T.C. ANKARA BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ BAM 31. HUKUK DAİRESİ
T.C.
ANKARA
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
31.HUKUK DAİRESİ
(İnceleme aşamasında / Duruşmasız)
(Başvurunun esastan reddi /HMK m.353/1-b-1)
DOSYA NO: 2022/640 Esas
KARAR NO: 2024/496
T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A
İ S T İ N A F K A R A R I
BAŞKAN: ... (...)
ÜYE: ... (...)
ÜYE: ... (...)
KATİP: ... (...)
İNCELENEN KARARIN
MAHKEMESİ: ANKARA 9. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
TARİHİ: 12/04/2022
NUMARASI: 2021/527 Esas- 2022/241 Karar
DAVACI:
VEKİLLERİ
DAVALILAR
DAVANIN KONUSU: Eser Sözleşmesinden Kaynaklanan Alacak
KARAR TARİHİ: 07/05/2024
KARAR YAZIM TARİHİ: 14/05/2024
Davacı vekili tarafından davalılar aleyhine açılan eser sözleşmesinden kaynaklanan alacak davasında mahkemece davanın sıfat yokluğundan dolayı husumetten reddine, dair verilen karara karşı süresi içinde davacı vekili tarafından istinaf kanun yoluna başvurulması üzerine, dairemize gönderilen dosyanın yapılan istinaf incelemesi sonucunda;
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
İSTEM;
Davacı vekili tarafından verilen dava dilekçesinde özetle; ... Parsel nolu taşınmazın %70 hissesinin davalılardan "... İnşaat San. Tic. A.Ş."ne, %30 hissesinin "..."ne ait olduğunu, bu taşınmazda muhtelif konutların yapımını içeren bir projenin ifası amacıyla müvekkili şirket ile dava dışı "... Konut Yapı Kooperatifi" arasında 18/03/2016 tarihli inşaat sözleşmesinin imzalandığını, kooperatifin taşınmaz maliklerinin yüklenicisi olup müvekkilinin de alt yüklenici olduğunu, müvekkilinin alt yüklenici sıfatıyla yapmış olduğu işler nedeniyle 09/06/2016 ile 31/12/2016 tarihleri arasını içeren 2.509.433,90 TL bedelli 1. hakedişin dava dışı yüklenici "... Konut Yapı Kooperatifi" ile imzaladığını, bu hakediş dışında diğer işlerle ilgili olarak müvekkilinin 2016 yılı değerleriyle 4.000.000,00 TL civarında harcamasının mevcut olup, bu harcamalara karşılık "... Konut Yapı Kooperatifi" tarafından müvekkiline sadece 574.425,00 TL'nin ödendiğini, alacakların ödenmesi için gönderilen 19/09/2017 tarihli ihtarname sonrasında 27/09/2017 tarihli cevap ile 18/03/2016 tarihli inşaat sözleşmesinin tek taraflı olarak feshedildiğini, müvekkilince bu kez 05/10/2017 tarihli ihtarname ile taşınmaz maliklerinden alacaklarının ödenmesinin istenildiğini, ancak talebinin muhtelif bahanelerle reddedildiğini, müvekkilince taşınmazda gerçekleştirilen imalat ve işlerin tespiti ile bedelinin belirlenmesi için Ankara Batı Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 2017/182 D.İş sayılı dosyasında tespit yaptırıldığını, taşınmaz maliki davalı aleyhine müvekkili tarafından yapılan işin tespiti ile Türk Medeni Kanunu'nun 893/3-895 maddesi uyarınca yapı alacaklısı ipoteğin tesciline karar verilmesi talebiyle açılan davanın reddine karar verildiğini, bu arada davalı arsa malikleriyle davalılardan "... Yapı İnşaat ve Enerji Sanayi Ticaret Limited Şirketi" arasında aynı projenin yapımı için yeni bir sözleşme imzalandığını, yeni yüklenici tarafından müvekkilince bedeli alınmayan bloklara gelinerek müvekkilinin ticari levhasının 06/08/2021 tarihinde kaldırılıp bloklara ve şantiyeye el konulduğunu, yeni yüklenici davalı şirketin müvekkilinin yaptığı ama parasını alamadığı bloklarda inşaata başlayarak müvekkilinin haklarını ödemeden haksız kar amaçlı girişimde bulunduğunu, davalıların amacının, müvekkilinin % 60 seviyesinde bitirdiği bloklardan işe başlayıp hazıra konmak, satışlarını yapıp sebepsiz zenginleşmek olduğunu belirterek; müvekkili davacının ... Parsel nolu taşınmazda yaptığı imalat ve bu imalatın gerçekleşmesi için harcadığı işler bedelinin şimdilik 2.000.000,00 TL'lik bölümünün davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsiline karar verilmesini talep etmiştir.
YANIT:
Davalı ... vekili tarafından verilen cevap dilekçesinde özetle; Zamanaşımı itirazlarının yanı sıra, inşaatın yapıldığı arsada %30 hissedar olan müvekkili ile davacı arasında herhangi bir sözleşmesel bağ bulunmadığını, keza müvekkili kooperatif ile davacının inşaat sözleşmesini imzaladığını söylediği "... Konut Yapı Kooperatifi" ile hiçbir zaman ve hiçbir şekilde sözleşme ilişkisi kurulmadığını, davacı tarafça kendisi ile dava dışı kooperatif arasında eser sözleşmesi konulu davalı arsa malikleri ile arasında herhangi bir sözleşme ilişkisinin olmadığının beyan ve ikrar edildiğini, borç ilişkisinin yalnızca taraflar arasında hüküm doğuracağını, üçüncü kişilerin borç ilişkisinin dışında kalması nedeniyle müvekkili kooperatifin mevcut davada pasif husumet ehliyeti bulunmadığını belirterek, bu nedenle davanın reddi gerektiğini ifade etmiştir.
Davalı ... İnşaat San. Tic. A.Ş. vekili tarafından verilen cevap dilekçesinde özetle; Zamanaşımı itirazlarının yanı sıra inşaatın yapıldığı arsada %70 hissedar olan müvekkili ile davacı arasında herhangi bir sözleşmesel bağ bulunmadığını, müvekkili ile dava dışı "... Konut Yapı Kooperatifi" arasında imzalanan kat karşılığı inşaat sözleşmesinin, adi yazılı şekilde yapılması ve diğer arsa sahibini kapsamaması nedeniyle geçerli olmadığını, kaldı ki yapılan iş bedelinin karşılıklı olarak ibralaşılarak sonlandırıldığını, davacı tarafın, "... Konut Yapı Kooperatifi"nden nakden ve aynen ödeme aldığı açık ve tartışmasız iken sözleşme ilişkisinin tarafı olmayan müvekkiline husumet yöneltilemeyeceğini belirterek, davanın öncelikle pasif husumet yokluğu nedeniyle reddi gerektiğini belirterek davanın reddine karar verilmesini istemiştir.
Davalı ... Yaz. ve İnş. Sanayi Dış Tic. A.Ş. (Eski Unvanı: ... Yapı İnşaat ve Enerji Sanayi Ticaret Limited Şirketi) vekili tarafından verilen cevap dilekçesinde özetle; Müvekkili şirket ile davacı şirket arasında herhangi bir akdi ilişki olmadığı gibi, önceki yüklenici firma "... Konut Yapı Kooperatifi" ile arasında herhangi bir hukuki bağ bulunmadığını, davacının muhatabının alt taşeronu olduğu dava dışı yüklenici şirket olması gerektiğini, müvekkilinin arsa sahibi olan diğer davalılarla sözleşmesinin bulunup davacının yaptığı imalatlardan herhangi bir kazanımı olmadığını belirterek davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.
İLK DERECE MAHKEMESİ KARARININ ÖZETİ :
Ankara 9. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 12/04/2022 tarihli 2021/527 Esas 2022/241 Karar sayılı kararında özetle; Dava, davacı şirket ile dava dışı "... Konut Yapı Kooperatifi" arasında mevcut alt taşeron sözleşmesi kapsamında yapmış olduğu imalatların bedelinin, arsa sahibi olan davalılar ile sonradan arsa sahipleriyle yapılan sözleşme kapsamında inşaatı sürdüren diğer davalı şirketten yapılan imalatın arsa sahipleri yararına zenginleşmeye yol açtığı, diğer davalı yönünden bu inşaatın ikmali cihetine gidilmesi suretiyle yarar sağlandığı iddiasıyla tahsili istemine ilişkindir.
Söz konusu dava derdest iken Ankara 2. Asliye Ticaret Mahkemesi'nde davacı tarafından kendi sözleşmesinin tarafı olan "... Konut Yapı Kooperatifi" aleyhine aralarındaki 18/03/2016 tarihli sözleşme kapsamında alt taşeron sıfatıyla yaptığı işin ödenmeyen bakiye bedelinin tahsili amacıyla açılan dava taraf teşkili sağlanmaksızın 31/01/2022 tarihinde verilen karar ile mevcut dava ile birleştirilmiş ise de, esas davada dayanılan hukuki neden ile birleşen davada alacağa dayanak gösterilen hukuki neden farklılığı dikkate alınarak, söz konusu birleşen dava mevcut davadan tefrik edilerek ayrı bir esasa kaydedilmiştir.
Yukarıda ayrıntılı olarak açıklandığı ve dosya kapsamından da anlaşıldığı üzere; davacı şirket ile birleşen ve tefrik edilen davada davalı olan "... Konut Yapı Kooperatifi" arasında 18/03/2016 tarihli inşaat sözleşmesi başlıklı eser sözleşmesi imzalanmış, sözleşme ile davacı alt yüklenici (taşeron) sıfatıyla ...Parsel nolu taşınmazda sözleşme ile kararlaştırılan işlerin kararlaştırılan bedel ile yapmayı üstlenmiştir. Sözleşmede arsa sahibi davalılar ve diğer davalı taraf değildir.
Yüklenicinin, eser sözleşmesi ile iş sahibine karşı üstlendiği işin tamamını veya bir kısmını yaptırdığı kişilere alt yüklenici denir. Alt yüklenici, asıl yükleniciden bağımsız ve kendi hesabına çalışan bir ifa yardımcısıdır.
Alt yüklenici, asıl yüklenicinin işçisi olmayıp, bir ifa yardımcısıdır. Başka bir deyişle, asıl yüklenici ile aralarındaki hukuki ilişki bir hizmet sözleşmesi olmayıp, bir eser sözleşmesidir. Ancak, bu eser sözleşmesi asıl yüklenicinin iş sahibiyle yaptığı eser sözleşmesinden bağımsız ayrı bir sözleşmedir. Bu sözleşme ile alt yüklenici, asıl yüklenicinin yapımını üstlendiği eserin belli bir bölümünü ya da bazı teknik kısımlarını yapıp, asıl yükleniciye teslim etmeyi ve asıl yüklenici de buna karşılık bir ücret ödemeyi üstlenmektedirler. Dolayısıyla ortada iki ayrı eser sözleşmesi bulunmaktadır. Bu ikinci sözleşmede, asıl yüklenici iş sahibi ve alt yüklenici durumundadırlar. Uygulamada, bu ikinci sözleşmeye taşeron sözleşmesi de denilmektedir.
Asıl iş sahibi ile alt yüklenici arasında herhangi bir sözleşme ilişkisi bulunmamaktadır. Bu nedenle, birbirlerine karşı bir hak ileri süremez ve bir talepte bulunamazlar. Herkes, kendi akidine karşı sorumludur.
Bu nedenlerle davacı taşeron ile davalılar arasında akdi ilişki bulunmayıp, var olduğunu iddia ettiği alacağını birleşen ve tefrik edilen davada kendi akdi olan "... Konut Yapı Kooperatifi"nden isteyebileceği, mevcut davada davacı şirket ile davalı olan şirketler arasında akdi herhangi bir ilişki bulunmamakla ve yine yukarıda açıklanan nedenlerle davanın sıfat yokluğundan husumetten reddine dair karar verildiği görülmüştür.
İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF SEBEPLERİ :
Davacı vekili tarafından verilen 06/06/2022 tarihli istinaf kanun yolu başvuru dilekçesinde özetle; Müvekkilinin yapılmış olan sözleşmeye inancı ve güveni neticesinde inşaat malzemelerini aldığını, stokunu tamamladığını ve şantiye alanına yüklediğini, müvekkilinin tüm bu iş ve eylemleri yaparken arsa sahiplerinin de herhangi bir itirazda bulunmadığını, müvekkilininin yaptığı imalatlardan davalıların yararlandığını, bu nedenle davalılara husumet düşeceğinin sabit olduğunu, TMK 723 maddesine göre "malzeme sökülüp alınmazsa arazi maliki, malzeme sahibine uygun bir tazminat ödemekle yükümlüdür." maddesi karşısında davalı arsa sahiplerine ve bu malzemeyi kullanan diğer davalı ... (eski ismi ...) şirketine husumet düştüğünü, müvekkilince yaptırılan Ankara Batı Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 2017/182 D. İş sayılı dosyasında yapılan tespite ve bilirkişi raporuna göre; 2016 yılı birim fiyatlarına göre yaklaşık 4.000.000,00 TL imalat ve malzeme stoku yapıldığını, yapılan imalat ve malzemeden davalıları yararlandığını, bu durumun dahi husumetin varlığını ispat ettiğini, müvekkilinin sebepsiz zenginleşme hükümleri doğrultusunda yaptığı işlemin karşılığını alması gerektiğinden davalılara husumet düştüğünü, Yargıtay 15. Hukuk Dairesi'nin 04.12.2018 tarih ve 2018/4659 E. 2018/4830 K. sayılı ilamında arsa sahiplerinin mamelekine geçen varlıkları sebepsiz zenginleşme hükümlerine göre işi yapan taşeronun malzeme bedelini isteyebileceğinin karar altına alındığını, dolayısıyla davalılara husumet düşmeyeceğine yönelik mahkeme kararının usul, yasa ve yerleşik yargı kararlarına uygun düşmediğini, bu nedenlerle istinaf başvurularının kabulü ile ilk derece mahkemesi kararının kaldırılarak davanın kabulüne karar verilmesini talep etmiştir.
Davalılardan ... İnş. San. Tic. A.Ş. Vekili ile davalı ... Yapı Kooperatifi vekilleri tarafından dosyaya sunulan istinaf dilekçesine karşı cevap dilekçelerinde özetle; Davacının dava dilekçesinde TMK'nın 723 ve devamı hükümlerine dayandığını, bunun üzerine cevap dilekçelerinde sebepsiz zenginleşme hükümlerine dayanılarak açılan davada zamanaşımı defiinde bulunduklarını, davacı yanın bu defa cevaba cevap dilekçelerinde sebepsiz zenginleşme hükümlerine dayanmadıklarını, alacaklarının eser sözleşmesinden kaynaklandığını iddia ettiğini, bunun üzerine taraflarınca verilen ikinci cevap dilekçelerinde eser sözleşmesinde dayanılarak açılan davada müvekkillerine husumet yöneltilemeyeceğini, zira müvekkillerinin, sözleşmenin tarafı olmadıklarını beyan ettiklerini, mahkemece de aynı gerekçelerle müvekkilleri yönünden davanın husumet yokluğu nedeniyle reddine karar verdiğini, davacı yanın bu defa istinaf dilekçesinde yine sebepsiz zenginleşme hükümleri uyarınca alacak hakkına sahip olduklarını iddia ettiklerini ve bu sebeplerle davacı yanın taleplerinin anlaşılamadığını, önceki cevap ve beyan dilekçelerini aynen tekrar ettiklerini belirterek haksız istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmesini talep etmişlerdir.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE :
İstinaf kanun yolu başvurusuna konu edilen karar hakkında; HMK'nın 355. maddesindeki düzenleme uyarınca, istinaf dilekçesinde belirtilen nedenler ve kamu düzenine ilişkin aykırılık bulunup bulunmadığı yönü gözetilerek yapılan inceleme sonucunda;
Dava, davacı taşeron ile dava dışı ve hakkındaki dosya eldeki dosyadan tefrik edilen yüklenici ... Konut Yapı Kooperatifi arasında düzenlenen 18/03/2016 tarihli inşaat sözleşmesi nedeniyle davacı taşeron tarafından yapımı gerçekleştirilen imalat bedellerinden ödenmeyen imalat bedellerinin üzerinde inşaat yapılacak olan parsel malikleri olan davalı arsa sahipleri ile bu arsa üzerinde yapımı devam eden inşaatın yeni yüklenicisi olan davalı şirketten müştereken ve müteselsilen tahsili isteğine ilişkindir.
Davalılar vekilleri tarafından yukarıda ayrıntıları verilen cevap dilekçeleri ile müvekkillerine husumet yöneltilemeyeceği ve sebepsiz zenginleşme hükümlerine dayalı olarak açılan dava yönünden de zamanaşımı defiinde bulunularak davanın reddine karar verilmesi talep edilmiştir.
Mahkemece yapılan yargılama sonucunda, davacı taşeron ile dava dışı yüklenici olan ... Konut Yapı Kooperatifi arasında eser sözleşmesi mahiyetindeki 18/03/2016 tarihli inşaat sözleşmesinin imzalandığı bu yüklenici şirketin davalı taşınmaz maliklerinin yüklenicisi olduğu, davacı alt yüklenicinin sözleşmesinin dava dışı yüklenici olan ... Konut Yapı Kooperatifi ile olduğu, bu sözleşmede arsa sahibi olan davalılar ile inşaatın yeni yüklenicisi olan diğer davalı şirketin taraf olmadığı, sözleşme ilişkisinin ancak tarafları açısından hak ve borçlar doğuracağı, davacının da sözleşmenin tarafı olmayan davalılara karşı eser sözleşmesine dayanarak herhangi bir hak ileri süremeyeceği ve herhangi bir talepte bulunamayacağı, nitekim davacı taşeronun bu sözleşmeden kaynaklı olarak kendi akidi olan yüklenici ... Konut Yapı Kooperatifine karşı açmış olduğu derdest bir davanın bulunduğu ve eldeki davadan tefrik edildiği kabul edilerek eldeki dava yönünden davalılara husumet yöneltilemeyeceği kabul edilerek davanın, pasif husumet yokluğu nedeniyle reddine karar verilmiş, bu karara karşı davacı vekilinin yukarıda belirtilen gerekçelerle istinaf yoluna başvurduğu anlaşılmıştır.
Mahkemece de dosya kapsamındaki bilgi, belge ve toplanan deliller değerlendirilerek yasal düzenlemelere uygun ve isabetli gerekçeyle karar verilmiş olduğu, ileri sürülen istinaf sebepleri dikkate alındığında, mahkeme kararında usul ve esas yönünden yasaya aykırılık bulunmadığı anlaşılmakla davacı vekilinin bu karara karşı yapmış olduğu istinaf başvurusunun, 6100 sayılı HMK'nın 353/(1)-b.1 maddesi uyarınca esastan reddine karar verilmesi gerekmiş ve aşağıdaki hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM : Yukarıda açıklanan nedenlerle;
1-Ankara 9. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 12/04/2022 tarihli 2021/527 Esas 2022/241 Karar sayılı kararı usul ve yasaya uygun bulunduğundan davacı vekilinin bu karara karşı yapmış olduğu istinaf kanun yoluna başvurusunun 6100 sayılı HMK'nın 353(1)-b-1 maddesi gereğince ESASTAN REDDİNE,
2- Davacının istinaf başvurusunun reddine karar verilmiş olduğundan alınması gerekli 427,60 TL istinaf karar ve ilam harcından davacı tarafından peşin olarak yatırılan 80,70 TL harç bedelinin mahsubu ile kalan 346,90 TL istinaf karar ve ilam harç bedelinin davacıdan alınarak hazineye gelir kaydına,
3- Davacı tarafından yatırılan 220,70 TL istinaf kanun yoluna başvurma harcı ile istinaf yargılama giderlerinin kendi üzerinde bırakılmasına,
4- İstinaf incelemesi sırasında duruşma açılmadığından, taraflar yararına vekalet ücreti takdirine yer olmadığına,
5- Kararın dairemizce taraflara tebliğine,
Dair, dosya üzerinde yapılan inceleme sonucunda, 6100 Sayılı HMK'nın 361. maddesi gereğince kararın taraflara tebliği tarihinden itibaren 2 hafta içinde Yargıtay'da TEMYİZ yolu açık olmak üzere 07/05/2024 tarihinde oybirliği ile karar verildi.
Başkan ... Üye ... Üye ... Katip ...
e-imzalıdır e-imzalıdır e-imzalıdır e-imzalıdır