T.C.
İSTANBUL
16. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2022/49 Esas
KARAR NO: 2022/562
DAVA: İtirazın İptali (Ticari Nitelikteki Hizmet Sözleşmesinden Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ: 19/01/2022
KARAR TARİHİ: 27/09/2022
Mahkememizde görülmekte olan İtirazın İptali (Ticari Nitelikteki Hizmet Sözleşmesinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı vekili mahkememize sunmuş dava dilekçesinde özetle; müvekkili şirket tarafından işletilen köprü ve otoyoldan davalıya ait ... plaka sayılı araçların ücret ödenmeksizin ihlalli geçişler yaptığını, geçiş ücretlerinin tahsili amacıyla davalı borçlu hakkında .... İcra Müdürlüğü'nün 2021/... esas sayılı dosyası ile icra takibine girişildiğini beyanla davalının haksız itirazını iptalini, takibin devamını ve davalının %20'den az olmamak üzere icra inkar tazminatı ile sorumlu tutulması talep ve dava etmiştir.
Davalının yasal süresi içinde davayı yanıt vermediği görülmüştür.
TAHKİKAT, DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE;
Mahkememizce delillerin ibrazını müteakip celbi gerekli delillerde celp edilerek dosyamız arasına katılmıştır.
Mahkememizce celp edilen .... İcra Müdürlüğü'nün 2021/... takip sayılı icra dosyasının yapılan tetkikinde; takibin davacı tarafça davalı aleyhine ... plakalı araçların otoyol geçiş ücreti alacağına istinaden toplam 386,50 TL alacağın avans faizi ile birlikte tahsili için yapılan ilamsız icra takibinden ibaret bulunup davalının yasal süre içerisinde sunduğu itiraz dilekçesi ile; ödeme emrine, borca, ferilerine itiraz ettiği, takibin durduğu ve davanın yasal süre içerisinde açıldığı anlaşılmıştır.
Mahkememizce tarafların iddia ve savunmaları ile dosya üzerinde trafik uzmanı ... marifetiyle inceleme icra edilerek konuya ilişkin 26/05/2022 tarihli rapor teminle dosyamız arasına alınmıştır.
Bilirkişinin anılı raporunda özetle;
"Analiz, Tespit ve Değerlendirme;
6001 Sayılı Karayolları Genel Müdürlüğü' nün Hizmetleri Hakkında Kanun' un *Geçiş Ücretini Ödememe ve Güvenliğin İhlali * başlıklı 30. Maddesinin 5. fikrasında ;
4046, 3465 ve 3996 sayılı kanunlar çerçevesinde işletme hakkı verilen veya devredilen otoyollar veya erişme kontrolünün uygulandığı karayollarından geçiş ücretlerini ödemeden geçiş yapan araç sahiplerin letici şirket tarafından geçiş ücretini ödemeden giriş çıkış yaptığı mesafeye ait geçiş ücreti ile birlikte bu ücretin 4 katı tutarında ceza, genel hükümlere göre tahsil edilir.! hükmüne yer verildiği,
Bu hususta Nihai Karar sayın Mahkemeye ait olmak üzere ; ... Sanayi ve Ticaret Limited Şirketi' nin, itirazında haklı olmadığı,
Davalının, geçiş yapıldığına dair dosya içeriğinde herhangi bir banka hesap dökümü veya herhangi bir ödeme noktasından ödendiğine dair belgenin ... ve ... kartlarından para çekilmemesi halinde davalı geçiş ücretini yetkili idare olan Karayolları Genel Müdürlüğü arasında imzalanan ve ...'nun işletme esaslarını düzenleyen İşletme Protokolü'nün 7.1. maddesi hükmüne göre araç sahipleri, “...... veya ... aracılığı ile Otoyol'u kullanmak istiyorsa, kullanmak istediği sistemin abonesi olmak ve kullanılabilir durumda yeterli bakiyeye sahip etiket bulundurmak..." 7.7 maddesine göre ise " ...Geçiş ücreti hesaptan elektronik olarak tahsil edilemez ise araç sahibi/sürücü ücret toplama sistemi doğrultusunda belirlenen geçiş ücretini manuel ödeme şeklinde yapmak..." zorunda olduğunu,
Davacı-Alacaklının Müvekkil Şirket'in gerek 6001 sayılı Kanun uyarınca gerekse de başkaca ilgili mevzuat kapsamında ihlalli geçiş yapan araç sahiplerine, alli geçiş yapıldığına ilişkin herhangi bir bildirim yapma yükümlülüğü bulunmadığını, bu yolu kullanan sürücülere daha öncesinde trafik işaret ve levhalarla ücretli yol bilgilendirmesi yapıldığını,
... plaka sayılı araçların, 02.07.2019 - 06.11.2020 tarihleri arasında ... Anonim Şirketi tarafından ihlalli geçiş yaptıkları tespit edilmiş olup, ayrıca Karayolları Genel Müdürlüğü ... Bölge Müdürlüğü tarafından gönderilen yazıda ... plaka sayılı araçların ... ürünlerinin bulunmadığı tespit edilmiş olup, bu plaka sayılı aracın geçişleri incelendiğinde, 02.07.2019 - 06.11.2020 tarihleri arasında yapılan ihlalli geçişlerin sistem provisyon sorgulamasında 'Ürün Sistemde Tanımlı Değil - Kayıt Bulunamadı' ibareleri ile geri dönüş yapıldığının belirlendiği,
Merkez Bankası'nın kısa vadeli kredilere uyguladığı avans faiz oranı olan % 19,50 olarak belirlenip, Borca yasal düzenlemeler uyarınca faiz uygulandığını, Ancak borç ödeninceye kadar avans faiz oranında değişiklik yapılması halinde dönem dönem değişen faiz oranlarına göre kademeli olarak faiz hesabı yapılması gerektiğini,
7144 sayılı Torba Kanun ile, Torba Kanun' un yürürlük tarihi olan 25.05.2018 tarihi itibari ile ve sadece tahsil edilmemiş ceza tutarları hakkında uygulanmak üzere, geçiş ücretinin geçiş tarihinden itibaren 15 ( on beş ) gün içerisinde ödenmemesi halinde tahakkuk eden geçiş ücretinin 10 katı tutarındaki ceza ; 4 katı olarak değiştirilmiş ve hazine payı uygulaması ortadan kaldırılmıştır. Takibe konu;
İhlalli geçiş ücreti ve ceza tutarlarının 06 FL 7230, 06 FL 8662 ve 06 UJ 680 plaka sayılı araçların toplam 386,50 TL olduğu tespit edilmiştir.
Sonuç olarak;
Dosya muhteviyatının tamamı analiz edilp, incelenip ve yapılan değerlendirmeler neticesinde aşağıda ayrıntılı olarak açıklaması belirtildiği üzere ;
Anapara Kaçak Geçiş Bedeli=77,30 TL, Kaçak Geçiş Bedeli 4 Katı Ceza Tutarı=309,20 TL, Anapara + 4 Katı Ceza Tutar Toplamı=386,50 TL, 3095 Sayılı Faiz Yasası Dönemlik Yığılmış Avans Faiz Tutarı=173,78 TL, Kaçak Geçiş + 4 Katı Ceza + Faiz Toplamı=560,28 TL, Kdv %18=31,28 TL, Takiple İstenebilir Güncel toplam alacak bedeli 591,56 TL olarak hesaplandığından,
Davalı ... Limited Şirketi' nden takiple istenebilir güncel toplam alacağın 591,56 TL olduğu kamaatine varılmıştır. " şeklinde mütaalada bulunduğu görülmüştür.
Dava; İİK'nun 67. maddesi gereğince davacının geçiş ihlalinden kaynaklı davalıdan olan alacağının tahsili amacıyla başlattığı takibe karşı davalı itirazının iptali istemine ilişkindir.
Davanın dayanağını oluşturan 6001 sayılı Karayolları Genel Müdürlüğünün Hizmetleri Hakkında Kanun’un 30/5. maddesinde “...(5) 4046, 3465 ve 3996 sayılı kanunlar çerçevesinde işletme hakkı verilen veya devredilen otoyollar veya erişme kontrolünün uygulandığı karayollarından geçiş ücretlerini ödemeden geçiş yapan araç sahiplerinden, işletici şirket tarafından geçiş ücreti ödemeden giriş çıkış yaptığı mesafeye ait geçiş ücreti ile birlikte, bu ücretin on katı tutarında ceza, genel hükümlere göre tahsil edilir. ...” hükmü düzenlenmişken 25.05.2018 tarih ve 30431 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan 16.05.2018 tarih ve 7144 sayılı Kanunun 18. maddesi ile birinci ve beşinci fıkralarında yer alan “on” ibareleri “dört” şeklinde değiştirilmiştir. Aynı Kanunun 19. maddesi ile 6001 sayılı Kanuna geçici 3. madde ilave edilmiştir.
6001 sayılı Kanuna eklenen Geçici 3. madde de ise “Bu maddenin yürürlüğe girdiği tarihten önce otoyollar ile erişme kontrolünün uygulandığı karayolları için belirlenen geçiş ücretlerini ödemeden yapılmış olan geçişlerde araç sahiplerine bu Kanunun 30. maddesinin beşinci fıkrası uyarınca tahakkuk ettirilen ancak bu maddenin yürürlük tarihi itibarıyla tahsilatı yapılmamış olan para cezaları hakkında bu Kanunun 30. maddesinde yer alan oranlar uygulanır.” düzenlemesi yapılmıştır.
Kanunun 30. maddesinin, 27.03.2015 tarihli ve 6639 sayılı Kanunun 33. maddesi ile değişiklik yapılan (7) numaralı fıkrasında, geçiş ücreti ödenmeden geçiş yapılması hâlinde ödemesiz geçiş tarihini izleyen on beş gün içinde geçiş ücretini usulüne uygun olarak ödeyenlere bu maddenin (1) numaralı ve (5) numaralı fıkralarında belirtilen cezaların uygulanmayacağı öngörülmektedir.
Anayasa Mahkemesi'nin 18.01.2018 tarih, 2017/166 E. 2018/8 Karar sayılı kararında ".... İşletme hakkı verilen veya devredilen otoyollar veya erişme kontrolünün uygulandığı karayollarından geçiş ücreti ödenmeden geçiş yapılması hâlinde yaptırım uygulanmasına sebebiyet veren eylem ücret ödemeden geçiş yapılması anında tamamlanmış olacaktır. Bu durumda, kuralda belirtilen ödemesiz geçiş tarihinden itibaren on beş gün içinde geçiş ücretinin ödenmesi hâlinde cezanın uygulanmayacağına ilişkin düzenleme oluşan neticeyi ortadan kaldırılmakta olup ihlalli geçiş eylemini gerçekleştirenler lehine getirilmiş bir düzenlemedir.... kuralda, cezasızlık hâlinin kapsamı, eylemin sonucu olarak öngörülen yaptırımın hangi hâlde uygulanmayacağı, ödemenin hangi süre içinde yapılması gerektiği açık, anlaşılır, uygulanabilir ve nesnel olarak belirlenmiştir. Geçiş ücretinin ödenmesi şekil ve yöntemlerinin tümünün önceden öngörülmesi ve kanun koyucu tarafından tek tek belirlenerek kanun metninde ifade edilmesi oldukça güçtür. Geçiş ücretinin tahsili yöntemlerinin zaman içinde değişip gelişebileceği ve otoyollar veya erişme kontrolünün uygulandığı karayollarından geçiş ücretlerinin tahsili yöntemlerinin benzerlik arz ettiği hususları dikkate alındığında kuralda belirlilik ilkesine aykırılık bulunmamaktadır..." yönünde karar vermiştir. Bu durumda davalının ihlali sebebiyle davacının, davalıya ayrıca bir bildirim yapmasına gerek bulunmadığı anlaşılmaktadır. (İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 17. Hukuk Dairesi'nin 2018/1124 Esas, 2021/347 Karar sayılı ilamı)
Tüm dosya kapsamı ve toplanılan delillerin bir bütün halinde değerlendirilmesi sonucunda, ihlalli geçiş görüntüsü ile provizyon kayıtları incelenmek suretiyle hazırlanmakla ayrıntılı, gerekçeli ve denetime elverişli olmakla mahkememizce hükme esas alınan bilirkişi raporu ile tespit edildiği üzere,
Tüm dosya kapsamı ve toplanılan delillerin bir bütün halinde değerlendirilmesi sonucunda, ihlalli geçiş görüntüsü ile provizyon kayıtları incelenmek suretiyle hazırlanmakla ayrıntılı, gerekçeli ve denetime elverişli olmakla mahkememizce hükme esas alınan bilirkişi raporu ile tespit edildiği üzere, davalı şirketin sahibi olduğut ... plakalı araçlar ile davacı işletimindeki ücretli otoyollardan ... hesabında bakiye bulundurmaksızın 02.07.2019 - 06.11.2020 tarihleri arasında ihlalli geçişler yaptığı ve geçiş ücretini 15 günlük süre içinde ödemediği, bu nedenle yasa gereğince geçiş bedelinin 4 katı tutarında ceza bedelini de ödemekle mükellef olduğu, davacı şirketçe talep edilen geçiş ücretinin davacıya ait aracın özelliklerine uygun olduğu, fiyatlandırma hatasının bulunmadığı, davacı yanın davalı yandan alacaklı olduğu anlaşılmakla, davanın kabulü ile itirazın iptaline, alacak likit olmakla davalı yanca da belirlenebilir olduğundan takibe haksız itiraz nedeniyle alacağına geç kavuşan davacı lehine %20 oranında icra inkar tazminatına hükmedilmesine dair açıklanan gerekçelerle aşağıdaki şekilde karar vermek gerekmiştir.
HÜKÜM :Yukarıda açıklanan gerekçe ve nedenlerle;
1-Davanın KABULÜ İLE,
.... İcra Dairesi'nin 2021/... esas sayılı takip dosyasında, davalı yanın İTİRAZININ İPTALİ İLE, takibin aynı şartlar altında devamına,
2-Alacağın likit olduğu anlaşılmakla, alacağın % 20'si oranına tekabül eden 77,30 TL icra inkar tazminatının davalıdan tahsili ile davacıya ödenmesine,
3-Harç peşin alınmakla yeniden alınmasına yer olmadığına,
4-Davacı tarafından yatırılan 80,70 TL peşin harç ve 80,70 TL başvurma harcı olmak üzere toplam 161,40 TL'nin davalıdan tahsili ile davacıya verilmesine,
5-Davacı kendisini vekille temsil ettirmiş olduğundan A.A.Ü.T. gereğince hesap ve taktir olunan 386,50 TL vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
6-Davacı tarafından yapılan 1.231,30 TL (bilirkişi ücreti, tebligat v.s.) yargılama giderinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
7-6325 sayılı Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu'nun 18/A-14. maddesi ile Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu Yönetmeliği'nin 26. maddesine göre; Adalet Bakanlığı bütçesinden karşılanan arabuluculuk ücretinin davada haksız çıkan taraftan karşılanması gerekmekle, 1.320,00-TL arabuluculuk ücretinin davalıdan alınarak hazineye gelir kaydına,
8-Davacı tarafça yatırılan gider avansından kullanılmayan kısmın karar kesinleştiğinde ve talep halinde davacıya iadesine,
Dair, davacı vekilinin yüzüne karşı, miktar itibarıyla kesin olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı. 27/09/2022
Katip ... Hakim ...
e-imzae-imza