T.C.
İSTANBUL
16. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2022/552 Esas
KARAR NO: 2024/210
DAVA: İtirazın İptali (Ticari Satımdan Kaynaklanan)
DAVA DEĞERİ: 8.546.380,00 TL
DAVA TARİHİ: 19/08/2022
KARAR TARİHİ: 28/03/2024
Mahkememizde görülmekte olan İtirazın İptali (Ticari Satımdan Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
DAVA: Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; Müvekkili Şirket ile Davalı Firma arasındaki ticâri ilişkiye istinâden tanzim olunan fatura bedellerinin vâdesinde ödenmemesi üzerine . ... Noterliği'nin 01 Haziran 2022 gün ve ...yevmiye numaralı ihtarnâmesi keşide edilerek ; Davalı Firmanın temerrüde düşürüldüğünü, Ne var ki , gönderilen ihtarnâmeye ve iyi niyetli tüm girişimlere rağmen ödeme yapılmaması üzerine ; bu kerre , söz konusu alacağın tahsilini teminen ...'inci İcra Müdürlüğü'nün 2022/... Esas sayılı dosyası üzerinden icra tâkibi başlatıldığını ve Davalı-Borçlu Şirket'in haksız ve kötü niyetli itirâzı üzerine tâkip durduğunu, Akabinde arabuluculuğun ticâri uyuşmazlıklarda dava şartı olması hasebiyle başlatılan müzâkereler de akim kaldığını ve nihâyetinde anlaşma sağlanamayarak bu hususun resmi tutanağa bağlandığını, Davalı-Borçlu Şirket , ticâri defter ve kayıtlar ile de sâbit olan borcunu , iyi niyetli tüm girişimlere rağmen hâlen dahi ödemediğini ve huzurdaki davanın açılmasına doğrudan sebebiyet verdiğini, Bu itibarla 2004 sayılı İcra ve İfâs Kanunu'nun 67 ve müteakip maddeleri gereğince işbu davanın açılarak , kötü niyetli bir şekilde tâkibin durmasına neden olan Davalı-Borçlu Şirket aleyhine dava konusu değerin yüzde 20'sinden aşağı olmamak üzere icra-inkâr tazminatına hükmedilmesini, Gerek işbu Dava Dilekçemiz'de ekli belgeleriyle arz ve izah olunan ve gerekse de Muhterem Mahkemeniz tarafından re'sen tespit ve takdir olunacak nedenler tahtında Hukuki ve Cezâi sâir bilcümle haklarımızın mahfuziyeti kaydıyla; Huzurdaki Davamızın Kabülü ile Davalı-Borçlu Şirket'in ...'inci İcra Müdürlüğü'nün 2022/... Esas sayılı dosyasına vâki haksız ve kötü niyetli İtirâzının İptâli ile Tâkibin Devâmı'na , 2004 sayılı İcra ve İflâs Kanunu'nun 67'nci Maddesi gereğince , Davalı-Borçlu Şirket'in Müddeabihin %20'sinden az olmamak üzere İcra-İnkâr Tazminatına Mâhküm Edilmesi'ne , Muhakeme giderleri ile ücreti vekâletin Davalı-Borçlu Şirket'e Tahmili'ne ,Karar verilmesini , talep ve dava etmiştir.
CEVAP: Davalı vekili cevap dilekçesinde; davacının Dava dilekçesi ve delil listesi HMK'nın emredici hükümlerine gereğince usulüne uygun olmadığını, yasaların emredici hükmü gereği davacının dava dilekçesidne iddia ve beyanlarını ispat ile mükellef olduğunu , delillerini sunması gerektiğini dava dilekçesi içinde, davaya konu olayı ve taleplerini ispatlayan yeterli belge ve delil sunmadığını Müvekkili Şirketin , Türkiye’ nin ilk yapı marketi olarak uzun süredir perakende sektöründe faaliyet gösterdiğini, davacının, müvekkili şirketin mağazalarında satılmak üzere ürün tedarik ettiği firmalarından birisi olduğunu,
Müvekkili şirketin vadeli, al, sat-öde (satıştan ödemeli), konsinye ve toplu alım şeklinde ürün tedarik ettiğini birden farklı tür tedarik sözleşmesi tipi olduğunu, Davalı müvekkili ile davacının, sözleşme tipinin gerek ticari koşullarla ilgili ilk sayfaları, gerekse metin bölümlerini birlikte değerlendirdiğini, görüşüp tartışmışlarını, Nihayetinde bu farklı sözleşme türü/yöntemleri arasından vadeli sözleşmenin imzalanması hususunda anlaştıklarını,
Anlaşılan sözleşme tipine göre; ay içinde satılan ürünlerin ödemesi satıldığı ayın son günü vade başlangıcı olarak kabul edildiğini, Bu tarihten 30 gün sonra sadece satılan ürünlerin ödemesi yapıldığını, Yine sözleşmeye göre; vade ve ödenecek tutar bu usule göre belirleneğini, Basit ifadesiyle, ödeme ürünün satışına bağlanmış durumda olduğunu Bu nedenle davalının satmadığı ürünün bedelini davacıya ödemesi söz konusu olmadığını,
Davacı tarafça düzenlenen faturaların vadelendirmeye esas teşkil etmeyeceğini, vade ve ödenecek tutarın ise sözleşmede kararlaştırıldığı şekilde uygulanacağını taraflar arasındaki sözleşme ile tartışma dışı olduğunu, Taraflar arasında imzalanan satış sözleşmesinin 3.27 maddesine göre davalı müvekkili şirketin, satış devir hızları arzulanan seviyeye ulaşmayan, üretimden kaldırıldığı için devamı ve satışı olmayan ürünleri veya mevsimsel ürünleri, nakliye bedelleri de satıcı' ya ait olmak üzere iade etme ve bedellerini satıcı’ nın piyasada geçerli olan son satış fiyatı üzerinden geri fatura etme hakkına sahip olduğunu, satıcı’ nın bu hususu kabul ve taahhüt ettiği kararlaştırılmış bulunduğunu,
Ticari ilişkinin sözleşmeye uygun devam etmekte iken, davacı tarafından .... İcra Müdürlüğü'nün 2022/... esas sayılı dosyası ile yapılan takibe itiraz edildiğini, Davacının bu kez de, itirazın kaldırılması için Mahkemeye başvurduğunu, yukarıda yazılı nedenlerle davalı müvekkili şirketin kendilerine borcu bulunmadığını, Taraflar arasındaki ilişkinin uzun süredir devam ettiğini davacının iade alınmayan ürünlerin mülkiyetinin davalıya geçeceğini bildiğini, taraflar, davacının ürünlerinin davalı firmada satışa sunulmasına ilişkin sözleşmeyi imzaladığını, Davacının, sözleşmenin 3.27 madde düzenlemesini de sözleşmeyi imzalamış olması nedeniyle bildiğini, Her iki tarafı da tacir olan ve tarafların hür iradeleriyle imzaladıkları ve hatta davacı tarafından irade fesadı ve/veya dürüstlük kuralına aykırılığa dair itiraz ileri sürülmediğini, Uzun yıllardır davalıya mal tedariki yapan davacının imzaladığı sözleşmeyi bilmediğini, uygulanmasından haberdar olmadığını ve kendisine zorla imzalattırıldığı gibi algısı hem basiretli tacir olma yükümlülüğüne hem de ticaretin olağan akışına aykırı olduğunu,
likit olmayan alacak için icra inkar tazminatına hükmedilemeyeceğini, bu nedenlerle öncelikle davacının dava dilekçesini hmk 119.madde hükmüne uygun hale getirmesi için 1 haftalık süre verilmesine ve süre içinde eksikliğin giderilmemesi halinde davanın açılmamış sayılmasına, taraflar arasındaki delil sözleşmesi gereğince davacının sunacağı delillerin reddine, davacının davasının reddine, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin karşı yana yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE:
Mahkememiz tarafından deliller toplanılmış, ilgili belgeler celp edilerek dosya içerisine alınmıştır.
Mahkememizde açılan işbu dava, davacı tarafından başlatılan ... İcra Müdürlüğü'nün 2022/... Esas sayılı takip dosyasına davalının yaptığı itirazın iptali istemine ilişkindir.
Mahkememizce ... İcra Müdürlüğü'nün 2022/... Esas sayılı dosyasının incelenmesinde; davacı ... Sanayi ve Ticaret Limited Şirketi tarafından davalı ... Ticaret ve Yatırım Anonim Şirketi aleyhine 8.546.380,00 TL asıl alacağın tahsilinin talep edildiği, davalı tarafça süresi içerisinde takibe itiraz edildiği ve bu itiraz üzerine icra takibinin durduğu anlaşılmıştır.
Mahkememiz dosyası, tarafların dosyaya sunduğu deliller, taraf defter ve kayıtları incelenmek üzere bilirkişiye gönderilmiş olup, Bilirkişi ... tarafından hazırlanan raporda ;
"1-Davacı ve davalı tarafın elektronik ortamda tutmuş olduğu ticari defterlerin yasal süre içerisinde Gelirler İdaresi Bilgi Sistemine yüklendiği, delil niteliğini taşıyıp taşımadığı hususunun Sayın Başkanlığınıza bırakıldığı,
2-Davacı ile davalı arasında ticari ilişki öteden beri gerçekleşen davacının davalıya satışından kaynaklı olduğu, davacının davalıya e-arşiv faturası düzenlediği ve fatura içeriklerinde teslimin irsaliyeyle gerçekleştiğinin yazılı olduğu,
3-Davacı şirketin davalı firma ile ilgili faturaları ve ödemeleri Muhasebe teknik ve usullerine uygun olarak 2021-2022 yılı defter kayıtlarına işlediği eklerde yevmiye kaydı ile detayı verilen tüm faturalar ve ödemelerden sonra oluşan 16.06.2022 tarihi icra takip tarihi itibariyle 8.546.734,68 TL defter ve kayıtlarında davalıdan alacaklı olduğu,
4-Davalı şirketin davacı firma ile ilgili faturaları ve ödemeleri Muhasebe teknik ve usullerine uygun olarak 2021-2022 yılı defter kayıtlarına işlediği eklerde yevmiye kaydı ile detayı verilen tüm faturalar ve ödemelerden sonra oluşan 16.06.2022 tarihi icra takip tarihi itibariyle 8.546.734,77 TL defter ve kayıtlarına davacıya borçlu olduğu,
5-Bu borcun 2023 yılına devrettiği başkaca ödemenin olmadığı,
6-Taraflar arasında imzalanan sözleşmenin ekli listesindeki ödeme koşuluna göre davacı alacağının likit hale geldiği,
7-Huzurdaki dava toplam; 8.546.380,00 TL asil cari avans faiziyle birlikte 16.06.2022 tarihinde .... İcra Müdürlüğünün 2022/... sayılı dosyası ile davacı tarafından icra takibi başlatıldığı, davacının defter ve kayıtlarında alacağının tespit edildiği, alacağının likit olduğu, icra takip tarihinden sonra asıl alacak için talep edilen avans faizin yerindeliğinin Sayın Başkanlığınızın görev alanı ve takdirinde bulunduğu" şeklinde mütalaada bulunulduğu görülmüştür.
Mahkememizce yapılan değerlendirmede;
Mahkememizce açılan işbu dava, davacı şirketin davalı ...'e taraflar arasındaki sözleşme ve ticari ilişkiye dayalı olarak teslim ettiği mal bedellerinin sözleşme kapsamında yapılan ihtara rağmen ödenmediği iddiasıyla birlikte mahkememizde açılan itirazın iptali davasıdır.
Mahkememizce alınan bilirkişi raporunda belirlendiği gibi davacı şirketin davalıya yaptığı satışlardan kaynaklı düzenlediği fatura ve teslim irsaliyeleri kapsamında 2021-2022 yılı ticari defter ve kayıtları ve yapılan tüm ödemeler sonrasında 16/06/2022 icra takit tarihi itibari ile davacının, davalı yandan 8.546.734,68 TL alacaklı olduğu taraf defterlerini birbirleri ile uyumlu olup davalı defterlerine göre de borcun mevcut ve 2023 yılında da yapılan bir ödemenin bulunmadığı alacağın likit olduğu bilirkişice dosya kapsamına uygun delillere göre belirlendiği davalı şirket tarafından dava komisyonları vadeli sat-öde ( satıştan ödemeli) konseye ve toplu alım şeklinde ürün tedarik ettiği, davalı ile davacı sözleşme tipinin gerek ticari koşullarla ilgili gerekse uygulaması farklı bir sözleşme olduğu belirtilmiş ise de , ay içinde satılan ürünlerin ödemesi , satıldığı ayın son günü vade başlangıcı olarak kabul edildiği, bu tarihten 30 gün sonra sadece satılan ürünlerin bedellerinin ödendiği, davalının satmadığı ürünlerin bedelinin davacıya ödenmesinin söz konusunun olamayacağı savunmuş ise de , davacı tarafından dosyaya sunulan delil ve özellikle icra takibi öncesinde davalıya çektiği ... Noterliği'nin 01/06/2022 gün ve ... yevmiye nolu ihtarnamesi ile bu ihtarnamede bahsi geçen faturalara konu malların satılmadığı ve iadesinin talep edildiğine ilişkin bir delilin savunma olarak ileri sürülmediği gibi buna ilişkin belgeye de dayanılmamıştır.
Bu nedenle davalı ... - tedarikçi satın alma esas sözleşmesi hükümleri gereğince, davalının bedeli istenilen malların satılıp satılmadığı konusunda davacıya bildirimde bulunmadığı, davacıya bildiride bulunmadığı çekilen ihtarnamede davalıyı temerrüte düşürdüğü, icra takibini bu nedenle ve vadesi gelmiş alacağa yönelik yapıldığı, taraf defterlerinin birlerini doğruladığı, davalının davacının fatura ve alacağının oluşmasına ilişkin kayıtlara zamanında itiraz etmediği anlaşılmakla, davacının açtığı itirazın iptali davasının kabulü gerektiği sonucuna varılmıştır.
Ayrıca ''Dava konusu alacağın likit ve tarafların ticari defter ve kayıtlarında yer aldığı, davalı yanın sözleşmesel haklarını kullanıp kullanmadığını ve kullanış şeklini kendisinin ihtiyati tedbir olarak bilmesi gerektiği dikkate alınarak İİK 267 maddesi gereğince alacağın %20'si oranındaki 1.709.276 TL icra inkar tazminatının davalıdan alınarak davacıya ÖDENMESİNE, '' karar vermek gerektiği sonucuna varılmış ve aşağıdaki gibi hüküm teşhis etmek gerekmiştir.
HÜKÜM : Gerekçesi açıklandığı üzere;
1-Davanın KABULÜ ile;
Davalının ... İcra Müdürlüğü'nün 2022/... Esas sayılı takip dosyasına yaptığı itirazın 8.546.380 TL üzerinden iptali ile, takibin işbu miktar üzerinden takip talepnamesindeki koşullar ile birlikte aynen DEVAMINA,
2-Dava konusu alacağın likit ve tarafların ticari defter ve kayıtlarında yer aldığı, davalı yanın sözleşmesel haklarını kullanıp kullanmadığını ve kullanış şeklini kendisinin ihtiyati tedbir olarak bilmesi gerektiği dikkate alınarak İİK 267 maddesi gereğince alacağın %20'si oranındaki 1.709.276 TL icra inkar tazminatının davalıdan alınarak davacıya ÖDENMESİNE,
3- Kabul edilen dava değeri üzerinden hesaplanan 583.803,22 TL karar-ilam harcından, davacı tarafça peşin yatırılan 99.803,41 TL harcın mahsubu ile bakiye 483.999,81 TL harcın davalıdan tahsili ile Hazine'ye gelir KAYDEDİLMESİNE,
4-Dava tam kabul ile sonuçlandığından, davacı tarafça yapılan 3.595 TL yargılama giderinin, davalıdan tahsili ile davacıya ÖDENMESİNE
4- Davalı taraf yargılama gideri yapmadığından bu hususta bir karar verilmesine YEROLMADIĞINA,
5- Davacı taraf kendisini vekille temsil ettirdiğinden Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca hesap ve takdir olunan 389.463,80 TL vekalet ücretinin davalıdan alınıp davacıya ÖDENMESİNE,
6- Dava tam kabul ile sonuçlandığından, davalı lehine vekalet ücretine hükmedilmesine YEROLMADIĞINA
7- Taraflarca yatırılan gider avansının kullanılmayan kısmının 6100 sayılı Yasanın 333. maddesi ile Yönetmeliğin 207. maddesi gereğince hükmün kesinleşmesinden sonra hesap numarası bildirilmiş ise elektronik ortamda hesaba aktarmak suretiyle; hesap numarası bildirilmemiş ise masrafı kalan paradan karşılanmak suretiyle PTT merkez ve işyerleri vasıtasıyla adreste ödemeli olarak yazı işleri müdürü tarafından İADESİNE,
8- Davacı tarafça peşin yatırılan 99.803,41 TL harç ile 80,70 TL başvuru harcı olmak üzere toplam 99.884,11 TL'nin davalıdan tahsili ile davacıya ödenmesine,
9-Devletçe karşılanan 1.560,00 TL arabuluculuk ücretinin, davalıdan tahsili ile hazineye gelir KAYDEDİLMESİNE,
Dair, davacı vekilinin yüzüne karşı davalının yokluğunda kararın tebliğinden itibaren 2 haftalık yasal süre içerisinde ... Mahkemesinde istinaf yasa yolu açık olmak üzere oy birliğiyle karar verildi.28/03/2024
Başkan ...
¸e-imzalıdır
Üye ...
¸e-imzalıdır
Üye ...
¸e-imzalıdır
Katip ...
¸e-imzalıdır