T.C.
İSTANBUL
16. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2022/629 Esas
KARAR NO: 2023/617
DAVA: Zayi Belgesi Verilmesi
DAVA TARİHİ: 26/09/2022
KARAR TARİHİ: 15/11/2023
Mahkememizde görülmekte olan Zayi Belgesi Verilmesi davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
TALEP :
Talep eden dilekçesinde özetle; Şirketin kuruluşunun ... Noterliği'nce tescil tarihi olan 04.10,2005 tarihinden bir gün önce yine ....Noterliği 03.10,2005 tarih ... yevmiye numarası ile tasdikli Karar Defterinin şirketlerinde 20.09.2022 tarihinde yapılan işyeri düzenlemesi sırasında bulunamadığı tespit edilerek, ekte sunulan gazeteye ve vergi dairesine zayi ilanı verildiğini, kuruluş sırasında Karar Defteri ile tasdik edilen ....Noterliği 03.10.2005 tarih ve ... yevmiye numaralı Amortisman Defterine ilişkin bilgileri de ek'te sunulan evraklar arasında yer aldığını, şirketin aldığı son kararın ....Noterliği 18.11.2015 tarih ... sayılı ortaklar kurul kararı olduğunu, Türk Ticaret Kanunu madde 82,(7) numaralı fıkra uyarınca Mahkemece karar defterinin yeniden noterlikçe tasdik ettirebilmesi için taraflarına zayi belgesi verilmesini dava ve talep etmiştir.
DELİLLER
.... Noterliğinin 03/10/2005 tarihli ... yevmiye nolu belgelerin aslı gibidir onaylı suretleri dosyamız arasına alınmıştır.
Bilirkişi mali müşavir ... tarafından hazırlanan 12/06/2023 tarihli bilirkişi raporu dosyamız arasına alınmıştır.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE:
Dava; TTK'nın 82/7 maddesine dayalı zâyi belgesi verilmesi istemine ilişkindir.
Bilirkişi mali müşavir ... 12/06/2023 tarihli bilirkişi raporunda özetle; zayi belgesi istenen karar defterinin ... Noterliğince 03.10.2015 tarih ve ... yevmiye no ile yasal süresinde tasdik ettirildiği, Türk Ticaret Kanunun ticari nitelik tanıdığı defterler, 64. Maddenin 3. ve Fıkralarında yer alan hükümler çerçevesinde Karar defterinin Ticari defter olduğu ve en son karar tarihinden itibaren 10 yıllık saklanması gereken defterlerden olduğu, davacı şirketin ticaret sicil gazeteleri incelendiğinde davacı tarafında Ticaret sicilde son ilan edilen kararının ....Noterliğinim 11.11.2015 tarih ve ... sayı ile onaylı 08.11.2015 tarih ve 6 nolu genel kurul kararı olduğunun tespit edildiği, söz konusu karar tarihi itibariyle 10 yıllık saklama süresinin henüz dolmadığı, davacı tarafça kayıp ilanının 24.09.2022 tarihinde verdiğinin dosyada bulunan “... Gazetesi- ... ” Gazetesine verildiği ve yine davacı tarafça 24.09.2022 tarihinde ilgili Vergi dairesine dilekçe verilerek Zayi Belgesi müracaatında bulunulacağının bildirildiği" yönünde mütalaada bulunulduğu görülmüştür.
6102 sayılı TTK'nın 82/7.maddesinde "Bir tacirin saklamakla yükümlü olduğu defterler ve belgeler; yangın, su baskını veya yer sarsıntısı gibi bir afet veya hırsızlık sebebiyle ve kanuni saklama süresi içinde zıyaa uğrarsa tacir zıyaı öğrendiği tarihten itibaren otuz gün içinde ticari işletmesinin bulunduğu yer yetkili mahkemesinden kendisine bir belge verilmesini isteyebilir.'' hükmü düzenlenmiştir.
TTK 82/7. maddesinde zayi sebepleri tahdidi olarak sayılmamıştır. Diğer bir deyişle; maddede geçen "yangın, su baskını veya yer sarsıntısı gibi" denilmek suretiyle bu gibi olayların benzerlerinin de bu kapsama girebileceği anlatılmaktadır. Bu meyanda, tacirin elinde olmayan benzer olaylarda maddenin kapsamı içindedir. Ancak, hangi olaya dayandırılsa dayandırılsın zayi iddiasının samimi ve inandırıcı olması, hayatın mutad cereyanına açıkça aykırı düşmemesi gerekir (Yargıtay 11.HD'nin 2016/... Esas-2018/155 Karar sayılı ve 10/01/2018 günlü kararı).
6102 sayılı TTK'nın 64. Maddesinde; (Değişik: 26/6/2012-6335/8 md.) Her tacir, ticari defterleri tutmak ve defterlerinde, ticari işlemleriyle ticari işletmesinin iktisadi ve mali durumunu, borç ve alacak ilişkilerini ve her hesap dönemi içinde elde edilen neticeleri, bu Kanuna göre açıkça görülebilir bir şekilde ortaya koymak zorundadır. Defterler, üçüncü kişi uzmanlara, makul bir süre içinde yapacakları incelemede işletmenin faaliyetleri ve finansal durumu hakkında fikir verebilecek şekilde tutulur. İşletme faaliyetlerinin oluşumu ve gelişmesi defterlerden izlenebilmelidir. Tacir, işletmesiyle ilgili olarak gönderilmiş bulunan her türlü belgenin, fotokopi, karbonlu kopya, mikrofiş, bilgisayar kaydı veya benzer şekildeki bir kopyasını, yazılı, görsel veya elektronik ortamda saklamakla yükümlüdür. (Değişik: 26/6/2012-6335/8 md.) Fiziki ortamda tutulan yevmiye defteri, defteri kebir ve envanter defteri ile dördüncü fıkrada sayılan defterlerin açılış onayları, kuruluş sırasında ve kullanılmaya başlanmadan önce noter tarafından yapılır. Bu defterlerin izleyen faaliyet dönemlerindeki açılış onayları, defterlerin kullanılacağı faaliyet döneminin ilk ayından önceki ayın sonuna kadar notere yaptırılır.
Yukarıda yapılan açıklamalar sonucu TTK 82. maddesi ışığında somut olaya bakıldığında; bir tacirin tutmakla zorunlu olduğu defter ve faturaların doğal afetler, hırsızlık ya da tacirin elinde olmayan benzer olaylarda zayi olması durumunda ilgili mahkemede zayii olduğuna ilişkin belge verilmesi için hasımsız dava açılabileceği, ancak bunun için tacirin defterlerin korunması amacıyla gereken dikkat ve ihtimamı göstermiş bulunması ve ziyaa uğramanın onun iradesi dışında meydana gelmiş olmasının gerekeceği, somut olayda tacire yüklenemeyen sebeple bilgileri tespit edilen 03/10/2005 tarihli ... numarasıyla tasdik edilen 2005 tarihli karar defterinin davacı tarafından kaybedilmesi nedeniyle zayi olduğu, zayii olan belgenin 2005 tarihli olduğu göz önüne alındığında davacının talebinin hayatının olağan akışına uygun olduğu, davanın kanuni süre içerisinde açıldığı, mahkememizce alınan bilirkişi raporunun da anılan defterlerin zayi olduğunun kabulü gerektiği şeklinde olduğu anlaşılmakla davanın kabulüne dair aşağıdaki şekilde karar vermek gerekmiştir.
H Ü K Ü M : Gerekçesi açıklandığı üzere;
1-Talebin KABULÜ ile;
Talep eden ... Limited Şirketi'nin .... Noterliği tarafından 03/10/2005 tarihinde ... numarasıyla tasdik edilen 2005 tarihli karar defterinin zâyi olduğunun tespitine,
2-Alınması gerekli 269,85TL peşin harçtan, davacı tarafından yatırılan 80,70TL peşin harcın mahsubu ile 189,15TL harcın davacıdan tahsili ile Hazineye İrat kaydına,
3-Yapılan yargılama giderinin davacı üzerinde bırakılmasına,
4-Davacı tarafından yatırılan gider avansından kullanılmayan kısmın karar kesinleştiğinde ve talep halinde davacıya iadesine,
Dair; talep eden şirket temsilcisinin yüzüne karşı, gerekçeli kararın tebliğinden itibaren iki hafta içerisinde mahkememize ya da mahkememize gönderilmek üzere istinaf dilekçesi sunulmak suretiyle ... Mahkemesi nezdinde istinaf kanun yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup, usulen anlatıldı.15/11/2023
Katip ...
¸e-imzalıdır
Hakim ...
¸e-imzalıdır