T.C.
İSTANBUL
16. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2022/47 Esas
KARAR NO: 2024/286
DAVA: Menfi Tespit (Kambiyo Senetlerinden Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ: 19/01/2022
KARAR TARİHİ: 14/05/2024
Mahkememizde görülmekte olan Menfi Tespit (Kambiyo Senetlerinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; Müvekkillerinden ... Ltd Şti'nin yaptığı ticari alışveriş neticesinde "... ... Şubesi tarafından düzenlenmiş 30/09/2021 keşide tarihli , keşide yeri ... , ... numaralı" çeki 50.000-TL olarak düzenlendiği çeki müvekkillerinden ... San. Ltd. Şti'ne verdiğini, daha sonra ... Tic. Ltd. Şti'ne cirolandığını, sonrasında ise ... ... Zemin San.Tic. A.Ş'ne ciro yapıldığını, müvekkillerinin yaptığı ciroların tamamının ticari alım satımdan kaynaklandığını, teslim belgesi ve faturada da ilgili çekin , ticari alışveriş sonucu düzenlendiğinin, müvekkillerinin cari hesaplarında da yer aldığını, belirtilen çekin 3 ciro işleminden sonra kopyalandığını ve üzerinde tahrifat yapılarak 350.000-TL'lik çek haline getirildiğini, yapılan işbu 350.000-TL'lik çekin en son hamil ... Ltd. Şti tarafından icra takibine konulduğunu, ancak müvekkilinin çeki 50.000-TL olarak düzenlediğini, 350.000-TLbedelin hiçbir şekilde düzenlenmediğini, gerçek alacağa dayanan ve şirketlerin cari hesaplarında geçtiği , ticari defterlerinde görülecek ticari alım satıma dayalı 50.000-TL bedel içeren çekin ödendiğini, kopyalanan 350.000-TL çek yönünden müvekkillerinin icra tehdidi altında ödemeye zorlandığını belirterek icra takibinin müvekkilleri yönünden daha büyük sıkıntılara sebebiyet vermemesi için takibin durmasına yönelik tedbir kararı verilmesini, takibin iptalini, müvekkillerinin borçlu olmadığının tespitini, davalı aleyhine %20 den az olmamak üzere kötüniyet tazminatına hükmedilmesini, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davalı yana hükmedilmesini arz ve talep etmiştir.
Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; Müvekkilinin meşru hamil olduğunu, 350.000-TL bedelli çeke müstenit alacağına ilişkin ... İcra Müdürlüğü'nün 2021/... takip sayılı dosyası ile alacağın tahsili yoluna başvurulduğunu, akabinde işbu davanın ikame edildiğini, davacı vekilinin ileri sürdüğü hususların gerçek dışı ve hukuki dayanaktan yoksun olduğunu, menfi tespit davalarında icra takibine konu çekin iptalinin talep edilebilmesi mümkün olmadığını, müvekkilinin dava konu çeki 350.000-TL bedelli olarak üst cirantası ile gerçekleştirdiği ticari faaliyet neticesinde iktisap ettiğini ve ticari defter ile kayıtlarına bu şekilde intikal ettirdiğini, müvekkilinin yetkili ve meşru hamil olduğunu, yapılacak defter incelemesinde de bunun saptanacağını, davacı keşideci ... Ltd. Şti.firmasının dava konusu çeke ilişkin olarak ... İcra Hukuk Mahkemesi nezdinde 2021/... esas numarası ile ikame ettiği dava dilekçesinde, iki adet çek olduğunu, sahte olan çekin 50.000-TL bedelli olduğunu ve bankaya ibraz edildiğini ve bedelin ... A.Ş. firmasına ödendiğini , gerçek çekin davanın konusu ve müvekkilinin yetkili meşru hamil olduğu 350.000-TL bedelli çek olduğunu ikrar ettiğini, davacı keşidecinin icra hukuk mahkemesi ile Mahkememize sunulan iddiaları arasında bariz bir şekilde çelişki bulunduğunu, davacılar vekili dilekçesinde, dava konusu çekin miktarında tahrifat yapıldığını iddia etse de çekin görüntüsünden hiçbir suretle anlaşılmayacağını, bu durumu müvekkilinin bilme ihtimali ve zorunluluğunun bulunmadığını beyanla işbu davanın reddini, davacılar aleyhine %20 oranından az olmamak üzere tazminata hükmedilmesini, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davacılara hükmedilmesini arz ve talep etmiştir.
TAHKİKAT, DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE;
Dava; davaya konu senedin miktarında tahrifat yapıldığı ve gerçek bedelinin ödendiği iddiasına dayalı menfi tespit istemine ilişkindir.
Tahrif olduğu beyan edilen çekin ... nolu, 350.000 TL bedelli, keşidecisi ... Ltd Şti, lehtarı ve ilk cirantası ... , sonraki cirantaların ..., ... ..., ... , ... Gıda, ... ve davalı olduğu görülmüştür.
Bilirkişi ... tarafından düzenlenen 22/09/2022 tarihli bilirkişi raporunda özetle;
''..1-Davaya konu, ... ... Şubesi ... seri numaralı, 30/09/2021 keşide tarihli, 350.000-TL bedeli çek davalı şirketin dava dışı Ltd. Şti'ne düzenlediği 30/08/2021 tarih, ... seri numaralı 379.842,00-TL bedelli ve "... Giderleri" içerikli fatura karşılığında iktisap edilmiştir.
Davalı şirket ile dava dışı ... Ltd. Şti arasındaki ticari ilişkide davalının, dava dışı çeki ciro eden şirkete 31.12.2021 tarihi ile 1.000.084,04-TL borçlu olduğu kayıtlıdır.
Çek ciro silsilesi incelendiğinde bir kopukluğa rastlanmamıştır.
2-Davacıların ticari defterleri Ankara ilinde olduğundan dava dışı şirketler ile davacıların arasındaki ticari ilişkinin var olup olmadığına ilişkin inceleme yapılamamıştır.
3-Somut davanın ana konusu çekin sahte / kopya olup olmadığı noktasında toplanmaktadır. Davacılar çekin sahte / kopya edilmiş olduğunu iddia etmektedirler. Çekin kopya edilmesi ve bunun değerlendirilmesi mesleki tecrübem dışı bir konudur.
Takdir mahkemeye ait olmak üzere saygılarımla arz ederim. "şeklinde mütalaada bulunmuştur.
Bilirkişi tarafından düzenlenen 20/02/2022 tarihli bilirkişi raporunda özetle;
''..Davacı ticari defter kayıtları ve bağlı kağıtlar ile dosya kapsamı diğer belgeler üzerinde yapılan inceleme, tespit ve değerlendirme sonucunda;
1-Davacıların 2021 takvim yılı ticari defterlerinin HMK.222.maddesi hükümleri gereğince sahibi lehine delil olma niteliği taşıdığı hususunda takdirin münhasıran Sayın Mahkemeye ait olduğu,
2-Davaya konu ... ... Şubesi ... seri numaralı, 30/09/2021 keşide tarihli , çekin davacıların ticari defterlerinde 50.000-TL bedelle kayıtlı olduğu ve sırasıyla davacı ... Ltd.Şti tarafından , diğer davacı ... Ltd. Şti emrine, ... Ltd Şti tarafından diğer davacı ... ... Ltd. Şti emrine, ... ... Ltd Şti tarafından diğer davacı ... ... Tic. A.Ş emrine, ... ... .. A.Ş tarafından ise dava dışı ...Ltd.Şti'ne emrine ciro edildiği,
3-Her bir davacının birbiri ile ticari ilişki içerisinde olduğu, ayrıca davacı son ciranta ... ... A.Ş emrine ciro yaptığı dava dışı ... Ltd. Şti. İle ticari ilişki içinde bulunduğu,
4-350.000-TL bedelli çek fotokopisinde davacı son ciranta ... ... Tic. A.Ş'den sonraki ciro edilenin ... .. Ltd. Şti olduğu, ... ... A.Ş ile dava dışı ... ... Ltd. Şti'nin bir ticari ilişkisinin bulunmadığı,
Nihai taktir ve değerlendirme , Sayın Mahkemeye ait olmak üzere arz ederim. "şeklinde mütalaada bulunmuştur.
... İcra Hukuku Mahkemesi'nin 2021/... esas sayılı dosyasına sunulan, ATK ... İhtisas Dairesi tarafından düzenlenen 22/02/2022 tarihli bilirkişi raporunda;
1-İnceleme konusu çekin mukayese esas olarak gönderilen 3 (üç) adet çek ile karşılaştırmasında, inceleme konusu çekin matbu basım ve güvenlik unsurları (hologram, filigram, UV reaktiflik vs..) bakımından mukayese çekler ile uyumlu olduğu saptanmakla, inceleme konusu çekin orijinal olduğu,
2-Ekli VSC8000 görüntülerinden de anlaşılacağı üzere , inceleme konusu çekin rakamla miktar belirtir bölümünde evvelce yer alan "50000" ibaresinin soluna farklı fiziki evsafta bir kalem ile "3" ibaresinin eklenmiş olduğu,
3-İnceleme konusu çekin yazıyla miktar belirtir bölümünde evvelce mahiyeti tarafımızca anlaşılamayan ibarenin fiziksel silinti yöntemiyle silinerek yerine mevcut "ÜÇ YÜZ ELLİ BİN" ibaresinin yazılmış olduğu hususlarını bildirir KANAAT RAPORDUR. "şeklinde mütalaada bulunmuşlardır.
Yargılama kapsamında toplanan tüm delillerin değerlendirilmesi sonucunda; Davacı yanın, davaya konu senedin aslında 50.000 TL olarak davacılar arasında işlem görerek ödendiğini, ancak davalıda bulunan aynı çekin tahrif edilerek 350.000 TL haline getirildiğini beyanla menfi tespit isteminde bulunduğu, davalı yanın ise 350.000 TL olarak kendisinden önceki ciranta ile ticari ilişkisi kapsamında senedi devraldığını savunduğu, ... İcra Hukuku Mahkemesi'nin 2021/1312 esas sayılı dosyasında alınan ATK ... İhtisas Dairesi raporu uyarınca senedin en başına 3 ibaresi eklenmek suretiyle tahrif edilmiş olduğunun tespit edildiği, yine davacıların ticari defter kayıtlarında senedin 50.000 TL olarak tedavüle çıktığının davacıların işbu senedi kendi aralarında davacı ... ......A.Ş ye kadar ciro ettiğinin ve anılan davacıdan sonra 350.000 TL senette ciranta görünen ... .. Ltd. Şti ile davacı ... ... Tic. A.Ş nin bir ticari ilişkisinin bulunmadığının belirlendiği, 50.000 TL ve 350.000 TL bedelli her iki senedin ...seri numaralı aynı çek olduğu ve senedin davalı tarafa tahrifat sonrası 350.000 TL bedel ile geçtiği, ... BAM ... H.D nin 2021/... esas ve 2024/... karar sayılı ilamında belirtildiği üzere “senet metninde sahtekarlık (tahrifat) yapılmış olması” halinin senedin hükümsüzlüğüne yönelik olup, her hamile (iyiniyetli olsa dahi) karşı ileri sürülebilen mutlak def’ilerden olduğu anlaşılmakla davanın kabulüne, tahrifatı yapanın davalı olduğu ve davalının kötü niyetli olduğu ispat edilemediğinden şartları oluşmayan kötüniyet tazminatı isteminin reddine karar verilmiştir.
H Ü K Ü M : Gerekçesi açıklandığı üzere;
1-Davanın KABULÜ ile ;
Davacıların davaya ve takibe konu edilen aslı 50.000-TL iken tahrifat sonucu 350.000-TL bedelli hale gelen "... ... Şubesine ait 30.09.2021 keşide tarihli, ... numaralı çek nedeniyle davalıya borçlu olmadıklarının tespitine,
Şartları oluşmayan kötüniyet tazminatı isteminin reddine,
2-Kabul edilen dava değeri üzerinden hesaplanan 23.908,50-TL karar-ilam harcından, davacı taraflarca peşin yatırılan 5.977,13-TL harcın mahsubu ile bakiye 17.931,37-TL harcın davalıdan tahsili ile Hazine'ye gelir kaydedilmesine,
3-Dava tam kabul ile sonuçlandığından, davacı tarafça yapılan 3.377,25-TL yargılama giderinin, davalıdan tahsili ile davacılara ödenmesine,
4- Davalı taraf yargılama gideri yapmadığından bu hususta bir karar verilmesine yerolmadığına,
5- Davacı taraf kendisini vekille temsil ettirdiğinden Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca hesap ve takdir olunan 54.500-TL vekalet ücretinin davalıdan alınıp davacılara ödenmesine,
6-Dava tam kabul ile sonuçlandığından, davalı lehine vekalet ücretine hükmedilmesine YEROLMADIĞINA
7- Taraflarca yatırılan avansların kullanılmayan kısmının, karar kesinleştiğinde, istek halinde ilgili tarafa iadesine,
8-Davacılar tarafınca yatırılan 5.977,13-TL peşin ve 80,70-TL başvuru harcı olmak üzere toplam 6.057,83-TL nin davalıdan tahsili ile davacılara ödenmesine,
9-Devletçe karşılanan 1.360-TL arabuluculuk ücretinin, davalıdan tahsili ile Hazineye gelir kaydedilmesine,
Dair, tarafların yokluğunda , gerekçeli kararın tebliğinden itibaren iki hafta içerisinde mahkememize ya da mahkememize gönderilmek üzere istinaf dilekçesi sunulmak suretiyle ... Mahkemesi nezdinde istinaf kanun yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı.14/05/2024
Katip ...
¸e-imzalıdır
Hakim ...
¸e-imzalıdır