakımından davalı tarafından davacı tarafa geri iade olmayan ve ödenmeyen 11.554.429,30 TL. Cari hesap bakiyesi asıl alacak tutarlı alacaklarının tahsili amacıyla huzurdaki alacak davayı başlatmış oldukları, Taraflar arasındaki ticari ilişki yönünde düzenlenmiş olan 2 (iki) adet sözleşme düzenlenmiş olunduğu, davacı alacaklı tarafın 2021 Mali yılı ticari defter ve belgeleri yerinde yapılan incelemelerde borçlu davalı adına yekün 11.554.429,30 TL. Miktarlı 8 (sekiz) adet e-arşiv faturalar düzenlemiş ve davacı yasal kayıtlarına intikal ettirerek işlemiş olduğu tespitine ulaşılmıştır.Ancak davacı şirket davalı şirkete 4.530.570,70 TL. Cari hesap bakiyesi haricinde fazla ödeme yapınca toplamda cari hesap bakiyesi 16.085.000,00 TL. Olduğu, davalı tarafından davacı banka aracılığı ile 4.4530.570,70 TL. Gibi miktar davacı hesap numarasına davacı şirketin hesabına iade olarak hesap kapama açıklaması ile geri ödeme yapması neticesinde davacının davalı tarafından dava konusu olan 11.554.429,30 TL.davacı şirketin davalı şirketten alacak bakiyesi kaldığı, Taraflar arasında dava dosyasındaki karşılıklı beyan ve iddialar ile dava dosyasındaki mevcut belgelerden de anlaşılacağı üzere tarafların kitap alım satımı ile ilgili anlaşma gereği sözleşmelerinin feshi sonraki cari hesap bakiyelerini ödenmemesi ihlalinden doğan cari hesap bakiyesi davalı borçlu tarafından ödenmeyince davacı (alacaklı) tarafından alacak-haksız zenginleşme yönünde huzurdaki davayı açmiş ve davanın devam etmiş olduğu görülmektedir.
Tarafların aralarındaki 2 (iki) adet ayrı ayrı sözleşmeler ile davalıdan dava konusu mallar(kitaplar) ile ilgili malları teslim almadan ödemeler yapması ve sözleşme sonrası davacının mallarını teslim almaması sevk irsaliyelerinin ve teslim tesellüm fişlerinin ortada olmaması karşısında 11.554.429,30 Tl. Ödeme yapması karşısında 4.430.570,70 TL. muavin cari hesap kayıtlarına göre fazla ödeme yaparak yekün 16.085.000,00 TL.cari hesap alacağı oluşmuş olduğu, davacının fazla ödeme yapması ve davalının taraflar arasındaki arabuluculuk sonrası 4.4530.570,70 TL. Gibi miktar davacı hesap numarasına iade olarak hesap kapama açıklaması ile geri ödeme yapması eski ortakların ve karşı şirket ortakları ile aynı ticari hareket ve şaibeli ticari ilişki ile tüzel kişi davacı şirketi zarara uğratmış olabilecekleri yönünde düşünülmekle, ayrıca tarafların kök rapora karşı beyan ve itirazları kök rapordaki heyet görüşlerimizi değiştirecek nitelikte belge ve bilgilere rastlanılmadığından Tüm Kanaat ve Takdirin Sayın Yüksek Mahkeme'ye ait olmakla- dikkate alındığında, neticede; davacının ödemiş olduğu 11.554.429,30 TL'yi davalı taraftan 05.07.2022 dava tarihi itibariyle yasal faizi ile birlikte tahsilini talep edebileceği"şeklinde mütaalada bulunmuştur.
Mahkememizce 19/12/2024 tarihli celsesinde alınan ara karar ile bu karara dayanarak davalı yanca dosyaya sunulan beyan ve ekindeki belgeler ile, taraf beyan ve itirazları, daha önce tanzim edilen rapora yönelik beyan ve itirazlar da dikkate alınarak, tek tek değerlendirilerek, davacının davalı şirketten dava tarihi 05/07/2022 itibariyle talep edebileceği alacak miktarının, mahkememiz ve yasa yolu denetimine uygun olarak belirlenmesi için bilirkişi kurulundan ayrıntılı, sunulan beyan ve belgeler denetlenerek ve incelenmek suretiyle, taraflar arasında sözleşme hükümleri de denetlenmek suretiyle, 13/11/2024 günlü raporda varılan sonucu değişip değişmediği, değişmiş ise sebepleri açıklanarak bilirkişilerden ek rapor hazırlaması istenilmiş ve konuya ilişkin 27/05/2025 tarihli 2. Ek rapor teminle dosyamız arasına alınmıştır.
Bilirkişiler 2. Ek raporlarında özetle;
"Taraflar arasında ticari ilişki nedeniyle davacı-alacaklı tarafından davalı borçlu aleyhine aralarındaki cari hesap yönünden dava 05.07.2022 tarihine kadar ödemeleri yapıldığı halde malları teslim olunmayan ve ortada sevk irsaliyeleri ve teslim tesellüm fiş ve belgeleri olmayan davalı yönünde haksız zenginleşme bakımından davalı tarafından davacı tarafa geri iade olmayan ve ödenmeyen 11.554.429,30 TL. Cari hesap bakiyesi asıl alacak tutarlı alacaklarının tahsili amacıyla huzurdaki alacak davayı başlatmış oldukları, Taraflar arasındaki ticari ilişki yönünde düzenlenmiş olan 2 (iki) adet sözleşme düzenlenmiş olunduğu, davacı alacaklı tarafın 2021 Mali yılı ticari defter ve belgeleri yerinde yapılan incelemelerde borçlu davalı adına yekün 11.554.429,30 TL. Miktarlı 8 (sekiz) adet e-arşiv faturalar düzenlemiş ve davacı yasal kayıtlarına intikal ettirerek işlemiş olduğu tespitine ulaşılmıştır.Ancak davacı şirket davalı şirkete 4.530.570,70 TL. Cari hesap bakiyesi haricinde fazla ödeme yapınca toplamda cari hesap bakiyesi 16.085.000,00 TL. Olduğu, davalı tarafından davacı banka aracılığı ile 4.4530.570,70 TL. Gibi miktar davacı hesap numarasına davacı şirketin hesabına iade olarak hesap kapama açıklaması ile geri ödeme yapması neticesinde davacının davalı tarafından dava konusu olan 11.554.429,30 TL.davacı şirketin davalı şirketten alacak bakiyesi kalmış olduğu görülmektedir.
Taraflar arasında dava dosyasındaki karşılıklı beyan ve iddialar ile dava dosyasındaki mevcut belgelerden de anlaşılacağı üzere tarafların kitap alım satımı ile ilgili anlaşma gereği sözleşmelerinin feshi sonraki cari hesap bakiyelerini ödenmemesi ihlalinden doğan cari hesap bakiyesi davalı borçlu tarafından ödenmeyince davacı (alacaklı) tarafından alacak-haksız zenginleşme yönünde huzurdaki davayı açmiş ve davanın devam etmiş olduğu görülmektedir.
Tarafların aralarındaki 2 (iki) adet ayrı ayrı sözleşmeler ile davalıdan dava konusu mallar(kitaplar) ile ilgili malları teslim almadan ödemeler yapması ve sözleşme sonrası davacının mallarını teslim almaması sevk irsaliyelerinin ve teslim tesellüm fişlerinin ortada olmaması karşısında 11.554.429,30 Tl. Ödeme yapması karşısında 4.430.570,70 TL. muavin cari hesap kayıtlarına göre fazla ödeme yaparak yekün 16.085.000,00 TL.cari hesap alacağı oluşmuş olduğu, davacının fazla ödeme yapması ve davalının taraflar arasındaki arabuluculuk sonrası 4.4530.570,70 TL. Gibi miktar davacı hesap numarasına iade olarak hesap kapama açıklaması ile geri ödeme yapması eski ortakların ve karşı şirket ortakları ile aynı ticari hareket ve şaibeli ticari ilişki ile tüzel kişi davacı şirketi zarara uğratmış olabilecekleri yönünde düşünülmekle, ayrıca tarafların kök rapora karşı beyan ve itirazları kök rapordaki heyet görüşlerimizi değiştirecek nitelikte belge ve bilgilere rastlanılmadığından Tüm Kanaat ve Takdirin Sayın Yüksek Mahkeme'ye ait olmakla- dikkate alındığında, neticede; davacının ödemiş olduğu 11.554.429,30 TL'yi davalı taraftan 05.07.2022 dava tarihi itibariyle yasal faizi ile birlikte tahsilini talep edebileceği" şeklinde mütaalada bulundukları görülmüştür.
Mahkememizce dosya kapsamı ile davalı yanın rapora itiraz dilekçesi ve ... Kargodan gelen belge ve bilgiler ile kitapların basımını yapan ... .. AŞ’den gelen cevap ve belgeler birlikte değerlendirilerek, Mahkememizce daha önce belirlenen uyuşmazlıklar ile dosyadaki dava cevap dilekçeleri ve taraf delilleri birlikte değerlendirilerek, taraflar arasındaki sözleşme gereği kesilen fatura ve ödemeler, taraf defter ve kayıtları incelenerek davacının davalıya yaptığı ödemelerin, sözleşmeden kaynaklanan hizmetin davalı tarafından davacıya verilip verilmediği, davacının özellikle hizmetin verilmediğini iddia etmesi karşısında, yapılan ödeme ve yapılan hizmet karşılaştırılarak;
a-Davacının davalıya sözleşme kapsamında davalının yaptığı ve teslim ettiği işten davalıya fazla ödeme yapıp yapmadığı,
b-Yapılan işin bedeli ve ödeme miktarlarının tablo halinde karşılaştırmak suretiyle, yapılan işin gereği teslim ve sözleşmeden kaynaklanan ifanın davalı tarafından gerçekleşmediğinin belirlenmesi halinde, davacının davalıdan yaptığı ödemelerden ne miktarını hangi tarihli ödemenin geri iade edilmesi gerektiği varsa incelenerek belirlenmesi ve mahkeme ve yargı yolu denetimine uygun olarak ayrıntılı rapor tanzimi için dosya bilirkişiler Nitelikli hesap ve sözleşmeler uzmanı ..., yeminli mali müşavir ..., bilgisayar programcısı ... ve sektör bilirkişisi ... marifetiyle inceleme icra edilerek konuya ilişkin 25/03/2026 tarihli rapor teminle dosyamız arasına alınmıştır.
Bilirkişiler anılı raporlarında özetle;
"Davalı şirketin, 2020, 2021 ve 2022 yılları yasal ticari defter ve belgelerinin usule uygun tutulduğu, 05/01/2026 tarihli yerinde incelemeye davalı şirketin yetkili müvekkilin iştirak ettiği, ticari defter, kayıt ve belgelerin, ilgili yıllara ait kurumlar vergisi beyannamelerinin, cari hesap muavin muhasebe kayıt ve dökümlerinin incelemeye ve dava dosyasına sunduğu, söz konusu faturalar, banka ödeme dekontları ve kargo teslimat verilerinin dosyada yer aldığı, bu belgeler üzerinden yapılan tetkik ve incelemelerde; davalı şirketin davacı şirket ile 2020 yılında cari hesap ve ticari ilişkisinin mevcut olduğunun anlaşıldığı, , 2021 ve 2022 yılında dava tarafları arasında ödeme ve tahsil işlemlerinin mevcut olduğu,
Davalı şirketin 2020, 2021 ve 2022 takvim yılları yasal ticari defterlerinin süresinde/zamanında notere tasdik edildiği, yasal ticari defter kayıtlarının usulüne uygun olduğu ve kayıtlarının usule uygun tutulduğu, açılış ve kapanış tasdiklerinin mevcut olduğu, açılış ve kapanış devirlerinin mutabık olduğu, açılış ve kapanış tasdiklerinin yasal süresinde yapıldığı ve HMK m.222 kapsamında davalı şirketin ticari defterlerinin lehe delil teşkil ettiğinin değerlendirildiği,
05/01/2026 tarihli incelemeye; davacı şirketin ticari defter, belge ve kayıtlarını inceleme mahallinde hazır bulundurmadığı, bilirkişi incelemesine sunmadıkları, öncesinde de geçerli yasal mazeretlerini bildirmedikleri, bu meyanda davacı şirket yönünden HMK madde 222 hükümleri gereği net bir belirleme yapılamamış durumda olduğu, bu konudaki takdirin, Sayın Mahkemeye ait olduğu,
Davacı şirketin önceki bilirkişi raporlarında ticari defter incelemelerinin gerçekleştiği anlaşılmakla birlikte, alım faturaları, ödemeler, tahsilat yönlerinden yapılmış tespitlerin de aynı nitelikte olduğu,
Davalı şirketin davacı şirketten, iş bu dava açılış tarihi olan 05/07/2022 tarihi itibari ile ticari defter kayıtlarına dayanılarak “cari hesap alacağının veya borcunun” olmadığının anlaşıldığı,
Dava taraflar arasında yazılı sözleşmelerin mevcut olduğu,
Bu sözleşme aktinde teslim edilmesi gereken kitap miktarının 248.903 adet olduğu,
... ... ŞİRKETİ ve dava dışı ... ANONİM ŞİRKET'inin göndericisi olduğu kargolar ile davacıya toplam 244.147 adet kitabın kargo yoluyla teslim edilmiş olabileceği,
Davacıya teslim edilmesi gereken kitaplardan geriye kalan (248.903-244.147)=4.756 adedinin ise direkt elden ya da kargo yoluyla davacıya teslim edilip / edilmediği konusunda dava dosyasında herhangi bir somut belge mevcut olmadığından, bu konuda bir değerlendirme yapılmasının mümkün olmadığı, bu konudaki ve tüm delil takdirlerinin Sayın Mahkeme'ye ait olduğu,
4.756 adet kitabın teslim edilmediği kanaat ve sonucuna varılması halinde ise; ortalama birim fiyat hesaplamasından (4.756 adet * 39,785117.-TL)=189.218,02.-TL olarak hesaplanabileceği ve davacının davalıya sözleşme kapsamında fazla ödeme yaptığı sonucuna varılabileceği,
Fazla ödeme tarihi olarak; cari hesap ilişkisi kapsamında davacı davalıya bankadan gönderilen ilk avans ödeme tarihi olan 15 Ekim 2020 tarihinin alınabileceğinin değerlendirildiği" şeklinde mütaalada bulundukları görülmüştür.
Mahkememizce yapılan yargılama sonucunda; dosya kapsamındaki sözleşmelerden kaynaklanan kitap basım ve satış sözleşmesi gereğince, davacının verdiği sipariş üzerine, davalı davacıya 9.902.635 TLlik sözleşmeden kaynaklanan bedel ödemeyi kabul ettiği, ancak her nasılsa 16.085.000 TL sözleşme konusu düzenlenen faturalar ve sözleşme kapsamının üstünde ödeme yapıldığı, davalının daha sonra iki ayrı sözleşme gereğince davacıya kestiği e faturalar karşılığı teslim alınmamış ve ortada bir teslime ilişkin sevk irsaliyesi bulunmamasına rağmen yapılan ödemelerden ötürü kendi rızası ile davacı yana 4.530.570,70 TL iade ettiği, davacının bu ödemeyi mahsup ettikten sonra toplam ödemeden kalan 11.554.429,30 TL için kitap teslim ve basım hizmetlerinin yerine getirilmediği gerekçesi ile sebepsiz zenginleşme kurallarına göre ödenen bedelin tamamının iadesi gerektiği gerekçesi ile mahkememizde dava açıldığı tartışmasızdır.
Davacı kitap teslimatının yapılmadığını ve davacı şirketin eski ortakları ile davalı şirket ortaklarının birlikte hareket ederek davacı şirketi kitap basımı ve teslimi için yapıldığı iddia edilen sözleşmeler karşılığında davalı yana haksız bedel ödendiğini belirterek, sözleşmelerden kaynaklanan ödemelerin tamamının iadesini talep etmekte ise de, mahkememizce alınan 25/03/2026 tarihli Nitelikli hesap ve sözleşmeler uzmanı ..., yeminli mali müşavir ..., bilgisayar programcısı ... ve sektör bilirkişisi ... tarafından sunulan rapor ile, davalıya ait 2020,2021,2022 yılları defterlerinin incelendiği, defterlerin usulüne uygun tutulmuş olup HMK m.222 gereğince taraflar lehine delil teşkil edeceği, davacının ise ticari defter ve kayıtlarını bilirkişi incelemesine sunmadığı için HMK m.222 gereğince net bir belirleme yapılamadığını, takdirinin mahkemeye ait olması gerektiğini, davalı şirketin davacı şirketten davanın açılış tarihi 05/07/2021 itibariyle ticari kayıtları ve cari hesaplarına göre herhangi bir alacağının ve borcunun bulunmadığı belirlenmiş olup, taraflar arasındaki sözleşmeler nedeniyle davalının davacı tarafa teslim etmesi gereken toplam kitap miktarının 248.903 adet olduğu, ... ... Şirketi ve dava dışı ... Anonim Şirket'inin göndericisi olduğu kargolar ile davacıya toplam 244.147 adet kitabın kargo yoluyla teslim edilmiş olabileceği, davacıya teslim edilmesi gereken kitaplardan geriye kalan (248.903-244.147)=4.756 adedinin ise direkt elden ya da kargo yoluyla davacıya teslim edilip / edilmediği konusunda dava dosyasında herhangi bir somut belge mevcut olmadığından, bu konuda bir değerlendirme yapılmasının mümkün olmadığı, 4.756 adet kitabın teslim edilmediği kanaat ve sonucuna varılması halinde ise, ortalama birim fiyat hesaplamasından (4.756 adet * 39,785117.-TL)=189.218,02.-TL olarak hesaplanabileceği ve davacının davalıya sözleşme kapsamında fazla ödeme yaptığı sonucuna varılabileceği, fazla ödeme tarihi olarak; cari hesap ilişkisi kapsamında davacı davalıya bankadan gönderilen ilk avans ödeme tarihi olan 15 Ekim 2020 tarihinin alınabileceğinin değerlendirilmesine yer verildiği, bu tespitlerin dosya kapsamı ile uyumlu olduğu mahkememizce benimsenmekle daha önceki raporların son rapor ile birlikte hukuki değerini kitap teslimi yönünden yitirmiş olduğu, mahkememizce 244.147 adet kitabın teslim edildiği benimsenerek, davacıya teslim edilmeyen 4.756 adet kitap bedeli (4.756 adet * 39,785117.-TL)=189.218,02.-TL sözleşme bedelinden sözleşmede belirtilen teslim edilmesi gereken kitabın teslim edilmemesi sebebiyle fazla ödeme yapıldığı, esasen 16.085.000 TL ödemeden 4.530.570,70 TL yapılan ödeme bedeli düştükten sonra geriye kalan 11.554.429,30 TLden teslimi yapılan 244.147 adet kitabın bedeli düşüldükten sonra, teslim edilmeyen 4.756 adet kitap için, iki sözleşme bedeli 9.902.635 TL'den 189.218,02 TL teslim edilmeyen kitap bedeli düşüldükten sonra, hizmet verilen (teslim edilen 244.147 adet kitap bedeli) 9.902.635 TL - 189.218,02 TL= 9.713.416,98 TL hak ediş bedelinin yapılan ödemeden sonra geriye kalan (11.554.429,30 TL-9.713.416,98 TL)= 1.841.012,32 TL (1.651.794,30 TL fazla ödemeden kalan alacak + 189.218,02 TL teslim edilmeyen kitap bedeli= 1.841.012,32 TL) eksik teslim ve fazla ödeme bedeli üzerinden davalının haksız olarak zenginleştiği mahkememizce tespit edilmiş ve bu tespiti doğrulayan 25.03.2026 tarihli rapora itibar edilerek davacının açtığı davanın 1.841.012,32 TL üzerinden kabulü fazlaya ilişkin istemin reddi gerektiği sonucuna varılmıştır.
Mahkememizce sonuç olarak; davacı şirketin davalı şirket ile yaptığı kitap alım ve basım sözleşmelerinden ötürü, sözleşme kapsamında sözleşme bedeli üzerinde yaptığı ödeme için herhangi bir sebep yok iken 1.651.794,30 TL fazla ödeme yapıldığı, sözleşme bedelinden de teslimi yapılmayan 4.756 adet kitap bedeli 189.218,02 TL olmak üzere toplam 1.841.012,32 TL üzerinden davanın kısmen kabulü ile, 1.841.012,32 TL eksik mal teslimi nedeniyle oluşan haksız zenginleşmeye dayalı tazminat alacağının dava tarihi olan 05.07.2022 tarihi itibari ile işleyecek avans faizi ile birlikte davalıdan tahsili ile davacıya verilmesine dair karar vermek gerekmiştir.
HÜKÜM: Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;
1-Davanın KISMEN KABULÜ ile,
1.841.012,32 TL eksik mal teslimi nedeniyle oluşan haksız zenginleşmeye dayalı tazminat alacağının dava tarihi olan 05.07.2022 tarihi itibari ile işleyecek avans faizi ile birlikte davalıdan tahsili ile davacıya verilmesine,
2-Alınması gerekli 125.759,55 TL karar ve ilam harcının davacı tarafça yatırılan 197.320,77 TL harçtan mahsubu ile arda kalan 71.561,21 TL harcın karar kesinleştiğinde ve talep halinde davacıya iadesine,
3-Davacı tarafça peşin yatırılan 125.759,55 TL ile 80,70 TL başvuru harcı olmak üzere toplam 197.401,47 TL'nin davalıdan tahsili ile davacıya ödenmesine,
4-Davacı tarafça yapılan 9.440,00 TL yargılama giderinden davanın kabul oranına göre hesaplanan 1.504,11 TL yargılama giderinin davalıdan tahsili ile davacıya ödenmesine, kalan kısmın davacı üzerinde bırakılmasına,
5-Davalı tarafça yapılan 79.682,75 TL yargılama giderinden davanın red oranına göre hesaplanan 66.986,58 TL yargılama giderinin davacıdan tahsili ile davalıya ödenmesine, kalan kısmın davalı üzerinde bırakılmasına,
6-Davacı taraf kendisini vekille temsil ettirdiğinden Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca hesap ve takdir olunan 275.741,72 TL vekalet ücretinin davalıdan alınıp davacıya ödenmesine,
7-Davalı taraf kendisini vekille temsil ettirdiğinden, reddedilen talep üzerinden Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca hesap ve taktir olunan 275.741,72 TL vekalet ücretinin davacıdan tahsili ile davalıya ödenmesine,
8-Devletçe karşılanan 1.560,00 TL arabuluculuk ücretinin, davanın kabul / red oranına göre hesaplanması sonucunda, 248,56 TL'nin davalıdan, 1.311,14 TL'nin davacıdan tahsili ile Hazineye gelir kaydına,
9-Taraflarca yatırılan avansların kullanılmayan kısmının, karar kesinleştiğinde, istek halinde ilgili tarafa iadesine,
Dair; taraf vekillerinin yüzüne karşı kararın tebliğinden itibaren 2 haftalık yasal süre içerisinde İstanbul Bölge Adliye Mahkemesinde istinaf yasa yolu açık olmak üzere oy birliğiyle karar verildi. 07/05/2026
Başkan ...
e-imza
Üye ...
e-imza
Üye ...
e-imza
Katip ...
e-imza
Full & Egal Universal Law Academy