T.C.
İSTANBUL
16. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO : 2022/643 Esas
KARAR NO : 2024/702
DAVA : Alacak (Ticari Satımdan Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ : 29/09/2022
KARAR TARİHİ : 30/10/2024
Mahkememizde görülmekte olan Alacak (Ticari Satımdan Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
DAVA:
Davacı Vekili dava dilekçesinde özetle;Taraflar arasındaki açık hesap ilişkisi, davalının mal teslimi karşılığı bedel almasına dayalı olarak önceki alacak ve borçların sona erdirilmesine bakılmaksızın sürdürüldüğünü, Davacı, 2018-2019-2020-2021 yıllarındaki ürün teslimine karşılık davalıya; ... Bankası ... Şubesi ... Çek Numaralı 21.05.2019 ibraz tarihli 45.000 TL bedelli ... Bankası ... Şubesi ... Çek Numaralı 21.06.2019 ibraz tarihli 45.000 TL bedelli ... Bankası ... Şubesi ... Çek Numaralı 23.07.2019 ibraz tarihli 50.000 TL bedelli ... Bankası ... Şubesi ... Çek Numaralı 21.08.2019 ibraz tarihli 50.000 TL bedelli ... Bankası ... Şubesi ... Çek Numaralı 20.09.2019 ibraz tarihli 70.000 TL bedelli ... Bankası ... Şubesi ... Çek Numaralı 21.05.2019 ibraz tarihli 20.000 TL bedelli ... Bankası ... Şubesi ... Çek Numaralı 22.10.2019 ibraz tarihli 55.000 TL bedelli ... Bankası ... Şubesi ... Çek Numaralı 22.11.2019 ibraz tarihli 55.000 TL bedelli ... Bankası ... Şubesi ... Çek Numaralı 23.12.2019 ibraz tarihli 55.000 TL bedelli ... Bankası ... Şubesi ... Çek Numaralı 24.01.2020 ibraz tarihli 59.000 TL bedelli ... Bankası ... Şubesi ... Çek Numaralı 21.02.2020 ibraz tarihli 60.000 TL bedelli ... Bankası ... Şubesi ... Çek Numaralı 23.03.2020 ibraz tarihli 60.000 TL bedelli ve diğer çeklerden oluşmak üzere mal alımına karşılık ve peşin şekilde toplam 670.000,00 TL değerinde birçok çek verildiğini,
davalıdan 2018-2019-2020-2021 yıllarında toplam 645.076,21 TL değerinde mal alımı gerçekleştiğini, 55.092,45 TL tutarda iade faturası kesilerek mahsup işlemi gerçekleştirildiğini, Davalının bakiye 589.983,76 TL mal alım bedeli alacağından yukarıda zikredilen toplam 670.000 TL değerindeki çek bedelleri düşüldüğünde, davalıya 80.016,24 TL fazla ödeme yapıldığı anlaşıldığını , Davalıya fazla ödeme yapıldığının tespit edilmesi üzerine ... Noterliği’nin 25.01.2022 tarih ve ... yevmiye numaralıı ihtarnamesi keşide edilerek ödemenin iadesi talep edildiğini, davalıya tebliğ edilmesine karşın herhangi bir olumlu sonuç alınmadığını, davalıya karşı ... İcra Müdürlüğü 2022/... E. sayılı dosya üzerinden icra takibi başlatılmışsa da davalı alacağa, faize, yetkiye ve takibin tüm ferilerine haksız şekilde itiraz ederek takibin durdurulmasına neden olduğunu, davalının takibe itirazının iptalini ile icra inkar tazminatına hükmedilmesini, Davalı icra dairesinin yetkisine usule uygun şekilde itiraz etmediğini, yargılama giderleri ile vekâlet ücretinin davalıya tahmilini, karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
CEVAP:
Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; Davaya konu ... İcra Müdürlüğü 2022/... E. sayılı dosyası ile başlatılan icra takibinin ödeme emri 28/02/2022 tarihinde müvekkil şirkete tebliğ edilmiş olup 07/03/2022 tarihinde icra dairesinin yetkisine, icra takibine, borca, faize ve diğer ferilere karşı itirazları sunulduğunu, ödeme emrinde müvekkilimizden 80.016,24-TL cari hesap alacağı, 32.696,64-TL işlemiş faiz ve takip tarihinden itibaren işleyecek yıllık %15,75 ticari temerrüt faizi ödenmesi talep edildiğini, Takip dayanağı belge olarak ise bir evrak sunulmadığını, takip dayanağı belge olmadığı gibi ödeme emrinden de iddia olunan borç hakkında herhangi bir bilgi edilemediğini, Takibe konu edilen alacak miktarı, işletilen faizin dayanağı ve takibe konu alacağın dayanağı icra takibinden anlaşılmadığını, bu nedenle itirazlarının haklı olduğunu, Davacı yan dava dilekçesinde müvekkili şirket ile ticari ilişkilerinin davalı müvekkilin yükümlülüklerini ihlal etmiş olması nedeniyle sonlandırıldığını ve 2018-2019-2020-2021 yıllarına ilişkin cari hesaptan kaynaklı alacaklarının olduğunun tespit edildiğini ve bu sebeple öncelikle ... Noterliğinden ihtarname keşide ettiklerini, daha sonra dava konusu icra takibini başlattıklarını ve ardından arabuluculuk yolunun da çözümsüz kalması üzerine işbu davayı açtıklarından bahisle davalarının kabul edilmesini talep ettiğini, müvekkili şirketin davacıya herhangi bir borcu bulunmadığını, Taraflar arasında yapılan ticaret sona erdikten sonra cari hesaplar kapatıldığını ve alacak borç ilişkisinin sona erdiğini, Bu husus müvekkil şirketin ticari defter ve kayıtlarının incelenmesiyle ortaya çıkacağını, Bu itibarla müvekkili şirketin ticari defter ve kayıtlarının celbini veya bilirkişiye yerinde inceleme yetkisi verilmesini talep ettiklerini, Davacı yan dava konusu icra takibinde asıl alacağın yanında, işlemiş faiz ve takip tarihinden itibaren işleyecek yıllık %15,75 ticari temerrüt faizi ödenmesini talep ettiğini, davacının icra inkar tazminatı talebinin de reddini talep ettiklerini, icra takibinin haksız ve kötüniyetli olduğunu davacının davasının reddi ile %20 kötüniyet tazminatına hükmedilmesini, Yukarıda açıklanan ve sayın mahkemenizce takdir edilecek nedenlerle haksız davanın reddini, yargılama giderleri ile yasal vekalet ücretinin davacı üzerinde bırakılmasına karar verilmesini talep etmiştir.
DELİLLER:
... İcra Dairesinin 2022/... esas sayılı icra takip dosyasının uyap üzerinden dosyamız arasına alınmıştır.
... ve ... Vergi Müdürlüğüne , ... bankasına yazılan yazımıza verilen yanıtlar mahkememiz dosyası arasına alınmıştır.
..., Bankasından alınan müzekkere cevapları mahkememiz dosyası arasına alınmıştır.
Mali Müşavir ... tarafından hazırlanan 03/02/2023 tarihli bilirkişi raporu mahkememiz dosyası arasına alınmıştır.
Mali Müşavir ... 'in sunmuş olduğu 23/01/2024 tarihli bilirkişi raporundan mahkememiz dosyası arasına alınmıştır.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE:
Mahkememiz tarafından tarafların delil listesinde gösterdikleri tüm deliller celp ve incelenmiş, mahkemece değerlendirilmiştir.
Dava; davalının yetkiye yönelik itirazlarının yerinde olup olmadığı, 2018-2019-2020-2021 yılları arasında yanlar arasındaki mal satım ticari ilişkisi kapsamında davacı alıcının, davalı satıcıya 80.016,24 TL fazla ödeme yapıp yapmadığı, davalının icra takibine itirazının haklı olup olmadığına ilişkindir.
Mahkememizce celp edilen ... İcra Dairesinin 2022/... Esas sayılı takip dosyasının incelenmesinde, davacı ... ... tarafından davalı ... Limited Şirketi aleyhine 14/02/2022 tarihinde 112.712,88 alacak yönünden ilamsız takip başlatıldığı, davalının yasal süresi içerisinde takibe ve borca itirazı ile takibin durduğu akabinde iş bu davanın açıldığı anlaşılmıştır.
Mali Müşavir ... tarafından hazırlanan 03/02/2023 tarihli bilirkişi raporunda özetle; "...Davacının davaya konu ettiği 2018-2019 yıllarına ait ticari ilişki nedeni ile mal alışı gerçekleşmeden fazladan verilen çek nedeni ile 86.016,24 TL alacağın olduğu 29.09.2022 Tarihli dava konusu olan alacağın ... noterliğince 24.01.2021 tarih ve ... Yevmiye no ile çekilen ihtarname 09.02.2022 tarihinde tebliğ alındığı, ... İcra Dairesi Müdürlüğünce 2022/... E. dosya no ile icra davası açıldığı, İcra davasında olan borca davalının itiraz etmesi sonucu ....Asliye Ticaret Mahkemesiinde dava açılması sonucunda borç alacak davası başlamıştır.Davaya konu olan borç ve alacak ilişkisinin ticaret sonucu olduğu ve defter ve belgelerin incelenmesi sonucunda davalı firmanın düzenlediği tahsilat makbuzlarına ulaşılamadığı muhasebe kayıtlarında var olan makbuzların tarafımca belgeler arsında rastlanmadığı,satıştan iade alınan mala ait fatura kayıtlarda ve ba Formunda yer almış olduğu halde fatura aslına belgeler arasında görülmediği Davalının evrakları arasında çek aldındığı makbuzlar ile tesbit edildiği ,davacı firmanın ... Bankası ... Şubesinin mahkemenize sunmuş olduğu çek ödeme listesinin ... ... ın dosyaya teslim ettiği makbuzlar ile uyumlu olduğu makbuzda 624.000,00 TL çek banka tarafından 624.000,00 TL olarak vadesinde ödendiği, başka bankalar veya başka yerden alınan çekin verilmesi sonucu verilen çeklerin toplamı :670.000,00 TL olduğu espit edilmiştir. Davacının muavin defteri olarak sunulan ... LTD.ŞTİ. Den 2018 de 7.861,78 Tl borcunun olduğu davalı şirtketin defteri kebirde ve yevmiye defterinde mutabık kalındığı,2019 yılında alışların yüksek olması ödemelerin yüksek olduğu Ocak ve Temmuz aylarında olduğu ödemelerinde ilgili aylarda olduğu tesbit edilmiştir, Davalının ve davacının bağldu oldukları Vergi Dairelerinden alınan Ba ve Bs formarlında adetlerin tyutmasına rağmen mal satışı yapan firmanın eksik beyan ettiği tespit edilmiştir. Davaya konu olan alacağın 12018-2019-2020 yılları denmiş olsada 2020 yılında mal alışı veya ödeme yapıldığına ait belge ve bulduya rastlanmamış,verilen çeklerin bazılarının vadesinin 2020 ollduğu tespit edilmiştir. Davalın kayıtlarında 22.08.2019 Tarihinde ... Bankasına gelen havale 10.810,28 Tl olduğu fakat davacı havale yapan olmasına rağmen kayıtlarında rastlanmamıştır. Davalı alacak olarak kayıtlarda 31.12.2019 da 159.264,48 TL alacağı Ortaklar cari hesabına devir edildiği kebirde rastlandığı bu kayıt yevmiye defterinde olmaması bu kaydın sonradan ypıldığı görüşüne varılmıştır, Davacı ile davalı arasında alacağın olduğu rakam olarak davacının belgeleri sonucunda bakiy cı irad kaytlarının incelenmesi sonucu 31.12.2019 tarihinde 89.928,24 TL alacaklı olduğu tespiti yaplmıştır. Sonuç olarak davaya konu olan alacak ticari belgelerin incelenmesi sounucnda varılan sonuç ticari alacak 89.928,24 TL olduğu ticarete dayanan alacak ilişkisi kaynaklı teknik olarak hesaplamalar sonucu borçun bulunduğu tespit edilmiştir.''davaya konu olan alacak hakkındaki Görüş ve kanaatindeyim. Takdir ve karar Sayın Mahkemenize ait olmakla, iş bu 8 sayifeden ve 3 nüshadan oluşan Bilirkişi Raporunu Sayın Mahkemenin inceleme ve değerlendirmesine saygılarımla arz ederiz. 03.02.2023..." şeklinde görüş bildirmiştir.
Mahkememiz dosyası mali müşavir ... 'e tevdii olunmuştur. 23/01/2024 tarihli bilirkişi raporundan özetle; Yukarıda yapılan açıklamalar neticesinde; davacı tarafın ticari defterleri, belge. bilgi, takip dosyaları, bilirkişi raporları ve mübrez belgeler ile sınırlı olarak yapılan tespit inceleme ve değerlendirmeler neticesinde; Dava konusunun; davacının, davalı ile olan uyuşmazlığının, davacının davalıya fazla ödeme karşılığında mal ve hizmet teslim almamasına dayalı doğan bakiye alacağın tahsili amacı ile yürüttüğü takibe yapılan itirazın iptali ve takibin devamı ile birlikte alacak miktarının 09420'sinden aşağı olmamak kaydıyla icra inkar tazminatı talebinden ibaret olduğu, Davacı; defterlerini 6102 sayılı TTK.m.64/3, VUK. M.182 uyarınca tutulması zorunlu olan 2018-2019-2020-2021 yılında E-Defter sistemine tabi olduğu, E-Defter sisteminde sadece Envanter Defterinin noter tasdikine tabi olduğu, davacının 2018-2019-2020-2021 yılı envanter defteri açılış tasdikinin yasal süresi içerisinde yaptırılmış olduğu, bu itibarla HMK 222 md. ve 6102 savılı TTK 64/3 madde gereğinde mevcut haliyle davacının 2018-2019-2020-2021 yılı ticari defterlerinin lehine delil niteliğinin bulunduğu, Davacı tarafın davalı şirket aleyhine 14.02.2022 tarihinde ... İcra Müdürlüğü 2022/... E.Sayılı İcra Dosyası ile 80.016,24 TL Asıl Alacak, 32.696,64 TL işlemiş faiz üzerinden toplam 112.712,88 TL tutarında icra takibi başlattığı, Davacı tarafın ticari defterlerine göre; davacının davalıdan 14.02.2022 icra takip tarihi itibari ile 80.016,24 TL alacaklı olduğu yönünde bakiyesinin bulunduğu,8. 03.02.2023 tarihli davalı tarafın ticari defterlerinin incelenmesi sureti ile bilirkişi S.M.Mali Müşavir ... tarafından tanzim olunan bilirkişi raporu ile; “.... davava konu olan alacak ticari belgelerin incelenmesi sonucunda varılan sonuç ticari alacak 89.928,24 TL olduğu, ticarete davanan alacak ilişkisi kaynaklı teknik olarak hesaplamalar sonucu borcun bulunduğu ” tespit edildiği, Esası itirazın iptali yönünden; Takdiri Tamamen Sayın Mahkemeye ait olmak üzere, davacının davalıdan 14.02.2022 icra takip tarihi itibari ile 80.016,24 TL alacağının bulunduğu ve davacının 80.016,24 TL yaptığı fazla ödeme karşılığında davalıdan mal ve hizmet almadığı davacı tarafça icra takibinde 32.696,64 TL İşlemiş Faiz talep edildiği tespit edilmiş olmakla beraber. ihtarnamede her ne kadar — “......80.016,24 TL cari açığı, son fatura hareketinin gerçekleştiği24.07.2019 tarihinden itibaren işleyecek ticari temerrüt faizi ile birlikte....” Şeklinde ihtar edildiği tespit edilmiş olsa da, ihtarnamenin 03.02.2022 tarihinde tebliğ edildiği, ihtarnamede yer alan 3 iş günü ödeme süresi dahil edildiğinde temerrüt tarihi 09.02.2022 olarak hesaplandığı. davacının takip talebinde 32.696,64 TL işlemiş faiz talep ettiği anlaşılmakla birlikte, davacının davalıdan işlemiş faiz alacağının 106,87 TL tutarında hesaplandığı, yönünde oluşan görüş ve kanaatlerimi takdiri bütünüyle Sayın Mahkemeye ait olmak üzere saygıyla arz ederim.26.01.2024...." şeklinde görüş bildirmiştir.
Davalı tarafça icra dairesinin ve mahkememizin yetkisine yönelik itirazının davaya konu alacağın para borcu olması nerdeniyle İİK 50, HMK 10 ve TBK 89. Maddeleri gereğince İstanbul İcra Müdürlükleri ve mahkemelerinin yetkili olması nedeniyle reddine karar verilmiştir.
TTK’nın 18. maddesinde tacir olmanın hükümleri arasında sayılan yükümlülüklerin biri de kanun hükümleri uyarınca gerekli ticari defterleri tutmaktır. Defter tutma yükümlülüğü Kanunun 64. maddesinde ayrıca düzenlenerek her tacirin, ticari defterleri tutmak ve defterlerinde ticari işlemleriyle ticari işletmesinin iktisadi ve mali durumunu, borç ve alacak ilişkilerini ve her hesap dönemi içinde elde edilen neticeleri, bu kanuna göre açıkça görülebilir bir şekilde ortaya koymak zorunda olduğu belirtilmiştir.
Her iki tarafın da tacir olması nedeni ile davalı yanın ticari defter ve kayıtları bulunduğu yer mahkemesine talimat yazılmak suretiyle incelenerek rapor tanzim edilmiş sonrasında davacı tarafların ticari defterleri üzerinde inceleme yapılmasına, tarafların inceleme gün ve saatinde ticari defterlerini incelemeye esas olmak üzere HMK 222 gereği sunmasına, bu süre içerisinde gereği yerine getirilmediği takdirde bu delile dayanmaktan vazgeçmiş sayılacağının taraflara ihtarı yapılarak davacı ticari defter ve belgeleri de incelenmek suretiyle rapor tanzim edilmiştir. Mahkememizce hükme esas alınmaya yeterli nitelikte görülen bilirkişi raporlarına göre davacı tarafın ticari defter ve kayıtlarına göre davalıdan 80.016,24-TL alacaklı olduğu, davalı tarafın ticari defter ve kayıtlarına göre ise davalının davacı yana 89.928,24-TL borçlu olduğunun tespit edildiği, ticari defter ve kayıtların HMK 222. Ve 6102 sy. TTK 64/3. Maddesi gereğince ticari defterlerin delil niteliğini haiz olduğu görülmüştür. Hükme esas alınacak yeterlilikte görülen bilirkişi raporlarında göre davacı yanın davalıya 80.016,24-TL fazladan ödeme yaptığı, bu ödeme karşısında herhangi bir mal ve hizmet alımı gerçekleştirmediği, davalı yanca rapora yönelik itirazında bu miktar bakımından hizmet sunulduğuna yönelik herhangi bir itiraz ileri sürülmeyerek sadece raporlar arasında çelişki bulunduğundan bahisle itiraz edildiği göz önünde bulundurulduğundan davalı yan kayıtlarına göre borcun daha fazla tespit edilmesi karşısında itirazın talep sonucunu değiştirmeyeceği, davacının kendi kayıtlarında tespit edilen alacak miktarının davalı kayıtlarına göre daha az olduğu anlaşıldığından yeniden inceleme yapılmasında hukuki yarar bulunmadığı kanaatine varıldığı, davacı yanın 80.016.24-TL bakımından alacağı olduğu hususun her iki tarafın ticari defter ve kayıtlarının incelenmesi ile sabit görüldüğü, temerrüt faizi talebi bakımından ise TTK 18/3. Maddesi gereğince ''Tacirler arasında, diğer tarafı temerrüde düşürmeye, sözleşmeyi feshe, sözleşmeden dönmeye ilişkin ihbarlar veya ihtarlar noter aracılığıyla, taahhütlü mektupla, telgrafla veya güvenli elektronik imza kullanılarak kayıtlı elektronik posta sistemi ile yapılır.'' düzenlemesi gereğince davacı yanın ihtarnamesinin 03.02.2022'de tebliğ edildiği, ihtarnamede yer alan 3 iş günü göz önünde bulundurulduğunda temerrüt tarihinin 09.02.2022 olduğunun anlaşılması karşısında bilirkişi marifetiyle incelenen defter ve kayıtlara göre davacının icra takibine konu ettiği alacağın 80.016,24-TL asıl alacak ve 106,87-TL işlemiş faiz bakımından davalının borçlu olduğu anlaşılmakla davacı tarafından açılan davanın kısmen kabulü ile, ... İcra Dairesi'nin 2022/... Esas sayılı takip dosyasına yönelik davalı itirazının kısmen iptaline fazlaya ilişkin istemin reddine, likit alacağa yönelik vaki itiraz nedeniyle İİK 67/2. Maddesi gereğince asıl alacak miktarı üzerinden hesaplanan icra inkar tazminatının davalıdan alınarak davacıya verilmesine yönelik olarak karar verilerek aşağıdaki şekilde hüküm tesis edilmiştir.
H Ü K Ü M : Gerekçesi açıklandığı üzere;.
1-Davanın KISMEN KABULÜ ile;
a-.... İcra Dairesi'nin 2022/... esas sayılı takip dosyasında, takip tarihi itibari ile davacının davalıdan 80.016,24-TL asıl alacak, 106,87-TL işlemiş faiz olmak üzere toplam 80.123,11-TL alacaklı olduğunun tespiti ile bu miktara vaki itirazın iptali ile takibin, asıl alacak miktarına takip tarihinden itibaren takipte belirtilen oranlarla faiz uygulanmak sureti ile takibin diğer kayıt ve şartlarla aynen devamına, fazlaya dair istemin reddine,
b- Likit alacağa vaki haksız itiraz nedeniyle asıl alacağın takdiren % 20'si oranında hesaplanan 16.003,25-TL icra inkar tazminatının davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
2-Kabul edilen dava değeri üzerinden hesaplanan 5.473,21 TL karar-ilam harcından, davacı tarafça peşin yatırılan 1.924,86 TL harcın mahsubu ile bakiye 3.548,35 TL harcın davalıdan tahsili ile Hazine'ye gelir kaydedilmesine,
3- Davacı tarafça yapılan 4.255,00 TL yargılama giderinden davanın kabul oranına göre (% 71,09) hesaplanan 3.024,71 TL yargılama giderinin davalıdan tahsili ile davacıya ödenmesine, kalan kısmın davacı üzerinde bırakılmasına,
4- Davalı taraf yargılama gideri yapmadığından bu hususta bir karar verilmesine yer olmadığına,
5- Davacı taraf kendisini vekille temsil ettirdiğinden Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca hesap ve takdir olunan 30.000,00 TL vekalet ücretinin davalıdan alınıp davacıya ödenmesine,
6- Davalı taraf kendisini vekille temsil ettirdiğinden, reddedilen talep üzerinden Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca hesap ve taktir olunan 30.000,00 TL vekalet ücretinin davacıdan tahsili ile davalıya ödenmesine,
7- Taraflarca yatırılan avansların kullanılmayan kısmının, karar kesinleştiğinde, istek halinde ilgili tarafa iadesine,
8- Davacı tarafça peşin yatırılan 1.924,86 TL ve başvurma harcı olan 80,70 TL toplam 2.005,56 TL ve karar ve ilam harcının davalıdan tahsili ile davacıya ödenmesine,
9- Devletçe karşılanan 1.560,00 TL arabuluculuk ücretinin, davanın kabul oranına göre (% 71,09) hesaplanan 1.108,94 TL 'sinin davalı taraftan, bakiye 451,06 TL'sinin davacıdan tahsili ile hazineye gelir kaydedilmesine,
Dair, davacı ve davalı vekilinin yüzüne karşı HMK'nın 341/1 ve 345/1. maddeleri uyarınca gerekçeli kararın tebliğ tarihinden itibaren 2 haftalık yasal süre içerisinde ... Mahkemesi nezdinde istinaf kanun yolu açık olmak üzere karar verildi.30/10/2024
Katip ...
e-imzalıdır
Hakim ...
e-imzalıdır