T.C.
İSTANBUL
16. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2022/880 Esas
KARAR NO: 2024/222
DAVA: İtirazın İptali (Haksız Eylemden Kaynaklanan Zarar Nedeniyle)
DAVA TARİHİ: 26/12/2022
KARAR TARİHİ: 02/04/2024
Mahkememizin yukarıda esas numarası yazılı dosyasının mahkememizde yapılan
yargılaması sonucunda;
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ :
DAVA:
Davacı vekilinin mahkememize sunduğu dava dilekçesinde özetle; müvekkili şirkete ZMM poliçesi ile sigortalı, davalının malikinin bulunduğu ... plaka no’ lu aracın davalının sevk ve idaresindeyken 25/09/2021 tarihinde kaza gerçekleştiğini, gerçekleşen trafik kazası neticesinde ... ve ... plakalı araçlarının üzerinde hasar meydana geldiğini, kazada sigortalı aracın sürücüsünün ehliyetsiz ve kusurlu olduğunun anlaşıldığını, davalının kusurlu olduğunu, davalının maliki bulunduğu ... plaka no’lu aracın kusurlu bir şekilde ... ve ... plakalı araçların üzerinde hasar meydana getirdiğini, müvekkili şirketinin ödenen hasarın bedelinin rücuen tahsili amacıyla davalının aleyhine .... İcra Müdürlüğü'nün 2022/... E. sayılı dosyası ile icra takibi başlattığını, davalının süresi içerisinde itiraz ederek takibi durduğunu beyanla, davalının haksız itirazının iptalini ve %20'den az olmamak üzere icra inkar tazminatının sorumlu tutulmasını talep ve dava etmiştir.
CEVAP:
Davalının usulüne uygun tebligata rağmen davaya yanıt vermediği görüldü.
DELİLLER:
Dosyanın delillerini, icra dosyası örneği, Noterler Birliği'ne, SBGM'ne, SGK'ya yazılan müzekkerelere cevapları v.s tüm cevabi yazılar ile bilirkişi kök ve ek raporu oluşturmaktadır.
Bilirkişiler anılı raporlarında özetle;
"Olay 1 25.09.2021 tarihinde saat 11:00 sıralarında ...nda ... ... yönetimindeki ... plakalı çekici Ankara yönüne seyir halinde iken ... gişeleri çıkışına geldiğinde gişede beklemekte olan sürücü ... ... yönetimindeki ... plakalı otomobile arkadan çarpmış, otomobil çarpmanın etkisiyle önündeki sürücü ... ... yönetimindeki ... plakalı otomobile çarpmış, ... plakalı otomobil de önündeki sürücü ... ... yönetimindeki ... yabancı plakalı otomobile arkadan çarpmış, zincirleme kaza maddi hasarla sonuçlanmıştır. ... ...'nın sürücü belgesinin mevcut olmadığı anlaşılmaktadır. Davacı, ... plakalı çekicinin ZMM sigortasını düzenleyen şirket olup, davalıya ait çekicinin sürücüsü ... ...'nın sürücü belgesinin olmaması nedeniyle, ... plakalı araç ile ... plakalı araçlarda meydana gelen hasar üzerine yapılan 86.000,00 TL ödemenin ve 5.767,89 TL işlemiş faizin tahsili için icra takibi başlatmış, davalının itirazı ile icra takibinin durdurulması nedeniyle itirazın iptalini talep etmektedir.
Kusur Yönünden;
Dava dosyasında bulunan Maddi Hasarlı Trafik Kazası Tespit Tutanağından, kaza mahallinin yerleşim yeri dışında Otoyol gişeleri olduğu, vaktin gündüz olduğu anlaşılmaktadır.¸
Yukarıda bulunan ve tutanakta yer alan krokide zincirleme çarpışmanın otoyol gişeleri arasındaki geçit içinde meydana gelmiş olduğu görülmektedir.
Tutanakta kaza “olay” paragrafında özetlendiği şekilde anlatılmakta, kazadan dolayı ... plakalı çekicinin ön kısmında, ... plakalı otomobilin ön ve arka kısmında, ... plakalı otomobilin ön ve arka kısmında, ... plakalı otomobilin ise arka kısmında hasar meydana geldiğinin tespit edildiği, kazanın oluşumunda sürücü ... ...'nın 2918 sayılı KTK'nın 84/d (arkadan çarpma) kusurunu ihlal ettiği, diğer araç sürücülerinin kusurunun olmadığı kanaati ifade edilmiştir.
Oluş şekli tereddüde yer bırakmayacak netlikte açıklanmış olan kazada, çekici sürücüsü ... ...'nın dikkatsiz, tedbirsiz ve kontrolsüz araç kullanması ile Otoyol gişelerinde geçiş yapmakta olan araçların arkasında duramayarak önündeki araca arkasından çarpmış olması nedeniyle; 2918 sayılı KTK'nın trafik kazalarında sürücü kusurlarının tespiti ve asli kusur sayılan halleri kapsayan Madde 84 ile tanımlı “Araç sürücüleri trafik kazalarında; .. d) arkadan çarpma, .. hallerinde asli kusurlu sayılırlar.” Gereği 90100 asli kusurlu olduğu, kazaya karışan diğer sürücüler, ... ..., ... ... ve ... ... KABIL/e atfedilecek bir kusur bulunmadığı kanaatine varılmıştır.
Hasar Yönünden;
Dava konusu ... plakalı araç ... marka, ... tipinde ve 2016 model olup şasi numarası ..., motor numarası ..., kilometresi 673.060 km şeklindedir.
Dava dosyasında bulunan 24.11.2021 tarihli ... dosya numaralı Oto Mecburi Mali Mesuliyet Ekspertiz Raporunda, aracın uğramış olduğu hasarın giderilmesi için değişmesi gereken parçalar; ön tampon ızgarası, ön tampon demiri, sağ üst motor kulağı, turbo radyatörü, sol stop, ön tampon, motor kaput menteşeleri, arka tampon braketi, motor kaput menteşeleri, bagaj kapağı, sağ ön tampon sportu, ön panel, ön tampon montaj braketleri, arka tampon, sağ ön çamurluk davlumbazı, komple sağ ve sol farlar, klima radyatörü, sağ stop, klima fan motoru, motor radyatörü, arka cam, bagaj kapak kilidi olmak üzere toplam 25 kalem halinde sıralanmış olup bu parçalar, kazanın oluş şekli ve rapor ekinde bulunan hasarlı araç fotoğrafları ile uyumludur. Bedelleri kaza tarihi yedek parça rayiçleri ile uyumlu olup, 96 62 iskonto dahil toplam 9.402,37 TL tutarındadır. İşçilikler tutarı 7.497,61 TL olarak taktir edilmiştir. İskonto ve KDV dahil genel toplam 19.942,00 TL'dir. Raporda aracın piyasa rayici 140.000,00 TL olarak taktir edilmiştir.
Dava dosyasında ... Bankası üzerinden davacının yapmış olduğu ödemelere ilişkin 31.12.2021 tarihli tabloda, hasar numarası ... altında 43.000,00 TL tutarında ödeme görünmektedir.
Dava dosyasında ... plakalı araç hasarı ve yapılan ödeme ile ilgili herhangi bir evraka rastlanmadığından bu konuda kanaat oluşturmak mümkün değildir.
Sigorta Teminatı Ve Davalıların Sorumluluğu Yönünden;
... plaka sayılı araç, davacı ... — Sigorta tarafından ... no'lu ve 05/10/2020- 05/10/2021 vadeli ZMS (trafik) sigorta poliçesi ile sigortalıdır.Poliçede araç başı maddi teminatı kaza tarihinde 43.000,00.- TL., kaza başına 86.000,00.- TL. Olarak belirlenmiştir.
Zorunlu Mali Mesuliyet Sigortası Genel Şartları 1.mad. ;“Sigortacı, bu poliçede tanımlanan motorlu aracın işletilmesi sırasında, bir kimsenin ölümüne veya yaralanmasına veya bir şeyin zarara uğramasına sebebiyet vermiş olmasından dolayı, 2918 sayılı K.T.K.'na göre işletene düşen hukuki sorumluluğu, Zorunlu sigorta limitlerine kadar temin eder.”
Dava konusu 25.09.2021 tarihli kaza Zorunlu Mali Mesuliyet Sigortası Poliçesi kapsamındadır.
Aracın trafik sicil malikinin ... ... olduğu ve poliçede sigortalı olduğu görülmektedir.
Zorunlu mali mesuliyet sigortası genel şartları 4.md. “Sigorta sözleşmesinden ve sigorta sözleşmesine ilişkin kanun hükümlerinden doğan ve tazminat yükümlülüğünün kaldırılması veya miktarının azaltılması sonucunu doğuran haller zarar görene karşı ileri sürülemez.”
Hükmü kapsamında davacı, zarar gören araçların onarım gideri bedelini ödemiştir. Zorunlu Mali Mesuliyet Sigortası Genel Şartları 4.mad. ; “Sigortacının sigortalıya rücu hakkı”nı düzenlemiştir;
Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası Genel Şartları 4/B mad. “ Tazminatı gerektiren olay, aracın Karayolları Trafık Kanunu hükümlerine göre gereken ehliyetnameye sahip olmayan kimseler tarafından sevk edilmesi sonucunda meydana gelmiş ise, ödemede bulunan sigortacı, sigorta sözleşmesine ve bu sözleşmeye ilişkin kanun hükümlerine göre, tazminatın kaldırılmasını veya azaltılmasını sağlayabileceği oranda sigorta ettirene rücu edebilir.” hükmü kapsamında sigortalı araç sürücüsünün kaza anında yeterli ehliyetnameye sahip olmadığını ispatlaması gerekecektir.
Kaza anında araç sürücüsünün ... ... olduğu dosya içeriğinde yer alan kayıtlardan belirlenmiş ve Emniyet kayıtlarına göre kaza anında ehliyetinin olmadığı belirtilmektedir.
Davacı, davalı sürücünün kaza sırasında yeterli ehliyetnamesi bulunmadığını ispat etmiş bulunduğundan davacının, sigortalı araç sürücüsünün kusuru oranında ödediği tazminatı davalı işleten ... ... ya rücu hakkı bulunmaktadır.
Dosya kapsamında yer alan ekspertiz raporunda ... ... nın B sınıfı sürücü belgesi olduğu belirtilmiştir. B sınıfı sürücü belgesi olduğu kabul edilecek dahi olsa ÇEKİCİ sınıfı araç kullanmaya yetersiz bulunması sebebiyle kaza anında çekici sınıfı araç kullanmak için yeterli ehliyete sahip olmadığı değerlendirilmektedir.
Tazminat miktarları yönünden inceleme;
Davacı tarafından dava konusu zarara uğrayan araçlara ödeme yapıldığına ilişkin bir çok ödeme belgesi sunulmuştur.
Ancak, iş bu ödemelerin hangi araç hasarına ilişkin olduğuna ilişkin dosya kapsamında belge bulunmadığından değerlendirme yapılamamaktadır.
...Sigorta A.Ş. ne yapılan ödemenin hangi araç hasarına ilişkin olduğu belirlenememiştir.
Hasar ödemelerinin hangi araç hasarına olduğuna ilişkin kanıt sunulması halinde inceleme yapılabilecektir.
İcra Dosyası:
Davacı alacaklı tarafından borçlu- davalı aleyhine 11.10.2022 tarihinde İstanbul düğü'nün 2022/... Esas sayılı dosyası ile 91.767,89.- TL tutarındaki asıl alacağın tahsili taleplidir.
86.000,00.- TL Hasar Alacağı
5.767,89. TL. işlemiş faiz
91.767,89.-TL. Toplam Alacak
Davalı- borçlu itirazında borçlarının bulunmadığını beyanla takibe itiraz etmiştir.
Takip tarihine kadar işlemiş faiz ;
Ödemelerin hangi araç hasarına ilişkin olduğunun belgelenmesi halinde faiz hesabı yapılabilecektir.
Sonuç olarak;
Davalıya ait aracın sürücüsü ... ...'nın 96100 (yüzde yüz) asli kusurlu olduğu,
Kazaya karışan diğer sürücüler, ... ..., ... ... ve ... ... 'in kusursuz oldukları,
Kaza sırasında davacıya sigortalı araç sürücüsü ... ... olduğu ve yeterli ehliyetnameye sahip bulunmadığı,
Davacı sigortacının ZMSS Genel Şartları 4/c maddesi kapsamında rücu tazminat talep ve dava hakkı bulunduğu,
Davacının hangi araç için ne kadar hasar bedeli tespit edildiği ve ödendiği hususunun belgelenmesi gerektiği" şeklinde mütaalada bulundukları görülmüştür.
Mahkememizce itirazlar doğrultusunda bilirkişilerden ek rapor hazırlanması istenilmiş ve konuya ilişkin bila tarihli ek rapor teminle dosyamız arasına alınmıştır.
Bilirkişiler anılı ek raporlarında özetle;
"Davalıya ait aracın sürücüsü ... ...’nın %100 (yüzde yüz) asli kusurlu olduğu,
Kazaya karışan diğer sürücüler, ... ..., ... ... ve ... ... KABIL’in kusursuz oldukları,
Kaza sırasında davacıya sigortalı araç sürücüsü ... ... olduğu ve yeterli ehliyetnameye sahip bulunmadığı,
Davacı sigortacının ZMSS Genel Şartları 4/c maddesi kapsamında rücu tazminat talep ve dava hakkı bulunduğu,
Davacının talep edeceği toplam tazminat tutarının 86.000,00.- TL. Olduğu,
Takip tarihine kadar işlemiş faizin 5.767,89.- TL. olacağı" şeklinde mütaalada bulundukları görülmüştür.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE;
Dava;davacının haksız fiil dolayısıyla sigortalısına ödemiş olduğu bedelin TTK 1472. madde uyarınca sorumludan tahsili için başlatılan .... İcra Dairesi'nin 2022/... Esas sayılı icra takibine yapılan itirazın iptali ve icra inkar tazminatı istemine ilişkindir .
6102 sayılı Türk Ticaret Kanunun 1472/1. Maddesinde "(1) Sigortacı, sigorta tazminatını ödediğinde, hukuken sigortalının yerine geçer. Sigortalının, gerçekleşen zarardan dolayı sorumlulara karşı dava hakkı varsa bu hak, tazmin ettiği bedel kadar, sigortacıya intikal eder. Sorumlulara karşı bir dava veya takip başlatılmışsa, sigortacı, mahkemenin veya diğer tarafın onayı gerekmeksizin, halefiyet kuralı uyarınca, sigortalısına yaptığı ödemeyi ispat ederek, dava veya takibi kaldığı yerden devam ettirebilir." şeklinde düzenlenmiştir.
Mahkememizce celp edilen .... İcra Dairesi'nin 2022/... Esas sayılı takip dosyası örneğinin yapılan tetkikinde; takibin davacı tarafça davalı aleyhine cari hesap alacağına istinaden toplam 91.767,89 TL alacağın avans faizi ile birlikte tahsili için yapılan ilamsız icra takibinden ibaret bulunup davalının yasal süre içerisinde sunduğu itiraz dilekçesi ile; ödeme emrine, borca, ferilerine ve yetkiye itiraz ettiği, takibin durduğu ve davanın yasal süre içerisinde açıldığı anlaşılmıştır.
Huzurdaki davada uyuşmazlık; trafik kazası nedeniyle dava dışı sigortalıya ödenen hasar bedelinin rücuen tahsili isteminin yerinde olup olmadığı, karşı araç sürücüsünün kazanın meydana gelmesinde kusurlu olup olmadığı, rücuen tahsil istemi ile başlatılan .... İcra Dairesi'nin 2022/... Esas sayılı takibine davalı yanın itirazının iptaline karar verilip verilemeyeceği hususlarından ibarettir. Mahkememizce dava dilekçesi, itiraz dilekçesi, deliller, takip dosyası, ödeme belgeleri, poliçe/hasar dosyaları ve tüm dosya kapsamının tetkiki sureti ile davaya konu trafik kazasının meydana gelmesinde kazaya karışan dava dışı araç sürücülerinin kusur durumlarının irdelenmesi ile davaya konu trafik kazası nedeniyle dava dışı sigortalıya ait araç yönünden davacının sigortalısına ödediği hasar bedelinin kadri maruf olup olmadığı, kusur oranında rücuen tahsili isteminin yerinde olup olmadığının değerlendirilmesi ve takip dosyası ile bağlantı kurulmak sureti ile davacının takip tarihi itibari ile talebi mümkün hasar bedelinden kaynaklı rücuya dayalı alacağının bulunup bulunmadığının tespiti amacı makine mühendisi bilirkişi ... ve sigorta uzmanı ... marifetiyle inceleme icra edilerek konuya ilişkin kök ve ek raporlar dosyamız arasına alınmıştır. Alınan raporlarda özetle "davalıya ait aracın sürücüsü ... ...’nın %100 (yüzde yüz) asli kusurlu olduğu, kazaya karışan diğer sürücüler, ... ..., ... ... ve ... ... ’in kusursuz oldukları, kaza sırasında davacıya sigortalı araç sürücüsü ... ... olduğu ve yeterli ehliyetnameye sahip bulunmadığı, davacı sigortacının ZMSS Genel Şartları 4/c maddesi kapsamında rücu tazminat talep ve dava hakkı bulunduğu, davacının talep edeceği toplam tazminat tutarının 86.000,00.- TL. olduğu, takip tarihine kadar işlemiş faizin 5.767,89.- TL. Olacağı" tespitlerinde bulunulmuştur.
Yukarıda yapılan açıklamalar ve toplanan deliller doğrultusunda tüm dosya kapsamı birlikte incelendiğinde; 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu'nun 1472. maddesi gereğince; sigortacının, sigorta tazminatını ödediğinde, hukuken sigortalının yerine geçeceği, sigortalının, gerçekleşen zarardan dolayı sorumlulara karşı dava hakkı varsa bu hakkın, tazmin ettiği bedel kadar sigortacıya intikal edeceği hüküm altına alınmış olup somut olayda davacı sigorta şirketinin davalı araç maliki sigortalısına yapmış olduğu tazminat ödemesi kapsamında kazanın meydana gelmesinde davalı araç sürücüsünün kusurlu olduğu iddiasına dayalı olarak huzurdaki davayı ikame ettiği, davalının davaya cevap vermediği ve bilirkişi raporlarına itiraz etmediği görülmüştür. Bu kapsamda davalı şirkete sigortalı dava dışı araç sürücüsünün kazanın meydana gelmesinde kusurlu olup olmadığının tespiti için alınan her iki raporda da kaza tespit tutanağı ile aynı yönde davacı sigorta şirketinin sigortalısı olan araç maliki davalının aracını kullanan dava dışı araç sürücüsü ... ...'nın 'nın KTK 84. Maddesi gereği tam kusurlu olduğu ve ehliyetsiz araç kullanması nedeni ile davalı araç malikine ZMMS 4/C gereği rücu edilebileceği kanatine varılmıştır. Mahkememizce alınan raporda hasar bedeli yönünde yapılan tespitlerin ayrıntılı, gerekçeli ve dosya kapsamına uygun olması nedeni ile itibar edilir olduğu kanaatine varılmıştır. Açıklanan nedenlerle dava dışı araç sürücüsünün (%100) kusuru nedeniyle davacı sigorta şirketinin, davalı araç malikine rücuen tazminat isteminde haklı olduğu, ödenen hasar bedelinin piyasa rayiçleriyle uyumlu olduğu, kazanın poliçe vadesi kapsamında meydana geldiği ve teminat kapsamında kaldığı, davaya konu alacağa ödeme tarihinden itibaren faiz işletilebileceği anlaşıldığından hesaplanan işlemiş faiz oranı da dikkate alınarak davanın kabulüne, uyuşmazlık yargılamayı gerektirdiğinden icra inkar tazminatının reddine karar verilmiş ve aşağıdaki gibi hüküm kurulmuştur.
Açıklanan tüm nedenlerle; davacı tarafından açılan davanın kabulü ile; davalının .... İcra Dairesi'nin 2022/... Esas sayılı dosyasına vaki itirazının İPTALİ ile takibin aynı koşul ve şartlar altında devamına, alacağın likit ve belirlenebilir olmaması nedeniyle davacının icra inkar tazminatı isteminin reddine dair hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM :Yukarıda açıklanan gerekçelerle;
1-Davacı tarafından açılan davanın KABULÜ ile;
Davalının ... İcra Dairesi'nin 2022/... Esas sayılı dosyasına vaki itirazının İPTALİ ile takibin aynı koşul ve şartlar altında devamına,
2-Alacağın likit ve belirlenebilir olmaması nedeniyle davacının icra inkar tazminatı isteminin REDDİNE,
3-Alınması gerekli 6.268,66 TL karar harcından 1.108,33 TL peşin harcın mahsubu ile 5.160,33 TL'nin davalıdan tahsili ile Hazine'ye irat kaydına,
4-Davacı tarafından yatırılan 1.108,33 TL peşin harç ve 80,70 TL başvurma harcı olmak üzere toplam 1.189,03 TL'nin davalıdan tahsili ile davacıya verilmesine,
5-Davacı kendisini vekille temsil ettirmiş olduğundan A.A.Ü.T. gereğince hesap ve taktir olunan 17.900 TL vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
6-Davacı tarafından yapılan 3.577,50 TL (bilirkişi ücreti, tebligat v.s.) yargılama giderinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
7-6325 sayılı Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu'nun 18/A-14. maddesi ile Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu Yönetmeliği'nin 26. maddesine göre; Adalet Bakanlığı bütçesinden karşılanan arabuluculuk ücretinin davada haksız çıkan taraftan karşılanması gerekmekle, 3.120 TL arabuluculuk ücretin davalıdan alınarak hazineye gelir kaydına,
8-Taraflarca yatırılan gider avansından kullanılmayan kısmın karar kesinleştiğinde ve talep halinde davacıya iadesine,
Dair, davacı vekilinin yüzüne karşı, diğer tarafların yokluğunda gerekçeli kararın tebliğinden itibaren 2 haftalık süre içerisinde İstinaf yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı. 02/04/2024
Katip ...
e-imza
Hakim ...
e-imza