T.C.
İSTANBUL
16. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2022/78 Esas
KARAR NO: 2024/167
DAVA: İtirazın İptali (Hizmet Sözleşmesinden Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ: 01/02/2022
KARAR TARİHİ: 13/03/2024
Mahkememizde görülmekte olan İtirazın İptali (Hizmet Sözleşmesinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
DAVA:
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; davacı vekili tarafından dosyaya sunulan dilekçe ile ... nun işletmesinin Davacı Şirket tarafından davalı şirkete ait ... — ...- ...- ... plaka no lu araçlar ile 28.09.2016 — 27.09.2017 tarihleri arasında ücret ödenmeksizin ihlalli geçiş yapıldığını, 6001 Sayılı Karayolları Genel Müdürlüğü'nün Teşkilat ve Görevleri Hakkında Kanun 30. Maddesi ve bu maddenin 7. Fıkrası gereği 15 günlük yasal süresi içinde hiçbir ceza olmaksızın ödenmesinin mümkün olmasına rağmen ihlalli geçiş ücretlerinin anılan süre içinde ödenmediğini, bu sebeple davalı aleyhine ... İcra Müdürlüğü'nün 2017/ ... E sayılı dosyası ile ödenmeyen geçiş ücretleri için 6001 sayılı kanunun 30/5 maddesi uyarınca tahakkuk ettirilen geçiş ücretinin 10 katı değerindeki gecikme cezası alacağını , söz konusu alacağın tahsili amacı ile 22.11.2017 tarihinde icra takibi başlatıldığını, davalının bu takibe itiraz ettiğini, davacı şirket taraf davalı şirkete ait plakalara tanımlı ... hesabına ilişkin provizyon sorgusu yapıldığını, bu sorguda iptal ürün / ürün bakiyesi yetersiz sonucunun görüldüğünü, dolayısı ile davalıya ait ... etiketinden geçiş ücretinin çekilemediğini , ... hesaplarının uygun olmaması halinde araç sahiplerine kanunun açık hükmü uyarınca ücretin 4 katı tutarında ceza uygulandığını, davalı şirkete ait ... — ...- ...- ... plaka no lu araçların ticari kullanım niteliği bulunması nedeni ile 3095 sayılı kanunun 2. Maddesi uyarınca işlemiş ve işleyecek dönem için takip tarihinde yürürlükte olan 949,75 ticari faiz oranı uygulandığını, 3065 sayılı Katma Değer Vergisi Kanunun 24/c Maddesinde vade farı, fiyat farkı, faiz , prim gibi çeşitli gelirler ile servis vb adlar altında sağlanan her türlü menfaat, hizmet ve değerlerin matraha dahil olduğunu beyan ile davalının itirazının iptalini talep ve dava etmiştir.
CEVAP :
Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; davalı vekili tarafından dosyaya sunulan davalı şirkete ait ... "minde yeterli bakiyenin her zaman mevcutolduğunu, davalı şirketin ... sisteminde kayıtlı araçlarının tüm para yüklemleri ve geçişleri ile ilgili kayıtlar getirildiğinde ceza kesilen tarihler arasındaki hareket dökümü incelendiğinde bakiye yükleme adı altında paralar yatırıldığını bunların kayıtlarda görüldüğünü, yatırılan tutarlar ve geçiş iade adı altında verilmiş olduğunun dökümlerden anlaşılacağını, bu yüklemlerin toplamı incelendiğinde dahi ceza miktarını aştığını, bu yatırılan miktarların normal geçiş ücretlerinden daha fazla olduğunu ancak sistemdeki bozukluklardan dolayı ihlal sayılıp fahiş miktarda ceza verildiğini, taraflarına cezaların bildirilmediğini, davalı şirkete ait araçların dorseli geçişlerinden sistemin ... cihazını algılayamadığı ve dorsenin cezalı ücrete maruz kaldığını, dava konusu borç gerçek olmadığı için temerrüde düşmenin söz konusu olmadığını ancak olması halinde dahi yasal faiz uygulanması gerektiğini beyan ile davanın reddini talep etmiştir.
DELİLLER:
... İcra Dairesi 2017/... Esas sayılı icra dosyası dosyamız arasına alınmıştır.
... ne müzekkere yazılmış olup, davaya konu ..., ..., ..., ... plaka sayılı araçlara ait tescil kayıtlarının dosyamıza celp edildiği anlaşılmıştır.
... Bölge Müdürlüğünün 05/05/2022 tarihli müzekkere cevap yazısı dosyamız arasına alınmıştır.
... A.Ş'den davaya konu araçlara ait banka hesap kayıtları dosyamız arasına alınmıştır.
... A.Ş'nin müzekkere cevabı dosyamız arasına alınmıştır.
Bilirkişi elektrik mühendisi ... tarafından hazırlanan 04/11/2022 tarihli bilirkişi raporu dosyamız arasına alınmıştır.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE;
Mahkememizde görülmekte olan dava; İİK 67. Mamddesi gereğince, davacının geçiş ihlalinden kaynaklı davalıdan olan alacağının tahsili amacıyla başlattığı ... İcra Dairesi 2017/... Esas sayılı takibe karşı davalı itirazının iptali istemine ilişkindir.
Mahkememizce ... İcra Müdürlüğü'nün 2017/... Esas sayılı dosyasının celp edilerek incelenmesi ile; davacı ... Anonim Şirketi tarafından davalı ... Sanayi Ve Ticaret Limited Şirketi aleyhine 16/11/2017 tarihinde 7.225,35TL asıl alacak üzerinden davalı aleyhine ilamsız takip başlatıldığı, davalının yasal süresi içerisinde takibe ve borca itirazı ile takibin durduğu, iş bu davanın açıldığı anlaşılmıştır.
Mahkememizce davacı iddiası doğrultusunda bilirkişi tarafından dava, cevap/ itiraz dilekçeleri, Karayolları/PTT cevabi yazıları, CD , kaçak geçiş görüntüleri, ihlalli geçiş dökümleri, provizyon kayıtları, hesap kayıtları ve tüm dosya kapsamının tetkiki ile 7144 sayılı Torba Kanun'un 19. maddesi ile 6001 sayılı Kanun kapsamında değerlendirme yapılarak geçiş ihlaline sebebiyet verilip verilmediği, davalının OGS/HGS hesabının yeterli olup olmadığı, ihlalin tespiti halinde takip tarihi itibari ile talep somutlaşmasına yönelik davacı dilekçesindeki alacak kalemlerinin irdelenmesi sureti ile davacının mevcut ise davalıdan talep edebileceği alacak miktarının tespiti amacı ile bilirkişi trafik uzmanı ... tarafından hazırlanan 04/11/2022 tarihli bilirkişi raporu alınmıştır.
Bilirkişi trafik uzmanı ... raporunda özetle; "Davalı şirkete ait dava konusu geçişleri gerçekleştiren ... — ...- ...- ... plakalı araçların söz konusu gişelerden yaptığı geçişlere dair ücretlerin ödenmediği, davacı Şirketin işlettiği Ücretli Geçiş yollarından , davalı Şirket aracının geçiş ücreti ödemeksizin yaptığı geçişler nedeniyle davacı şirkete ödeme yükümlülüğünün, takip tarihi itibariyle;
¸yönünde mütalaada bulunduğu görülmüştür.
Bilirkişi trafik uzmanı ... 15/11/2023 tarihli bilirkişi ek raporunda özetle; Kök raporumda değiştirilmesi gerekli bir husus bulunmadığı, Kök raporda belirtildiği üzere ve gecikme faizinin Ticari faiz oranlarına göre hesaplanması suretiyle davalının takip tarihi itibariyle ödeme yükümlülüğünün,Hukuki değerlendirilmesi Sayın Mahkemeye ait olmak üzere; Davalı itirazı nedeniyle,
oranlarına göre hesaplanması halinde davalının takip tarihi itibariyle ödeme yükümlülüğünün ;¸yönünde ek mütalaada bulunduğu görülmüştür.
6001 Sayılı ‘ Karayolları Genel Müdürlüğü’ nün Hizmetleri Hakkında Kanun’ un ‘Geçiş Ücretini Ödememe ve Güvenliğin İhlali ’ başlıklı 30. Maddesinin 5. fıkrasında ; ‘4046, 3465 ve 3996 sayılı kanunlar çerçevesinde işletme hakkı verilen veya devredilen otoyollar veya erişme kontrolünün uygulandığı karayollarından geçiş ücretlerini ödemeden geçiş yapan araç sahiplerinden, işletici şirket tarafından geçiş ücretini ödemeden giriş çıkış yaptığı mesafeye ait geçiş ücreti ile birlikte bu ücretin 4 katı tutarında ceza, genel hükümlere göre tahsil edilir.’ hükmüne yer verildiği, İlgili ‘Yönetmelik ve Kanun Maddeleri’ başlık altından yapılan değerlendirmeler
doğrultusunda, Davalının dosya içeriğinde herhangi bir banka hesap dökümü veya herhangi bir ödeme noktasından geçiş ücretlerinin ödendiğine dair belgenin bulunmadığı, ... kartlarından para çekilmemesi halinde davalı geçiş ücretini yetkili idare olan Karayolları Genel Müdürlüğü arasında imzalanan ve ... ’nun işletme esaslarını düzenleyen İşletme Protokolü’nün 7.1. maddesi hükmüne göre araç sahipleri, “… veya ... aracılığı ile Otoyol’u kullanmak istiyorsa, kullanmak istediği sistemin abonesi olmak ve kullanılabilir durumda yeterli Bakiye’ye sahip Etiket bulundurmak…”, 7.7. maddesine göre ise “… Geçiş Ücreti, Hesap’tan elektronik olarak tahsil edilemez ise Araç Sahibi/Sürücü Ücret Toplama Sistemi doğrultusunda belirlenen Geçiş Ücreti’ni Manuel Ödeme şeklinde yapmak…” zorunda olduğunu, Davacı-Alacaklının Müvekkil Şirket’in gerek 6001 sayılı Kanun uyarınca gerekse de başkaca ilgili mevzuat kapsamında ihlalli geçiş yapan araç sahiplerine, ihlalli geçiş yapıldığına ilişkin herhangi bir bildirim yapma yükümlülüğü bulunmadığını, bu yolu kullanan sürücülere
daha öncesinde trafik işaret ve levhalarla ücretli yol bilgilendirmesi yapıldığını, belirtilen tarih aralıklarında İhlalli geçişlerin ödendiğine dair dosya içeriğinde herhangi bir belgenin bulunmadığı görülmüştür.
Davanın dayanağını oluşturan 6001 sayılı Karayolları Genel Müdürlüğünün Hizmetleri Hakkında Kanun’un 30/5. maddesinde “...(5) 4046, 3465 ve 3996 sayılı kanunlar çerçevesinde işletme hakkı verilen veya devredilen otoyollar veya erişme kontrolünün uygulandığı karayollarından geçiş ücretlerini ödemeden geçiş yapan araç sahiplerinden, işletici şirket tarafından geçiş ücreti ödemeden giriş çıkış yaptığı mesafeye ait geçiş ücreti ile birlikte, bu ücretin on katı tutarında ceza, genel hükümlere göre tahsil edilir. ...” hükmü düzenlenmişken 25.05.2018 tarih ve 30431 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan 16.05.2018 tarih ve 7144 sayılı Kanunun 18. maddesi ile birinci ve beşinci fıkralarında yer alan “on” ibareleri “dört” şeklinde değiştirilmiştir. Aynı Kanunun 19. maddesi ile 6001 sayılı Kanuna geçici 3. madde ilave edilmiştir.
6001 sayılı Kanuna eklenen Geçici 3. madde de ise “Bu maddenin yürürlüğe girdiği tarihten önce otoyollar ile erişme kontrolünün uygulandığı karayolları için belirlenen geçiş ücretlerini ödemeden yapılmış olan geçişlerde araç sahiplerine bu Kanunun 30. maddesinin beşinci fıkrası uyarınca tahakkuk ettirilen ancak bu maddenin yürürlük tarihi itibarıyla tahsilatı yapılmamış olan para cezaları hakkında bu Kanunun 30. maddesinde yer alan oranlar uygulanır.” düzenlemesi yapılmıştır.
Kanunun 30. maddesinin, 27.03.2015 tarihli ve 6639 sayılı Kanunun 33. maddesi ile değişiklik yapılan (7) numaralı fıkrasında, geçiş ücreti ödenmeden geçiş yapılması hâlinde ödemesiz geçiş tarihini izleyen on beş gün içinde geçiş ücretini usulüne uygun olarak ödeyenlere bu maddenin (1) numaralı ve (5) numaralı fıkralarında belirtilen cezaların uygulanmayacağı öngörülmektedir.
Anayasa Mahkemesi'nin 18.01.2018 tarih, 2017/166 E. 2018/8 Karar sayılı kararında ".... İşletme hakkı verilen veya devredilen otoyollar veya erişme kontrolünün uygulandığı karayollarından geçiş ücreti ödenmeden geçiş yapılması hâlinde yaptırım uygulanmasına sebebiyet veren eylem ücret ödemeden geçiş yapılması anında tamamlanmış olacaktır. Bu durumda, kuralda belirtilen ödemesiz geçiş tarihinden itibaren on beş gün içinde geçiş ücretinin ödenmesi hâlinde cezanın uygulanmayacağına ilişkin düzenleme oluşan neticeyi ortadan kaldırılmakta olup ihlalli geçiş eylemini gerçekleştirenler lehine getirilmiş bir düzenlemedir...... kuralda, cezasızlık hâlinin kapsamı, eylemin sonucu olarak öngörülen yaptırımın hangi hâlde uygulanmayacağı, ödemenin hangi süre içinde yapılması gerektiği açık, anlaşılır, uygulanabilir ve nesnel olarak belirlenmiştir. Geçiş ücretinin ödenmesi şekil ve yöntemlerinin tümünün önceden öngörülmesi ve kanun koyucu tarafından tek tek belirlenerek kanun metninde ifade edilmesi oldukça güçtür. Geçiş ücretinin tahsili yöntemlerinin zaman içinde değişip gelişebileceği ve otoyollar veya erişme kontrolünün uygulandığı karayollarından geçiş ücretlerinin tahsili yöntemlerinin benzerlik arz ettiği hususları dikkate alındığında kuralda belirlilik ilkesine aykırılık bulunmamaktadır....." yönünde karar vermiştir. Bu durumda davalının ihlali sebebiyle davacının, davalıya ayrıca bir bildirim yapmasına gerek bulunmadığı anlaşılmaktadır. (İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 17. Hukuk Dairesi'nin 2018/1124 Esas, 2021/347 Karar sayılı ilamı)
Tarafların iddia ve savunmaları, toplanan deliller, alınan bilirkişi raporu ile birlikte tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirildiğinde; davalı tarafın yetkiye ilişkin itirazı bulunuyorsa da taraflar arasında otoyol kullanımına ilişkin sözleşmesel ilişki bulunduğu, davalı tarafın para borcu ifa yükümlüsü olduğu ve TBK'nın 89. Maddesine göre para borçları götürülecek borçlardan olmakla davacının yerleşim yeri mahkemesinin de yetkili olduğu anlaşılmıştır. Davacı tarafından işletilen köprü ve otoyollardan davalı şirkete ait ...- ...,..., ... plakalı ait araçlar ile 26.10.2016 – 27.10.2017 tarih aralığında olmak üzere muhtelif tarihlerde ihlalli geçiş yapıldığı, bu hususun dosyaya sunulan geçiş kayıtları ve alınan bilirkişi raporlarıyla sabit olduğu, yapılan ihlalli geçişe ilişkin normal geçiş ücretinin 602,45-TL olarak hesaplandığı,davalı tarafça geçiş ücretinin ödendiğine dair dosyaya bir delil sunulmadığı, 25/05/2018 tarihli 30431 sayılı Resmi Gazetede yayımlanan; 7144 sayılı Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılması Hakkında Kanunun 18. maddesi ile değiştirilmiş olan; "25/06/2010 tarihli ve 6001 sayılı Karayolları Genel Müdürlüğünün Teşkilat ve Görevleri Hakkında Kanun'un 30. maddesinin beşinci fıkrası uyarınca ihlalli geçiş yapan araç sahiplerine ücretin dört katı tutarında ceza uygulanabileceği, ihlalli geçiş ücretinin dört katı olmak üzere 2.409,80-TL ceza ödeneceği, buna göre davacının toplamda 3.012,25-TL talep edebileceği, ayrıca davalıya takip öncesi ihlalli geçişlere ilişkin herhangi bir bildirimde bulunulmaması, TBK'nın 117. maddesi uyarınca da borç ihtarında bulunulduğuna dair herhangi bir bildirim veya ihtarname bulunmadığından takip öncesi işlemiş faiz talebinin ve buna bağlı olarak KDV talebinin yerinde olmadığı değerlendirilmekle bilirkişi raporunun sadece bu kısmına itibar edilmeyerek yapılan tüm açıklamalar doğrultusunda; davanın kısmen kabulü ile, davalının ... İcra Dairesinin 2017/... Esas sayılı icra dosyasına yapmış olduğu itirazların kısmen iptali ile; takibin (602,45-TL geçiş ücreti ve2.409,80-TL geçiş cezası olmak üzere toplam) 3.012-TL asıl alacak üzerinden devamına, asıl alacak tutarına takip tarihinden tahsil tarihine kadar işleyecek % 9,75 oranında ve TCMB tarafından belirlenen değişen oranlarda avans faizi uygulanmasına, fazlaya ilişkin talebin reddine, Alacağın % 20'si oranındaki 602,45-TL icra inkar tazminatının davalıdan alınarak davacıya verilmesine dair açıklanan gerekçelerle karar vermek gerekmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
H Ü K Ü M : Gerekçesi açıklandığı üzere;
1-Davanın KISMEN KABULÜ İLE; davalının ... İcra Dairesinin 2017/... Esas sayılı icra dosyasına yapmış olduğu itirazların kısmen iptali ile; takibin (602,45-TL geçiş ücreti ve 2.409,80-TL geçiş cezası olmak üzere toplam) 3.012-TL asıl alacak üzerinden devamına, asıl alacak tutarına takip tarihinden tahsil tarihine kadar işleyecek % 9,75 oranında ve TCMB tarafından belirlenen değişen oranlarda avans faizi uygulanmasına, fazlaya ilişkin talebin REDDİNE,
2-Alacağın % 20'si oranındaki 602,45-TL icra inkar tazminatının davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
3-Alınması gerekli 427,60TL maktu karar ve ilam harcından, davacı tarafça peşin yatırılan 80,70TL harcın mahsubu ile bakiye 346,9TL'nin davalıdan tahsili ile hazineye irat KAYDINA,
4-Davacı tarafından yatırılan 80,70TL peşin harç ve 80,70TL başvurma harcı toplamı 161,4TL'nin davalıdan tahsili ile davacıya VERİLMESİNE,
5-Davacı kendisini vekille temsil ettirmiş olduğundan A.A.Ü.T. gereğince hesap ve taktir olunan 3.012TL vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacıya VERİLMESİNE,
6-Davalı kendisini vekille temsil ettirmiş olduğundan A.A.Ü.T. gereğince hesap ve taktir olunan 275,17TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalıya VERİLMESİNE,
7-Davacı tarafından yapılan 777,2TL ve yargılama giderinin ret ve kabul oranına göre hesap edilen 712,15TL'sinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine, arta kalan 65,05TL bakiye kısmın davacı üzerinde bırakılmasına,
8-Davalı tarafından yapılan 1.250TL ve yargılama giderinin ret ve kabul oranına göre hesap edilen 104,63TL'sinin davacıdan alınarak davalıya verilmesine, arta kalan bakiye kısmın davalı üzerinde bırakılmasına,
9-Devletçe karşılanan 1.320TL arabuluculuk ücretinin, davanın ret-kabul oranına göre hesaplanan 1209,50TL'sinin davalı taraftan, kalan bakiye 110,5TL'nin davacı taraftan tahsili ile hazineye gelir KAYDEDİLMESİNE,
10-Taraflarca yatırılan gider avansından kullanılmayan kısmın karar kesinleştiğinde ve talep halinde yatıran tarafa iadesine,
Dair, davacı ve davalı vekilinin yüzüne karşı, HMK'nın 341/2 maddesi gereğince miktar itibari ile KESİN OLMAK ÜZERE verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı.13/03/2024
Katip ...
¸e-imzalıdır
Hakim ...
¸e-imzalıdır