T.C.
İSTANBUL
16. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2022/52 Esas
KARAR NO: 2022/580
DAVA: İtirazın İptali
DAVA TARİHİ: 20/01/2022
KARAR TARİHİ: 05/10/2022
Mahkememizde görülmekte olan İtirazın İptali davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
TALEP : Davacı vekili 20.01.2022 tarihli dava dilekçesinde özetle; müvekkili şirket bünyesinde çalışan ... ...’in 23.11.2016 tarihinde geçirmiş olduğu iş kazası dolayısıyla müvekkili aleyhine İstanbul 17. İş Mahkemesinin 2017/... Esas 2020/523 Karar sayılı dosyadan açılan maddi manevi tazminat davası sonrası 108.837,50-TL maddi ve 8.000-TL manevi tazminata hükmedildiğini, kararın ... İcra Müdürlüğünün 2021/... Esas sayılı dosyasından icra takibine konulduğunu, müvekkili şirketçe icra dosyasına 215.410-TL ödeme yapılarak dosya borcunun kapatıldığını, müvekkili şirket ile davalı ... Sigorta A.Ş. arasında 22.04.2016 başlangıç ve 22.04.2017 bitiş tarihli ... Ticari Paket Sigorta Poliçesi bulunduğunu, tazminata konu iş kazasının poliçe kapsamında olduğunu, poliçede 100.000-TL’ye kadar manevi ve 300.000-TL’ye kadar maddi tazminatın teminat altına alındığını, 28.07.2021 tarihli ihtarname ile davalı tarafa ödeme ihtarında bulunulduğunu ancak davalı tarafından .... Noterliğinin ... yevmiye numaralı ihtarnamesiyle herhangi bir ödeme yapılmayacağının belirtildiğini, bu nedenle .... İcra Müdürlüğünün 2021/... E. Sayısı ile icra takibi başlatıldığını, davalı şirket tarafından icra takibine kötü niyetli olarak itiraz edilerek takibin durdurulduğunu, itirazın haksız ve mesnetsiz olduğunu, davalı sigorta şirketinin mevzuat ve ilgili kanun maddeleri gereğince işverene karşı iş kazalarından dolayı hak sahipleri tarafından ikame edilecek tazminat talepleri ile ödenecek tazminat miktarlarını poliçede yazılı meblağlara kadar temin etmekle yükümlü olduğunu belirterek ... İcra Müdürlüğü'nün 2021/... Esas sayılı takip dosyasına yapılan itirazın iptali ile takibin devamına, davalı aleyhine %20'den aşağı olmamak üzere icra inkar tazminatına hükmedilmesine karar verilmesini talep etmiştir.
CEVAP : Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; sigorta poliçesinden kaynaklanan taleplerin zamanaşımına uğradığını, ... İş Mahkemesi 2017/... Esas ve 2020/... Karar sayılı ilamının temyiz incelemesinde olduğunu ve ilgili dosyanın bekleyici mesele yapılması gerektiğini, müvekkili şirket tarafından davacı ... Ve Tic. Ltd. Şti. adına ... numaralı ve 22.04.2016 - 22.04.2017 tarihlerini kapsar "... Ticaret Paket Sigorta Poliçesi" tazmin edildiğini, Poliçede işveren sorumluluk sigortası kapsamında teminat limitinin şahıs başına 100.000,00-TL olarak belirlendiğini, manevi tazminat taleplerinin şahıs başına verilen teminat limiti ile sınırlı olarak dahil edildiğini, kazalı işçinin iş kolunun davaya esas olan poliçe kapsamında teminat altında olmadığını, poliçede belirtilen sigortalı faaliyetleri ve belirtilen sigortalılar uyuşmadığından işbu kazanın poliçe teminat kapsamında olmadığını, sigorta ettirenin genel şartlara aykırı olarak kesinleşmemiş hükme karşılık ödeme yapılması talebinin haksız olduğunu, sigorta ettirenin ihbar yükümlülüğüne aykırı davrandığını, yargılama esnasında müvekkili şirkete herhangi bir ihbarda bulunulmadığını, ihbar koşulunu gereği gibi yerine getirmemiş olan davacının tazminat ve faiz talep etme hakkı bulunmadığını, davacının ödediği ferilerin geç ihbar nedeniyle sigortacıdan talep edilemeyeceği, davacı alt işveren olup asıl işverenin kazayı kapsar poliçesinin tespiti yapılmadan ödeme yapılmasının doğru olmadığı, müvekkili şirketin sorumluluğunun yalnızca sigortalısının kusuru ile sınırlı olduğunu, poliçede manevi tazminat için ek bir limit olmadığını, müvekkili şirketin sorumluluğunun kazanın kendisine ihbarı ile temerrüde düşmesinden itibaren başlayacağını ve işletilmesi gereken faizin yasal faiz olduğunu belirterek davanın reddi ile davacı aleyhine en az %20 kötü niyet tazminatına hükmedilmesine karar verilmesini talep etmiştir.
DELİLLER VE GEREKÇE : Dava; sigorta poliçesi kapsamında rizikoya dayalı tazminat istemi ile başlatılan icra takibine itirazın iptali ve icra inkar tazminatı istemlerine ilişkindir.
Davacı vekili tarafından sigorta poliçesi ve ihtarname suretlerinin ibraz edildiği görülmüştür.
Davalı vekili tarafından sigorta poliçe örneğinin ibraz edildiği görülmüştür.
İtirazın iptali istemine konu .... İcra Dairesinin 2021/... esas sayılı takip dosyası uyap üzerinden celp ve tetkik edilmiş olup davacı ... Nakliyat ve Ticaret Limited Şirketi tarafından davalı ... A.Ş aleyhine 65.302,50 TL maddi tazminat, 4.800,00 TL manevi tazminat, 10.000,00 TL vekalet ücreti, 29.043,29 TL maddi tazminat faizi, 775,00 TL ilam vekalet ücreti faizi, 2.134,80 TL manevi tazminat faizi olmak üzere toplam 112.055,59 TL alacağın ... ilamsız icra takibine konu edildiği, davalı yanın itirazı üzerine takibin durduğu anlaşılmıştır.
... İcra Dairesinin 2021/... esas sayılı takip dosyası ile ... İş Mahkemesinin 2017/... esas, 2020/... karar sayılı dava dosyası uyap üzerinden celp ve tetkik edilmiştir.
Mahkememizce dosya kapsamına alınan bilirkişiler ... ve ... tarafından hazırlanan raporda özetle; "...Dava, davacı şirket nezdinde çalışan ... ...’in 23.11.2016 tarihinde geçirmiş olduğu iş kazası dolayısıyla davacının ödemiş olduğu maddi ve manevi tazminatın davalı şirketçe düzenlenen ... Ticari Paket Sigorta Poliçesi kapsamında davacının kusuru oranında davalı sigorta şirketinden rücuen tazmini talebine ilişkindir.
Dosya içerisindeki belgelerde davacı ... Nakliyat ve Ticaret Limited Şirketi ile davalı ... Sigorta Kooperatifi arasında ... poliçe numaralı 22.04.2016-22.04.2017 tarihlerini kapsar "... Ticaret Paket Sigorta Poliçesi" tazmin edildiği, poliçede işveren sorumluluk sigortası kapsamında şahıs başına 100.000-TL teminat verildiği, manevi tazminat klozu ile poliçe ile teminat altına alınan risklerden dolayı meydana gelecek manevi tazminat taleplerinin şahıs başına verilen teminat limitine dahil edildiği, poliçede işveren mali sorumluluk klozu ile işyerinde meydana gelecek iş kazaları sonucunda işverene terettüp edecek hukuki sorumluluk nedeni ile işverene hizmet akdi ile bağlı ve sosyal sigortalar kanununa tabi işçiler ve bunların hak sahipleri tarafından işverenden talep edilecek ve sosyal sigortalar kanununun sağladığı yardımların üstündeki ve dışındaki tazminat talepleri sonucunda ödenecek tazminat miktarları İşveren Sorumluluk Sigortası Genel Şartları md.1 hükümleri uyarınca poliçede meblağlara kadar teminat altına alındığı görülerek incelemelere devam edilmiştir.
Davacı tarafından, ... İş Mahkemesi 2017/... Esas ve 2020/... Karar sayılı ilamı ile aleyhlerine hükmedilen 108.837,50-TL maddi ve 8.000-TL manevi tazminat ile dava ve icra masraflarına ilişkin olarak .... İcra Dairesinin 2021/... Esas sayılı dosyasına toplam 215.410,00-TL ödeme yapılmıştır.
Davacı, müştereken ve müteselsilen sorumluluğu çerçevesinde zarar görene yapmış olduğu tazminat ödemesi sonrası, tazminata sebep olan olayın meydana gelmesinde kendisinin %60 kusurlu olmasına göre bu orana denk gelen 65.302,50-TL maddi ve 4.800-TL manevi tazminatın davalı sigorta şirketinden tahsili talebiyle icra takibi başlatmıştır.
TTK’nın 1409. Maddesi gereği, “(1) Sigortacı, sözleşmede öngörülen rizikonun gerçekleşmesinden doğan zarardan veya bedelden sorumludur.”
Davalı sigortacı ve davacının iradeleri kapsamında, poliçede belirlenen riskler koruma altına alınmış olup, bu kapsamda poliçede teminatın kapsamı ve teminat kapsamında olan çalışanlar da belirlenmiştir.
Yukarıda da belirtildiği üzere işbu davanın tarafları arasında düzenlenen poliçe ile işyerinde meydana gelecek iş kazaları sonucunda işveren tarafından ödenecek tazminat miktarları teminat altına alınmıştır. Poliçede İşveren Mali Mesuliyet Kişi Sayısı 135 olarak belirtilmiş; poliçenin T.C. Dışı İş Kazaları başlıklı klozunda belirtilen ülkeler dışında ve T.C. sınırları dahilinde meydana gelen iş kazaları sonucu işverene düşecek sorumluluklar teminata dahil edilmiş ve 10 tane ofis 125 kişi şoförün işverene dahil olduğu belirtilmiştir.
Huzurdaki davaya konu tazminata ilişkin ... İş Mahkemesinin 2017/... Esas 2020/... Karar sayılı kararında zarar görenin rot balans/santral yağcısı olarak görev yaptığı belirtilmiş olup bu kapsamda zarar görenin mesleği poliçede teminat altına alınan mesleklerden olmadığından davacının rücu taleplerinin sigorta poliçesi teminatı kapsamı dışında olduğu kanaatine ulaşılmıştır.
Zarar görenin mesleğinin poliçe ile teminat altına alınan mesleklerden olduğunun kabulü ihtimalinde ise; davacı, zarar görenler tarafından açılan davayı davalı sigorta şirketine ihbar etmiş olduğundan sigorta şirketi ihbar tarihinden itibaren tazminattan ve faizden sorumlu olacaktır.
Ancak dosya içerisindeki belgelerden ihbar tarihi kesin olarak tespit edilememiş olduğundan tarafımızca talep edilebilecek faiz miktarına ilişkin bir değerlendirme yapılamamıştır.
Bu kapsamda zarar görenin mesleğinin poliçe ile teminat altına alındığının kabulü ihtimalinde, davalı sigorta şirketinin 65.302,50-TL maddi ve 4.800-TL manevi tazminat, bu tazminatlara ihbar ve ödeme tarihi arasında işlemiş faiz, yargılama gideri ve dava vekalet ücreti ile bu alacaklar yönünden icra masrafı, tahsil harcı ve icra vekalet ücretinden ödeme tarihinden itibaren işleyecek faizi ile sorumlu olduğu, poliçede şahıs başına işveren sorumluluk limitinin 100.000-TL olduğu ve manevi tazminat taleplerinin de bu limit içerisinde bulunduğu, davacı yanca talep edilen tazminat miktarlarının 100.000-TL limit içerisinde kaldığı ve davalı sigorta şirketinin bu miktar ve ferilerinden sorumlu olacağı kanaatine ulaşılmıştır.
SONUÇ ;
Dosyası üzerinden yapılan inceleme ve değerlendirmeler sonucunda;
a) Davacı yanca, tazminata sebep olan olayın meydana gelmesinde kendisinin %60 kusurlu olmasına göre bu orana denk gelen 65.302,50-TL maddi ve 4.800-TL manevi tazminatın davalı sigorta şirketinden tahsili talebiyle .... İcra Müdürlüğünün 2021/... Esas sayılı dosyasından başlatılan icra takibine yapılan itirazın iptalinin talep edildiği,
b) Davacı ... Nakliyat ve Ticaret Limited Şirketi ile davalı ... Sigorta Kooperatifi arasında ... poliçe numaralı 22.04.2016-22.04.2017 tarihlerini kapsar "... Ticaret Paket Sigorta Poliçesi" tazmin edildiği,
c) Poliçede işveren sorumluluk sigortası kapsamında şahıs başına 100.000-TL teminat verildiği, manevi tazminat klozu ile poliçe ile teminat altına alınan risklerden dolayı meydana gelecek manevi tazminat taleplerinin şahıs başına verilen teminat limitine dahil edildiği,
d) Poliçede İşveren Mali Mesuliyet Kişi Sayısının 135 olduğu; poliçenin T.C. Dışı İş Kazaları başlıklı klozunda belirtilen ülkeler dışında ve T.C. sınırları dahilinde meydana gelen iş kazaları sonucu işverene düşecek sorumlulukların teminata dahil edildiği ve 10 tane ofis 125 kişi şoförün işverene dahil olduğunun belirtildiği,
e) Bu kapsamda davaya konu tazminata ilişkin ... İş Mahkemesinin 2017/... Esas 2020/... Karar sayılı kararında zarar görenin rot balans/santral yağcısı olarak görev yaptığının belirtildiği, zarar görenin mesleği poliçede teminat altına alınan mesleklerden olmadığından davacının rücu taleplerinin sigorta poliçesi teminatı kapsamı dışında kaldığı,
f) Zarar görenin mesleğinin poliçe ile teminat altına alındığının kabulü ihtimalinde, davalı sigorta şirketinin 65.302,50-TL maddi ve 4.800-TL manevi tazminat, bu tazminatlara ihbar ve ödeme tarihi arasında işlemiş faiz, yargılama gideri ve dava vekalet ücreti ile bu alacaklar yönünden icra masrafı, tahsil harcı ve icra vekalet ücretinden ödeme tarihinden itibaren işleyecek faizi ile sorumlu olduğu, talep edilen tazminat miktarının poliçede 100.000-TL olarak belirlenen şahıs başına işveren sorumluluk limiti içerisinde kaldığı ve davalı sigorta şirketinin bu miktar ve ferilerinden sorumlu olacağı,
g) İcra ve inkâr tazminatı talebine ilişkin değerlendirmelerin Sayın Mahkemeniz takdirinde kaldığı... " yönünde mütalaada bulunulduğu görülmüştür.
Huzurdaki davada; ... Ticari Paket Sigorta poliçesinden kaynaklı rizikoya dayalı tazminat istemi ile başlatılan icra takibine itirazın iptali isteminin ileri sürüldüğü, davacının sigortalı şirket olup yanlar arasındaki poliçe ve içeriğinin ihtilafsız olduğu, davalı sigorta şirketinin zamanaşımı def'i ile birlikte kazalı işçinin teminat verilmeyen bir iş koluna dahil olduğu, bu nedenle meydana gelen riziko nedeniyle zarardan sorumlu tutulamayacağı gerekçesiyle davanın reddini savunduğu görülmüştür. Bu hali ile somut olaydaki uyuşmazlığın; tazminat isteminin zamanaşımına uğrayıp uğramadığı, rizikonun teminat verilmeyen iş koluna dahil olup olmadığı, neticeten tazmin istemine dayanak rizikonun teminat dışında kalıp kalmadığı noktasında toplandığı anlaşılmıştır.
Davalı vekilinin cevap dilekçesi kapsamında ileri sürdüğü zamanaşımı def'i tetkik edilmiş olup uygulanması gereken 6102 sayılı sayılı TTK'nın 1420. maddesinde, zamanaşımı hususunun düzenlendiği, sigorta sözleşmesinden doğan bütün işlemlerin, alacağın muaccel olduğu tarihten başlayarak iki yıl ve 1482. maddesi saklı kalmak üzere, sigorta tazminatına ve sigorta bedeline ilişkin istemlerin herhalde rizikonun gerçekleştiği tarihten itibaren altı yıl geçmekle zamanaşımına uğrayacağına yer verildiği görülmüştür. Anılı yasal düzenleme ışığında somut olaya bakıldığında, rizikonun 2021 yılı itibari ile teminat mektubunun nakde çevrilmesi neticesinde meydana geldiğinde görülmekle davanın açılış tarihi itibari ile zamanaşımının sona ermediği, bu nedenle zamanaşımı savunmasının yerinde olmadığı anlaşılmakla yargılamaya devam edilmiştir.
İlerleyen aşamada rizikonun teminat verilmeyen iş koluna dahil olup olmadığı, neticeten tazmin istemine dayanak rizikonun teminat dışında kalıp kalmadığı meselesi üzerinde durulması gerekmiştir. Nitekim TTK'nın 1423. maddesinin; ''Sigortacı ve acentesi, sigorta sözleşmesinin kurulmasından önce, gerekli inceleme süresi de tanınmak şartıyla kurulacak sigorta sözleşmesine ilişkin tüm bilgileri, sigortalının haklarını, sigortalının özel olarak dikkat etmesi gereken hükümleri, gelişmelere bağlı bildirim yükümlülüklerini sigorta ettirene yazılı olarak bildirir. Ayrıca, poliçeden bağımsız olarak sözleşme süresince sigorta ilişkisi bakımından önemli sayılabilecek olayları ve gelişmeleri sigortalıya yazılı olarak açıklar.(2) Aydınlatma açıklamasının verilmemesi hâlinde, sigorta ettiren, sözleşmenin yapılmasına ondört gün içinde itiraz etmemişse, sözleşme poliçede yazılı şartlarla yapılmış olur. Aydınlatma açıklamasının verildiğinin ispatı sigortacıya aittir.'' şeklinde düzenlendiği ve davacı yanın dava dilekçesi ekinde poliçeyi kül halinde ibraz ettiği görülmekle bu yönü ile TTK'nın 1423. maddesi hükmüne göre süresinde itirazı olmayan davacı sigortalı şirket yönünden de poliçe hükümlerinin geçerli olduğu gibi poliçe ve teminat kapsamının davacının bilgisi dahilinde olduğu sonucuna varılması gerekmiştir. Bununla birlikte yanlar arasındaki poliçede işyerinde meydana gelecek iş kazaları sonucunda işveren tarafından ödenecek tazminat miktarları teminat altına alınmakla birlikte mali mesuliyet kişi sayısının 10 tane ofis/125 kişi şoföre özgülendiği görülmüştür. Rizikoya konu iş kazasına uğrayan işçinin ise rot balans/santral yağcısı sıfatı ile görevli olduğu ihtilafsız olup poliçe kapsamına alınan iş koluna dahil olmadığı anlaşılmıştır. Tüm bu gerekçeler ışığında meydana gelen rizikonun teminat kapsamında olmadığı sonuç ve kanaatine varılmakla; davanın reddine, davacının icra takibini başlatmakta kötüniyetli olduğu hususunda delil bulunmadığı anlaşılmakla, koşulları oluşmayan davalı yanın kötüniyet tazminatı isteminin reddine dair aşağıdaki şekilde hüküm kurulması gerekmiştir.
H Ü K Ü M : Gerekçesi açıklandığı üzere;
1-Davanın REDDİNE,
2-Davalının kötüniyet tazminat talebinin REDDİNE,
3- Davacı tarafça peşin yatırılan 1.353,35 TL harçtan, 80,70 TL karar-ilam harcının mahsubu ile bakiye 1.272,65 TL harcın hüküm kesinleştiğinde ve talep halinde davacıya iadesine,
4- Dava ret ile sonuçlandığından, davacı tarafça yapılan yargılama giderinin kendi üzerinde bırakılmasına,
5- Davalı taraf yargılama gideri yapmadığından bu hususta bir karar verilmesine yer olmadığına,
6- Davalı taraf kendisini vekille temsil ettirdiğinden, reddedilen talep üzerinden Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca hesap ve taktir olunan 17.808,34 TL vekalet ücretinin davacıdan tahsili ile davalıya ödenmesine,
7- Taraflarca yatırılan gider avansının kullanılmayan kısmının 6100 sayılı Yasanın 333. maddesi ile Yönetmeliğin 207. maddesi gereğince hükmün kesinleşmesinden sonra hesap numarası bildirilmiş ise elektronik ortamda hesaba aktarmak suretiyle; hesap numarası bildirilmemiş ise masrafı kalan paradan karşılanmak suretiyle ... merkez ve işyerleri vasıtasıyla adreste ödemeli olarak yazı işleri müdürü tarafından iadesine,
8-Devletçe karşılanan 1.320,00 TL arabuluculuk ücretinin, davacıdan tahsili ile hazineye gelir kaydedilmesine,
Dair; davacı vekilinin yüzüne karşı, gerekçeli kararın tebliğinden itibaren iki hafta içerisinde mahkememize ya da mahkememize gönderilmek üzere istinaf dilekçesi sunulmak suretiyle ... Mahkemesi nezdinde istinaf kanun yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup, usulen anlatıldı.05/10/2022
Katip ...
¸e-imzalıdır
Hakim ...
¸e-imzalıdır