T.C.
İSTANBUL
16. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO:2022/680 Esas
KARAR NO :2025/183
DAVA:İtirazın İptali (Hizmet Sözleşmesinden Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ:13/10/2022
KARAR TARİHİ:12/03/2025
Mahkememizde görülmekte olan İtirazın İptali (Hizmet Sözleşmesinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
DAVA:
Davacı Vekili dava dilekçesinde özetle; Müvekkili şirket tarafından işletilen Köprü ve otoyollardan davalıya ait ... plakalı araç ile gerçekleştirilen ihlalli geçiş nedeniyle doğan ve yasal süresi içinde ödenmeyen geçiş tutarı ve yasadan kaynaklı para cezasının tahsili için davalı aleyhine ... İcra Md.... E Sayılı dosyasından başlatılan icra takibinden ödeme emrnin davalıya tebliğ edildiği, Borçlunun borca ve tüm ferilere itirazı ile takibin durdurulduğu, yapılan itirazın haksız ve mesnetsiz olduğunu bu nedenle itirazın iptali gerektiği, davalı takipte müvekkile herhangi bir borcu bulunmadığı iddiası il asıl alacağa ve ferileri bakımından takibe itiraz ettiğini beyan ettiğini ve takibi durdurduğu, bu doğrultuda ihlalli geçiş vakıasına itiraz etmediği, fakat borçlu 450 TL tutarında kısmi ödeme yaptığı, Dava şartı olan Zorunlu arabuluculuğa başvurulduğu, Ancak anlaşma sağlanamadığı davalının, .... İcra Müdürlüğü'nün ... Esas sayılı dosyasına yaptığı itirazın iptali ile alacağın yasal faizi ve ferileri ile birlikte tahsili için takibin devamını, borçlu aleyhine %20'den az olmamak üzere icra inkar tazminatına hükmedilmesini, yargılama giderleri davalıya yükletilmesine karar verilmesi talep ve dava etmişlerdir.
CEVAP:
Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; Müvekkili şirket adına kayıtlı ... plakalı aracıyla 20.01.2022 tarihinde davacı tarafından işletilen otoyoldan geçiş ücreti ödenmeden geçtiği iddiası ile aleyhine 192.00 TL geçiş ücreti, 768.00 TL ceza tutarı, toplam 960.00 TL alacağın tahsili için İcra takip başlattığını, akabinde 10.05.2022 tarihinde ....İcra Md. ... E Sayılı dosyasından 768.00 TL tutarındaki ceza alacağına ve bu alacak kalemi için talep edilen faiz ve ferilerine yönelik itirazda bulunduğunu, İtiraz edilmeyen 192.00 TL masraf ve ferileri için İcra dosyasına 24.05.2022 tarihinde ödeme yapıldığını, ... Plakalı araç üzerinde bulunan HGS bakiyesi dökümlü kayıtların Karayolları Genel Müd.celbi halinde görüleceği üzere geçiş esnasında veya isleyen 15 gün içinde (20.01.2022 tarihinde) HGS Bakiyesinin yeterli olduğunun anlaşılabileceğini, bu durumda geçiş ücretinin tahsil edilememesinin nedeni HGS bakiyesinin yetersiz olması olmadığını, davacı tarafından kaynaklı teknik veya başkaca bir sebepten kaynaklandığını, Ödemesiz geçiş tarihini izleyen 15 gün içinde geçiş ücretinin ödenmesi halinde İdari Para cezası tahsil edilemeyeceğini, bu nedenle talep edilen cezanın haksız olduğunu, müvekkilinin itirazının yerinde olduğunu, Açıklanan nedenlerle, müvekkiline karşı açılan bu davanın reddine karar verilmesini müvekkiline karşı açılmış bulunan bu davanın usulden ve Esastan reddini, davacı aleyhine %20'den az olmamak üzere kötü niyet tazminatına hükmedilmesini, yargılama giderleri ile vekalet ücretinin davacı karşı tarafa yüklenmesine karar verilmesi talep ve dava etmiştir.
DELİLLER:
... İcra Müdürlüğün ... esas sayılı dosyası mahkememiz dosyası arasına alınmıştır.
Karayolları 1. , 4. Bölge Müdürlükleri ve PTT'ye yazılan müzekkere cevapları mahkememiz dosyası arasına alınmıştır.
Bilirkişi Mali Müşavir ... tarafından hazırlanan 10/08/2024 tarihli bilirkişi raporu mahkememiz dosyası arasına alınmıştır.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE:
Mahkememiz tarafından tarafların delil listesinde gösterdikleri tüm deliller celp ve incelenmiş, mahkemece değerlendirilmiştir.
Dava; ... plakalı davalı şirkete ait aracın geçiş ihlali nedeni ile geçiş tutarı ile yasadan kaynakalı para cezasının tahsili amacı ile başlatılan icra takibine davalı yanın itirazında haklı olup olmadığına ilişkindir.
Mahkememizce celp edilen ... İcra Müdürlüğün ... Esas sayılı takip dosyasının incelenmesinde, davacı ... Şirketi tarafından davalı ... Otomotiv Ve İnşaat Sanayi Ticaret Limited Şirketi aleyhine 03/08/2022 tarihinde 960,00TL alacak yönünden ilamsız takip başlatıldığı, davalının yasal süresi içerisinde takibe ve borca itirazı ile takibin durduğu akabinde iş bu davanın açıldığı anlaşılmıştır.
Bilirkişi Mali Müşavir ... tarafından hazırlanan 10/08/2024 tarihli bilirkişi raporundan özetle; "... Nihayi takdir tamamen Sayın Mahkemenizde olmak üzere; Tarafların iddia ve savunmaları, dosyaya sunulan bilgi ve belgeler, İcra dosyası, davacı tarafından İhlalli geçişlere ilişkin görüntüler ve ihlalli geçişlere ilişkin kayıtlar, Mahkemeniz celbi ile dosyaya sunulan ilgili araca ait HGS aboneliğine ilişkin geçiş kayıtları (PTT ve Karayolları) ve Tüm Dosya kapsamı deliller üzerinde yapılan ve detayları yukarıda ilgili bölümlerde verilen inceleme ve tespitler birlikte değerlendirildiğinde; Davacı tarafından davalı aleyhine 20.01.2022 tarihinde 1 adet ihlalli geçişten kaynaklan geçiş ücretinin ödendiğine ilişkin davalı tarafından dosyaya her hangi bir somut belge ibraz edilmediği, ... Plakalı Araca tanımlı HGS hesap ekstrelerinin PTT ve Karayolları Genel Müdürlü tarafından dosyaya gönderildiği ilgili HGS hesap ekstreleri üzerinde yapılan ve detama işbu raporun ilgili başlıklar altında yapılan incelemede, 20.01.2022 tarihli | adet İhlalli geçiş kaydına ve işbu geçise ilişkin 192.00 TL norma geçiş ücretinin ödendiğine ilişkin tespit yapılamadığı, İşbu ihlalli geçiş saati itibariyle ise ( 17.44.15) Hesap bakiyesinin müsait olmadığı (91,50 TL) Davacının davalıdan, ... PLakalı aracın 20.01.2022 tarihli ihlalli geçişinden kaynaklanan 192.00 TL geçiş ücreti ve 768 TL (4 katı Ceza) olmak üzere toplamda 960.00 TL'nın tahsili için ....İcra Md ... E Sayılı Takip dosyasından 960.00 TL asıl alacağın tahsili için 03.08.2022 tarihinde ilamsız takip yapıldığı, Davalı takibe kısmi (768.00 TL) itirazda bulunduğu, İcra dosyasına 450.00 TL kısmi ödeme yaptı Davacı, Kısmi ödeme akabinde 510.00 TL asıl alacak yönünden İtirazın iptali ve takibin 510 TL asıl aacak üzerinden ve Takip Tarihinden (03.08.2022) itibaren asıl alacağa Talebe uygun olarak uyarınca 94 15,75 ve değişen oranlarda İşleyecek faiz: birlikte davalıdan tahsili talebinin Taleple bağlılık ilkesi gereğince uygun olduğu hususu Hakemeniz takdirlerinde mütalaa edildiği, Tarafların Diğer Taleplerinin Sayın Mahkemeniz takdirlerinde olduğu, görüş ve kanaatine varılmış olup takdiri Mahkemenize ait olmak üzere saygıyla arz olunur. 10.08.2024..." şeklinde görüş bildirmişlerdir.
Davanın dayanağını oluşturan 6001 sayılı Karayolları Genel Müdürlüğünün Hizmetleri Hakkında Kanun’un 30/5. maddesinde “...(5) 4046, 3465 ve 3996 sayılı kanunlar çerçevesinde işletme hakkı verilen veya devredilen otoyollar veya erişme kontrolünün uygulandığı karayollarından geçiş ücretlerini ödemeden geçiş yapan araç sahiplerinden, işletici şirket tarafından geçiş ücreti ödemeden giriş çıkış yaptığı mesafeye ait geçiş ücreti ile birlikte, bu ücretin on katı tutarında ceza, genel hükümlere göre tahsil edilir. ...” hükmü düzenlenmişken 25.05.2018 tarih ve 30431 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan 16.05.2018 tarih ve 7144 sayılı Kanunun 18. maddesi ile birinci ve beşinci fıkralarında yer alan “on” ibareleri “dört” şeklinde değiştirilmiştir. Aynı Kanunun 19. maddesi ile 6001 sayılı Kanuna geçici 3. madde ilave edilmiştir.
6001 sayılı Kanuna eklenen Geçici 3. madde de ise “Bu maddenin yürürlüğe girdiği tarihten önce otoyollar ile erişme kontrolünün uygulandığı karayolları için belirlenen geçiş ücretlerini ödemeden yapılmış olan geçişlerde araç sahiplerine bu Kanunun 30. maddesinin beşinci fıkrası uyarınca tahakkuk ettirilen ancak bu maddenin yürürlük tarihi itibarıyla tahsilatı yapılmamış olan para cezaları hakkında bu Kanunun 30. maddesinde yer alan oranlar uygulanır.” düzenlemesi yapılmıştır.
Kanunun 30. maddesinin, 27.03.2015 tarihli ve 6639 sayılı Kanunun 33. maddesi ile değişiklik yapılan (7) numaralı fıkrasında, geçiş ücreti ödenmeden geçiş yapılması hâlinde ödemesiz geçiş tarihini izleyen on beş gün içinde geçiş ücretini usulüne uygun olarak ödeyenlere bu maddenin (1) numaralı ve (5) numaralı fıkralarında belirtilen cezaların uygulanmayacağı öngörülmektedir.
Anayasa Mahkemesi'nin 18.01.2018 tarih, 2017/166 E. 2018/8 Karar sayılı kararında ".... İşletme hakkı verilen veya devredilen otoyollar veya erişme kontrolünün uygulandığı karayollarından geçiş ücreti ödenmeden geçiş yapılması hâlinde yaptırım uygulanmasına sebebiyet veren eylem ücret ödemeden geçiş yapılması anında tamamlanmış olacaktır. Bu durumda, kuralda belirtilen ödemesiz geçiş tarihinden itibaren on beş gün içinde geçiş ücretinin ödenmesi hâlinde cezanın uygulanmayacağına ilişkin düzenleme oluşan neticeyi ortadan kaldırılmakta olup ihlalli geçiş eylemini gerçekleştirenler lehine getirilmiş bir düzenlemedir. kuralda, cezasızlık hâlinin kapsamı, eylemin sonucu olarak öngörülen yaptırımın hangi hâlde uygulanmayacağı, ödemenin hangi süre içinde yapılması gerektiği açık, anlaşılır, uygulanabilir ve nesnel olarak belirlenmiştir. Geçiş ücretinin ödenmesi şekil ve yöntemlerinin tümünün önceden öngörülmesi ve kanun koyucu tarafından tek tek belirlenerek kanun metninde ifade edilmesi oldukça güçtür. Geçiş ücretinin tahsili yöntemlerinin zaman içinde değişip gelişebileceği ve otoyollar veya erişme kontrolünün uygulandığı karayollarından geçiş ücretlerinin tahsili yöntemlerinin benzerlik arz ettiği hususları dikkate alındığında kuralda belirlilik ilkesine aykırılık bulunmamaktadır....." yönünde karar vermiştir. Bu durumda davalının ihlali sebebiyle davacının, davalıya ayrıca bir bildirim yapmasına gerek bulunmadığı anlaşılmaktadır. (İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 17. Hukuk Dairesi'nin 2018/1124 Esas, 2021/347 Karar sayılı ilamı)
Tüm dosya kapsamı ve toplanılan delillerin bir bütün halinde değerlendirilmesi sonucunda, ihlalli geçiş kayıtları incelenmek suretiyle hazırlanmakla ayrıntılı, gerekçeli ve denetime elverişli olmakla mahkememizce hükme esas alınan bilirkişi raporu ile tespit edildiği üzere, davalının sahibi olduğu ... plakalı araç ile 20/01/2022 tarihinde davacıya ait ücretli otoyoldan HGS/OGS hesap bakiyesinde yeterli meblağ bulundurmadan ihlalli geçiş yaptığı ve geçiş ücretlerini 15 günlük süre içinde ödemediği, normal geçiş ücretinin 192,00-TL olarak hesaplandığı, davalı tarafça geçiş ücretinin ödendiğine dair dosyaya bir delil sunulmadığı, 25/05/2018 tarihli 30431 sayılı Resmi Gazetede yayımlanan; 7144 sayılı Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılması Hakkında Kanunun 18. maddesi ile değiştirilmiş olan; "25/06/2010 tarihli ve 6001 sayılı Karayolları Genel Müdürlüğünün Teşkilat ve Görevleri Hakkında Kanun'un 30. maddesinin beşinci fıkrası uyarınca ihlalli geçiş yapan araç sahiplerine ücretin dört katı tutarında ceza uygulanabileceği, ihlalli geçiş ücretinin dört katı olmak üzere 768,00-TL ceza ödeneceği, davalının icra takibine kısmi itirazda bulunduğu, itiraz edilen 510,00-TL bakımından itirazın iptali ile eldeki davanın açıldığı, anılan yasal düzenleme kapsamında geçiş bedelinin 4 katı tutarında ceza bedelini de ödemekle mükellef olduğu anlaşılarak davanın kabulüne, davalının .... İcra Dairesinin ... Esas sayılı icra dosyasına davalı tarafça yapılan 450-TL ödemenin mahsubu neticesinde davalının takibe yapmış olduğu itirazların kısmen iptali ile; mahkememizce hükme esas alınabilecek yeterlilikte görülen bilirkişi raporlarına göre takibin 510,00-TL asıl alacak bakımından tahsili hususunda takibin aynen devamına ve icra inkar tazminatı yönünden inceleme yapılan incelemede somut olayda takip konusu alacak miktarının tespiti yargılamayı gerektirmediğinden, bir başka ifade ile alacak, dava tarihi itibariyle likit ve muayyen olduğundan, davacının icra inkar tazminatı isteminin kabulüne karar verilmesi gerektiği (Emsal karar: İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 45. Hukuk Dairesinin 2020/1586 esas, 2020/80 karar sayılı kararı) anlaşılmakla; Likit alacağa vaki haksız itiraz nedeniyle İİK. 67/2.maddesi uyarınca takdiren %20 oranında hesaplanan 102,00 TL icra inkar tazminatının davalıdan alınıp davacıya verilmesi yönünde davanın kabulüne dair aşağıdaki şekilde karar verilerek hüküm tesis edilmiştir.
H Ü K Ü M : Gerekçesi açıklandığı üzere;12/03/2025
1-Davanın KABULÜ İLE, davalının .... İcra Dairesinin ... Esas sayılı icra dosyasına yapmış olduğu itirazların kısmen iptali ile; davacının 510,00-TL asıl alacak bakımından alacaklı olduğunun tespiti ile bu miktara vaki itirazının iptaline, takibin diğer kayıt ve şartlarla aynen devamına,
2-Likit alacağa vaki haksız itiraz nedeniyle İİK. 67/2. Maddesi uyarınca takdiren asıl alacağın %20’si oranında hesaplanan 102,00-TL icra inkar tazminatının davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
3-Kabul edilen dava değeri üzerinden hesaplanan 615,40 TL karar-ilam harcından, davacı tarafça peşin yatırılan 80,70 TL mahsubu ile bakiye 534,70 TL harcın davalıdan tahsili ile Hazine'ye gelir kaydedilmesine,
3-Dava tam kabul ile sonuçlandığından, davacı tarafça yapılan 2.516,50 TL yargılama giderinin, davalıdan tahsili ile davacıya ödenmesine
4-Davalı taraf yargılama gideri yapmadığından bu hususta bir karar verilmesine yer olmadığına,
5-Davacı taraf kendisini vekille temsil ettirdiğinden Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca hesap ve takdir olunan 510,00-TL vekalet ücretinin davalıdan alınıp davacıya ödenmesine,
6-Dava tam kabul ile sonuçlandığından, davalı lehine vekalet ücretine hükmedilmesine yer olmadığına,
7-Taraflarca yatırılan avansların kullanılmayan kısmının, karar kesinleştiğinde ve talep halinde ilgili tarafa iadesine,
8-Davacı tarafça peşin yatırılan 80,70 TL karar ve ve başvurma harcı olan 80,70 TL toplam 161,40 TL ilam harcının davalıdan tahsili ile davacıya ödenmesine,
9-Devletçe karşılanan 1.560 TL arabuluculuk ücretinin, davalıdan tahsili ile hazineye gelir kaydedilmesine,
Dair, davacı vekilinin yüzüne karşı, davalı vekilinin yokluğunda, HMK'nın 341. Maddesi gereğince miktar itibari ile KESİN olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı. 12/03/2025
Katip ...
e-imzalıdır
Hakim ...
e-imzalıdır