T.C.
İSTANBUL
16. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO : 2022/890 Esas
KARAR NO : 2024/795
DAVA : Alacak (Ticari Satıma Konu Malın İadesi)
DAVA TARİHİ : 28/12/2022
KARAR TARİHİ : 04/12/2024
Mahkememizde görülmekte olan Alacak (Ticari Satıma Konu Malın İadesi) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
DAVA:
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; Müvekkili ... şahıs şirketi olup ticari işletmesi için (... ) ticari amaçla, "www.....com.tr" isimli siteden (... Şirketinden) bu sitenin kendi muayenesi neticesinde oluşturduğu eksper raporu doğrultusunda sitedeki açık arttırma ile satıcı ... Ltd Şti'ne ait aracı satın aldığını, Müvekkilinin vekaletini yollamış olup İstanbul ili ... ilçesi Noterliği'nin 22.06.2022 tarih ve yevmiye numaralı araç satış sözleşmesiyle ...(şuan ...) plakalı ... markalı 2015 ... model ... otomobili ...'in ... Şirketi Olan ... Ltd Şti'nden, ...'nın hesabına ödeme yapmak suretiyle satın aldığını, ...'nın satış sözleşmesinde de yazdığı üzere ... bu satıştan 3.540,00TL komisyon aldığını, "www.....com.tr" sitesinde satıcı olarak ... yazmakta olduğunu, ...'nın, müvekkiline verdiği ... tarafından hazırlandığını, satış sözleşmesinde ve site üzerinden her türlü yazışmada satıcı olarak ... yazdığını, noterde yapılan satış sözleşmesinde satıcı sıfatında ... yer aldığını, müvekkilinin 01.07.2022 tarihinde aracı teslim almaya gittiğini, teslim alırken airbag lambasının yanmasını ve sol arka lastiğin havasının inmiş olduğunu görmesi üzerine teslimat formuna not olarak yazıldığını, müvekkilinin aracı aldıktan sonra 02.07.2022 tarihinde airbag lambasının yanmasına ilişkin olarak ... şirketine ihbar amaçlı mail attığını ve aradığını ancak ihbarına olumlu bir dönüş alamadığını, Airbag lambası sensör bozukluğu, airbag pilinin bitmesi, temassızlıktan ,aracın gizlenmiş olan darbe sensörleri kir ve çamurun etkisi ile arızalanması sonucu ,elektrik arızaları,direksiyon sökümündeki sorunlar veya kaza yapması neticesinde airbag ve kemerleri patlayan araç onarıldığında yanabileceğini, müvekkilinin araçtaki bu gizli ayıbı mailden de görüleceği üzere araç 2015 model olmasına rağmen üzerindeki ön göğsün 2017 model olduğunu görüp Bunun üzerine derhal aracı airbag servisine götürdüğünde aracın göğsünün patlak olup başka bir aracın göğsü kaplama yapılarak tamir edilip takıldığını ve yeni airbag takılmadığını ( sağ ve sol airbagin patlamış olup tamir yaptırıldığını )bunun yanında birde sağ ve sol emniyet kemerin tamirli olup dirençle kaldırıldığını öğrendiğini, Aracın ... ilanında ve bu ... tarafından muayene sonucu oluşturulan eksper raporunda böyle bir bilgi yer almadığını, Bunun üzerine müvekkili adına davalılardan ... ve ...' ya ... Noterliğinden gönderilen 21.07.2022 tarih ve ... yevmiye nolu ihtarname ile satış sözleşmesinden dönme ve bedelin iadesi talep edildiğini, ... tarafından bu talep olumsuz karşılandığını ... ise sessiz kaldığını, fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla ticari satıma konu ... (şuan ... ) plakalı aracın satım tarihinden sonra öğrenilen ayıpları nedeniyle satış sözleşmesinin iptalini ve satış bedelinin , sözleşmesin yapılması amacıyla yapılan giderler , tamir ve onarım giderlerinin tam olarak tespiti ile şimdilik 200 TL'nin satım tarihinden itibaren işleyen ticari avans faziyle birlikte davalılardan müteselsilen tahsilini, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davalıların üzerine bırakılmasına karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
CEVAP:
Davalı ... Tic. A.Ş vekilinin cevap dilekçesinden özetle; davacı ile davalılar arasında akdedilmiş olan satış sözleşmesi kapsamında devrolunan araç ile ilgili olarak müvekkiline herhangi bir sorumluluk isnat edilebilmesi mümkün olmadığını, “tramer sorgulamaları yasal prosedürler gereği yayınlanmadığını, tramer sorgulamaları alıcı sorumluluğunda olduğunu, Tüm bu bilgilendirmeler bir bütün olarak değerlendirildiğinde satışa çıkarılan araçlar mevcut durumları ile satışa sunulduğundan davacının yalnızca kendisinin bilgisine sunulan kaporta boya ekspertiz bilgilerine dayanarak ihaleye katıldığını ve bu ihale neticesinde de aracı mevcut fiili durumu ile satın aldığının kabulü gerektiğini, Müvekkili Şirket, ihale sürecinde de kaporta boya ekspertizi dışında alıcılara özellikle airbag ve buna bağlı aksamlar ile ilgili mekanik ve elektrik ekspertizi bakımından araçla ilgili herhangi bir hizmet veya taahhüt vermediğini, Bu kapsamda da müvekkile bir sorumluluk atfedilmesi mümkün olmadığını, davacının Müvekkili Şirkete ait ihale platformu üzerinden ... plakalı aracı satın aldığını, yapılan tespitler neticesinde aracın göğsünün değiştirildiğini, sağ ve sol airbaglerinin tamirli olduğunu; yanı sıra emniyet kemerlerinin de dirençle kandırıldığını iddia ettiğini, Davacının satıma konu araçta olduğunu iddia ettiği hasarın kaporta ve boya ekspertizi dışında olduğunu, Taraflar arasında akdedilen sözleşmeye göre de Müvekkili Şirketin varlığı iddia edilen söz konusu mekanik hasarlardan dolayı herhangi bir sorumluluğu bulunmadığını, davacının Müvekkili Şirkete karşı herhangi bir talepte bulunabilmesi hukuken mümkün olmadığını, Davaya konu ... plakalı aracın maliki Müvekkili Şirket olmadığını, Araç, Müvekkil Şirketin üyelerinden biri olan davalılara ait olup; Müvekkil Şirket bu ilişkide yalnızca aracı sıfatıyla hareket ettiğini, Müvekkili Şirket aleyhine ikame edilen davanın haksız olduğunu, bu davanın reddini, yargılama giderleri ile vekâlet ücretinin davacıya yükletilmesini, karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
Diğer davalı vekillerine usulüne uygun gerekli tebligatlar yapılmış olup davaya cevap vermemişlerdir.
DELİLLER:
... Müd.'ne, ... Müd.'ne, ... Noterliği'ne, ... 'ne yazılan müzekkere cevapları mahkememiz dosyası arasına alınmıştır.
Bilirkişilerin sunmuş olduğu heyet raporu mahkememiz dosyası arasına alınmıştır.
Bilirkişiler Makine Mühendisleri ... ve Hukuk Bilirkişisi ... tarafından hazırlanan 04/03/2021 tarihli bilirkişi heyet raporundan özetle;"...Yukarıdaki bilgiler ışığında, hukuksal nitelendirme ve takdir hakkı Sayın Mahkemenize ait
olmak üzere:
1- Davacının satın aldığı araç ayıplıdır.
2- Göğüs bölümü açık ayıp niteliğindedir. Hava yastığı ve kemerler gizli ayıp niteliğinde
olup kullanımla ortaya çıkan ayıplardır.
3- Araçtaki ayıpların giderilmesi için gerekli meblağın toplam 54.272 TL +KDV’dir. Bu
duruma göre; Göğüs bölümündeki ayıbın giderilmesi 8.248 TL + KDV’dir, hava yastıkları
ve kemerlerdeki ayıbın giderilmesi 46.024 TL + KDV’dir.
4- Davacının 01.07.2022 tarihinde ihtirazi kayıtla teslim aldığı araca ait gizli ayıpları
öğrendikten sonra gecikmeksizin ihbarda bulunduğu ve 21.07.2022 tarihinde noter
aracılığı ile gönderdiği ihtarname ile sözleşmeden dönme hakkını kullandığını ve bedel
iadesi talep ettiği anlaşılmakta olup, davalının temerrüde düşürülmesine rağmen,
talepleri karşılanmayan davacının iş bu davayı ikame ederek talepte bulunduğu,
5- Davacının dosyada hesaplanan zarar miktarı olan 54.272 TL’ye ilave olarak, 21.07.2022
tarihinden itibaren hesaplanacak ticari faiz (%48) eklenebileceği,
6- Burada zararın karşılanması hususunda davalı satıcı ve aracı şirketler ile eksper
raporunda bulunması gerektiği halde yer almayan ayıplarla ilgili olarak eksperin
müşterek ve müteselsil sorumluluğundan bahsedilmesi gerekmektedir. Zira, Yargıtay’ın
müstekar içtihadına göre, ikinci el araç satışlarının aracı marifetiyle gerçekleştirdiği
satışlarda, satıcı ve aracının müştereken ve müteselsilen sorumlu tutulduğu
sonuçlarına ulaşılmıştır.
Sayın Mahkemenin takdirlerine saygılarımızla arz olunur. 04.03.2024
..." şeklinde görüş bildirmişlerdir.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE:
Mahkememizde görülmekte olan dava; aracın ayıplı olması nedeniye sözleşmeden dönme ve satış bedelinin iadesi, tamir masrafları ve sözleşme masraflarının satış tarihinden itibaren işleyecek ticari avans faizi ile birlikte tahsili talebine ilişkindir.
Huzurdaki davada davacının, davalı ... .. A.ş şirketinin internet sitesinde yapılan açık artırma sonucu diğer davalı ... ... LTD nin aracını davalı ... 'un grup şirketi olan davalı ... .. Ltd. Şti.'den 22/06/2022 tarihinde ... yevmiye numarası ile satın alınan ... (...) plaklı aracın ayıplı olması nedeniye sözleşmenin iptali ve satış bedelinin iadesi, tamir masrafları ve sözleşme masraflarının satış tarihinden itibaren işleyecek ticari avans faizi ile birlikte tahsili talebinde bulunduğu, davalı ... .. A.ş şirketinin cevap dilekçesi sunduğu ve sorumsuzluk iddiasında bulunduğu, diğer davalıların davaya cevap vermediği görülmüştür. Davacı vekilinin 27/05/2024 tarihinde sunmuş olduğu feragat beyan dilekçesinde ise "...Satış sözleşmesinin iptali ve satış bedelinin iadesi ile satış sözleşmesinin yapılması amacıyla yapılan giderlerden feragat hk. Mahkemenizde görülmekte olan dosyada Satış sözleşmesinin iptali ve satış bedelinin iadesi ile satış sözleşmesinin yapılması amacıyla yapılan giderlerden feragat ediyoruz, tamir ve onarım giderleri yönünden olan taleplerimiz yönünden davaya devam ediyoruz. ..."şeklinde beyanda bulunmuştur,incelenen vakaletname ile feragata yetkili bulundukları anlaşılmıştır.
Taraf dilekçelerinin ve beyan dilekçesinin tetkikinden davaya konu uyuşmazlığın ; satın alınan ... (...) plakalı aracın ayıplı olup olmadığı, ayıplı ise ayıbın niteliği, ayıp ihbarında bulunulup bulunulmadığı, ayıptan davalıların sorumlu bulunup bulunmadığı, ayıbın giderilmesi için gereken onarım bedelinin ne olduğu hususlarında toplandığı görülmüştür. Mahkememizce tespit edilen uyuşmazlık noktalarında aracın incelenmesi suretiyle ... Asliye Ticaret Mahkemesi aracılığı ile talimat yoluyla 3 makine mühendisi ve 1 borçlar hukuku alanında uzman nitelikli hesaplama bilirkişisinden 04/03/2024 tarihli rapor dosyamız arasına alınmıştır. Alınan raporda özetle "bir kısım ayıpların açık bir kısım ayıpların gizli ayıp olduğu, ihtarname çekmek sureti ile davacının ihbar yükümlülüğünü yerine getirdiği, gizli ayıbın giderilmesi için onarım bedelinin 46.024,00 TL olduğu ikinci el araç satışında satıcı ve aracının müştereken ve müteselsilen sorumlu olduğu" tespit edilmiştir.
Türk Borçlar Kanunu ve Ticaret Kanunu hükümleri uyarınca satıcının ayıptan doğan sorumluluğunun doğması için aşağıdaki şartların somut olay bağlamında incelenmesinde;
a) Satılan ayıplı olmalıdır: Ayıp, sözleşme konusu malın sahip olduğu vasıfların, malın lüzumlu veya vaad edilen niteliklerinden olumsuz yönde sapmasını ifade eder. TBK md.219/f.1’e göre, satıcı, alıcıya karşı herhangi bir surette bildirdiği niteliklerin satılanda bulunmaması sebebiyle sorumlu olduğu gibi, nitelik veya niteliği etkileyen niceliğine aykırı olan, kullanım amacı bakımından değerini ve alıcının ondan beklediği faydaları ortadan kaldıran veya önemli ölçüde azaltan maddi, hukuki ya da ekonomik ayıpların bulunmasından da sorumlu olur. Ayıp, maddi veya hukuki ayıp niteliğinde olabileceği gibi; açık ya da gizli ayıp şeklinde de ortaya çıkabilir. Bu açıdan açık ayıp, teslimde gözden geçirme ile anlaşılabilecek nitelikteki ayıplardır. Gizli ayıp ise teslimde gözden geçirme ile anlaşılamayacak nitelikte zamanla veya kullanmayla ortaya çıkan ayıplardır.
Bilirkişi Heyetinin teknik incelemesi uyarınca, somut olaydaki göğüs bölümündeki ayıp açık ayıp, hava yastığı ve kemerlerdeki ayıplar ise maddi ve gizli ayıp niteliğindedir.
b) Ayıp, hasarın geçişinden önce var olmalıdır. TBK md.208 uyarınca hasar, taşınırlarda zilyetliğinde devriyle birlikte alıcıya geçer; dolayısıyla zilyetliğin devrinden sonra satılanda meydana gelen hasara malik katlanmalıdır. Satıcının ayıptan doğan sorumluluğunun doğması bakımından, ayıbın hasarın geçişinden önce var olması şarttır.
Bilirkişi heyetinin teknik incelemesi uyarınca davaya konu araçta, hava yastığı ve kemerlerdeki ayıpların gizli ayıp olduğu ve davacının satın almasından önce var olduğu tespit edilmiştir.
c) Alıcı, satış konusundaki ayıpları sözleşme kurulurken bilmiyor olmalı veya bilmesi de gerekmemelidir. (TBK m.222). Somut olayda, alıcının dava konusu gizli ayıbın varlığını bile bile satılanı teslim aldığına dair bir bilgiye rastlanmamıştır.
d) Satıcının ayıptan doğan sorumluluğunu sınırlayan bir anlaşma olmamalıdır. Somut olayda davalı ... ile davacı arasında imzalanan sözleşmenin 8. Maddesinde davalının sorumluluğunun sınırlanmasına yönelik " TBK ve TTK'daki satıcıya ilişkin yükümlülüklerin ... için geçerli olmadığı" şeklinde düzenleme yapılmıştır. TBK 219/2 maddesi uyarınca satıcının ayıpların varlığını bilmese bile onlardan sorumlu olduğu, ayrıca araç alım satım işini meslek edinmiş ve basiretli bir tacir olması gereken davalı açık artırma sitesi ...'nın, satışa çıkardığı araçlara ilişkin detaylı inceleme yaptırarak aracın mevcut durumuna ilişkin doğru bilgi ve ilan vermek suretiyle aracı satışa çıkarması gerekirken iddia edilen ayıplar ile birlikte satışa çıkarması sebebiyle ağır kusurlu olduğu anlaşılmış olup TBK'nın 221/1 maddesi uyarınca davalının ağır kusuru nedeniyle ayıptan sorumluluğu kaldıran veya sınırlayan her anlaşma kesin olarak hükümsüz sayılmış ve davalının yukarıda belirtilen sözleşme hükmü uyarınca dava konusu ayıplardan sorumlu olmadığı savunmasına itibar edilmemiştir. (Emsal İlam: İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 13. Hukuk Dairesi 2021/1887 Esas, 2024/432 Karar)
e) Gözden geçirme ve bildirim külfetinin yerine getirilmesi gerekmektedir: Alıcı, satılanı teslim alınca gözden geçirmeli; gözden geçirme sonucunda gördüğü veya sonradan meydana çıkan ayıpları satıcıya bildirmelidir. Ticari satışlarda, TTK m.23/1 c çerçevesinde alıcı malı incelemeli veya inceletmeli ve teslim sırasında açıkça belli ise 2 gün içinde, olağan bir inceleme ile ortaya çıkabilecek açık ayıplarda ise 8 gün içinde ayıbı bildirmelidir. Ticari satışlarda gizli ayıp bakımından Türk Borçlar Kanunu’na atıf yapılmaktadır. TBK m.223/f.2 c.3 uyarınca gizli ayıplar hemen satıcıya bildirilmelidir; aksi halde satılan bu ayıpla birlikte kabul edilmiş sayılır. Yargıtay’a göre, TTK m.25/f.3’teki ayıp, açık ayıp ve basit bir muayene sonucu anlaşılan ayıp niteliğinde ise 2 ve 8 günlük süreler içinde ayıp ihbarı yapılması, diğer hallerde TBK’nın uygulanması gerekir. (Y.11.HD. 2020/5083 E., 2021/5398 K., 30.06.2021 T. )
Somut olayda ayıbın gizli nitelikte olduğu tespit edilmekle aracın 22/06/2022 de satın aldığı, davacı tarafından da 21/07/2022 tarihinde ... Noterliğinin ... yevmiye numaralı ihtarnamesi ile davalılar ... ve ...... LTD'ye ayıbın ihbar edildiği, ihtarnamenin ...'ya 25/07/2022'de, davalı ...'a 22/07/2022 de tebliğ edildiği ve işbu davalılar yönünden gizli ayıp için süresinde ayıp ihbarında bulunulduğu görülmüştür.
TBK m.223/f.2 uyarınca gizli ayıplarda gözden geçirme külfeti bulunmamakta ve alıcının bu tür ayıbın bulunduğunu sonradan anladığında bunu kural olarak hemen bildirmesi gerekmektedir. Bildirim, bilgi açıklaması mahiyetinde olup herhangi bir şekle tabi değildir. TTK md.20/f.3’te yer alan şekil zorunluluğu, hükümde açıkça ayıp ihbarları bakımından aranmamaktadır. (Y.11. HD., 1997/9174 E., 1998/1531 K., 09.03.1998 T.; Y.15. HD., 2015/4872 E., 2016/3397 K., 14.06.2016 T.) Bununla birlikte satıcı ağır kusurlu ise veya satıcılığı meslek edinmiş kimselerin bilmesi gereken ayıplar varsa ayıbın satıcıya süresinde bildirilmemiş olduğunu ileri sürerek sorumluluktan kurtulamaz (TBK m.225).
Somut olayda davalı ... ... Ltd Şti yönünden ise her ne kadar ihtarname suretiyle ayıp ihbarında bulunulmamış olsa da davalının ağır kusurlu olduğu göz önüne alındığında TBK 225. maddesi gereği sorumluluktan kurtulamayacağına kanaat getirilmiştir.
Yukarıda yapılan tüm bu açıklamalar doğrultusunda; davacının internet üzerinden davaya konu aracı açık arttırma sureti ile aldığı, aracın açık ve gizli ayıplı olduğu, davacının 27/05/2024 tarihli dilekçesinde sadece onarım bedelini talep ettiği ve ıslah dilekçesi ile talep miktarını 45.824,00 TL'ye yükselttiği görülmüştür. Yapılan yargılamada yukarıda izah edildiği üzere davaya konu araçtaki açık ayıplar yönünden ihbar süresinin geçirildiği, gizli ayıplar yönünden davacının talebinde haklı olduğu, davalı ...'nın TBK 221/1 gereği sorumsuzluluğun sınırlandırılması anlaşmasından yararlanamayacağı, davacının süresinde ayıp ihbarında bulunduğu, davalıların TBK 225. Maddesi uyarınca ağır kusurlu olduğu, ayıba karşı tekeffül koşullarının oluştuğu, TBK 227. maddesi uyarınca davacının gizli ayıbın onarılmasına ilişkin bedelin tahsili talebinde haklı olduğu kanaatine varılmıştır. Davalılar ... ve ..... Ltd yönünden ihtarnamedeki 3 günlük sürenin tebliğ sürelerine eklenmesiyle temerrüt süreleri tespit edilmiş, davalı ...... içinse dava tarihi temerrüt tarihi olarak esas alınmıştır.
Açıklanan tüm bu nedenlerle davacı tarafından davalılar aleyhine açılan sözleşmenin iptali ile satış bedelinin iadesine ilişkin davanın feragat nedeniyle reddine, TBK 227.maddesi uyarınca davacı tarafından davalılar aleyhine açılan onarım masrafına ilişkin davanın kabulü ile, 45.824,00 TL'nin davalı ... A.Ş.'den 29/07/2022 tarihinden, ...... Ltd. Şti'den 26/07/2022 tarihinden ve davalı ...... Ltd. Şti'den dava tarihi olan 28/12/2022 tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile müştereken ve müteselsilen tahsili suretiyle davacıya verilmesine karar vermek gerekmiş ve aşağıdaki gibi hüküm kurulmuştur.
H Ü K Ü M : Gerekçesi açıklandığı üzere;
1-Davacı tarafından davalılar aleyhine açılan sözleşmenin iptali ile satış bedelinin iadesine ilişkin davanın FERAGAT NEDENİYLE REDDİNE,
2-Davacı tarafından davalılar aleyhine açılan onarım masrafına ilişkin davanın KABULÜ İLE,
45.824,00 TL'nin davalı ... ... A.Ş.'den 29/07/2022 tarihinden, ...... Ltd. Şti'den 26/07/2022 tarihinden ve davalı ...... Ltd. Şti'den dava tarihi olan 28/12/2022 tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile müştereken ve müteselsilen tahsili suretiyle davacıya verilmesine,
3-Kabul edilen dava değeri üzerinden hesaplanan 3.130,24 TL karar-ilam harcından, davacı tarafça peşin yatırılan 80,70 TL ve ıslah harcı olan 785 TL toplam 865,7 TL harcın mahsubu ile bakiye 2.264,54 TL harcın davalıdan tahsili ile Hazine'ye gelir kaydedilmesine,
4-Davacı tarafça peşin yatırılan 80,70 ve ıslah harcı 785,00 TL ve başvurma harcı 80,70 TL toplam 946.40 TL karar ve ilam harcının davalıdan tahsili ile davacıya ödenmesine,
5-Davacı taraf kendisini vekille temsil ettirdiğinden Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca hesap ve takdir olunan 30.000,00 TL vekalet ücretinin davalılardan alınıp davacıya ödenmesine,
6-Dava tam kabul ile sonuçlandığından, davacı tarafça yapılan 9.488,32 TL yargılama giderinin, davalıdan tahsili ile davacıya ödenmesine,
7-Davanın tam kabul ile sonuçlanması nedeni ile davalı tarafından yapılan 450,00 TL yargılama giderinin kendi üzerinde bırakılmasına,
8-Taraflarca yatırılan avansların kullanılmayan kısmının, karar kesinleştiğinde ve istek halinde ilgili tarafa iadesine,
9-Devletçe karşılanan 3.200,00 TL arabuluculuk ücretinin, davalılardan tahsili ile hazineye gelir kaydedilmesine,
Dair, davacı vekilinin (e-duruşma), davalı ... vekilinin yüzüne karşı, verilen karara istinaden gerekçeli kararın tebliğinden itibaren iki hafta içerisinde mahkememize ya da mahkememize gönderilmek üzere istinaf dilekçesi sunulmak suretiyle ... Mahkemesi nezdinde istinaf kanun yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı. 04/12/2024
Katip ...
e-imzalıdır
Hakim ...
e-imzalıdır