T.C.
İSTANBUL
16. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2022/93 Esas
KARAR NO: 2023/184
DAVA: Menfi Tespit
DAVA TARİHİ: 08/02/2022
KARAR TARİHİ: 26/04/2023
Mahkememizde görülmekte olan Menfi Tespit (Ticari İlişkiden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
TALEP : Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; davalı tarafından müvekkili aleyhine .... İcra Müdürlüğü'nün 2020/... Esas sayılı dosyası ile 3.386,00 TL üzerinden takip başlatıldığını, müvekkilinin oto galeri işi yaptığını, 2017 yılında ... plakalı ... kamyonet panelvan aracı satın aldığını ve galeri işi yaptığından dolayı söz konusu aracı 15.05.2017 tarihinde ... Noterliği'nde 32.000,00 TL satış bedeli ile dava dışı ... 'e sattığını, icra dosyasındaki ödeme emrinde işbu aracın 14.09.2017 tarihinden 16.02.2018 tarihine kadarki ihlalli geçişlerin dayanak gösterildiğini, ancak müvekkilinin bu tarihten yaklaşık beş ay önce aracı sattığını, bu nedenle herhangi bir borcu bulunmadığını, ancak buna rağmen icra takibine devam edildiğini beyanla icra takibinden dolayı borçlu olmadığının tespiti ile davalının kötü niyetli olması da dikkate alınarak haksız takip nedeni ile %20 icra inkar tazminatına hükmedilmesini talep ve dava etmiştir.
CEVAP: Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; davacıya ait araçlarca işletme hakkı müvekkilinde olan otoyoldan 14.09.2017-16.02.2018 tarihleri arasında ücret ödenmeksizin ihlalli geçişler yapıldığını, ihlalli geçiş sırasında yapılan sistemsel sorgu sonucunda gelen cevapta ... plakalı aracın davacı borçlu ... ...'e ait gözüktüğünü, davacıya ait araçların otoyolu kullandığı anlarda ...- ... hesaplarının müsait olmadığını, ... - ... hesabını müsait tutmak ve geçiş ücretini ödemeye yetecek bakiye bulundurmanın davacının sorumluluğunda olduğunu, davacının kötü niyet tazminatının yerinde olmadığını beyanla davanın reddini savunmuştur.
DELİLLER VE GEREKÇE: Dava; .... İcra Dairesinin 2020/... esas sayılı icra dosyası ile başlatılan icra takibine yönelik menfi tespit ve kötüniyet tazminatı istemine ilişkindir.
Menfi tespit istemine konu .... İcra Dairesinin 2020/... esas sayılı takip dosyası uyap üzerinden celp ve tetkik edilmiş olup davalı/... Anonim Şirketi tarafından davacı/ ... ... aleyhine 2.251,40 TL asıl alacak, 962,04 TL faiz, 173,16 TL KDV olmak üzere toplam 3.386,60TL alacak yönünden icra takibinin başlatıldığı görülmüştür.
Araç tescil kayıtları ile davacının tacir olup olmadığının tespiti yönünden celp edilen Ticaret Sicil Müdürlüğü ve Vergi Müdürlüğü yazı cevapları tetkik edilmiştir.
Mahkememizce dosya kapsamına alınan elektrik mühendisi bilirkişi ... tarafından hazırlanan raporda özetle; "...İhlalli geçişlere esas gişelerdeki ... /... tahsilatı hususunda davacı tarafa herhangi bir kanuni yükümlülük, yasal düzenleme ve protokol ile sorumluluk yüklenmemiştir. ... / ... protokolleri araç sahibi ile banka veya ... arasında yapılmaktadır. Ayrıca ihlalli geçişlerden haberdar olan araç sahibince ihlalli geçişleri takip eden 15 gün içerisinde geçiş bedelleri cezasız ödenebilecekken ödenmemiştir. Belirtmek gerekir ki takibe konu plakalı aracın .../ ... ürün/ ödeme talimatı bulunmaması dolayısıyla bakiye yetersizliğine bağlı provizyon alınmaması kaynaklı ihlalli geçişlere sebebiyet verildiği anlaşılmaktadır. Üstelik 4 kat ceza bedeli, takibe konu asıl alacak tutarına yansıtılmamıştır.
Rapor Ek 1-içeriğinde takibe konu plakalı aracın ihlalli geçişleri listelenmiştir.
Yine Rapor Ek-1 içeriğinde temerrüt - takip tarihi arası işlemiş faiz hesaplamaları yapılmıştır.
Dosya kapsamına sunulan, ihlalli geçiş döküm kayıtlarında yer alan provizyon red neden açıklamaları, sorgulama sayıları ve ihlalli geçiş bildirim numaraları doğrultusunda , davalı tarafça takibe konu plakalı aracın ... / ... hesaplarının geçişler esnasında SORGULANMIŞ OLDUĞUanlaşılmaktadır.
2.251,40 TL ( Asıl Alacak) + 962,40 TL (işlemiş faiz) + 173,16 TL (faiz KDVsi) = 3.386,60 TL takip alacağı uygundur.
Türkiye Noterler Birliği'nin 26.02.2022 tarihli yazı içeriğinde; takibe konu ... plakalı aracın 02.02.2017 tarihinde davacı ... ... adına; 15.05.2017 tarihinden itibaren ise dava dışı ... ... adına tescilli olduğu anlaşılmaktadır. Takibe konu ihlalli geçiş dönemi 14.09.2017-16.02.2018 tarih aralığını ihtiva etmektedir..." şeklinde mütalaada bulunulduğu görülmüştür.
Huzurdaki davada; davalı/takip alacaklısı tarafından kaçak geçiş bedeline dayalı alacak talebi ile başlatılan icra takibi kapsamında davacı/takip borçlusunun borçlu olmadığı iddiası ile menfi tespit ve kötüniyet tazminatı isteminin ileri sürüldüğü, davacı yanın kaçak geçiş ihlal dönemi itibari ile araç maliki olmadığını ileri sürmekle somut olaydaki uyuşmazlığın; araç geçiş ihlali nedenine dayalı geçiş tutarı ile yasadan kaynaklı para cezasının tahsili istemi ile başlatılan icra takibi yönünden davacının borçlu ve sorumlu olup olmadığı, ihlal döneminde araç maliki olup olmadığı, menfi tespit ve kötüniyet tazminatı istemlerinde haklı olup olmadığı noktalarında toplandığı anlaşıldı.
Somut uyuşmazlığa tatbiki gereken 6001 sayılı Karayolları Genel Müdürlüğünün Teşkilat ve Görevleri Hakkında Kanun'un 30. maddesinin 5. fıkrasına göre; "4046, 3465 ve 3996 sayılı Kanunlar çerçevesinde işletme hakkı verilen veya devredilen otoyollar veya erişme kontrolünün uygulandığı karayollarından geçiş ücretlerini ödemeden geçiş yapan araç sahiplerinden, işletici şirket tarafından geçiş ücreti ödemeden giriş çıkış yaptığı mesafeye ait geçiş ücreti ile birlikte, bu ücretin dört katı tutarında ceza, genel hükümlere göre tahsil edilir. Ücretin dört katı fazlası olarak tahsil edilen ceza tutarının yüzde altmışı, tahsilini izleyen ayın yedinci günü mesai bitimine kadar, işletici şirket tarafından Hazine payı olarak, yıllık kurumlar vergisi yönünden bağlı olduğu vergi dairesine şekli ve içeriği Maliye Bakanlığınca belirlenen bir bildirimle ödenir. İşletici şirket tarafından Hazine payının eksik bildirilmesi veya hiç bildirilmemesi ya da bildirildiği halde süresinde ödenmemesi halinde, Hazine payının ödenmesi gerektiği tarih ile tahsil edildiği tarih arasında geçen süreye 6183 sayılı Kanunun 51 inci maddesine göre uygulanacak gecikme zammı ile birlikte ilgili vergi dairesince 6183 sayılı Kanun hükümlerine göre takip ve tahsil edilir." 6. fıkrasına göre; "4046, 3465 ve 3996 sayılı kanunlar çerçevesinde işletme hakkı verilen veya devredilen otoyollar veya erişme kontrolünün uygulandığı karayollarından ücretsiz geçiş yapan araçlar, işletici şirket tarafından bu maddenin yedinci fıkrasında öngörülen sürenin bitimini takip eden ilk iş gününde en yakın trafik kuruluşuna bildirilir." 7. fıkrasına göre; "Geçiş ücretlerini ödemeden geçiş yapanlardan, ödemesiz geçiş tarihini izleyen on beş gün içinde yükümlü olduğu geçiş ücretini usulüne uygun olarak ödeyenlere, bu maddenin birinci fıkrası ile beşinci fıkrasında belirtilen cezalar uygulanmaz." düzenlemesi geçerli olup araç maliklerinden geçiş ücreti ve ceza tutarının tahsil edileceği öngörülmüştür. Bununla birlikte icra takibine konu alacak istemi yönünden ihlalli geçiş döneminin 14/09/2017 - 16/02/2018 tarihlerine denk gelmekte olup ... plaka sayılı aracın 15/05/2017 tarihinde davacı tarafından dava dışı ... 'e devredildiği noter tescil kayıtları ile tespit edilmiştir. Anılı kayıtlar resmi nitelikte olup ancak sahtelikleri sübut bulması halinde nazara alınmaları söz konusu olamayacaktır. Dosya kapsamında resmi tescil kayıtlarının gerçeği yansıtmadıklarına yönelik karşı delil bulunmadığından resmi tescil kayıtlarına itibar edilmesi gerekmiş ve davacının malik olmadığı dönemden kaynaklı geçiş ihlaline dayalı alacaktan sorumlu tutulamayacağı kanaatine varılması gerekmiştir. İcra takibinin başlatılmasında davalının kötüniyetli olduğunu ispata elverişli delil bulunmadığı saptanmakla, yasal koşulları oluşmadığından davacı yanın kötüniyet tazminatı isteminin reddine dair karar verilmesi gerekmiş ve davanın kabulü ile .... İcra Dairesinin 2020/... esas sayılı icra takip dosyası kapsamında davacının davalı yana borçlu olmadığının tespitine ilişkin aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
H Ü K Ü M : Gerekçesi açıklandığı üzere;
1-Davanın KABULÜ ile
.... İcra Dairesinin 2020/... esas sayılı icra takip dosyası kapsamında davacının davalı yana borçlu olmadığının tespitine,
2-Koşulları oluşmadığından davacı yanın kötüniyet tazminatı talebinin reddine,
3- Kabul edilen dava değeri üzerinden hesaplanan 231,34 TL karar-ilam harcından, davacı tarafça peşin yatırılan 80,70 TL harcın mahsubu ile bakiye 150,64 TL harcın davalıdan tahsili ile Hazine'ye gelir kaydedilmesine,
4-Dava tam kabul ile sonuçlandığından, davacı tarafça yapılan 700,00 TL bilirkişi ücreti ile 56,70 TL posta ve tebligat gideri olmak üzere toplam 756,70 TL yargılama giderinin, davalıdan tahsili ile davacıya ödenmesine,
5- Davacı taraf kendisini vekille temsil ettirdiğinden Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca hesap ve takdir olunan 3.386,60 TL vekalet ücretinin davalıdan alınıp davacıya ödenmesine,
6- Taraflarca yatırılan gider avansının kullanılmayan kısmının 6100 sayılı Yasanın 333. maddesi ile Yönetmeliğin 207. maddesi gereğince hükmün kesinleşmesinden sonra hesap numarası bildirilmiş ise elektronik ortamda hesaba aktarmak suretiyle; hesap numarası bildirilmemiş ise masrafı kalan paradan karşılanmak suretiyle ... merkez ve işyerleri vasıtasıyla adreste ödemeli olarak yazı işleri müdürü tarafından iadesine,
7- Davacı tarafça yatırılan 80,70 TL peşin harç ile 80,70 TL başvuru harcı olmak üzere toplam 161,40 TL'nin davalıdan tahsili ile davacıya ödenmesine,
Dair; davacı vekili ile davalı vekilinin yüzüne karşı, dava miktarı itibariyle kesin olmak üzere verilen karar açıkça okunup, usulen anlatıldı. 26/04/2023
Katip ...
¸e-imzalıdır
Hakim ...
¸e-imzalıdır